Via kunstenaar Jean De Groote ontdekte ik de wereld van kunst, filosofie, mystiek plus hun interactie. Kunstfilosoof Antoon Van den Braembussche, een bevriend ‘partner in crime’ van Jean De Groote (ik beken dit is een wat oneerbiedige uitdrukking), bezorgde me zijn recente boek ‘Tekens van het onzichtbare’ met essays over kunst en mystiek. Eerlijk, zijn vraag: Kan je hier een recensie overschrijven streelde mijn ijdelheid. Het antwoord was ja vergezeld met de opmerking dat ik niet thuis ben in deze wondere wereld van de filosofie. Mag ik met een zekere onbevangenheid reageren op het boek? vroeg ik. Dat bleek geen onoverkomelijk probleem.
Wat me opviel bij het lezen van ‘Tekens van het onzichtbare’ Esays over kunst en mystiek auteur Antoon Van den Braembussche
is de helderheid, geen omfloerst taalgebruik, klaar en duidelijk voor iemand zoals ondergetekende die niet gewoon is aan filosofische geschriften. Het boek omvat vier essays.
Rumi en de grote stilte
zal voor bepaalde lezers discutabel zijn. ik citeer ‘Zoals steeds zijn bij Rumi deze erotisch-lijkende verzen altijd slechts een opstapje naar de liefde in zuiver spirituele zin… Het zou van een grote misvatting getuigen om in de liefdesrelatie tussen Sjams en Rumi een verhouding te zien van homoseksuele aard….’’ pg25 Dit is de visie van de auteur, een standpunt om te respecteren. Als je als lezer dit probeert te vatten, ligt de weg open om van het essay ‘Rumi en de grote stilte’ te genieten.
Verrassend voor mij is de verwijzing naar Layla van Eric Clapton. Antoon Van den Braembussche is blijkbaar een man die de muziek, popcultuur omarmt, niet op een planeet leeft, weet wat de wereldse wereld te bieden heeft.
Angelus Novus, 1920 – copyright kunstkopie.nl
De engelen van Paul Klee
biedt interessante inzichten op het werk ‘Angelus Novus, 1920’ en de engelenreeks van Paul Klee in het algemeen. Dit essay toont de lezer de mogelijke impact van cultuurfilosofen op de visie van de kijker. ‘Daarnaast vraagt elk beeld een creatieve bijdrage van de toeschouwer’. pg67 De toeschouwer blijft een individu met een individuele, culturele blik die een kunstwerk nuanceert en kan interpreteren. Het siert de auteur dat hij kritisch blijft en zich dezelfde vraag stelt als Perdita Rösch of het werk ‘Angelus Novus’ een zelfportret is. De auteur weerlegt dit gefundeerd. Bij het lezen van een recensie denk ik vaak: Heeft de criticus het bij het rechte eind? De inhoud die hij een werk toedicht is dat ook datgene wat de kunstenaar wil zeggen? Illustreert Paul Klee met zijn Angulus Novus (1920) een angstig voorgevoel van wat de Joden te wachten stond, van de latere rampzalige gebeurtenissen? Wat betekent zijn Engelen serie? De auteur gaat hier met de nodige objectiviteit en nuchterheid op in. Het vaak experimenteel werk van Paul Klee waardeer ik om zijn onbevangenheid, geraffineerd kleurgebruik en vaak kinderlijke eenvoud. Antoon Van den Braembussche leerde me een andere Klee kennen. De auteur toont een diepere kijk op het andere werk van Klee. De kunst van Paul Klee is niet onder één noemer te vangen.
Descent into limbo – copyright NRC
Anish Kapoor en de leegte
Dit essay is een speurtocht naar het spirituele in de moderne en hedendaagse kunst via het oeuvre van Anish Kapoor. De tekst is een exploratie van de oneindige ruimte, leegte, angstervaring en het mystieke in het werk van Kapoor. De schrijver doet dit aan de hand van 2 iconische werken: ‘At he edge of the world’ en ‘Descent into limbo’. De analyse is verhelderend, vlot lezend. De auteur licht voor de modale kunstliefhebber een tipje van de mystieke sluier op. Het onzichtbare kan niet zonder het zichtbare – Het licht bestaat niet uit zichzelf het heeft de duisternis nodig: het materiële bestaat niet uit zichzelf, maar heeft het immateriële nodig. En omgekeerd. pg98 Anish Kapoor Descent into Limbo
Paul CELAN en de nachttijd van de poëzie
Dein goldenes Haar, Margarete , 1981 – copyright Pinterest
De tekst begint met een levensschets, prima voor niet ingewijden.
De aandacht in het essay gaat vooral naar het gedicht ‘Todesfuge’. Fijn dat het gedicht in de originele Duitse versie gepubliceerd is, met daarbij een vertaling naar het Nederlands. Vergeet vooral niet de aangehaalde youtube link te activeren. https://www.youtube.com/watch?v=iB4hT95V-TI Musik: Matthias Fuhrmeister (voc, git) Zeker aan te raden bij het lezen van het essay.
Van het gedicht ‘Todesfuge’ naar het oeuvre van Anselm Kiefer is voor de auteur maar een kleine stap. Deze passage kan een kunstliefhebber boeien. De auteur beschrijft onder andere de paralellen tussen het gedicht ‘Todesfuge’ en het schilderij ‘Dein goldenes Haar, Margarete , 1981’. Het essay over Celan legt een verband tussen taal, poëzie, beeldende kunst en mystiek.
‘Tekens van het onzichtbare’ is een aanrader voor elke kunstliefhebber die openstaat voor een bredere kijk op kunst en de mystieke dimensie ervan.
Nooit echt aandacht aan geschonken, die metalen beugels naast vele inkomdeuren in het stadslandschap. Ze blijken een naam te hebben: voetschrapers.
Op internet vind ik het volgende: Een voet(en)schraper of schoenschraper is een voorwerp dat wordt gebruikt om modder en vuil zoals uitwerpselen van paarden van schoenzolen te verwijderen, alvorens een gebouw te betreden. Vroeger was een voetschraper standaard aanwezig nabij de toegangsdeur van herenhuizen en andere gebouwen. Voetschrapers werden geplaatst tot het begin van de 20e eeuw. Vanaf dat moment werden wegen bestraat en werden ze overbodig. De deurmat werd een moderner vervangmiddel voor de schoenschraper.
Elke Lemmens, veelzijdig kunstenares, blaast deze vergeten en afgedankte curiositeiten uit de vorige eeuw nieuw leven in. Dat doet ze aan de hand van vier wandelroutes doorheen Antwerpen.
Elke Ik heb zelf zo’n voetschraper aan de gevel van ons huis. Hij was oud en vies en ik kreeg het idee om hem in goudkleur te schilderen. Daarna, door een herinnering aan mijn kinderen die vroeger veel naar de kinderboerderij gingen spelen, daagde het idee om er een mini-boerderijtje in te bouwen. Kinderen van de straat kwamen kijken, buren spraken me er over aan. Dit bracht me ertoe om een project in te dienen bij de burgerbegroting van Antwerpen. Een eerste poging mislukte maar in 2019 raakte mijn project wel verkozen. Het uiteindelijke budget voorzag in 35 schrapers. Daar werden nog 10 extra schrapers aan toegevoegd om ook de wijk Kiel er bij te kunnen betrekken.
Hoe begin je aan zo’n project?
Naast het klassieke flyeren werden ook bewonersgroepen op Facebook ingezet om geïnteresseerde voetschraper-eigenaars te vinden. De respons was enorm. Snel waren er een 300-tal kandidaten. Zelfs nu nog melden mensen zich aan. Enkel voor de wijk Kiel werd voor een andere aanpak gekozen. Gezien de multiculturele achtergrond van die wijk met meer dan 130 verschillende nationaliteiten werd op basis van een ‘op naam’ gemaakte selectie rechtstreeks aangebeld bij die bewoners.
Het aanbod van Elke hield in dat zij instond voor het bouwen van een tafereel waarvoor de bewoners inspiratie konden geven. Daartoe vroeg ze aan de geselecteerden om zich als gezin de vraag te stellen wat het beeld was dat bij hen paste, wat voor hen als familie belangrijk was. Dit kon bijvoorbeeld gaan over een hobby, een gerecht, maar ook een meer emotioneel gegeven zoals het verwerken van een verlies. Op die manier ging Elke in volle corona-crisis 45 maal op de koffie. De gesprekken die er gevoerd werden namen soms uren in beslag en intense verhalen kwamen naar boven.
Dan brak de tijd aan waarin die verhalen eerst moesten bezinken om uiteindelijk te leiden tot een voetschraper-tafereel waar zowel de betrokken families als de kunstenaar tevreden mee waren.
Elke Het resultaat van al die verhalen naast elkaar geeft een idee van hoe “schoon” we zijn als mens. De verhalen gaan over vriendschap, samenzijn,… nooit over geld of rijkdom, wel over wat je tot mens maakt, over verbinding met anderen.
Nu de taferelen verwezenlijkt waren en de verhalen in het hoofd van de kunstenaar huisden, stelde zich de vraag hoe dit alles aan de het publiek kon worden gepresenteerd. Elke probeerde via een subsidieaanvraag een activiteiten-premie van de Vlaamse overheid te pakken te krijgen. Op dat moment bood de podcast-maakster Anke Van Meer haar medewerking aan om de verhalen te vertellen. Het budget kwam er en Anke begon een nieuwe ronde interviews. Dit resulteerde in de geleide wandelingen waarbij de huisbewoners hun verhaal doen en Anke je begeleidt van het ene huis naar het andere.
Voetschrapers werd een waar succesverhaal. Het werd opgenomen in het programma 2021 van de De Zomer van Antwerpen. Een jaar geleden werd naar aanleiding van een interview door een journaliste van Associated Press een artikel gewijd aan het project in diverse Amerikaanse bladen, waaronder the Washington Post. De Vlaamse pers volgde direct en gedurende twee weken volgde het ene interview het andere op.
Een gepassioneerde kunstenares
We ontmoeten Elke in Blikfabriek aan de Krugerstraat in Hoboken. Langs een wirwar aan terrassen en zithoeken die in de herfstavond getuigen van het einde van de zomer, bereiken we de gelagzaal die is ondergebracht in een oude fabriek. Elke heeft een atypisch parcours afgelegd. Ze omschrijft zichzelf als autodidact. Na haar carrière als leerkracht en een bezinningsperiode volgde ze een loopbaanbegeleidingstraject waarbij het spelgedrag als kind het startpunt werd. Op basis van een lange vragenlijst werden 23 kerntalenten geschaald waarvan 3 over creativiteit gingen en waarop Elke zowaar 100% scoorde. Dit was een echte eye-opener die leidde tot het besef dat ze iets creatiefs moest gaan doen. Als kind knutselde ze veel en deed ze aan miniatuurbouw. Door haar leven heen was ze ook altijd met creatieve zaken bezig gebleven. Zo rijpte het idee om ‘Hausgemacht’ op te richten.
‘Hausgemacht’, een mobiel ambachtenatelier
Hausgemacht is de naam van het mobiele ambachten-atelier van Elke. Oorspronkelijk was het de bedoeling om diverse ambachten zoals houtsnijden, textiel- en glastechnieken, druktechnieken, … laagdrempelig aan te bieden onder de vorm van workshops of open ateliers. Mensen zouden zo in een ontspannen sfeer materialen en tools kunnen gebruiken om ter plaatse te experimenteren en iets te creëren. Zo’n fysieke locatie bleek uiteindelijk een te zware investering. De oplossing, een mobiel atelier, is nu reeds een tweetal jaar realiteit. Deze vorm is tevens een geschikt middel om andere creatieve opdrachten te kunnen uitvoeren, zoals de voetschrapers.
Maakfabriek: een inspirerende plek
Naast Blikfabriek bevindt zich Maakfabriek, een enorm magazijn met deel-ateliers. Het idee is eenvoudig: je huurt een oppervlakte van enkele vierkante meters groot en bouwt je atelier er op uit. Heb je niet genoeg aan een oppervlakte van bv. 7 of 15 m2, dan bouw je er enkele verdiepingen bovenop.
Ook Elke heeft hier onderdak gevonden. Het werkatelier bevindt zich op het gelijkvloers, erboven is het bureau en daarboven bevindt zich de opslagruimte. Iedereen veegt voor zijn deur, houdt de boel op orde en kan gebruik maken van een aantal gemeenschappelijke tools. Het leven van een kunstenaar kan soms wat eenzaam zijn. In Maakfabriek heb je buren met wie je kan overleggen, mensen die elkaar inspireren. Dat is toch ook waar kunst over gaat, niet?
Bij het binnenstappen in het atelier van Anne heb ik een wauw ervaring. De natuur komt me tegemoet. Een zacht herfstlicht gefilterd door een wit gordijn verschaft me een warm gevoel. De natuur binnenshuis wijst je de weg naar de plantenrijke tuin met vijver buiten. Of is het omgekeerd? Bergen, zeeën, bomen, doorploeterde landschappen, hier en daar een portret, schedels, beenderen: dit is in een notendop wat er te zien en te beleven valt op de talrijke schilderdoeken van Anne Vanoutryve. Maar haar werk is zo veel meer dan deze opsomming. Dit blijkt uit ons gesprek dat me inkijk geeft in haar wereld en gedachten.
Kunstpoort Samen met je vader stelde je landschappen tentoon Geverfde landschappen. Zou je zonder het schilderend voorbeeld van je vader ook kunstenaar geworden zijn? Heeft dit een rol gespeeld? En denk je dat je ooit beïnvloed was door de schildertechniek van je vader? Anne Vanoutryve Waarschijnlijk was ik ook kunstenaar geworden zonder een vader/kunstenaar. Zijn atelier en kunst waren voor mij een gesloten boek. Over zijn kunst werd niet gecommuniceerd, Ik kende enkel de geur. Wel nam hij ons, vrij jong, mee naar tentoonstellingen van Mark Rothko in Keulen, Vincent Van Gogh… Televisie kon me niet boeien, ik koos resoluut het creatieve. Voor materialen zoals naaigerief had ik een fascinatie. Vandaar mijn latere keuze voor Textiele kunst. Aan schilderen dacht ik nog niet.
Kunstpoort Je hebt een Diploma Meester in de Beeldende Kunst optie Textiele Kunsten en ook optie Schilderkunst. In je schilderkunst zie ik texturen terug komen. Het is alsof je weeft met verf. Is dit onbewust onder invloed van je studies Textiele Kunst? Ben je nog bezig met Textiele Kunst of ga je later de draad weer oppikken? Anne Vanoutryve Textiele Kunst heeft me nooit los gelaten. Mijn opleiding was heel gevarieerd, stoffen verven, stoffen ontwerpen… Bij een stofontwerp viel ik steeds terug op de schildertechniek. Ik werkte vooral ruimtelijk. Het landschap was toen al aanwezig. Nu nog verzamel ik materiaal om later objecten te creëren die nauw aansluiten bij mijn schilderkunst. Leder, wol, draden… dat is wat ik bijhoud. Mijn ‘mislukte’ schilderijen gooi ik niet weg. Ik ben heel kritisch en zet onmiddellijk het mes erin. Ik verknip mijn doeken om later in objecten te verwerken.
Kunstpoort Onbewust spelen je roots, Diksmuide, de westhoek.. een rol in je kunst, zelfs in je manier van schilderen. Je voelt als het ware de klei in je doorwroette schilderijen. Ben je het hier mee eens? Anne Vanoutryve Ongetwijfeld speelt de westhoek een rol in mijn kunst, in mijn pasteuze manier van schilderen. Als kind logeerde ik vaak in Lampernisse waar mijn ouders een buitenverblijf hadden. Daar groeide mijn fascinatie voor het geploegde landschap, de kleigrond met de diepe voren. Nu nog hou ik ervan onderweg naar mijn werk in Diksmuide (avondonderwijs) even halt te houden aan de IJzer, te genieten van het vlakke land en een vlucht kieviten te volgen naar hun slaapplaats. Vroegere werken van me zijn vaak donker en sluiten nauw aan bij de sfeer van de westhoek.
Kunstpoort Je woont nu in Gent. Kan de stad, de haven ooit een rol spelen in je werk? Anne Vanoutryve Een ‘stadsmens’ ben ik niet. De stad laat ik liever links liggen. Misschien is die wel in mijn tekeningen aanwezig.
copyright Anne Vanoutryve
Kunstpoort Je tekeningen, gemengde techniek op papier (2021), vertonen een gans andere schriftuur, een soort abstrahering. Hoe verklaar je deze ‘breuk’ met je olieverfschilderijen? Kan je wat meer over deze tekeningen vertellen? Anne Vanoutryve Mijn tekeningen vertonen een contrast tussen gedomesticeerde vormen en ongerepte natuur. Ze betekenen een stijlbreuk in mijn manier van werken niet in mijn denkwereld. Het is een fysieke act in de huiskamer. Ze zijn fijn en gedetailleerd, een gevolg van mijn opleiding Textiele Kunst. Beschouw het tekenen als een vorm van borduren, fijn minutieus werk.
Kunstpoort Als ik naar bepaalde schilderijen kijk, ervaar ik een mate van inleving in een landschap, een vorm van vergeestelijking. Het schilderij is als doorploegd. Ik kan me niet inbeelden dat wat je schildert volledig fictief is, uit het niets gegrepen. Schilder je landschappen die je ooit gezien hebt, ervaren, maak je foto’s of schetsen? Hoe verloopt het productieproces? Anne Vanoutryve Het waarnemen van een landschap is van kapitaal belang. Een landschap moet je ervaren. In IJsland voelde ik een gletsjer schuiven. Dergelijke gewaarwording voedt een schilderij. Ik neem tijd om een landschap in me op te nemen, te bestuderen, te memoriseren. Schetsen, foto’s, herinneringen… katapulteren me terug naar de plaats waar ik ooit vertoefde en op het doek wil.
Kunstpoort Natuur is in, massaal tegenwoordig in de media, een onrechtstreeks gevolg van de corona pandemie en de klimaat verandering. Nu pas beseft iedereen hoe belangrijk natuur wel is. Terug naar de natuur blijkt een veel gebruikte slogan, vaak voor commerciële en economische doeleinden. Toch had jij reeds in je studietijd (2001, Sint-Lucas) toen er nog weinig aandacht was voor het klimaat, een passie voor de natuur. Je bezorgdheid is echt. Heb je deze houding van thuis uit meegekregen? Zijn je werken een aanklacht, vraag je bewust aandacht voor deze verdwijnende natuur? Schilder je uit ‘boosheid’? Zijn je werken een waarschuwing? Anne Vanoutryve Ik herinner me 1986, ik was toen 8 of 9 jaar. Mijn ma vroeg me de ramen te sluiten. De kernramp van Tsjernobyl schudde de wereld wakker. Het besef van vergankelijkheid, mijn ontzag en liefde voor de natuur is toen begonnen. Ook respect voor materiaal heb ik van thuis uit meegekregen. Mijn werken doorlopen een historiek van verleden, heden en toekomst. Het jaar 2068 intrigeert me. Een IJslandse gids vertelde me dat hij als kind zich niet bewust was van de bergketen achter de gletsjer. Door het smelten van het ijs is die nu zichtbaar. Ik registreer, neem dit in me op en werk met foto’s van vroeger en kijk naar de toekomst. Sommige doeken vertonen kenmerken van een dystopie.
Kunstpoort Tegenwoordig duiken er vrolijke kleuren op, in fel contrast met andere sombere werken. Tonen deze je positieve, optimistische ik? Zijn deze volledig vanuit je fantasie ontstaan? Spielerei zoals een titel aangeeft? Zijn dit werken voor de fun? Anne Vanoutryve De kleurrijke werken in mijn fantasie gegroeid, vertolken mijn visie op de toekomst. De ijskap smelt, er is de opwarming van de aarde en de stijgende onleefbaarheid van onze planeet. Toch blijf ik positief denken. In onze streken groeien nu andere exotische planten, vliegen vogels die je vroeger enkel waarnam tijdens de trek. De wereld verandert, de bergketen achter de gletsjer komt in beeld. Ik sta open voor de schoonheid van de metamorfose, weiger me depressief te voelen.
Kunstpoort Ik citeer Roger de Neef: Een groot deel van haar werk is ecologisch, terloops bezint Anne zich reeds in haar onmiddellijke omgeving over de opdeling en manipulatie van landschappen die geheel of gedeeltelijk bedreigd zijn. Deze tekst over je werk getuigt van een bezorgdheid om de natuur. We vinden dit terug in je onderwerpen maar resulteert dit ook in een ‘ecologische’ materiaalkeuze? Anne Vanoutryve Wij leven duurzaam, recycleren, gebruiken voor 90% recup materiaal. Wat mijn kunst betreft, ik probeerde ecologisch te werken, maakte zelf verf maar technisch is het ontzettend moeilijk.
Kunstpoort Ik ontdek werken die een immense onrust uitstralen door een pasteuze wervelende manier van schilderen. Ik vermoed een ontelbaar aantal doorwerkte lagen. Toch behoud je een zekere frisheid, zelfs bij het gebruik van grijze vale tinten. Heb je daar een verklaring voor? Anne Vanoutryve Tijd! Ik werk aan 20 tot 30 schilderijen tegelijk. Ik laat een laag 2 tot 3 weken drogen. De canvassen plaats ik met het geschilderde beeld tegen de muur. Bij het terug omdraaien kan ik met een nieuwe frisse blik verder werken.
Kunstpoort Werk je intuïtief of zie je het eindresultaat in gedachten? Anne Vanoutryve Ik weet waar ik heen wil, schilder met een richtlijn voor ogen. Mijn kleine werken, spielerei kan je ze noemen, beschouw ik als voorstudies. Ook die zijn beredeneerd. Vaak maak ik foto’s van mijn schilderijen, scheur die, beschilder de print, maak een collage die dan resulteert in nieuw werk.
Kunstpoort Je schildert ook portretten. https://www.annevanoutryve.com/rhythemseries Maak je portretten van iemand die je kent en beoog je een sterke gelijkenis? Of leg je de nadruk op de ziel van een persoon? Moet je iemand persoonlijk kennen om een sterk portret te kunnen schilderen? Anne Vanoutryve Persoonlijk kennen is een must. De ziel, het innerlijke wil ik blootleggen. De aftakeling intrigeert me. Zo portretteerde ik een galerijhoudster, een fiere vrouw die wegdeemstert, een buurman, geïsoleerd van de buitenwereld… Mijn dochter schilderde ik terwijl ik vele uren samen met haar doorbracht bij een maandenlange revalidatie na een operatie. Mijn zoon vroeg mama waarom ik niet? Dus een portret van mijn zoon kwam er ook. Maar echt behoefte aan portretteren heb ik niet.
Kunstpoort Terrorism erases identity, Skullscape…, Burn baby burn Dit zijn een heel ander soort portretten. Ze zijn zelfs groter van formaat (160x160cm…) en vertolken gruwel, naar ik vermoed terrorisme. Heb je het nodig om vreselijke gebeurtenissen van je af te schilderen? Kan je anders niet verder leven? Vanwaar die drang? Anne Vanoutryve Het zijn portretten van de daders en slachtoffers van terreur. Mijn echtgenoot Danny werkte als debriefer na de aanslag in Zaventem, 2016. Hij stond in voor psychologische bijstand aan de hulpverleners. Het beeldmateriaal dat ik toen zag, deed me nadenken over de absurditeit van een oorlog voor religie. Vandaar ook mijn fascinatie voor misdaad, vergankelijkheid. Ik ben trouwens gek op de Scandinavische thriller reeksen. Ook door de operatie van mijn dochter groeide de interesse voor beenderen, skeletten, schedels. Een ander soort werk werd geboren, een vertolking van gruwel. Het werk ‘Burn baby burn’ ik noem het ‘De gevallen engel’ is daar een voorbeeld van.
Burn baby burn
Kunstpoort Tot slot nog 2 hypothetische vragen. Zou je graag een periode 100% met je kunst willen bezig zijn, alleen, ver van familie en vrienden. Indien ja, waar wil je dan je intrek nemen, resideren? Wie weet duikt een zekere lichtheid in je werk op? Anne Vanoutryve Op uitnodiging van een galerie resideerde ik een tijdje in een voormalig legerkazerne op de grens van het vroegere Oost Duitsland. Voor een complete afzondering zorg ik soms zelf wanneer ik daar behoefte aan heb. Mocht ik mogen kiezen dan ga ik resoluut voor IJsland of zeker voor een Scandinavisch land, liefst in de winter omwille van het gefilterd licht. Ooit zeilde ik van Gent naar Tromsø, het noorden laat me niet los.
Kunstpoort Mocht je kunnen terugkeren in de tijd, naar een bepaald tijdperk in de kunst, welke periode zou je verkiezen en waarom? Anne Vanoutryve De Renaissance vind ik boeiend, de tijd van de ontdekkingsreizen. Toch verkies ik de Barok voor zijn overdaad, overdreven realiteitszin en heftigheid in gevoelsuitdrukkingen. Deze stijlperiode ontdekte ik pas laat. In het kunstonderwijs was daar weinig aandacht voor.
Aan de kerk van Meulestede/Gent in het groene gras voerde ik een geanimeerd gesprek met 2 beeldenstormers/kunstenaars. Het interview was er eentje waar een kunstpoort reporter stiekem van droomt. Koen De Roeck en Kwartsman stellen 2 weekends lang in de kerk tentoon. Beiden vertelden me vol passie, vuur, schwung en humor over hun kunst. De twee levenswijze kunstenaars hebben gelijklopende visies op maatschappij, kunst en cultuur, noem ze partners in crime.
Koen De Roeck en Kwartsman voor de kerk te Meulestede – Gent, locatie van hun tentoonstelling
Kunstpoort Ik veronderstel dat deze buurt niet bepaald gekend is door cultuurfanaten. Van wie kwam het idee om in de kerk, die ontwijd is, tentoon te stellen? En waarom? Koen De Roeck & Kwartsman We zochten een zotte, extraordinaire locatie, eentje die buiten de lijntjes kleurt. Vele mogelijkheden passeerden de revue: een Turkse meubelwinkel, de Weba… Koen De Roeck Dagelijks rij ik voorbij de kerk. Het groene licht dat vanuit het kerkraam straalt, intrigeerde me en bracht me op het idee. Later bleek dat CC Meulestede deze kerk ter beschikking stelt voor culturele activiteiten.
Kunstpoort De ruimte van een kerk doet me denken aan meditatie, contemplatie en sereniteit. Jullie werk is levendig, roept om aandacht. Denk je dat dit contrast bij de toeschouwer een speciaal gevoel met zich mee zal brengen? Koen De Roeck & Kwartsman We houden van gelaagdheid, paradoxen en een dubbele bodem. Ons werk is bewust of onbewust, wie zal het zeggen, commentaar op de hedendaagse maatschappij. Kunstpoort Als toeschouwer merk je dat niet dadelijk op. Kwartsman Mijn schilderijen zijn abstract en toch vertolken ze een tragisch komische visie op het leven. De levendige schilderijen bekijk je best met heel veel humor. Plezier en amusement primeren. Mijn beeldenstorm is er één met lyrische accenten. Ik vind het trouwens heerlijk titels te zoeken voor mijn kunst, associatieve, met een tikje humor, het maakt niet uit, als ze maar het hokjes denken overstijgen. Kunstpoort De titels zijn maatschappijkritisch, surreëel met een vleugje zelfspot. White Flower Wannabees – Things we’d like to happen – Crowned Knight Posing – La cage- Jarsheep- Sticky freedom – Selfie of a vocalist –Le Notaire et la Mort…
Kwartsman – Selfie of a vocalist
Kwartsman – La cage
Koen De Roeck Mijn recent werk klaagt religies aan. Toevallig is deze kerk nu de locatie van onze tentoonstelling. Abstract werk begrijpen vraagt een inspanning. Mijn werk is geslaagd als ik er mee kan leven. Interesse van de massa hoeft niet maar mag.
Koen De Roeck – Greek tragedy
Koen De Roeck – Huidhonger
Kunstpoort Kwartsman Je stelde tentoon in diverse gekende galeries. Waarom organiseer je nu zelf een expo met Koen De Roeck en curator Maren Duflou zonder galerie inbreng? Hoop je een nieuw publiek aan te boren? Kwartsman Ik sta open voor het gekke, onverwachte. In the church, out of the box! Mocht ik hier een ander publiek aanspreken, dat zou tof zijn. Meulestede is een buurt die leeft. Ik hoop op een kruisbestuiving tussen deze lokale hechte gemeenschap en de wereld daarbuiten. Paint global, act local. De scenografie is een heuse uitdaging. In deze kerk tentoonstellen is niet vanzelfsprekend, we mogen niks aan de muur hangen. Koen en mezelf hopen dat curator Maren creatief meedenkt. Een curator heeft soms een andere invalshoek. Stiekem hopen we ook op interesse van haar uitgebreid netwerk.
Kunstpoort Ik zie tussen jullie werk bepaalde affiniteiten. Ze hebben een ‘punk’ gehalte en zijn uiterst kleurrijk. Wordt het voor de toeschouwer niet moeilijk om een werk aan één van jullie toe te schrijven? Of vind je dat niet belangrijk? Gaan jullie in de opstelling de werken mixen? Koen De Roeck & Kwartsman We presenteren de schilderijen ongetwijfeld door elkaar. Kenners zien wel wie de schepper is. We voelen elkaar aan, hebben eenzelfde drive. We zijn beperkt toegankelijk, niet commercieel, geen ‘pleasers’. Toch helpt ons werk connectie met anderen te maken. Koen De Roeck Als één schilderij van me één iemand raakt ben ik tevreden.
Kunstpoort Ik heb een ritmische kijkervaring bij het zien van jullie schilderijen. Waarschijnlijk zijn jullie beiden muziekliefhebbers, onder andere jazz fanaten. Speelt er muziek op de achtergrond of zelfs op de voorgrond in het atelier? Wellicht heeft dit invloed op je oeuvre; ik denk aan de lijnvoering, manier van schilderen, de wisselwerking tussen de kleuren. Wat is jullie mening? Kwartsman Soms werk ik met muziek. Mijn schilderijen zijn een vertaling van de inwendige muziek, van muziek die inspireert van binnenuit. Koen De Roeck Muziek is een blijvende compagnon bij het schilderen. Ik werk in trance, weg van de wereld. Punk, Heavy metal… een diversiteit aan muziek weerklinkt in het atelier.
Kwartsman – Landschaft ohne Humor
Kunstpoort Kwartsman Sommige werken doen me aan de kunstenaar Delaunay denken. Ik zie een muzikaal spel van kleuren en veel beweging plus ritme in je schilderijen. Denk je na over je kleurgebruik en -contrasten zoals Delaunay of schilder je spontaan? Kwartsman Ik heb weet van kleurenleer en -theorieën. Deze kennis laat ik los. Kleuren kiezen is een mix van ratio en emotie. Het mag geen truckje zijn, mijn kleurgebruik staat los van de wetenschap.
Kunstpoort Koen De Roeck Je schilderijen vertonen een charmante chaos. Op het eerste zicht zijn je tekeningen niet verwant aan het wervelende kleurgebruik en speelse penseelvoering van het canvas. Ze zijn voor mij figuratief en vertonen een gedecideerde krachtige lijnvoering, eenvoudig van opzet met hier en daar wat kleurvlakken. Of is er toch een zeker verwantschap te vinden tussen de 2 disciplines? Teken je tussendoor of heb je een periode dat je enkel tekent? Kom je tot rust bij het tekenen? Zijn ze meditatief? Koen De Roeck Mijn tekeningen zijn snelschetsen. In 2 minuten probeer ik de essentie vast te leggen. Verder verplicht ik mezelf mijn penseel niet op te heffen, de tekening te maken in één lijnvoering. Dat betekent een hele uitdaging. Kwartsman Dat noem ik risicovreugde, niet bang zijn en genieten van de vrijheid om ongrijpbare en toch transparante werken te creëren, gesofisticeerd en complex.
Koen De Roeck – De denker
Kunstpoort Kwartsman Je alter ego Kwartsman, is een naam die blijft hangen. Vanwaar die naam? Kwartsman Mijn initialen komen er in voor K W plus arts-man. Mijn alter ego staat los van mijn werk als psychiater. Dit pseudoniem geeft me vrijheid, een andere identiteit. Ik zoek uitvalswegen voor mijn creativiteit, essentieel voor mijn mentale gezondheid, zo ben ik ook acteur. Diverse interpretaties van mijn pseudoniem zijn mogelijk: arts (dokter) – art (kunst) – kwarts (kleurrijk mineraal) Koen De Roeck Ook voor mij is kunst een uitlaatklep. Ik ben landmeter, dat is een enorm technisch beroep. Schilderen creëert een mogelijkheid om uit te breken. Kwartsman ‘Artiest’ is één van mijn identiteiten, ik schilder snel en hoop jong van geest te blijven. Beschouw me als een jonge kunstenaar. Het beste moet nog komen.
Kunstpoort Waar willen jullie in je stoutste dromen ooit tentoonstellen? Kwartsman Wij gaan voor de Bozar :), binnen 10 jaar. Als de Bozar dan nog bestaat natuurlijk. Koen De Roeck Onze kunst gedijt meer op de Hollandse markt. Ik ga voor het Stedelijk museum in Amsterdam. Waarom niet Tim Van Laere Gallery Antwerpen? Kwartsman Tatjana Pieters
Kunstpoort Je mag tentoonstellen met wie je maar wil, onbereikbaar of niet, naar wie gaat je voorkeur uit. Bij Kwartsman valt spontaan de naam Picasso. Kwartsman Picasso is het allergrootste creatieve genie ooit. Zelfs op 90 jarige leeftijd wist hij met zijn kunst te verrassen. Koen De Roeck Mijn werk tussen de beelden, tekeningen en schilderijen van Giacometti lijkt me fantastisch. Waarom Gerhard Richter niet?
Tekst Kathleen Ramboer Fotografie: copyright Koen De Roeck en Kwartsman Foto kunstenaars: Kathleen Ramboer
Tentoonstelling Beeldenstorm
Sint Antonius Abtkerk Meulestede – Gent vernissage 29 oktober 20 u 30 & 31 oktober van 10u tot 18u 6 & 7 november van 10u tot 18uInfo
De idyllische kerk van Meulestede (18de eeuw) heeft een nieuwe bestemming en staat nu open voor een breed publiek. De VZW Meulestede sloot daarvoor een huurovereenkomst af met de Stad Gent. De stemmige locatie leent zich uitstekend voor socio-culturele activiteiten zoals concerten, tentoonstellingen en buurtactiviteiten. http://meulestede.gent/kerk/ http://meulestede.gent/item/cc-meulestede-2/
Twee jaar geleden ontdekte ik tot mijn grote verbazing een portret van mijn nicht Agnes Debaillie op Instagram. De post bleek gepubliceerd door een jonge kunstenares uit Lichtervelde Eline Vanheule. Eline volgde toen een specialisatiejaar schilderkunst aan het SASK te Roeselare. Als onderwerp koos ze de dorpscinema van Lichtervelde ‘De Keizer’, gesticht in 1923, nu nog altijd bioscoop en ook Cultuurhuis De Keizer.
Mijn nicht Agnes hield de erfenis van haar ouders, de cinema, in ere. Met de kunst van Eline Vanheule maakte ik nader kennis bij een bezoek aan haar atelier tijdens ‘Buren bij kunstenaars’. Haar eindwerk, toen nog in een beginfase, gaf me onmiddellijk een goed gevoel. Ik bleef haar volgen op Instagram. En kijk 2 jaar later exposeert de kunstenares haar sfeervolle schilderijen in het cultuurhuis De Keizer.
Kunstpoort Heb je kunst van huis uit meegekregen? Eline Vanheule Mijn ouders hadden interesse voor kunst, konden goed tekenen maar brachten dit niet in de praktijk. Als klein meisje mocht ik mee naar Parijs en Londen. We bezochten er de highlights. De interesse was gewekt.
Kunstpoort Wanneer begon het idee te rijpen: Ik zou graag kunst maken. Eline Vanheule De drang om kunst te maken was latent aanwezig en groeide naarmate ik ouder werd. Als kind tekende en schilderde ik de plaatjes uit mijn voorleesboekjes. Van het een kwam het ander.
Kunstpoort Welke opleiding heb je gevolgd? Eline Vanheule Ik was dolgraag naar de kunstschool, Sint-Lucas, geweest. Mijn ouders vonden het belangrijk eerst een ‘goede’ opleiding te volgen. Kunst kon later nog. Op 22 jarige leeftijd schreef ik me in aan de academie SASK te Roeselare, onmiddellijk aan de afdeling schilderkunst. Ik volgde er 5 jaar plus 2 specialisatiejaren.
Kunstpoort Je behoorde na een jurering bij de 20 geselecteerden van STIMULANS20 KORTRIJK, een wedstrijd voor jong talent en je kon zo tentoonstellen in Kortrijk. Heeft dit concrete positieve gevolgen met zich meegebracht? Eline Vanheule Niet echt. De tentoonstelling ging door in volle coronatijd. De opening was heel bizar. Bij de openingstoespraak stonden de 20 kunstenaars meters uit elkaar niet in de mogelijkheid contact met elkaar maken. Positief is de uitgave van een mooie cataloog met onder andere mijn schilderijen. Verder motiveert het enorm dat je bijna als enige niet professionele kunstenares geselecteerd bent.
Kunstpoort Als eindwerk maakte je de reeks over de dorpsbioscoop Cinema De Keizer, erkend als historisch en cultureel erfgoed. Waarom dit onderwerp? Uit nostalgie? Van een jonge kunstenares verwacht je een terugkijk naar het verleden niet. Eline Vanheule Ik maakte kennis met de cinema via het bioscoopbezoek van mijn 2 meisjes. Telkens opnieuw overdonderde de sfeer me en kriebelde het om te fotograferen. Je stapt een andere wereld binnen. Ik hou van de aantrekkelijke nostalgische sfeer, de ziel, het verhaal. Een onderwerp bepalen voor mijn eindwerk bleek geen moeilijke keuze.
Kunstpoort Wat was het moeilijkst bij het schilderen van de interieurs: het nauwkeurig weergeven van het perspectief, details, decorelementen, het gedempte licht, het vatten van de ‘bruine’ sfeer? Eline Vanheule Perspectief tekenen herinnert me aan mijn schooltijd in het middelbaar. Bij de opzet van een schilderij is perspectief belangrijk. De basis moet goed zijn. Later bekommer ik me daar niet meer over. Het uittekenen van de vloer op het schilderij ‘Counting squares in my sleep’ betekende een meetoefening van een 2tal uren. Het schilderen van materie: de gordijnen in velours, de glazen stolp met het Oscar beeldje, de rode zetels, het licht op de vloertegeltjes… vond ik een echte uitdaging. Sfeer en kleur zijn cruciaal in mijn ‘cinema’ schilderijen. Ik werk met kleuraccenten die een toeschouwer vaak niet waarneemt. Het juiste kleur zoeken, mengen, lichtgradaties aanbrengen… dat boeit me.
Kunstpoort Was het Oscar beeldje op je schilderij te zien in het bezit van Cinema De Keizer? Ken je het verhaal achter het beeldje? Eline Vanheule Het beeldje, een Lichterveldse Oscar, werd aan Agnes uitgereikt door Lieven Debrauwer, naar aanleiding van de avant-première van de Belgische film (2001) ‘Pauline & Paulette’.
Kunstpoort Maakte je op voorhand studies, schetsen? Gebruikte je foto’s? Je schilderde waarschijnlijk in laagjes, klopt dit? Eline Vanheule Om het onderwerp in de vingers te krijgen maak ik vooraf schetsen, veelal van foto’s. Voor het schilderen van portretten, zoals dat van Agnes, is dit gewenst. Ik hou van portretten tekenen. Vooral krachtige koppen zoals van Reinhilde Decleir schets ik graag. Door in dunne laagjes te werken, vaak met veel terpentijn, kon ik het licht, de sfeer vatten.
Kunstpoort Wat was de rol van de leerkracht schilderkunst Tina Feys in het productieproces? Eline Vanheule We zaten op eenzelfde golflengte. Ze gaf me raad bij perspectief tekenen en het interpreteren van onduidelijke fragmenten op foto’s. Haar suggestie snelle 5 minuten schetsen te maken met zwarte bic, zonder potlood, zonder gom heb ik letterlijk met beide handen aangegrepen. Ze raadde me aan te kijken naar de schilderkunst van Koen van den Broek. Hij werkt met grote slagschaduwen. Zo maakte ik een aantal strandportretten van mijn kinderen waar de felle schaduwen van de zon op het zand een grote rol spelen.
Kunstpoort Ook Léon Spilliaert durft met sterke slagschaduwen werken. Eline Vanheule Vóór ik de armaturen van de cinema (zie eerste foto) schilderde, heb ik de luster op het werk ‘Het restaurant’ van Leon Spilliaert bestudeerd. Ik mis haar tips nu al.
Kunstpoort Ben je zelf een filmfanaat? Eline Vanheule Een sfeervol avondje uit naar de cinema kan me bekoren. Ik hou van de acteerstijl van Robin Williams. Hij schittert in ‘Dead Poets Society’. Deze film was ook een favoriet van Agnes.
Kunstpoort Mag ik de reeks fotorealistisch noemen? Gaat het verder dan dat? Heb je er eigen touch aan gegeven? Eline Vanheule Een fotorealistisch schilderij lijkt me niet zo interessant. Ik wou een schilderachtige nostalgische sfeer creëren door een persoonlijke zoektocht naar het juiste kleur en licht.
Kunstpoort Beschouw je de reeks als af of komt er een vervolg? Eline Vanheule De reeks is afgerond. Ze omvat 15 werken, ik heb alles vastgelegd wat ik wou.
Kunstpoort Wat is de volgende stap? Ga je andere technieken uittesten? Begin je een nieuwe reeks? Eline Vanheule Aan het SASK volg ik nu tekenkunst. Werken met diverse materialen boeit me. Er waait een frisse wind. Ik opteer om in de toekomst dagelijkse taferelen te schilderen: familie, vrienden aan een tafel… Mijn kinderen penseel ik in iedere levensfase. Met mijn schilderijen zet ik de tijd stil. De reeks van mijn kinderen is sterk confronterend. Wat gaat de tijd toch snel.
Kunstpoort Voor welke kunstenaar, hedendaags of niet, heb je bewondering? Ben je geïnspireerd door het werk van een andere kunstenaar? Eline Vanheule Dat wisselt nogal. Ik noem enkel namen: Koen van den Broek, Jenny Saville… De affiches van Toulouse Lautrec zijn inspirerend door zijn kleurgebruik.
Kunstpoort Stel je voor: Je hoeft met niets rekening te houden, geen prijs, nationaliteit kunstenaar, omvang, discipline…. Welk kunstwerk zou je dan graag in je bezit hebben, er elke dag mee samenleven? Eline Vanheule Een werk van de hedendaagse kunstenares Jenny Saville mag bij mij aan de muur! De manier waarop ze een vrouwelijke, vlezige lichaamsmassa vorm geeft, spreekt me aan.
Kunstpoort Vind je als mama van 2 kinderen genoeg tijd om met je schilderkunst bezig te zijn? Wil je graag meer tijd voor je artistieke carrière? Eline Vanheule Vroeger viel het me moeilijk de strijk opzij te zetten om toch maar te kunnen schilderen. Nu lukt dat beter. De drang is te groot.
Kunstpoort Geef je de fakkel door aan je 2 jonge kinderen? Hebben die interesse voor de kunst van mama? Eline Vanheule Soms zitten we samen, wel 2 uur lang, in het atelier om te tekenen en te schilderen. Ze tekenen zelfs elkaars portret. ’s Avonds wanneer ze rustig slapen, kijk ik stiekem in hun schetsboek naar hun tekeningen van de dag. Kunstpoort De opvolging is verzekerd!
Kunstpoort Wat zijn je toekomstdromen wat je persoonlijke kunst betreft? Eline Vaznheule Ik hou van het werken in mijn atelier, kunstenaar zijn is een eenzaam beroep. Toch is het nodig uit je comfortzone te treden en de confrontatie met het publiek aan te gaan. Verkopen is leuk, erkenning heb ik liever. Dat motiveert pas.
Wat doet een reporter als een ontmoeting niet van de grond komt? Vroeger schreef je brieven, die waren een tijdje onderweg. Nu kan het vlotter: Postvak In brengt dagelijks mails en terugmailen doe je met een druk op de knop. Zo kon ons interview met kunstfilosoof Antoon Van den Braembussche toch doorgaan, de stijl lijkt minder direct, de antwoorden minder spontaan, de inhoud is des te uitgebreider en gefundeerd.
copyright Karin Borghouts
Kunstpoort Kan je in het kort je loopbaan schetsen? Lezers zijn van nature nieuwsgierig en hebben graag wat achtergrondinformatie over de geïnterviewde. Antoon Van den Braembussche Ik heb filosofie en moraal wetenschappen gestudeerd aan de VUB. Begin 1980 begon ik als full time docent geschiedfilosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Begin jaren negentig werd ik aldaar gevraagd om in een nieuwe studierichting kunst-en cultuurwetenschappen esthetica te doceren. Dit vak was me op het lijf geschreven en leidde in 1994 tot de publicatie van ‘Denken over Kunst. Een inleiding tot de kunstfilosofie’. Dit boek werd al vrij snel een standaardwerk en opende ook de poorten naar de kunstwereld. Zo doceerde ik aan de Jan van Eyck Akademie en was meerdere keren gastdocent aan het HISK. Van het boek verschenen tot nu toe ongeveer 25.000 exemplaren. Het werd ook vertaald in Engels, het Duits en recentelijk ook in het Koerdisch. Sinds mijn officieel pensioen, zo een tien jaar geleden, publiceerde ik meer en meer over comparatieve wijsbegeerte, interculturele esthetica, de kruisbestuiving tussen kunst en mystiek.
Kunstpoort Als je schrijft heb je dan een bepaald lezerspubliek voor ogen? Zoals bij het academisch werk ‘Denken over Kunst?’ Heb je het boek Denken over Kunst geschreven als een soort studieboek? Antoon Van den Braembussche Ik beoog een zo breed mogelijk lezerspubliek te bereiken, zonder echter afbreuk te doen aan de kwaliteit en de diepgang. Dit vraagt om een heldere schrijfstijl en heeft altijd iets van koorddansen: het is veel moeilijker dan zuiver academisch schrijven voor vakgenoten. Maar het loont. Het beste voorbeeld is zeker ‘Denken over Kunst’, dat als studieboek is geschreven maar toch door de meest diverse lezers, ook kunstenaars, gretig werd opgepakt.
Kunstpoort Je recentste essayboek ‘Tekens van het onzichtbare’ (2021) is waarschijnlijk vanuit een andere optiek geschreven? Antoon Van den Braembussche Ja en neen. Het gaat hier om een geheel andere thematiek, maar is toch ook geschreven voor een vrij groot lezerspubliek, hoe diepgaand de materie ook is. Mijn vorig essayboek ‘De stilte en het onuitsprekelijke’ (2016) werd bijzonder goed onthaald en is inmiddels aan de vierde druk toe. Het is ongetwijfeld dankzij de toegankelijke schrijfstijl dat het boek zo goed werd verspreid.
Kunstpoort Geschiedenis en kunst gaan samen, zijn een onafscheidelijk duo. Kunst is de weerspiegeling van de geschiedenis. Wat merk je op bij de hedendaagse kunst. In welke zin weerspiegelen kunstenaars het hedendaagse wereldbeeld? Antoon Van den Braembussche De hedendaagse kunst heeft vanzelfsprekend bindingen met de huidige historische context, maar eenduidig is dit niet. In het postmodernisme werd al geopperd dat er sprake is van een fragmentarisering en pluraliteit: er was niet langer, zoals in het modernisme, de éne grote kunststroming die de andere opvolgde, maar een veelheid van stromingen naast elkaar die men bij gebrek aan een algemene noemer maar het postmodernisme heeft genoemd. Postmodernisme is géén kunststroming maar de aanduiding dat er géén dominante stroming meer is. Vandaar ook: “Anything goes!”. Maar vandaag de dag zitten we nog steeds volop in het tijdperk van onoverzichtelijkheid, niemand is nog in staat het geheel te overzien. Er zijn natuurlijk wel tendensen, je zou een leuk boek kunnen schrijven over hedendaagse kunst aan de hand van die tendensen, waarin overigens ook klassieke en moderne kunststijlen, zoals figuratieve kunst en abstracte kunst nog altijd een belangrijke plaats opeisen. Heel vernieuwend is de huidige kunst die plaatsvindt in de tussenruimte en wisselwerking tussen diverse media. De meest doorzichtige band met het huidige wereldbeeld is natuurlijk de digitalisering van de kunst: daar kan men niet omheen kijken, maar of het daarom alleen al waardevolle kunst is, is nog de vraag.
Kunstpoort De wetenschap staat niet stil, welke invloed heeft dit op de kunst? Of is de kunstenaar tegenwoordig minder beïnvloed door de wereld om zich heen en schept hij gewoonweg een eigen wereld waarin hij zich goed voelt? Antoon Van den Braembussche In de digitalisering van de kunst is de invloed van de wetenschap duidelijk merkbaar. Er zijn tal van vormen waarin wetenschap en kunst in elkaar overgaan, maar toch behoudt de kunstenaar een geheel eigen autonomie, waardoor hij de synergie tussen kunst en wetenschap een geheel eigen gestalte geeft. Het is niet of-of, maar en-en.
Kunstpoort Wat te denken over het management die bepaalde kunstenaars naar voor schuiven en andere goede kunstenaars niet aan de bak laten komen. Antoon Van den Braembussche Dit is een oud zeer, iets wat ik samen met Angelo Vermeulen in ons boek ‘Baudelaire in Cyberspace’ uitvoerig hebben behandeld in de dialoog De malaise in de kunst. Kunstmanagement schept eigen normen waardoor niet zelden kunst wordt verheerlijkt om andere redenen dan de intrinsieke waarde. Hierdoor valt buitengewoon belangrijke kunst soms helemaal uit de boot. Om slechts één voorbeeld te noemen: tijdens het impressionisme ontstond hoogkwalitatief werk dat door vrouwelijke kunstenaars werd gemaakt. Zij werden niet in het canon opgenomen en worden nu, zoveel jaren later, systematisch gerehabiliteerd. Zie hiervoor ‘AWARE: Archives of Women Artists, Research and Exhibition’. Susanne Radelhof spreekt hier van LOST WOMAN ART.
Kunstpoort Kunst doet filosoferen, zet aan tot nadenken. Vanuit kunst kan je interesse krijgen in de filosofie? Of is het andersom? Antoon Van den Braembussche Sinds her urinoir van Marcel Duchamp, ‘The Fountain’ uit 1917, is de filosofie niet meer weg te denken uit de kunst. Het geniale van het urinoir was de wijze waarop Duchamp de vraag naar het wezen van kunst opwierp. Duchamp heeft niet zozeer de vraag geopperd ‘wat is kunst?’, maar eerder ‘waarom is iets een kunstwerk terwijl wat er exact op gelijkt het niet is? Omdat de Fountain binnen de kunst zelf de vraag stelt naar het wezen van de kunst, wordt alle kunst nadien, altijd ook een filosofische daad, of de kunst nu vernieuwend is of juist traditioneel. Vandaar dat portfolio’s van kunstenaars bijvoorbeeld altijd ook een wijsgerige duiding of verantwoording bevatten. In deze zin is sinds Duchamp alle kunst in wezen conceptueel. In deze zin zet kunst aan tot nadenken, tot filosoferen, zij het vaak impliciet. Maar ook omgekeerd kan je vanuit de filosofie ook de behoefte krijgen om naar de kunst zelf toe te gaan. In mijn boek ‘Denken over Kunst’ heb ik dit pogen te illustreren met de secties over het atelier van de kunstenaar, waaruit in toenemende mate bleek hoezeer denkwijzen en theorieën uit de kunstfilosofie inherent aanwezig waren in het werk en de geschriften van kunstenaars. Deze dialoog met de kunstenaar zelf blijkt dan ook voor de kunstfilosofie zelf een enorme verrijking, omdat zeer abstracte ideeën hier concreet vertaald worden naar de daadwerkelijke kunst. Giacometti is hiervan een zeer mooi voorbeeld. Uit onvrede met het kubisme ging hij vanaf 1935, geheel tegen de toenmalige stroming in, plots dag in dag uit met modellen werken, in een bijna onmogelijke poging weer te geven wat hij werkelijk zag. De wijze waarop Giacometti hier te werk ging, de wijze waarop hij in het maagdelijk zien op het absoluut ongekende stuitte, de wijze waarop in zijn kunst het probleem van de afstand tot het model problematiseerde, dit alles heeft de aloude kunstfilosofische theorie van de mimesis of nabootsing verrijkt en zelfs een onverwacht moderne inhoud gegeven.
Kunstpoort Dank je wel voor deze heldere antwoorden.
Binnenkort volgt een recensie van het boek ‘Tekens van het onzichtbare’ (2021) van Antoon Van den Braembussche op Kunstpoort.
Kunstenares Christine Marchand staat niet op de barricades, haar kunst vertoont geen engagement. Wel bewondert ze kunstenaars die dat voor oog hebben. Zelf voelt ze zich daar niet voor in de wieg gelegd. Ze maakt kunst die weet te ontroeren door een sublieme, eenvoudige schoonheid. Een interview in haar atelier laat me kijken in haar gedachtewereld.
Kunstpoort Je hebt een goedgevulde loopbaan achter de rug die verrassend divers is. Ik ontdekte dat je scenografie verzorgde voor niet-professionele theatergezelschappen. Als ik je recente werk bekijk verwondert me dat. Is er ergens een link een verwantschap te ontdekken tussen deze 2 kunstwegen die je bewandelde? Christine Marchand Voor het theater heb ik altijd een fascinatie gehad. Je kan met weinig middelen een gigantische wereld creëren. Misschien schuilt hier een link met mijn beeldend werk. Ik probeer een sfeer op te roepen door vereenvoudiging. Ik stond voor een dilemma, kies ik voor het theater of voor de schilderkunst? Na 1 jaar regie studies aan het RITCS kwam ik snel tot de conclusie dat in groep werken me niet echt ligt. Ik ben een beetje een Einzelgänger. Het ‘wachten’ op een volgende actie, typisch voor de film- en theaterwereld, was niet mijn ding.
Kunstpoort In je werken, schilderijen, grafiek neem ik de natuur in een uitgezuiverde vorm waar, zonder smuk, heel puur, uiterst poëtisch. Wat is je bedoeling, de toeschouwer ontroeren? Wat wil je teweegbrengen bij de kijker? Christine Marchand Wat wil ik teweeg brengen bij de kijker? Daar denk ik niet aan. Belangrijk voor me is dat de toeschouwer zich vragen stelt, zijn verbeelding laat werken. Dat er iets blijft ‘hangen’ is mijn ultieme wens. Wanneer een werk van een kunstenaar mij aanspreekt, kan ik daar zelf enorm gelukkig om zijn.
Kunstpoort Zou je zonder je kennis van de kunstwetenschappen kunstwerken maken zoals je tegenwoordige kunst? Is het nodig voorgangers en tijdsgenoten te kennen? Kan dit ook een nadeel zijn? Christine Marchand Na mijn studies aan La Cambre had ik een lineaire visie op de kunstgeschiedenis in die zin van: de ene periode volgt een andere op. Later kwam ik tot het besef dat er flink wat zijwegen zijn die een soort humuslaag vormen voor andere kunstvormen. Een vakantie in Zuid-Portugal had een grote impact op me. Ik zag immense rotstekeningen van 14ooo jaar geleden, uit het Paleolithicum. Mensen tekenden paarden op groot formaat zonder behulp van foto’s, schetsen op papier … Ik begon me vragen te stellen over het hoe, waarom, wat… en besloot kunstgeschiedenis te studeren. Zo leerde ik de kunstenaar Poussin kennen. Misschien heeft hij me onrechtstreeks beïnvloed. Je leeft niet in een ivoren toren, je bent geen eiland, voortdurend zijn er prikkels, persoonlijke of tijdsgebonden, waaruit je een keuze maakt. Zo keek Picasso naar Cézanne. Cézanne bestudeerde Poussin. Een werk kan een antwoord zijn op een ander. Door in Roemenië rond te reizen, besef ik waarom Brancusi, de pionier van de moderne beeldhouwkunst, beeldhouwwerken maakte zoals ‘De kus’. Als kunstenaar ben je onderhevig aan emotie, gevoelens, indrukken.
Kunstpoort Bij bepaalde werken ervaar ik een leegte, een stilte, zelfs iets spiritueel, mystiek. Je hebt filosofie gestudeerd. Die achtergrond vind ik terug in je kunst. Klopt dit of is het wat vergezocht, slaat mijn verbeelding op hol? Christine Marchand Filosofie heeft heel wat met mijn werk te maken. Spiritualiteit, mystiek zijn begrippen die me boeien. Mijn doctoraat had trouwens als onderwerp “Spiritualiteit en materialiteit in de Spaanse Beeldende kunst.” (C. M. heeft haar doctoraat niet kunnen voltooien) Kunstenaars werden gevoed door de mystiek. Die geschilderde materie, waarin die hele spiritualiteit vervat is, zoals bij de 17de -eeuwse kunstschilder Zurbarán; daar werd ik door aangetrokken.
Kunstpoort Schilder je natuur/landschappen/bomen die je onderweg waarneemt, schets je in open lucht, en plein air of werk je vanuit je fantasie? Christine Marchand Mijn onderwerp moet ik gezien hebben en me raken. Soms schets ik ter plaatse. Vaak fotografeer ik wat me boeit, zelfs onderweg vanuit de auto. Goede foto’s hoeven dit niet te zijn. De eerste vereiste is een soort verliefdheid op het onderwerp, de behoefte om het aan te raken. Leonard Cohen zingt het zo mooi “For you’ve touched her perfect body with your mind”. ‘Body’ kan je door om het even wat vervangen.
Kunstpoort Je maakt portretten, gouaches op papier, de lijnvoering doet me denken aan sommige schetsen, tekeningen van Henri Matisse, van Rik Wouters, ook aan bepaalde expressionisten. Ben je het daar mee eens? Ik beweer zeker niet dat je door hen beïnvloed bent. Ik vermoed een bewondering voor de expressionisten, klopt dit en waarom? Christine Marchand Ik bewonder de tekeningen van Matisse, Rik Wouters… Wat zij kunnen uitdrukken in één enkele lijn, een paar penseeltrekken, is ongelooflijk. Ik hou ook van snel schetsen met penseel. Het gebeurt dat ik mijn dochter schets en zij mij. Zo ontstaat een boeiende wisselwerking. Ik werk graag in een snel tempo. Schilderen gaat trager omdat ik mijn schilderijen probeer te vereenvoudigen, enkel het essentiële houdt stand. Olieverf laat snel werken niet toe.
Kunstpoort Je portfolio vertoont ook tekeningen naar Munch. Zijn dit schetsen naar schilderijen van Munch? Word je persoonlijk geraakt door zijn werk, zijn levensloop? Wat boeit je in het werk van Munch? Ik citeer Knausgård: “En Munchs grote talent bestond precies daarin dat hij niet alleen wist te schilderen wat zijn blik zag, maar ook datgene waarmee zijn blik geladen was.” Ervaar je dat ook als je naar zijn werk kijkt. Christine Marchand Zijn schilderijen beïnvloeden me daadwerkelijk. In zijn werk ontdek ik een vuur, een gedrevenheid, een durf. Hij breekt met alle wetten van de schilderkunst, bekommert zich niet om de geplogenheden van zijn tijd. Ik antwoord graag met een citaat ook van Karl Ove Knausgård uit het boek ‘Zoveel verlangen op zo’n klein oppervlak’: “Met zo’n wereld, vol kleuren die op elkaar inspelen en zich elke dag op een andere manier vertonen, soms onbegrijpelijk mooi, vol raadsels waar je een heel leven lang over kunt nadenken, kun je je afvragen wat we met kunst moeten beginnen. .. maar kunst onderscheidt zich van de dingen door altijd meer te zijn….”
Kunstpoort Tegenwoordig maak je ook grafiek. Wat boeit je in grafiek, de mogelijkheid tot reproductie, bepaalde resultaten, techniek… Christine Marchand Grafische technieken betekenen een verruiming van mijn beeldtaal. Een nadeel is dat bij grafiek, om geen prijzig papier te verkwisten, ik minder direct handel. De durf ontbreekt me. Gek ben ik op de diversiteit aan materialen, op het krassen in een plaat, het schilderen op een gelli plate…, op het vaak verrassende resultaat van een druk. De mogelijkheid tot reproductie interesseert me niet.
Kunstpoort Misschien een moeilijke vraag: Waarom maak je kunst? Zou je zonder ‘het scheppen’ kunnen? Christine Marchand Ik zal altijd blijven creëren. Het boeiende van kunst maken is het onderweg zijn. Het kind in me experimenteert en blijft verder bouwen aan de weg niet wetende welke richting die uitgaat, niet wetende waar mijn kunst heengaat.
Kunstpoort Ben je productief? Werk je naar een tentoonstelling toe? Maak je dan meer werk? Christine Marchand Productief ben ik ongetwijfeld maar in opdracht werken remt me af, heeft een averechts effect. Naar een tentoonstelling toe werken lukt me niet.
Kunstpoort Werk je vanuit je gevoel, direct of laat je liever je ideeën bezinken voordat je van start gaat. Kom je in de stemming door bijvoorbeeld muziek af te spelen op de achtergrond? Heb je bepaalde rituelen voor je begint te werken? Christine Marchand Ik werk intuïtief terwijl ideeën borrelen op de achtergrond. Ik hou van de stilte bij het schilderen, muziek hindert me. Echte rituelen bij de start van mijn creatieve dag zijn er niet of… mijn schort aantrekken, een kopje koffie drinken met een stukje chocolade erbij is dat een ritueel?
Kunstpoort Besef je zelf als je een goed werk gemaakt heb? Christine Marchand Eigenlijk wel. Alhoewel, ik zet het schilderij op zij, bekijk het later en besef soms: nee dat is het niet. Verder hang ik een werk op in mijn woonkamer. Blijkt het na een week nog even boeiend, dan ben ik tevreden.
Kunstpoort Vind je het nodig om tentoon te stellen, om gezien te worden? Christine Marchand Zeker, een kunstenaar heeft respons nodig. Interactie is leerrijk en heerlijk.
Kunstpoort Waar wil je in je stoutste dromen ooit je werk tentoonstellen? Een locatie die niet echt binnen handbereik ligt? Christine Marchand Ik verkies geen mega museum maar een intieme ruimte. Het Museum Insel Hombroich nabij Düsseldorf is een spannende mengeling van kunst, hoogstaande architectuur en kunstzinnig vormgegeven natuur. Beeldhouwwerken zijn passend geïntegreerd in het landschap. In een intieme binnenruimte kan je beelden en grafiek bewonderen van de beeldhouwer Eduardo Chillida en aquarellen van Cézanne. Dat is dé tentoonstellingsruimte van mijn dromen.
van 2 juli tot en met 29 augustus 2021 Kunsthal Lange Steenstraat 14 Gent
Voor de tweede maal op een rij organiseert Kunsthal Gent een zomersalon voor de Gentse kunstenaars. Zoals vorig jaar presenteert BUY LOCAL #2 gedurende juli en augustus een dwarsdoorsnede van de Gentse kunstscene. Iedere Gentse kunstenaar, niet gekend of gevestigde waarde, kon deelnemen zonder het obstakel van zenuwslopende selecties van een vakjury te moeten overwinnen. Het resultaat van de call bevat niet alleen tweedimensionale kunst maar ook sculpturen, video’s, performances… noem maar op. BUY LOCAL wil Gentse kunstenaars, ongeacht leeftijd of discipline, support bieden bij het verkopen van hun werk. Zo is er een catalogus te koop aan de democratische prijs van €5. Alle deelnemende werken zijn afgebeeld met alle nodige informatie: titel, kunstenaar, media, prijs, formaat. Een kunstwerk aankopen kan via de site https://zomersalon.gent/overzicht/ De opbrengst gaat integraal naar de kunstenaar. Op zondag zijn er Artists Talks on the spot, met maximum 5 kunstenaars. Zo kan je op een fijne laagdrempelige manier een gesprek aangaan met een kunstenaar. Info https://kunsthal.gent/activiteiten/artist-talks-on-the-spot
Links bezoekster met cataloog – rechts kunstenares sabine oosterlynck in gesprek tijdens Artist Talks
KUNSTPOORT mocht hier niet ontbreken en ontmoette kunstenaar Mark Soen bij zijn werk. We spraken over zijn deelname en kunst.
Mark Soen met bovenaan links het schilderij ‘Traveling in time and nature’
Kunstpoort Waarom neem je deel aan het Zomersalon? Mark Soen Het is een goede formule en een geschikte manier om als Gentenaar je kunst te tonen. De contacten die je hier legt zijn belangrijk. Sommige kunstenaars ken ik enkel via sociale media, nu kan ik persoonlijk kennis met hen maken. Het Zomersalon brengt kunstenaars samen, verbindt. De Artist Talks zijn nieuw dit jaar, een formule om kennis te maken met je publiek en kunstliefhebbers.
Kunstpoort Word je schilderij ‘Traveling in time and nature’ opgemerkt tussen 752 andere deelnemers? Als toeschouwer zie je, hier in de Kunsthal, door het bos de bomen niet. De aanblik is overweldigend. Mark Soen Alle werken zijn te zien op de site. Bij het surfen denk je: dat werk herinner ik me niet, dat evenmin… Toch krijg ik veel reacties zelfs van mensen die ik helemaal niet ken. Vorig jaar is mijn schilderij aangekocht door een voor mij totaal onbekende persoon. Dat motiveert en bewijst het nut van deze expo.
Kunstpoort Je schilderij oogt abstract toch draagt het de titel ‘Traveling in time and nature’. Graag een beetje uitleg. Mark Soen Terugkeren in de tijd, reizen, tijdmachines.. intrigeren de mens. Dankzij kunst gecreëerd doorheen onze geschiedenis vormen wij ons een beeld van het verleden, kunnen we teruggaan in wat voorbij is. Kunstenaars laten ons in de tijd reizen. Ik reis in de tijd via mijn werk en verlies me erin. Dit is de reden waarom je ‘Time’ en ‘Lost’ in de titels van mijn werken terugvindt.
Kunstpoort Ben je productiever ondanks of dank zij de corona? Mark Soen Inderdaad, productiever en creatiever. Deze merkwaardige tijd herinnert me aan het begin van mijn kunstenaarscarrière. Beeldend kunstenaar is een eenzaam beroep. Tussen de muren van je atelier kom je enkel jezelf en je kunst tegen. Dat was voor mij als beginnend kunstenaar lastig. Ik stapte over naar de theaterwereld. En kijk na 40 jaar theater vond ik de weg naar mijn kunstenaarswerkplaats terug. Het alleen zijn in mijn atelier kost me minder moeite, ik geniet ervan. Door als host te werken in het GUM, het Gents Universitair Museum, is de dwingende behoefte mensen te ontmoeten stilletjes aan verdwenen.
Kunstpoort Heb je nu meer tijd om te experimenteren tijdens deze bizarre periode? Mark Soen Ik creëer voor het eerst 3dimensionaal werk, voorwerpen onder een globe. Op zolder vond ik mijn 30 jaar geleden gestorven schildpad terug. In coronatijden maakte ik met het reptiel een artefact. Het beest verhuisde van de zolder naar mijn living.
Kunstpoort Werk je nu aan een tentoonstelling? Mark Soen ‘Lost in Space and Nature’ is nu in voorbereiding. Het wordt een expo met mijn schilderijen in dialoog met sculpturen van in memoriam Annemie Kooyman. Tentoonstelling in de pandgangen van het Karmelietenklooster Burgstraat Gent Vernissage vrijdag 11 maart 2022 van 11 maart tot en met 24 maart 2022
Vaak verwijst men glaskunst en textiele kunsten naar het hoekje van de hobbyist, niets is minder waar. Dit bewijzen Liliane Van der Elst, glaskunstenares en Tania Verhasselt, textielkunstenares met hun expo – Rood staat voor passie maar misschien voelt u dat anders – in het Huis De Leeuw te Zulte. Beide disciplines zijn meer dan vakmanschap, het is kunst met een grote K. De kunstenaressen geven me vol vuur en passie een boeiende uitleg die de complexiteit van hun kunst blootlegt.
Links in beeld Tania Verhasselt, rechts in beeld Liliane Van der Elst
Interview
Kunstpoort Waarom besloten jullie samen tentoon te stellenen, is deze expo de eerste gezamenlijke? Tania Verhasselt Wij kennen elkaar nu 12 jaar. De rode draad in ons werk is kleur. Maar er zijn meer oorzaken waarom we samen tentoonstellen. Het klikt intermenselijk en we zijn complementair. Voor dit gezamenlijk project ontwierp ik 6 grote doeken. Dit vergde 3 jaar tijd. Kunstpoort Vilten op zijde, naaien gebaseerd op de Japanse borotechniek, werken met moerbeizijde, bourrettezijde, papier, plastic; synthetische organza… deze mix is typisch voor Tania Verhasselt. Boro is de traditionele Japanse techniek om kleren te repareren of te versterken. Boro is geboren uit pure noodzaak. Het weggooien van een versleten kledingstuk was in Japan tot ver in de 20ste eeuw geen optie. In plaats daarvan repareerde en versterkte men al het dagelijks gebruikte textiel door lapjes in indigo geverfde stof over slijtageplekken te borduren. Kleding werd door boro toe te passen niet alleen sterker, maar ook warmer. Liliane Van der Elst Ik voel me verwant met de kunst van Tania Verhasselt omwille van het experimenteel omspringen met kleur.
Links in beeld werk van Tania Verhasselt, gevilt op zijde en borotechniek, rechts in beeld glaskunst van Liliane Van der Elst
Kunstpoort Beiden volgden jullie heel wat workshops, cursussen, opleidingen. Beantwoordden die aan de verwachtingen, waren ze een aanzet tot zelfstudie? Liliane Van der Elst Ik volgde 8 jaar academie te Antwerpen. Daar primeerde het idee, het concept. De workshops zijn praktischer van aard en leggen de nadruk op techniek. Ze zetten aan tot zelfstudie en zelfontwikkeling, verruimen je horizon waardoor je als kunstenaar je eigen weg kan gaan. Tania Verhasselt Beide zijn interessant, de academie laat je nadenken over een concept, de workshops bieden belangrijke technieken aan.
links in beeld ‘Moonstruck’ glaskunst van Liliane Van der Elst, rechts werk van Tania Verhasselt
Kunstpoort Verliep jullie kunstenaarschap met vallen en opstaan? Ik kan me inbeelden dat bij het glasblazen toch heel wat kan mislopen. Liliane Van de Elst De eerste 5 jaar waren gekenmerkt door mislukkingen. Soms heb je een off day en loopt alles verkeerd. Vergelijk het met een wielrenner die een dag niet de ‘goede’ benen heeft. Ik hou van uitdagingen, telkens opnieuw beginnen tot het vooropgestelde doel bereikt is. Deze veerkracht ‘resilience’ herken je in mijn werk. Elke misser leidt vaak tot een nieuw begin. Tania Verhasselt Kunst creëren is een continue proces. Ik schilderde 20 jaar en wilde wel eens iets anders, mijn eigen opnieuw uitvinden. 15 jaar volg ik nu de weg van textiele kunst. Kleine textiele werken maak ik nog maar 2 jaar. Dit vergt een andere manier van denken.
Links ‘Trails and tracks’ glaskunst op bronzen voet, rechts werk van Tania Verhasselt
Kunstpoort Tania, waarom ontwerp je ook toegepaste kunst zoals juwelen, handtassen…? Tania Verhasselt Het is enorm fijn mij daarop te concentreren. Toegegeven het is commercieel werk. Mijn sjaals, juwelen… zijn stuk voor stuk unieke objecten. Ik maak gebruik van professioneel materiaal. Zo verwerk ik zijde uit Oezbekistan, kleur de zijde met pigmenten uit Japan … Ik noem het draagbare kunst. Verder opent deze toegepaste kunst perspectieven voor groepstentoonstellingen. Het aanbod van textiele kunst is kleiner dan bijvoorbeeld schilderkunst.
Kunstpoort Liliane, ontwerp jij zoals Tania gebruiksvoorwerpen? Liliane Van de Elst Af en toe waag ik me aan ‘lampen’. Lichtreflecties, speling van het licht en de lichteffecten boeien me.
Kunstpoort Volgens mij krijgt glaskunst en textiele kunst minder aandacht van het grote publiek, kunstverzamelaars, kunstrecensenten… Ervaren jullie dat zo? Zijn jullie creatieve buitenbeentjes? Tania Verhasselt Inderdaad. Gedurende de jaren 70 was textiele kunst een hype. Tegenwoordig is de interesse minder, de meeste aandacht komt uit Nederland. Liliane Van de Elst De glaskunst staat nog altijd letterlijk en figuurlijk in het verkeerde daglicht. Er zijn heel wat misvattingen en vooroordelen. Glaskunst beschouwt het publiek als niet hedendaags, oubollig, te kwetsbaar, vatbaar voor beschadiging. Niets is minder waar.
Kunstpoort Denk je dat glaskunst teveel als ambacht wordt beschouwd en niet zozeer als beeldende kunst? Vind je dat erg? Liliane Van der Elst In zekere zin wel. De glaskunst is van oorsprong een ambacht met een spectaculair kantje, een showelement. Dit entertainment gehalte is de oorzaak dat de kijker glaskunst minder als kunstvorm herkent. Glaskunst ziet eruit als een fluitje van een cent maar is meer dan glas blazen. De vele uren van trial en error, het groeiproces, de denkfase van ontwerp tot uitvoering, daar is het publiek zich niet van bewust.
‘Coral’ Liliane Van der Elst
Kunstpoort Liliane Is het fysiek zwaar werk? Liliane Van der Elst Enorm zwaar, eenmaal onder de knie heb je letterlijk en figuurlijk een passionele relatie met het hete glas, je wordt elkaars bondgenoot. Vergeet vooral het teamwerk niet. Bij sculpturaal werk is teamwerk een noodzaak. Belangrijk is de goede voorbereiding. Elke handeling wordt stap voor stap op voorhand vastgelegd. Bij het productieproces is er geen tijd om na te denken. Het blijft wel mijn idee, het concept waar ik de leiding over heb. Glaskunst is een technische discipline die je volle concentratie eist en uiterst arbeidsintensief is.
Kunstpoort Voor welke kunstenaar in jullie discipline heb je bewondering? Waarom? Tania Verhasselt Sheila Hicks Wikipedia Sheila Hicks is een Amerikaanse kunstenaar. Ze staat bekend om haar innovatieve en experimentele weefsels en sculpturale textielkunst met kenmerkende kleuren, natuurlijke materialen en persoonlijke verhalen. Sinds 1964 woont en werkt ze in Parijs, Frankrijk. Anna Boghiguian; een Egyptisch-Canadese kunstenares van Armeense origine Er was werk van haar te zien in het S.M.A.K. Bron site van het S.M.A.K. Het werk van Boghiguian biedt een unieke kijk op het leven en toont haar grote belangstelling voor het heden en het verleden, boeken en poëzie, politiek en economie. Haar beeldtaal is op de eerste plaats figuratief, zeer persoonlijk en komt sterk naar voor bij onderwerpen die haar raken. Deze kunnen zowel met levensvreugde als met woede om het onrecht in de wereld te maken hebben. Liliane Van der Elst Ik heb heel veel bewondering voor de Zweedse kunstenaar Bertil Vallien. Hij is een grote vernieuwer van de hedendaagse glaskunst, wereldwijd bekend en erkend.
‘Walking through Covid times… reeks met borduurringen, Tania Verhasselt ‘Connections’, Liliane Van der Elst
Kunstpoort Bezoeken jullie zelf veel tentoonstellingen? Doe je er inspiratie op? Tania Verhasselt Regelmatig Liliane Van der Elst Ook regelmatig maar veel inspiratie doe ik er niet op. Mijn inspiratiebron zijn beelden uit de natuur die ik vind op het internet, via onder andere National Geographic. Ik bekijk die vaak, opnieuw en opnieuw. Eerst is er het idee, dan volgen ontwerpen, tekeningen en soms jaren later is daar dan de uitvoering. Een werk moet kunnen rijpen.
Kunstpoort Liliane Heb je er nooit aan gedacht een andere discipline uit te proberen? Liliane Van der Elst Ja maar het glas heeft me volledig in zijn greep.
Kunstpoort Tania Werk je intuïtief? Is de materiaal keuze afhankelijk van het onderwerp of onderhevig aan de inspiratie van het moment? Tania Verhasselt Dagelijks bezoek ik mijn atelier. Snuif de sfeer op. Ik denk op voorhand na, dan pas begint het grote werk. Ik werk organisch, maak geen schetsen. De 2 schilderijen op deze tentoonstelling, acryl plus olieverf op basis van water, zijn speciaal voor dit project geconcipieerd. Er is over nagedacht.
Kunstpoort Werken jullie soms in opdracht en hoe bevalt dit? Tania Verhasselt In opdracht werken doe ik niet evenmin maak ik een tweede exemplaar van een werk. Liliane Van der Elst Het project Phoenix kwam op vraag van een glasverzamelaarster. Zij wilde een nieuw werk waarin gebroken stukken van een ander kunstwerk verwerkt zijn. Het was een hele uitdaging, een technisch huzarenstukje en uiteindelijk toch geslaagd. Deze opdracht gaf me een goed gevoel.
Kunstpoort Was de voorbije covid19 periode, de lockdown, voor jullie als kunstenaar een zegen of tegenslag? Tania Verhasselt Voor mij was het een productieve periode. Ik werd verplicht om na te denken. Zonder afleiding en invloed van buitenaf lukte dat uitstekend. Liliane Van der Elst Door de kans op besmetting kon ik niet blazen. Teamwork was niet mogelijk. Toch was deze periode een zegen. Elke dag bleef ik in mijn koudatelier met glas werken. Covid19 voedde mijn inspiratie en leidde tot een alternatieve manier van creëren, zonder ‘heet’ glas.
Glaskunst van Liliane Van der Elst
Kunstpoort Wat brengt de toekomst? Tentoonstellingen? Creaties? Calls? Tania Verhasselt Gedurende de maand oktober stellen we samen tentoon op de Brabant Art Fair te Breda in de prachtige locatie de Grote Kerk. Alle disciplines zijn er vertegenwoordigd. Deelname gebeurt via een selectie. De beurs heeft een belangrijk koperspubliek, dat is mooi meegenomen. https://brabantartfair.nl/kunstenaars/ Ook in kunstgalerij Hondsdamme te Damme stellen we in 2022 samen tentoon. http://www.hondsdamme.be/ Liliane Van der Elst Er volgen in 2021-2022 expo’s in Nederland en België. Ik kreeg een aanvraag vanuit Nederland om Inspiring Seeds Casting tentoon te stellen. Ik doe zeker mee aan calls, zit boordevol ideeën. Het is A NEVER ENDING STORY!
Info tentoonstelling
Rood staat voor passie maar misschien voelt u dat anders. Huis De Leeuw Mechelen-Dorp 7 9870 Zulte
Textielkunst van Tania Verhasselt
12/7/2021 tot en met 7/7/2021 open zaterdag en zondag van 12u tot 17u
