Naar een didactiek van de Folk

Orale overlevering

Een terras in het midden van de stad. Vooraan zit een groep jongeren. Ze zien eruit als studenten. Pizza en noedels uit kartonnen verpakking worden gegeten. Een beetje verder zit een groep van middelbare leeftijd en ouder. Het terras behoort tot een stadsbrouwerij van het Gentse Gruut.
Vanavond wordt een boek voorgesteld. De titel:  “Naar een didactiek van de Folk” klinkt serieus. Plotseling komt dat eureka gevoel.

Een ontdekkingstocht

Er bestaat geen toeval. Al deze workshops, al de opleidingen die Kunstscholen organiseren, worden gegeven door mensen die heel vaak een sterke opleiding hebben genoten, als muzikant, als docent. Na snel googelen, ontdekken we dat de twee auteurs van het boek, Filip Verneert en Thomas De Baets, doctor in de muziekopleiding zijn en een doctoraat schreven rond onderwerpen zoals improvisatie, “collaborative creativity”. Marieke van Ransbeek, gastauteur, een zangeres, heeft een Nordic Master For Folk Music behaald. Dit staat te lezen in haar interview in de nieuwste uitgave van het tijdschrift Folk.

Niet iedereen genoot een educatieve schoolopleiding. Er zijn ook leraren die in de academies op jonge leeftijd muziek hebben gestudeerd en daarna tal van workshops hebben gevolgd. Ze zullen zeker geïnteresseerd zijn in het boek, over het bijzondere van de folkmuziek en de manier om die te onderwijzen.

Thomas De Baets, Auteur, Filip Verneert, Auteur, en Simon Van Damme, Luca School

De lezing

Het wordt geen typische lezing. De auteurs denken dat de tekst misschien te droog is en niet “entertainend” genoeg. Het is wel geen boek dat puur gebaseerd is op onderzoek, het blijft toch een werk vanuit de universitaire wereld. 
Dan wordt door de twee auteurs uitgelegd hoe het boek tot stand is gekomen. Er is met kennissen, vaak vrienden, contact opgenomen. Wat opvalt is dat deze wereld van de  folkmuziek een soort netwerk is. Heel vaak komt dit netwerk voort uit ontmoetingen rond concerten of workshops. Ook in de academische wereld wordt geprobeerd bruggen te bouwen tussen bijvoorbeeld de klassieke en de jazzafdelingen op de LUCA School Of Arts zoals Simon van Damme, directeur bij de LUCA School of Arts zei. 
Tot nu toe werd de didactiek hoofdzakelijk door een orale overlevering gekarakteriseerd. Door de experten te betrekken wordt geprobeerd een specifieke benadering van de folkmuziek op te bouwen.

Eveline Girardon

De Muziek en de muzikanten

Tussen de redevoeringen traden er muzikanten op. Eveline Girardon, die speciaal uit Lyon gekomen is voor de lancering van het boek en die aan het boek meegewerkt heeft, zingt een oud liedje van vrouwen die zijderupsen verwerken. Ze hadden de toelating om te zingen. Zo ontstaan liedjes en worden op die manier mondeling overgeleverd. Er is ook Elisabeth Fraeyman met Hendrik Wynants. Elisabeth is, vanuit Muziekmozaïek, coördinator voor Ethno Flanders. Wacht! Elisabeth heeft een master in Muziek Pedagogie, eerder studeerde ze in Malmö en ze geeft ook les. Samen met Hendrik vormt ze een duo, genaamd Tandem. De ontdekkingstocht is rond.

Het boek :https://muziekmozaiek.be/folk/publicaties/
De volgende evenementen: https://muziekmozaiek.be/folk/nieuws/



Eric Rottée, tekst en foto’s

Oostende is niet ver meer

De nieuwe roman van Katrien Van Hecke

Oostende heeft iets met schrijvers of hebben schrijvers iets met Oostende?
Stephan Zweig en Joseph Roth dwaalden er rond, Proust bezocht de stad, Nabokov bivakkeerde er…
Recenter resideerde de Nederlandse schrijver
Gert-Jan van den Bemd in de kuststad en pende er columns neer met Oostende als inspiratiebron. (zie pagina interviews op kunstpoort: Een Nederlandse schrijver in Oostende) En nu is er de boeiende roman van Katrien Van Hecke
‘Oostende is niet ver meer’.
In deze roman volgt de lezer de meeslepende avonturen van twee Oostendse jongeren: kindermeisje Nel en scheepsjongen Joannes. Het verhaal speelt zich af tegen de achtergrond van de Oostendse Compagnie. Dit 18de -eeuwse scheepvaartbedrijf dreef handel met China en Bengalen. Katrien van Hecke mikt op lezers vanaf 14 jaar. Het is een young adult boek dat ongetwijfeld ook oudere lezers kan bekoren door het meeslepend verhaal, de schrijfstijl en geschiedkundige achtergrond.
Met enthousiasme vertelde Katrien Van Hecke kunstpoort waarom een auteur in godsnaam een historische roman voor jong volwassenen schrijft.

Kunstpoort Hoe ontdekte je dat je kon schrijven en van schrijven je beroep wilde maken?
Wanneer kwam het besef dat je interesse voor en kennis van geschiedenis nuttig waren voor het neerschrijven van historische jeugdromans?
Katrien Van Hecke In de lagere school was ‘opstel schrijven’ het enige vak waarin ik schitterde. Op 11-12 jarige leeftijd schreef ik detective verhaaltjes. Ik heb er nooit eentje volledig afgewerkt. Maar de toon was gezet. Mijn studies geschiedenis volgde ik met als enige doel: historische romans schrijven. Omdat er brood op de planken moest komen, had ik verschillende jobs. Ondertussen schreef ik verhalen, sprookjes, gedichten… pas later romans. De verre droom werd langzaam werkelijkheid.

Kunstpoort Hoe, wanneer en waar komen de ideeën?
Katrien Van Hecke Een voorbeeld. Het idee voor ‘Oostende is niet ver meer’ ontstond tijdens onderzoekswerk voor mijn vorige roman ‘Soldaat Marie’. Soldaat Marie is het verhaal van een vrouw die zich vermomt als man en dienst neemt in het leger van Napoleon. Ik las over Napoleons verdedigingslinie tegen de Britten, van Boulogne-sur-Mer tot in Oostende, en begon verder te graven in de geschiedenis van de haven. Ik ontdekte vreselijke verhalen over de kaapvaart, piraterij… iets te bloeddorstig naar mijn zin. Maar de Oostendse Compagnie, met haar scheepvaartreizen naar China en Bengalen leek me aantrekkelijk als achtergrond voor een volgende roman.

Kunstpoort Zoals bij ‘Soldaat Marie’ ga je terug in de geschiedenis. Eric Bauwens, collega schrijver, schrijft in een recensie over je boek: “Onderweg naar China weet ze haar lezers te boeien met haar uitleg over geografie, flora, fauna, de economie en de gewoontes van de 18de eeuw, scheepsbouw en navigatie. Beter dan de beste documentaire van National Geographic”. De lezer treedt binnen in een onbekende wereld. Hij moet niet alleen weten hoe die wereld eruitziet, ook hoe het voelt in die wereld rond te lopen. Research over de setting is onvermijdelijk. Welke archieven heb je geraadpleegd? Verliep dat vlot?
Katrien Van Hecke Google is een uitstekend medium voor research en literatuur raadplegen is een must:  non fictieboeken, naslagwerken, licentiaats- en doctoraatsthesissen… Een boek over de Oostendse Compagnie die porselein uitvoerde vanuit China bracht me veel bij. In de Gentse universiteitsbibliotheek las ik artikels uit historische tijdsschriften. Ik raadpleegde werken in de leeszaal van het bewaarfonds Ostendiana. Een smartphone is een dankbaar instrument, zo kon ik de voor mij nuttige pagina’s fotograferen om later door te nemen. In het Oostends Stadmuseum ontdekte ik onder andere scheepskanonnen uit die tijd.

Kunstpoort Deed je eerst alle ‘speurwerk’ voor je startte met schrijven of schreef je ook tussendoor?
Katrien Van Hecke ½ jaar had ik nodig voor mijn opzoekingswerk. Dan pas besliste ik over welke periode en personages ik wilde schrijven. Aanvankelijk had ik de idee over het leven van de historische figuur Isabella Ray, vrouw van Cornelis Carpentier, een bekende Oostendse koopman, te schrijven maar vond onvoldoende info over haar Gentse periode. Mijn 2 hoofdpersonages zijn 100% fictief. Er komen wel talrijke historische personen in mijn roman voor. Die staan achteraan in het boek vermeld met wat informatie.
Kunstpoort Ook de verklarende woordenlijst achteraan is een handig instrument.
Katrien Van Hecke Research en schrijven liepen door elkaar bij het schrijven van deze roman.

Kunstpoort Hoe start je een roman? Zit het volledige plot al in je hoofd en hou je je strikt aan het schema? Of ben je flexibel zoals een schilder die eenmaal op het canvas aan het werk vaak andere richtingen uitgaat dan gepland. Laat je soms passages aan het toeval over?
Katrien Van Hecke Ik maak gebruik van het iconisch Atoma ringschrift. Omdat je de bladen kan omwisselen is voor mij het Atoma systeem de ideale hulp om mijn opzoekingen te ordenen. Ik maak fiches van de personages en stel een verhalenschema op. De grote lijnen liggen van meet af aan vast maar ik ben flexibel, onderweg wijzigt er nog het een en ander.

Kunstpoort Ben je zelf op reis geweest naar Indië en/of China? Of zou je er graag rondtrekken? Vanwaar je interesse voor dit gebied?
Katrien Van Hecke ‘Oostende is niet ver meer’ is geschreven tijdens de coronaperiode. Naar China of Indië reizen was niet aan de orde. Bengalen van nu is trouwens niet meer te vergelijken met het Bengalen van de 18de eeuw. In 2019 reisde ik naar Maleisië en Singapore. Ik bezocht er heel wat scheepvaartmusea. Toen al leefde de idee voor dit boek. Heel veel verbeelding en inlevingsvermogen helpen het boek geloofwaardig te maken.

Kunstpoort ‘Oostende is niet ver meer’ is tevens een coming of age verhaal, de lezer beleeft mede de avonturen van twee Oostendse jongelui: kindermeisje Nel en scheepsjongen Joannes. Gevoelens zoals liefdesverdriet, ontgoocheling, twijfel, angst… ga je niet uit de weg. Is het moeilijk om als volwassene zich in te leven in de wereld van young adults en vooral om er over te schrijven? Put je uit je eigen tienertijd om hierover te schrijven of heb je andere inspiratiebronnen?
Katrien Van Hecke Het is de 14 jarige in mezelf die de verbeelding voedt, inlevingsvermogen doet de rest.

Kunstpoort Jongeren zijn vooral actief op sociale media; TikTok, Instagram… leven in het nu en interesseren zich voor al wat hot, hip, en cool is. Hoe slaag je erin de jeugd te boeien voor een historische periode, in dit boek de Oostendse Compagnie, de achttiende eeuw?
Katrien Van Hecke Het boek moet vlot en met een hoog spanningsgehalte geschreven zijn. Op het einde van ieder hoofdstuk zorg ik voor een cliffhanger.
Zo is de lezer getriggerd om het volgende hoofdstuk te lezen. Ik mik op tieners die iets van de wereld willen kennen. Het is een zoektocht hoe ik het best de jeugd kan bereiken, misschien met een filmpje op YouTube?
Een prijs winnen of nominatie helpt.

nota van Kunstpoort
‘Ahatani en het geheim van het oudste verhaal’ was genomineerd voor de Prijs van de Jonge Jury 2012.
Aanbevolen literatuur bij de lerarenopleiding Artevelde Hogeschool Gent.
‘Joan, het heksenkind’ Genomineerd voor de Kinder- en Jeugdjury 2006 Boektopper 2007
‘Soldaat Marie’ kreeg een nominatie voor de Thea Beckmanprijs 2019.

Het is aan de uitgeverij om een boek voor te stellen voor een literatuurprijs.
Mijn naambekendheid gaat bij iedere nominatie de hoogte is.

Kunstpoort Je boek is bestemd voor jong volwassenen, hou je de schrijfstijl in de gaten? Of heb je toevallig een stijl die het best geschikt is voor jeugdboeken?
Katrien Van Hecke Ik laat het manuscript lezen door 2 lezers onder de 20 jaar en 2 oudere lezers. Als de jonge lezers beweren een woord niet te gebruiken of te kennen hou ik daar soms maar niet altijd rekening mee. Je kan vaak een woord begrijpen door de context. Zijn er op inhoudelijk gebied bepaalde zaken, situaties onhelder, dan verwerk ik de feedback.

Kunstpoort Waak je over het aantal pagina’s? Mag een jeugdboek een dikke turf zijn?
Katrien Van Hecke Mijn boeken worden nooit te lijvig. 250 pagina’s lijkt me ideaal voor een jeugdboek.

Kunstpoort Was je uitgever onmiddellijk enthousiast over je boek? Ondervond je problemen om het uit te geven?
Katrien Van Hecke ik stuurde het manuscript op naar uitgeverij Clavis. Na drie maanden kwam het verlossende antwoord YES

Kunstpoort Is het moeilijk een boek te schrijven wanneer je niet 100% zeker bent van uitgave? Blijf je gemotiveerd, laat je nooit de moed zakken?
Katrien Van Hecke Twijfelen doe ik niet. Jeugdboeken schrijven is waar ik voor geboren ben, de drive voel ik diep vanbinnen.

Kunstpoort Is ons taalgebied niet te klein? Kan je van je schrijfkunst leven?
Katrien Van Hecke De koopcijfers zijn natuurlijk belangrijk maar mijn nevenactiviteiten vormen de hoofdbron van inkomsten. Zo geef ik auteurslezingen en stadswandelingen voor jongeren en volwassenen. Info https://www.katrienvanhecke.be/services
Bij een boekvoorstelling van ‘Oostende is niet ver meer’ of lezing voor volwassenen zorg ik voor aangepaste hapjes: Oostendse garnalensoep, Bengaalse viscurry en Mangolassi. Mangolassi is een Indische yoghurt drink.
Het is nodig dat een auteur zich profileert in een bepaald genre. Voor de jeugd is er een overvloed aan Fantasy boeken. Historische romans zijn tamelijk zeldzaam, een niche. Ik heb het geluk te kunnen mikken op een volwassen leespubliek én jongeren.

Kunstpoort Ben je een gestresseerde schrijfster, heb je stilte en afzondering nodig, ver weg van dagelijkse beslommeringen?
Katrien Van Hecke Vroeger had ik wel eens last van stress. Een job plus een gezin runnen, dit met schrijven combineren is niet eenvoudig. Nu ik fulltime schrijfster ben en de kinderen de deur uit zijn, kan ik volop voor het schrijven gaan. Van stress is geen sprake meer.

Kunstpoort Over welk boek ben je bijzonder trots en superblij dat je het geschreven hebt?
Katrien Van Hecke Je jongste kind is altijd het schoonste.

Kunstpoort Wat vind je het leukste aan schrijven van jeugdboeken?
Katrien Van Hecke De leeftijd van jeugdboek personages stemt overeen met de leeftijd in mijn hoofd. Ik voel me bij het schrijven een adolescent.

Kunstpoort Zit er een volgend boek in ‘the pipeline’?
Katrien Van Hecke Mijn volgend boek is er eentje voor leeftijd 11+
Het onderwerp hou ik geheim.

Info

https://www.katrienvanhecke.be/

https://www.instagram.com/katrienvanhecke1/

https://www.facebook.com/katrien.van.hecke.ahatani

Tekst en fotografie Kathleen Ramboer

Een Nederlandse schrijver in Oostende

Ontmoeting met auteur Gert-Jan van den Bemd

Schrijver Gert-Jan van den Bemd wacht me op in Oostende, aan de kusttramhalte Koninginnelaan, op wandelafstand van Brasserie Albert, locatie voor ons gesprek. Brasserie Albert maakt deel uit van het iconische adellijke Thermae Palace Hotel. Nostalgisch vlij ik me zachtjes neer in de lederen sofa. Kon ik me een koninklijker start van een interview voorstellen? Het imponerende Art Deco-interieur verstomt gelukkig niet ons gesprek.

Gert-Jan van den Bemd, wonende in Breda, verblijft een maand in Oostende, ooit de koningin der badsteden genoemd, de stad van Ensor, Spilliaert…, voor hem een inspirerende residentie. Kunstenaar Gert-Jan Van den Bemd is enorm veelzijdig: schrijver, fotograaf, wetenschapper, tekenaar, kunstschilder… Welke discipline komt er op de eerste plaats? Dat houden we nog eventjes geheim.

Kunstpoort Zelf kende ik je romans niet, daar komt nu zeker verandering in. Na wat research stel ik me de vraag: Ben je auteur van psychologische romans, thrillers of mogen we je boeken psychologische thrillers noemen? Kunnen we je boeken een beetje vergelijken met die van Peter Buwalda? Schrijf je gelijkaardige romans?
Gert-Jan van den Bemd Ik schrijf psychologische romans met een onderliggende spanning die je meeneemt in het verhaal. Ik won in 2016 de Pieter Aspe award voor spannende verhalen daarom denkt de lezer vaak dat ik thrillers schrijf.

De foto waar het allemaal mee begon en resulteerde
in de roman Branco & Julia

Kunstpoort Als schrijver en kunstenaar gebruik je oude foto’s als inspiratiebron. Het begon met de aankoop van twee foto’s. De verzameling die je uiteindelijk bijeensprokkelde, een drietal mappen, deden je als een rechercheur graven naar het verleden van een vrouw, geboren in 1926. Je nieuwste roman draagt de titel ‘Branco & Julia’. Vertel je wat meer over de inhoud?

Gert-Jan van den Bemd De roman handelt over curiosa- en antiekhandelaar Branco en kunstenares Julia. Beiden kopen los van elkaar oude foto’s op de Feira da Ladra, de rommelmarkt van Lissabon. Branco gebruikt ze als inspiratiebron voor een roman die hij wil schrijven, Julia ziet de foto’s als uitgangsmateriaal voor haar schilderijen. Hun gedeelde bezit leidt noodgedwongen tot een gezamenlijke speurtocht naar de herkomst van de foto’s en de vrouw die erop staat afgebeeld.

Gert-Jan van den Bremd met één van de drie foto mappen,
inspiratiebron voor zijn nieuwe roman Branco & Julia

Kunstpoort Je put blijkbaar uit eigen beleving. Bevatten je verhalen en romans altijd een vleugje waarheid? Zou je ook los van je eigen ervaringen kunnen schrijven?
Gert-Jan van den Bemd Ik vertrek inderdaad vanuit mijn persoonlijke leefwereld. ‘De verkeerde vriend’, mijn debuutroman, speelt zich af op een camping. In de aanloop van dat boek bracht ik zelf mijn vakantie door op een camping en fantaseerde over de impact van het nachtelijke campingleven op jongeren en de escalatie daarvan. Het opruimen van het huis van mijn vader na zijn overlijden vormde de basis voor mijn tweede roman, ‘Na de val’. Als de vader van personage Sofie Nauta volkomen onverwacht overlijdt, staat ze voor eenzelfde opdracht: twee huizen leegmaken, dat waarin ze samen met haar vader en oudere broer Max haar jeugd doorbracht en het appartement waarin haar vader de laatste jaren van zijn leven woonde. Mijn derde roman ‘Branco & Julia’ leunt nog dichter aan bij de realiteit. Ik beschrijf mijn eigen zoektocht.

Kunstpoort Ik lees vooraan in ‘Branco & Julia ‘Elke mens is van nature uit een collectioneur. Het zit in onze genen van toen we nog apen waren. We hebben het verzamelen nodig gelijk we eten en drinken nodig hebben’ Erik Vlaminck, Een berg mens onder witte lakens, 2019 Ik veronderstel dat je zelf ook een collectioneur bent?
Gert-Jan van den Bemd Jazeker, verzamelaar van oude foto’s. Ik hou trouwens een fotoblog bij waar ik columns publiceer, geschreven aan de hand van mijn ‘trouvailles’.

Kunstpoort Zie bijvoorbeeld: https://www.grandfoulard.com/2022/01/09/verontrustend-2/
Wat is er gebeurd? Wat gaat er gebeuren? Wie nam de foto? En waarom? Sommige foto’s stellen meer dan duizend vragen. Een foto zegt meer dan duizend woorden is een van de meest onzinnige stellingen over fotografie’.
Gert-Jan van den Bemd Erik Vlaminck vond het een eer dat ik zijn citaat aanhaal in mijn boek.

Kunstpoort Je nieuwe boek speelt zich af in Portugal. Kom je er vaak? Heb je veel opzoekingswerk verricht? Ken je Lissabon?
Gert-Jan van den Bemd Het eerste deel speelt zich af op de Feira da Ladra, de grootste rommelmarkt van Lissabon. Daar ben ik vaak geweest. De Franse Atlantische kust is het toneel van het tweede deel. Ook daar deed ik onderzoek.

Kunstpoort En is Fernando Pessoa een van je lievelingsdichters? Ik citeer uit je boek ‘O amor é que é essencial. O sexo é só um acidente.’ ‘Liefde is wat essentieel is. Seks is gewoon een ongelukje.’
Gert-Jan van den Bemd Niet echt. Fernando Pessoa kan je ook een collectioneur noemen, hij was een verzamelaar van personages. Niet tevreden met slechts één creatief alter ego, ontwikkelde de Portugese schrijver 72 onafhankelijke aliassen.

Kunstpoort Ik citeer nogmaals Fernando Pessoa ‘Leven is niet noodzakelijk, scheppen daarentegen wel’. Is schrijven voor je onontbeerlijk? Zou je zonder schrijven kunnen?
Gert-Jan van den Bemd Het scheppen heb ik nodig, het is obsessief. Als 17-jarige schreef ik al volop verhalen. Ik liet ze mijn leraar Nederlands lezen. Zijn enthousiasme motiveerde me verder te schrijven.

Kunstpoort Schrijf je met een pen, zoals Branco het personage in je boek, of verkies je toch de computer? En waarom?
Gert-Jan van den Bemd Onderweg, in de trein… bij het schrijven van notities gebruik ik een pen, zoveel prettiger dan op een laptop schrijven. Thuis werk ik rechtstreeks op de computer, dat is handiger bij schrappen, verbeteren, en het uitdiepen van personages… Schrijven is een eindeloos proces. De psychologie van de karakters moet kloppen.

Notitieboekje

Kunstpoort Heb je afzondering nodig om te schrijven?
Gert-Jan van den Bemd Ik voel me overal thuis, afzondering is niet noodzakelijk. Het buitenland daar schrijf ik graag. Waarom? Als je de taal niet beheerst is het super gemakkelijk je af te sluiten. Waar ik ook ga, ik heb een boekje bij me om te noteren en passages neer te pennen. Nu verblijf ik een maand in Oostende.

Kunstpoort Wat trekt je aan in Oostende?
Gert-Jan van den Bemd De zee oogt elke dag anders met luchten als schilderijen van Rothko. Dreigende, mysterieuze stranden herinneren je aan Spilliaert. Hier houdt de wereld op. De zee, dat is het einde. Oostende is schoonheid met een lelijk kantje: veel boeiender dan een cleane kunstmatige wereldstad als Singapore. In Oostende gluurt het surrealisme om de hoek. Toch blijf ik in Oostende de Hollander terwijl je in een wereldstad als New York, New Yorker wordt. De mensen zijn er open. Het romantische gevoel van bij een wereldstad te horen, bekruipt me daar.

Kunstpoort Je bent schrijver, fotograaf, beeldend kunstenaar en wetenschapper. Als fotograaf, vooral bij straatfotografie, is het belangrijk snel en raak te observeren. Wetenschap verlangt onderzoek. Ik veronderstel dat je veelzijdigheid helpt bij het schrijven. Is daar iets van te merken in je literair werk?
Gert-Jan van den Bemd Beroepshalve beschik ik over een onderzoekende geest. Ik ben endocrinoloog. 20 jaar verrichtte ik laboratoriumonderzoek naar kanker en osteoporose. Ik zoek naar oorzaken, vraag me af Waarom? Ik sta open voor waarneming en observatie. Dat helpt bij het vastleggen van de psychologie van personages, het uitdiepen van karakters.
Als fotograaf schrijf ik op mijn blog fantasiestukjes bij foto’s die deel uitmaken van mijn verzameling.

Foto’s kan je eindeloos interpreteren. Mijn scriptie ‘Wachten op de ronde van Lombardije’ handelt over hoe je met fotografie kan liegen of de waarheid kan vertellen. Ik won er de scriptieprijs van kunstacademie St. Joost in Breda en ’s-Hertogenbosch mee.
Verder komen mijn diverse skills van pas als redacteur van REALmag., een magazine over kunst, cultuur en wetenschap. https://www.realmag.nl/ We brengen elk jaar een themanummer uit. Het volgende nummer, met thema HOTEL, verschijnt gedurende de maand oktober.

Kunstpoort Wat haalt er tegenwoordig de bovenhand, fotograaf, wetenschapper, beeldend kunstenaar, auteur?
Gert-Jan van den Bemd Het is moeilijk kiezen. Ik ben nu 70% schrijver en 30% beeldend kunstenaar. Schrijven is een eenzaam beroep. Door je opzoekingswerk heb je wel de mogelijkheid talloze contacten te leggen. Dat maakt schrijven boeiend en zo stap je uit je isolement.

Kunstpoort Korte verhalen, gedichten en essays publiceerde je in verzamelbundels en tijdschriften (Tirade, Extaze, Elders Literair, Ballustrada, Op Ruwe Planken…). Schrijf je nog altijd poëzie?
Gert-Jan van den Bemd Af en toe schrijf ik nog gedichten, maar poëzie is lastig. Proza, een blog, een kortverhaal liggen me beter. Bij een roman leg je de grote lijnen vast, schrijf je een soort scenario. De rest is avontuur en dat is pas leuk.

Kunstpoort Lees je zelf veel van collega-schrijvers? Werkt dit niet remmend? Is dit nefast voor een eigen schrijfstijl?
Gert-Jan van den Bemd Bang voor beïnvloeding lees ik bij voorkeur geen andere fictie auteurs tijdens een productieve fase, niet gedurende een schrijfproces. Ik lees wel graag en veel, en hou van biografieën. Erik Vlaminck, Hugo Claus, de psychologische romans van Georges Simenon… boeien me. Vertaalde boeken lees ik minder.

Kunstpoort Op sociale media, via je site, ben je bekend onder de accountnaam Grand Foulard, vanwaar die naam?
Gert-Jan van den Bemd Grand Foulard is een metafoor voor de neiging van mensen om het falen te verbergen en tekortkomingen te camoufleren. Een Grand Foulard leg je op een versleten sofa. Ik til het doek graag op, onderzoek het verborgene.

Kunstpoort Ben je nu een volgende roman aan het schrijven?
Gert-Jan van den Bemd Inderdaad, mijn volgende roman speelt zich af in Breda en Oostende. De denkfase is nu aan zet.

Kunstpoort Daar kijken we als Vlaming alvast naar uit!

INFO auteur

https://www.grandfoulard.com/over-ons/
https://www.grandfoulard.com/
https://www.facebook.com/grandfoulard/
https://www.instagram.com/gertjanvandenbemd/
https://www.instagram.com/grandfoulard/
https://www.realmag.nl/

info Branco & Julia

https://www.standaarduitgeverij.be/aanbiedingsfolders/
vanaf 12 mei in de boekhandels
Ook via de online boekhandels leverbaar

tekst en foto Kathleen Ramboer

Dichter Rob Van de Zande: een romanticus pur sang

copyright foto Bernadette Van de Velde

Kunstpoort reporter Bernadette Vandevelde portretteerde dichter Rob Van de Zande voor de backcover van zijn weldra te verschijnen boek: Minnebrieven -Brieven aan Haar- uitgeverij Aspekt. Weldra kleurt op Valentijn de liefde donkerrood. Als aanloop naar deze feestdag van de liefde laten we graag een ‘minnedichter’ aan het woord. Zoals het een schrijver past, antwoordt hij het liefst schriftelijk op onze vragen.

Kunstpoort Wanneer ontdekte je dat je graag schreef?
Rob Van de Zande Het gekke hieraan is dat ik eigenlijk nooit graag heb geschreven. Van bij het begin voelde het al aan als iets dat ik moest doen, niet iets dat ik graag deed.

Kunstpoort In welke levensfase ben je beginnen schrijven?
Rob Van de Zande Als prille twintiger.

Kunstpoort Je bent een klassiek dichter. Is er nog interesse voor klassieke dichtkunst?
Rob Van de Zande In de tijd van de Romantiek was er interesse in klassieke dichtkunst – het was toen de enige vorm van dichten die populair was. Heden ten dage is er meer interesse in moderne poëzie. Men leest liever hippe woorden, die de identiteit van de maker verraden, dan archaïsche raadsels, denk ik.  

Kunstpoort Vind je je sonnetten toegankelijk voor een groot leespubliek? Is het een niche? Vind je gemakkelijk een uitgeverij?
Rob Van de Zande Nee, toegankelijk voor een groot leespubliek zijn ze niet en zullen ze waarschijnlijk ook nooit zijn. Een niche? Beslist niet. Nu is het gemakkelijker voor me om een uitgeverij te vinden dan pakweg vijftien jaar terug. Maar dat heeft te maken met de kwaliteit van mijn werk. Iedereen groeit naarmate men het vaker doet. En dat was in mijn geval niet anders. Het duurde jaren vooraleer ik mijn persoon in de dichtkunst ontdekte.

Kunstpoort Waarom kies je voor sonnetten? Kan je daar in kwijt wat je echt wil zeggen? Waarschijnlijk moet je heel veel sonnetten schrijven om in het in de vingers te krijgen of gaat het bij je vanzelf?
Rob Van de Zande Aanvankelijk schreef ik voornamelijk kwatrijnen en korte verzen. Pas in mijn derde manuscript ben ik me echt gaan toeleggen op sonnetten. Een goed sonnet kunnen schrijven is als een ambacht, het vergt heel wat oefening en kunde. Zoiets – of je moet een wonderkind zijn – moet men leren. En hoe vaker je het doet, hoe beter je erin wordt. Je kan meer kwijt in een ballade dan in een sonnet, omdat je meer (speel)ruimte hebt. In een sonnet ben je gebonden aan de vorm en het rijm. In veertien regels ben je meer beperkt dan in dertig of veertig regels. Maar voor mij is dat nu de enige vorm van dichten, afgezien van mijn dichterlijk maatwerk, die ik opzoek én die mij opzoekt.

Kunstpoort Je werkt ook vaak in opdracht. Is dat niet moeilijker dan vanuit je innerlijke ziel te schrijven? Ontdek je zo onderwerpen, thema’s waar je anders nooit zou over dichten? Ben je meestal tevreden over deze ‘toegepaste’ dichtkunst?
Rob Van de Zande Ik schrijf altijd vanuit mijn ‘innerlijke ziel’. Anders zou het niet lukken. Een vers bij een beeld maken is een uitdaging. En op dat gebied zoek ik die maar al te graag op. Maar het is eerder een kwestie van erop of eronder. Of je hebt het in de vingers of niet. Beelden begeleiden met poëzie is niet iets dat je kan leren. Je kan het of je kan het niet.

Kunstpoort Wanneer ik je naam google vind ik vaak gedichten geschreven bij beeldende kunst. Je bent blijkbaar gespecialiseerd in dichtkunst op maat. Zo illustreerde je een kunstwerk van de overleden Daan van Golden met een gedicht. Valt het moeilijk een klassiek gedicht te schrijven bij hedendaagse kunst en/of abstracte kunst? Of zoek je net het contrast of de tegenstelling op?
Rob Van de Zande Zoals ik eerder schreef, het is een uitdaging. Toen Cor Gout, hoofdredacteur van het literair tijdschrift Extaze, me vroeg of ik iets wou schrijven bij een werk van van Golden, twijfelde ik niet. Meteen ging ik ermee aan de slag. En wat later stond het vers er. Let wel, ik had toen al een zestigtal beelden begeleid met poëzie, dus ik was niet bepaald aan mijn proefstuk toe. Maar voor zoiets kan je niet naar een leerschool, je kan het of je kan het niet.

Daan van Golden, Roses for Willem and Verena, c.a. 1975, papier, 51 x 41 cm.
copy right foto Literair tijdschrift Extaze

Als uit Victoriaanse tijden
Heeft hij ons thans geschapen:
Ranke blommen die verglijden
In timbres van woudknapen,
Leggen zij hun adem vast –
Waar wolk en vloed minnekozen
Blaas ik door m’n eedle kwast
Een tafereel vol blauwige rozen.

Rob Van de Zande
Liefderij 2020,
Uitgeverij Het Punt
ISBN 9789460795077

Kunstpoort Je publiceerde vier dichtbundels met als laatste – Liefderij Sonnetterie – Behalve poëzie schrijf je nu ook Minnebrieven -Brieven aan Haar- uitgeverij Aspekt.
Hoe anders voelt dit aan in vergelijking met poëzie schrijven? Kan je in je hoofd switchen van het ene genre naar het andere? Beschouw je deze Minnebrieven als poëzie in prozavorm?
Rob Van de Zande Correctie: Liefderij is de zesde bundel, die andere twee bundels hebben terecht hun ziel verloren. Ik werk in episodes van telkens drie of vier maanden. De ene keer werk ik vier maanden aan een manuscript met sonnetten, de andere keer aan een manuscript met minnebrieven. De brieven zijn eerder poëtisch dan prozaïsch, dus hoef ik niet al te veel te switchen. Ik zou het niet kunnen ook, prozaïsch schrijven, bedoel ik dan. Een proza-pen kan ik, helaas, niet hanteren.

Kunstpoort Zijn deze Minnebrieven een logisch gevolg of een vervolg op de gedichten? En waarom?
Rob Van de Zande De minnebrieven hebben weinig met de gedichten te maken. Afgezien van het feit dat ze gericht zijn aan dezelfde muze hebben ze niks met elkaar gemeen.

Kunstpoort Ik las een fragment van -Brieven aan Haar- op je blog van zondag 21 november 2021. Het taalgebruik laat me naar een tijdperk raden. In welke tijd mogen we deze ‘Brieven aan Haar’ situeren? Of beschouw je ze als tijdloos?
Rob Van de Zande Men schrijft vaak dat het personage in mijn bundels een 19e -eeuwse jongeling is. En in de brieven is dit niet anders. Ik schrijf telkens vanuit één en dezelfde ziel. Eén die nooit zal tanen of vergaan. Maar dat is meer een vloek dan een zegen.

Kunstpoort Is -Brieven aan Haar- biografisch?
Rob Van de Zande Brieven aan Haar is fictief, maar geschreven met een bloedende hand. Semi-biografisch dus.

Kunstpoort Mogen we je Minnebrieven romantisch noemen? Ben je een romanticus?
Rob Van de Zande Ze dateren vanuit een romantisch tijdperk. Ik heb ze geschreven in een staat van vervoering, dus ja, romantisch zijn ze wel, vind ik. Een romanticus, ik? Jammer genoeg wel ja, een romanticus pur sang. De vlam van een ware romanticus zal, hoe hevig de storm ook tegen de rozenblaadjes slaat, nooit echt doven.

Kunstpoort Ben je in je hoofd constant aan het dichten of gaat je poëtisch brein soms op slot? Vind je vaak inspiratie op vervelende momenten, midden in de nacht bijvoorbeeld of tijdens een boeiend gesprek wanneer je niet in de mogelijkheid bent iets te noteren?
Rob Van de Zande Kijk, voor mij is het dichterschap een leven op zich. Het is geen kantoor job, waarbij je in en uitklokt, en rechthebbend, uitkijkt naar vrije weekends en dergelijke. Nee, het is iets dat je overal waar je gaat meedraagt, meezeult beter gezegd. Maar ik heb er vijftien jaren geleden bewust voor gekozen en ‘contradictio in terminis’ kies ik er nog elke dag voor. Om op je vraag te antwoorden: je bent er voortdurend mee bezig, maar het is geen vorm van egoïsme; ik ga nog graag gesprekken, die niets met poëzie te maken hebben, aan. Meer nog, ik vind het boeiend en verrijkend iets bij te leren dat niets met mijn werk te maken heeft.

Kunstpoort Als je terugblikt op je eerste dichtbundel, ben je daar nog altijd tevreden over? Is je taalgebruik ondertussen veranderd?
Rob Van de Zande Tevreden is een groot woord, maar het is een natuurlijke gang van zaken; in die zin dat je pas goed wordt naarmate je het vaker doet. In het begin is het steeds wat zoeken, maar eenmaal je het gevonden hebt … En hetzelfde geldt met het taalgebruik. Al was ik, naar mijn mening, nooit echt modern in het taalgebruik. Jammer genoeg was de punt van mijn pen eerder dof dan glansrijk.

Kunstpoort Jou sonnetten zijn welluidende gedichten. Is een ritmisch, metrisch gedicht voor jou noodzakelijk voor een ‘goed’ gedicht?
Rob Van de Zande Wat is een goed gedicht? Ik denk dat iedere lezer dat voor zichzelf bepaalt. Er is niet echt een maatstaf, vind ik.

Kunstpoort Met welke dichters voel je je verwant?
Rob Van de Zande Ik zie niet echt een spiegel, maar een schim naast John Keats.

Kunstpoort Wie bewonder je onder de levende dichters?
Rob Van de Zande Bewonderen? Ik heb respect voor iedereen die een goede pen hanteert.

Kunstpoort Heb je nog toekomstplannen? Mogen we ooit een klassieke roman van je verwachten?
Rob Van de Zande Naast mijn dichterlijk maatwerk, zal ik me blijven toeleggen op het schrijven van sonnetten en minnebrieven. Maar een klassieke roman? Nee, helaas niet.

Kunstpoort Heb je een tip, kan je een dichtbundel aanraden, buiten je eigen dichtbundels, voor de lezers van Kunstpoort?
Rob Van de Zande Hangt ervan af wie wat wil, hé. In het algemeen durf ik te stellen dat ‘The Ballade of Reading Goal‘ van Oscar Wilde een aanrader is voor iedereen die goede, ritmische poëzie wil lezen.

INFO

http://robvandezande.blogspot.com/p/dichtbundel.html

http://robvandezande.blogspot.com/

Vraagstelling Kathleen Ramboer
Fotografie Bernadette Van de Velde

Moya De Feyter en poëzie voor een beter klimaat

De succesvolle virtuele Schrijfdag 2021 Creatief schrijven is een tijdje achter de rug. Het virtueel gesprek met klimaatdichteres Moya De Feyter zindert nog na. Wat is en wat kan een klimaatdichteres doen voor onze ecologische noodtoestand? Moya De Feyter gaf me antwoord op klimaatgerichte vragen. Zij is de initiatiefneemster en frontvrouw van de Klimaatdichters. De Klimaatdichters zijn een groep Vlaamse en Nederlandse woordkunstenaars die via de poëzie ijveren en actievoeren voor een beter klimaat.

Kunstpoort Hoeveel leden telt Klimaatdichters, wie zijn ze, welke leeftijdscategorie is er vertegenwoordigd?
Moya De Feyter We bestaan 1 jaar en tellen voor het ogenblik 192 leden uit Vlaanderen en Nederland, van alle leeftijden.
Kunstpoort Dit kan je lezen op de site https://www.klimaatdichters.org/
Onder de klimaatdichters bevinden zich natuurlyrici, dystopische dichters, milieuactivisten, permacultuurtuiniers, bosdichters, bezorgde grootouders, groene oproerkraaiers, klimaatspijbelaars, zenboeddhisten, biologen, vogelspotters, klimaatliteratuurwetenschappers, plattelandsdichters, natuurvoedingverkopers, ecofeministen, jeugddichters, dichters die voor jongeren dichten, voor een doelpubliek van eender welke leeftijd, …

Kunstpoort Kan men kunst inzetten als middel voor het bereiken van een maatschappelijk doel. Is dit wel de taak van een kunstenaar? Moet kunst maatschappelijk of tijdsgebonden zijn? Zijn kunstenaars verplicht om klimaatkunst te maken?
Moya De Feyter Tijdens mijn studies letterkunde speelde de kunstopvatting L’art pour l’art een hoofdrol. Artistieke en/of esthetische kwaliteiten hadden voorrang. Kunst, de letterkunde in mijn geval, diende niet om een maatschappelijke problematiek aan te kaarten. Kunst met een doel beschouwde de literaire wereld niet als kwaliteitsvol. In feite hebben schrijvers zich altijd uitgelaten over wereldproblemen. Literatuur is telkens een reactie op wat er gebeurt in de werkelijkheid. Het is wel zo dat het een hele tijd not done was. Nu lijkt men aan te moedigen dat een schrijver zich in het debat mengt  en een standpunt inneemt.

Kunstpoort Redden we het klimaat door er kunst over te maken. Waarom geen plastic ruimen, werken in een opvangcentrum voor gestrande zeehonden…?
Moya De Feyter Ik heb een diep respect voor praktische activisten die afval ruimen, bomen planten of voor dierenrechten strijden. Zelf ben ik geen barricadespringer, niet handig of erg ondernemend. Mijn sterkste wapen is de taal, de poëzie. Poëzie is wat ik het best kan inzetten om iets in beweging te brengen. De Klimaatdichters zijn ondernemend en stuurden een brief naar 10 politici! “Wij komen in actie, u ook?” Van klimaatmoeheid naar klimaatmoedigheid!!! … Kortom, wij vragen actie, laat de symboliek maar aan ons. Zelf ben ik één van de coördinatoren van diverse projecten. We koppelen de juiste dichters aan het juiste project. Dat is meteen de reden waarom ik minder tijd heb om te schrijven. Zo komt er gedurende de maand mei een Klimaatdichters podcast serie op Sound Cloud. Een woordkunstenaar leest een thema gedicht voor en gaat in gesprek met een wetenschapper. Een architect, psycholoog, bioloog… staan garant voor een boeiend gesprek. Ook gedichtwandelingen zijn gepland gedurende de maand mei.

Kunstpoort Welk genre of medium is volgens jou het meest geschikt om een complex en weerbarstig verschijnsel als klimaatverandering te verbeelden en waarom? Zijn schilderkunst, beeldende kunst niet toegankelijker dan poëzie?
Moya De Feyter Artistieke disciplines vullen elkaar aan, treden in dialoog. Het klopt dat meer mensen geïnteresseerd zijn in beeldende kunst dan in poëzie. Dit is net onze uitdaging: de klimaatpoëzie naar een groter publiek brengen.

Charlotte Peys maakte ontzettend mooie illustraties voor de dichtbundel Zwemlessen voor later

Een noodkreet voor de aarde,
een ode aan de natuur,
een pleidooi voor omwenteling

foto omslag @ uitgeverij Vrijdag
illustratie cover @ Charlotte Peys

Zo had je ook de literaire multidisciplinaire avond -Liederen voor het leven- een combinatie van poëzie, muziek en illustraties. Het evenement stelde door klimaatverandering bedreigde dieren, planten… in de kijker. Deze aardbewoners krijgen zo een stem. Klimaatdichters lazen hun poëzie voor.  Ondertussen kon je illustraties van Babette Wagenvoort op een scherm bekijken. Zie link https://buff.ly/3mFQ0fo

©Babette Wagenvoort

Kunstpoort Met de opbrengst van de dichtbundel -Zwemlessen voor later- steunen jullie een buitenlands project One World Tree Planting, een project dat zich bezighoudt met het aanplanten van nieuwe bomen en het herstel van bestaande bossen in onder andere Oeganda. Ook hier is er tekort aan natuur, aan bossen, aan bewustwording. De vele wandelaars in de natuur in deze coronatijd hebben geen respect voor de natuur. Mountainbikers terroriseren de bossen, planten en paddenstoelen verdwijnen. De diversiteit vermindert. Proberen jullie in de toekomst iets te betekenen in België, Vlaanderen?
Moya De Feyter Het door ons gesteunde project is in het leven geroepen door een vlaming. Antwerpenaar Herman De Greve is initiatiefnemer van One World Tree Planting. Het ingezamelde geld gaat naar klimaatactivisten in het zuiden. We kozen voor dit project omdat in een land als Oeganda al veel concrete gevolgen van klimaatverandering merkbaar zijn. Bepaalde regio’s geraken zo stilaan onbewoonbaar. De situatie is daar urgenter dan hier. Natuurlijk willen wij in België graag samenwerken met organisaties als Natuurpunt of Bos +, dat sluit elkaar niet uit.

Kunstpoort ‘Zwemlessen voor later’ is een bundel vol klimaatgedichten van jonge honden (Babeth Fonchi, Yousra Benfquih en Jens Meijen) en oude rotten in het vak (Ilja Leonard Pfeijffer, Bart Moeyaert en Vrouwkje Tuinman).
Moya De Feyter over de titel. ‘
De titel kan een negatieve connotatie dragen: alles moet eerst onder water lopen voordat er effectief gehandeld wordt. Maar het gaat verder dan dat. Als we praten over een later, dan veronderstellen we dat er een later is en dragen we dus in zekere zin een optimistisch toekomstbeeld uit, want veel mensen hebben dat later al lang opgegeven. Wij willen geloven in een toekomst waarin de wereld ten goede is veranderd, maar daar hebben we wel wat zwemlessen voor nodig.

Kunstpoort Wat mogen we de komende maanden, jaren nog verwachten van de Klimaatdichters?
Moya De Feyter We werken tegenwoordig samen met Poetry International, Rotterdam. Voor hen organiseren we een debat en een poëzieavond. Gedurende mei, juni en juli treden klimaatdichters op tijdens buitenactiviteiten in Brugge en Genk. Er komt een samenwerking met het Gezellehuis rond de eco poëzie van Guido Gezelle. Eind augustus vindt een internationale residentie plaats in Oosterbeek, Nederland. Vertegenwoordigers van de Britse Poets for the Planet, de Duitse Poets for the Future en de Klimaatdichters laten zich in Oosterbeek verleiden tot nieuw werk. Nog meer afleveringen van de Podcast ‘Redden wat je raakt’ zijn voorzien. Avonden rond bedreigde dieren en planten zetten we op touw. En wellicht nog zoveel meer. De klimaatdichtersprojecten waaieren verder uit.

Info over de klimaatdichters

https://www.facebook.com/klimaatdichters
https://www.klimaatdichters.org/

Over Moya De Feyter

Moya De Feyter @ Jeyda Yagiz


Frontvrouw Klimaatdichters
Moya De Feyter (1993) schrijft theaterteksten, proza en poëzie.

dichtbundel Tot iemand eindelijk, 2018
Uitgeverij Vrijdag
Met -Tot iemand eindelijk- was Moya De Feyter genomineerd voor de Poëziedebuutprijs Aan Zee.


dichtbundel Massastrandingen, 2019
Uitgeverij Vrijdag
Moya De Feyter wint de
J.C. Bloem-poëzieprijs 2021 met haar dichtbundel Massastrandingen.
http://moyadefeyter.be/

tekst Kathleen Ramboer
foto’s covers
@uitgeverij Vrijdag
foto Moya De Feyter
@ Jeyda Yagiz

Schrijfdag 2021: anders dan anders

Vol spanning zit ik op 24 april klaar voor de computer tot de Schrijfdag van start gaat. Het beginscherm op het Hopin event platvorm heet me welkom. De virtuele deuren zwaaien open. Het feest van het woord kan beginnen.

Geen tijd om me onwennig te voelen, gastvrouw Anneleen Van Offel heet iedereen van harte welkom. Deze start- en ook de slotshow plus infosessies zijn een livestream vanuit Depart Kortrijk.

Bij aanvang verwijst An Leenders, directeur Creatief Schrijven, naar Christophe Vekeman en zijn milde ziekte ‘vluchtzucht’. Pandemie of niet, een auteur kan zijn eigen werkelijkheid creëren. 57 auteurs, docenten en uitgevers wachten vandaag in de virtuele coulissen. Kunnen zij de bezoekers helpen met een eigen literaire vlucht? De Schrijfdag brengt die gelegenheid naar de huiskamer, tuin, bureau… of waar dan ook. Meer dan 250 schrijffans wachten op het literaire avontuur.

Klimaatdichtersessie

Voor een verslag op KUNSTPOORT stelde ik op voorhand een eigen programma samen.
10u30 is mijn individuele sessie, ja dat kon ook, met klimaatdichteres Moya De Feyter.
In een volgende reportage op Kunstpoort pen ik later een uitvoerig verslag neer van dit boeiend gesprek. Moya de Feyter verhaalt over dichters en hun poëtische acties voor een klimaatvriendelijke wereld.

Debutantenbal

met auteurs
Anneleen Van Offel Hier is alles veilig februari 2020
Hind Eljadid Kruimeldief april 2021
Marieke De Maré Bult maart 2020
Valerie Tack Rauw & alsof maart 2020
woordvoerster An Leenders


Na mijn ‘date’ heb ik nog net de tijd om een graantje mee te pikken van het Debutantenbal. De ‘kijkers’ hebben de mogelijkheid vragen te stellen via het Q&A icoon op het platvorm.

© Louise D’Eer

Enkele publieksvragen en nuttige antwoorden van de diverse debutanten.

Zou je achteraf bekeken het schrijven van je boek anders aanpakken?
Marieke De Maré  Ik zou gewoon weg hetzelfde doen, mijn tijd nemen, zonder druk werken, zonder vooropgestelde datum.
Valerie Tack Ik heb die druk wel nodig, een stok achter de deur. Ik vind het fijn gepusht te worden.

Hoe kies of zoek je een uitgever?
Valerie Tack Kijk wat en wie de uitgever in zijn stal heeft. Uitgever van een gelijkaardig boek? Sluit je dan daar bij aan.

An Leenders Heb je het manuscript nog moeten aanpassen wegens een Vlaams/Nederlands taalgebruik?
Valerie Tack Ik gebruikte het woord –druppelke- in de betekenis van een alcoholisch drankje. Dit woord veranderde in druppeltje, dat viel me moeilijk.

Wat is jullie ultieme tip?
Marieke De Maré Leg de lat hoog voor jezelf. Een boek schrijven is hard werken, bloed, zweet en tranen.
Anneleen Van Offel Geef je boek niet te snel af, neem je tijd. Je eerste boek is het enige waar niemand zit op te wachten.
Hind Eljadid Ga pro actief aan de slag, netwerk en durf uitgevers aan te spreken.
Valerie Tack Je hebt iemand nodig die voor je zorgt, al is het maar om eten te maken.
Anneleen Van Offel Zoek de rust op, probeer totaal te verdwijnen. Ik vergat zelfs om te eten.

TOTAALtalk
Van Bonita Avenue naar Otmars zonen

Van het Debutantenbal surf ik naar een Nederlandse auteur die aan zijn derde boek werkt: Peter Buwalda. De auteur geeft de lezing vanuit zijn schrijfkamer met murenhoge boekenkasten. Schrik niet van enkele verrassende uitspraken.
Peter Buwalda: Schrijven kan je niet onderwijzen, kan je onmogelijk leren. Schrijfcolleges, technische tips zijn irrelevant. Het belangrijkste bezit van een romancier is wat er al geschreven is. Je voorlopers zijn je leermeesters. Af te leiden aan zijn imposante boekenmuren, heeft Buwalda er ruim voldoende.
Eén goede raad van P. Buwalda: wees onmiddellijk origineel, schrijf niet in de stijl van. Word geen nieuwe Elschot of Louis Paul Boon. De auteur blijkt een bewonderaar van deze 2 Vlaamse auteurs.
Alles wat er op één dag gebeurt, is potentieel materiaal. Een violist heeft zijn viool nodig, een pianist een piano, een schrijver bezit wat hij nodig heeft: zijn moedertaal. Dat is pas een reuze voordeel. Peter Buwalda beschikt over één goede eigenschap: hij is een durver. Schrijven betekende voor hem vaarwel goed betaalde baan, adieu aan het vaderschap. Buwalda: “Ik leefde van 35000, – euro voorschot; geleend geld van uitgeverijen, een groot deel ging naar de belastingen. 5 jaar had ik nodig voor Bonita Avenue, om uit het moeras te klimmen. Otmars zonen vroeg 8 jaar van mijn leven. Je bent de vijand van je zelf. Angst, mega druk en doorzettingsvermogen dat heb ik nodig om een goed boek te schrijven.”

Kunstenaarsboeken en sulf-publishing

Van een schrijver naar een boekmaakster, dat is een kleine stap vooral op het Hopin platvorm. Maya Strobbe van Ramsdam Books is een jonge inventieve kunstenares. Ze produceert haar eigen kunstboeken, lowbudget. Het complete productieproces zet ze naar haar hand. Tutorials zorgen voor de nodige skills. Het geschikte papier zoeken, vormgeving, printen, boekbinden, verkoop… ze kan het allemaal. Een 2dehands printer zorgt voor de druk in kleine oplagen, 50 tot 100 ex. Haar tip: durf je netwerk te gebruiken: familie, vrienden. Stel je werk voor op kleine boekenbeurzen, dicht bij je deur. Rijk wordt Maya er zeker niet van. Een Sofambeurs kan het kostenplaatje helpen dekken.
Megamix, het enige boek waarvoor ze een drukker inschakelde, betekende een financiële ramp.
Met een drukker samenwerken dat wil ik nooit meer, vertelt Maya. Plots is die levering daar, zo mis je een deel van het productieproces.
De kunstenares heeft alleen een instagram account, geen webshop noch blog.

ramsdambooks@gmail.com

https://www.instagram.com/ramsdambooks/

Mediatijd
De schrijver in het mediatijdperk

met Kristien Hemmerechts, Mohamed Ouaamari en Christophe Vekeman, moderator Wim Oosterlinck.

15u: tijd voor mediatijd
De drie schrijvers zijn vlotte praters.
Enkele losse sprokkels

© Louise D’Eer

Over de sociale media
Kristien Hemmerechts Ik maak gebruik van FB niet om mezelf in de kijker te zetten wel als promotie voor mijn boeken. … . Heb je als schrijver de sociale media nodig? Herman Brusselmans en Tom Lannoye gebruiken geen sociale media.
Christophe Vekeman FB is er om contact met mijn publiek te houden en om in tijden van medialuwte de communicatie aan te wakkeren.
Mohamed Ouaamari De sociale media is geen reclamekanaal wel een middel om mensen te ontmoeten. … Veel tijd en energie steek je beter in ouderwets netwerken, praten met andere schrijvers, zorgen dat je opgepikt wordt.

Over de klassieke media
Christophe Vekeman In de loop van de jaren heb ik dit onder de knie gekregen. Ik heb een hekel aan de televisie. Wat de radio betreft, in het programma Pompidou van de radio heb ik mijn eigen stem gevonden. Een kranteninterview vind ik leuk.
Kristien Hemmerechts Ik heb nooit om aandacht gevraagd, dat is geen strategie van mij. Je moet dat doen als je het graag doet. Als je bekend bent, krijg je veel kritiek. Een openbaar figuur is kwetsbaar kijk maar naar de virologen. Je wordt gemeengoed.

Mohamed Ouaamari Als vrouw krijg je vaak commentaar op je uiterlijk.
Christophe Vekeman Niemand is veilig die in de aandacht komt, zelfs op café krijg ik commentaar.

Kristien Hemmerechts Helena Ferrantes schuwt de media en heeft succes.
… We maken de bestorming mee van het bastion van witte mannen. … Ik heb geoefend om mijn stem te verlagen, om vertrouwen te wekken

Christophe Vekeman Het programma De Afspraak beloofde me een interview.Kort voor het programma kreeg ik van mijn uitgever te horen dat mijn komst in het duidingsprogramma op de televisie De afspraak niet doorging. Reden? Een figuur in mijn boek sprak racistische taal. Racisme komt nu eenmaal voor in het mensbeeld. Ik ga nooit meer naar De afspraak. Zelfrespect is een hoge waarde, soms moet je zeggen dit is de grens.

Over schrijven kan je dat leren
Kristien Hemmerechts Met tips kan je zoals bij het zingen en tekenen een aspirant schrijver een eind op weg zetten. Leren kan, schrijven is ook techniek, talent moet je kneden. Velen publiceren maar zijn daarom nog geen schrijver. Ik kan het niet NIET schrijven. Het zit in mijn DNA.

Ik kan je verzekeren dit was een heerlijk interview met boeiende gesprekspartners die wel en vaak niet dezelfde mening hadden. Het debat eindigde met voor de insiders een kwinkslag van Wim Oosterlinck: Kristien wil je nog iets over zeggen over dt?

Slotshow

© Louise D’Eer

Jammer maar de slotshow kon pittiger.
De singer-songwriter ‘Stoomboot’ is niet de persoon die het laat swingen in de huiskamer. Het is nog te vroeg op de avond voor deze intimistische sfeer.
An Leenders directeur Creatief Schrijven plaatste wel de juiste eindnoot. Ze vroeg een virtueel applaus voor iedereen, voor de inzet van het Letterzettercollectief en team Creatief Schrijven. Leg die loden mantel af en leef je verhaal!
Zin van Vera Steenput, zij is één van de drie Schrijfdagwedstrijdwinnaars.

Balans van een online Schrijfdag

Geen drafje voor het halen van bus of trein, relaxed actief of passief genieten in gemakkelijke huiskledij vanuit de zetel thuis, easy switchen tussen sessies en lezingen, dit was de Schrijfdag online.
De sfeer, het dwalen langs mensen, de gezellige stands, het scrabblespel, mond aan mond gesprekken, interacties tijdens de lunch…  dat heb ik gemist. Een grote luisterbereidheid dat was er bij iedereen. Een dikke pluim voor de fantastische vlotte organisatie die ondanks alles de Schrijfdag tot een literair hoogtepunt omtoverde. Nu nog wachten op de beloofde digitale goodiebag. Volgend jaar is opnieuw een Schrijfdag, hopelijk lukt het dan om fysiek rond te dwalen in het land van de literatuur.

https://creatiefschrijven.be/

https://azertyfactor.be/

https://verzin.be/

https://schrijversacademie.be/

Tekst Katheen Ramboer
Beelden fotografe: © Louise D’Eer en printscreens van het gebeuren

De Schrijfdag: wat, wie en waarom?

Zaterdag 24 april, is het zover! De jaarlijkse Schrijfdag van Creatief Schrijven vindt plaats, ditmaal online op een virtueel festivalterrein, te beleven vanuit eigen huiskamer, keuken, bureau of van op een bankje in de tuin. Creatief Schrijven streamt live de start- en slotshow plus de infosessies vanuit Depart Kortrijk. Kunstenorganisaties daar heeft KUNSTPOORT een boontje voor. De Schrijfdag mogen we niet missen! Vooraf nam KUNSTPOORT telefonisch polshoogte met Lien Vanden Bossche communicatiemedewerkster en 2 virtuele bezoekers/deelnemers.

Later komen we terug met een verslag over dit fameuze online festival van het woord.

https://creatiefschrijven.be/


Lien Vanden Bossche, communicatiemedewerkster Creatief Schrijven

Kunstpoort Is er meer of minder respons dan vorig jaar nu de Schrijfdag online te volgen is?
Lien Vanden Bossche De respons is groter dan verwacht. Er zijn 252 inschrijvingen, wat meer is dan vorig jaar. Spannend is het wel die eerste Schrijfdag online. Creatief Schrijven stelt vast dat in deze bizarre tijd veel mensen naar de pen grijpen. Het Azertyfactor platvorm wordt druk bezocht. Er is weinig om handen. Velen zitten thuis en hebben zin creatief bezig te zijn. Amateurkunsten zoals schrijven zijn nu enorm populair.
https://azertyfactor.be/

Kunstpoort Zijn het in hoofdzaak jonge mensen die zich inschrijven voor de Schrijfdag?
Lien Vanden Bossche Ons publiek is divers, een doorsnede van de maatschappij, van 20jarigen tot mensen op pensioenleeftijd. We stellen vast dat we vooral een stedelijk publiek bereiken.

Kunstpoort Nu de sociale media hot zijn, is er nog interesse voor de klassieke literatuur, een roman, een boek op papier?
Lien Vanden Bossche Mijn buikgevoel zegt ja. Mensen grijpen nu vooral in deze coronatijd terug naar het boek. Ook de cijfers van de boekhandels bevestigen dit. Het gedrukte boek staat los van de sociale media. De jachtige levensstijl maakt nu plaats  voor rust en genieten. Creatief Schrijven is een antwoord op de honger naar cultuur. De Schrijfdag is er voor wie interesse heeft in schrijven, fungeert als een wegwijzer van manuscript tot publicatie. De bezoeker stelt zijn eigen festivaltraject samen.

Tine Tytgat, deelneemster aan de Schrijfdag

Kunstpoort Hoe leerde je Creatief Schrijven kennen?
Tine Tytgat Op de Schrijfdag te Gent in de VOORUIT maakte ik kennis met Creatief Schrijven. Hoe ik van het evenement op de hoogte was, weet ik niet meer precies. Verder volgde ik een cursus scenarioschrijven van Creatief Schrijven.

Kunstpoort Je was bij de finalisten van de Azertyfactor talentenzoektocht De uitdaging 2020? Waaruit bestond die wedstrijd?
Tine Tytgat Het was een wedstrijd met eliminatierondes. Je kreeg bij iedere ronde een schrijfopdracht te vervullen. De wedstrijd was laagdrempelig en ik besloot mijn kans te wagen. De tekst, het resultaat van de eerste opdracht, sloeg aan, ik was door de eerste ronde, zo kreeg ik de smaak te pakken. En kijk ik eindigde bij de finalisten, een complete verrassing!

Kunstpoort Heb je interesse in literatuur vanuit professioneel oogpunt of door je studies?
Tine Tytgat Helemaal niet, ik heb geen affiniteit met literatuur en ben jurist van opleiding. De interesse in de letteren is er altijd geweest. Ik lees veel en schrijf graag. Door mijn job en drie kinderen maak en heb ik te weinig tijd om in de pen te kruipen.

Kunstpoort Welke programma items van de Schrijfdag staan op je agenda?
Tine Tytgat Ik neem deel aan de workshop – Personage is plot – met Ton Rozeman. Voor gevorderden! Hopelijk is dit niet te hoog gegrepen. Deze sessie duurt behoorlijk lang: van 10 uur tot 12u45. Daarna leg ik een aantal teksten voor tijdens het Literair spreekuur. Feedback van professionelen op mijn schrijfsels, deze kans is uniek, daar maak ik graag gebruik van.

Herlinde Verleye, deelneemster aan de Schrijfdag

Kunstpoort Hoe maakte je kennis met Creatief Schrijven?
Herlinde Verleye Tijdens de 2de lockdown  besloot KUNSTPOORT de kunstenorganisaties een hart onder de riem te steken door de magazines van deze organisaties in de kijker te plaatsen. Zo maakte ik kennis met VERZIN, het magazine van Creatief Schrijven. Het dikke jubileumnummer viel zelfs gratis in mijn bus via een win actie van Creatief Schrijven op Kunstpoort.

Kunstpoort Welk kanaal bracht je op de hoogte van dit online festival?
Herlinde Verleye Eén van mijn connecties op LinkedIn, taalstrateeg Bavo Van Landeghem, van het agentschap Scriptorij, publiceerde een bericht over de Schrijfdag.

Kunstpoort Wat staat er op je Schrijfdag agenda?
Herlinde Verleye De workshop – Speech schrijven – met en door Bavo Van Landeghem, leek me interessant.

Kunstpoort Heb je dit beroepsmatig van doen?
Herlinde Verleye Zelf ben ik beginnend freelance copywriter en schreef in het verleden een 2 tal speeches. Dit beviel me wel en vraagt naar meer. Niet alleen wat je zegt is belangrijk maar ook de manier waarop. Je publiek moet je weten te boeien.

Kunstpoort Wat wil je nog meepikken op de Schrijfdag?
Herlinde Verleye Vooral de workshops vind ik boeiend. Jammer, ik vernam op de valreep over het bestaan van de Schrijfdag. Het aantal deelnemers aan de workshops is beperkt. Voor enkele was ik te laat. Scenarioschrijven, portretschrijven en Storytelling leken me ook wat.

Kunstpoort Volgend jaar kan je wellicht deze boeiende workshops live bijwonen!

tekst Kathleen Ramboer

KUNSTTIJDSCHRIFTEN GESPOT III

VERZIN

Door een tweede lockdown sluimert de kunstwereld stilaan in slaap. KUNSTPOORT is niet in de mogelijkheid reportages te maken over evenementen, kunstenaars, projecten, tentoonstellingen… Om onze volgers niet op hun honger te laten zitten laten we onze lezers de komende weken kennis maken met kunstmagazines van diverse kunstenorganisaties: muziek, beeldende kunst, theater, dans, creatief schrijven… In deze magazines ontdek je heel wat nuttige info over de leefwereld van de kunst, de kunstmakers en hun creaties.
VERZIN van de organisatie Creatief Schrijven is het derde magazine in de rij. 

Een bevraging hielp ons op weg.

cover jubileum editie – 15 jaar VERZIN

VERZIN viert zijn 15jarig bestaan, hoe wordt dit gevierd, en dit in deze moeilijke tijden.

VERZIN bestaat inderdaad vijftien jaar, onze laatste editie van 2020 is dan ook een mooi uitgegeven, dubbeldik nummer, waarin we zowel naar de toekomst als naar het verleden kijken. We gingen in gesprek met gerenommeerd Brits auteur David Mitchell, die net zijn nieuwe boek Utopia Avenue uit heeft, maar doken ook in de archieven van het magazine. In vijftien jaar tijd, hebben we een mooie stoet aan pennen zien passeren. Veel auteursinterviews doorstaan makkelijk de tand des tijds en blijken ook vandaag nog relevant voor onze lezers-schrijfliefhebbers. Zo keerden we met Mustafa Kör terug naar zijn debuut en gaven het advies van de helaas heengegane grande dame Renate Dorrestein opnieuw uit. Een heel aantal debutanten die door de jaren heen één van hun eerste interviews gaven aan VERZIN, groeiden in tussentijd uit tot jonge wolven van de literatuur. Hen zochten we opnieuw op.

We hadden die 15 jaar uiteraard graag samen met schrijvers, redactie en lezers gevierd tijdens de Boekenbeurs, maar helaas ging dat feestje niet door. We hebben dan maar vooral online feest gevierd en onze mooie jubileumeditie met virtuele toeters en bellen en leuke video’s aangekondigd.
Gelukkig zat het grootste geschenk voor onze schrijvende lezers alvast ín het feestnummer zelf: een exclusief schrijverslexicon van de hand van Ronald Giphart.

Wie is jullie doelpubliek?

Als tijdschrift van Creatief Schrijven vzw, het steunpunt voor schrijfliefhebbers in Vlaanderen, richt VERZIN zich in de eerste plaats op de schrijvende mens van alle slag en elk schrijfniveau. Toch zien we ook dat we een breder publiek aanspreken; een publiek van lezers. Dat hoeft niet heel vreemd te zijn, VERZIN brengt driemaandelijks diepte-interviews met auteurs, dichters, scenaristen; noem maar op. In de mainstream media ligt steeds minder ruimte voor uitgebreide gesprekken met schrijvers, en al zeker niet voor zij die een minder bekende naam hebben. VERZIN stilt die honger naar meer literair nieuws dus ook.

Welke info, reportages brengen jullie? Zijn er terugkerende rubrieken?

Ons magazine wil vooral (aspirant-)schrijvers inspiratie bieden. Naast interviews met auteurs over hét metier, gaan we elke editie in een dossier dieper in op een bepaald thema: singer-songwriters, censuur, horror, digital storytelling, … Ook brengen we telkens een aantal meer praktische stukken. In elke editie geeft een vakspecialist advies in een workshop: ‘een gedicht schrijven met Google Maps’, ‘een cliffhanger bedenken’, ‘een sterke dialoog creëren’. Verder beantwoorden we ook vragen die bij ons binnenlopen. Dat kan gaan van ‘hoe stap ik met een prentenboek naar een uitgever?’, ‘hoe zit dat met auteursrecht?’ tot ‘welke naam geef ik mijn personage?’

Brengt VERZIN hoofdzakelijk gevestigde waarden of verkies je te verhalen over aanstormend talent of minder bekende schrijvers?

We kiezen resoluut om hen allebei een plaats te geven. Dat schept ook balans. Het is interessant voor beginnende of gevorderde schrijvers een inkijk te krijgen in het schrijverschap van gevestigde namen. Heel vaak stellen we in VERZIN vragen die nergens anders worden gesteld en gaan we zo dieper in op het ambacht van schrijven.
Het is minstens even belangrijk nieuw talent een podium te bieden. Dat doen we onder meer met ‘Snelvuur’, een literair verantwoord vragenvuur dat we richten op een vaak nog onbekende schrijver die een debuutprijs won. Vanaf 2021 starten we met de rubriek ‘Het tweede boek’. Dat idee groeide uit de wetenschap dat het niet evident is om als auteur de pers te halen. Waar een debutant er nog in kan slagen om in de spotlight te belanden, net omdát het een debutant is; blijkt dat voor de ‘auteur van boek twee’ een moeilijkere kwestie; en dat is jammer. Daar hopen we met VERZIN opnieuw een leemte te vullen, die is ontstaan.

Een door jullie geportretteerd aankomend talent wordt achteraf een gevestigde waarde.
Is dit reeds voorgevallen?

Absoluut, in onze jubileumeditie gingen we een aantal van die ‘jonge wolven’ opzoeken die ooit ons ‘Snelvuur’ ondergingen en die ondertussen naam en faam maakten in de letteren: Lara Taveirne, Moya De Feyter, Annet Schaap, Frederik Willem Daem, Yousra Benfquih en Lenny Peeters. Een aantal onder hen zetten hun eerste stappen tijdens een wedstrijd van Creatief Schrijven vzw. Dat is iets waar we heel trots op zijn. We hopen nog jaren het onbekend talent wegwijs te maken en kansen te bieden, want één ding is zeker: er lopen nog veel schone en scherpe pennen rond die een publiek kunnen bekoren.

Welke reportage of interview blijft in het geheugen gegrift na al die jaren? 

Het kan cliché lijken, maar dat zijn er echt een heel aantal. Toen we in het archief doken, verbaasden we er onszelf van hoeveel gerenommeerde auteurs al de revue gepasseerd waren: Carlos Ruiz Zafón, Irving Welsh, Renate Dorrestein, Jeroen Brouwers, Saskia De Coster, Colson Whitehead om er maar een paar te noemen.

Welke cover koesteren jullie nog steeds, vinden jullie 100% geslaagd?

De cover van onze jubileumeditie, zonder twijfel. Sinds jaar en dag is de VERZIN-cover steeds het portret van de auteur in het hoofdinterview. Omdat ons feestnummer bol staat van de interviews én omdat we er ook visueel een feest wilden van maken, kozen we voor een prachtig, geïllustreerde cover van de hand van onze fantastische vormgever, Elias Derboven. Dat zachte geel, die witte inktvlekjes als confetti, … je kan daar niet níét gelukkig van worden.

Heb je een ultieme droom voor het magazine?

We dromen luidop over een jubileumeditie voor ons dertigjarig bestaan. Dat lijkt een evidentie, toch zijn er in de loop van die vijftien jaren er al veel goedgemaakte (niche)magazines verdwenen. Wij geloven dat zolang er schrijvende pennen zijn, VERZIN ook relevant blijft. Althans dat hopen we. Uiteraard hangt onze relevantie samen met de onderwerpen die we brengen en ook met onze redactie. Een goed magazine kan zichzelf heruitvinden en houdt een vinger aan de pols van wat er leeft. Daar zijn we toch al vijftien jaar in geslaagd. Dat is natuurlijk te danken aan die redactie: VERZIN heeft altijd al heel geëngageerde en getalenteerde redacteurs aangetrokken. Misschien is dat ook logisch: een magazine voor schrijvers, kan niet anders dan geschreven worden dóór goede schrijvers.

Zijn er losse nummers te koop? Waar? Hoe abonneren?

Alles is verkrijgbaar op verzin.be.
https://creatiefschrijven.be/

WIN! een dubbeldik jubileumnummer van VERZIN !
De drie eerste lezers die een mailtje sturen naar kunstpoortmail@gmail.com met de tekst -VERZIN GRAAG- plus naam en adres mogen gratis een jubileumnummer VERZIN in hun bus verwachten. Dank je wel Creatief Schrijven voor de win-nummers.

BLIJVEND CREATIEF Anna Dupon

AUTEURS AAN HET WOORD
Voor kunstenaars is deze bizarre coronatijd ongetwijfeld een bron van emoties. Hoe verwerken schrijvers de lockdown. Schrijven ze meer dan anders of net niet? KUNSTPOORT vroeg het hen.
Anna Dupon bedacht met het literair collectief ZINK speciaal voor deze Coronatijden de ZINK ONLINE BOEKENCLUB

KUNSTPOORT Ben je met een bepaald project, boek, gedicht… bezig?  Titel?
ANNA DUPON Ik ben meestal met meerdere projecten tegelijk bezig. Dat is nu ook zo.
Samen met Xandry van den Besselaar werk ik aan een nieuwe audiovoorstelling, Binnenin gaat het heten. We zijn ermee geprogrammeerd voor het zeecontainerprogramma van het Over ’t IJ festival. Of dat festival door zal gaan, en in welke vorm, is natuurlijk nog maar de vraag. Toch beginnen we alvast met de voorbereidingen.
Binnenin maakt deel uit van een groter onderzoek dat Xandry en ik doen naar iets dat we ‘het hellend vlak van de realiteit’ zijn gaan noemen. We interviewen mensen die een psychose hebben gehad en daardoor de werkelijkheid op een andere manier hebben ervaren. Daar komen heel heftige maar ook heel mooie verhalen uit. Iemand vertelde over een vreemde taal die hij in zijn hoofd kreeg, waar hij nog een paar woorden van had onthouden: ‘doeda’, ‘zee’. Iemand vertelde dat hij zich nog altijd medeplichtig voelde aan de verkrachting van zijn kinderen, hoewel die niet in deze werkelijkheid had plaatsgevonden.

Naast het werk met Xandry ben ik ook bezig met mijn werk voor ZINK. ZINK is een literair collectief waar ik deel van uitmaak. Binnen het collectief maken we ruimte voor onszelf en andere jonge schrijvers om de spankracht van het begrip ‘literatuur’ te verkennen, op papier met teksten in alle vormen, buiten het papier met optredens, happenings, festivals en workshops. Op het moment ben ik de tweede ZINK’S ONLINEBOEKENCLUB aan het voorbereiden.

KUNSTPOORT Is je nieuw werk gerelateerd aan de Corona crisis?
ANNA DUPON De online boekenclub is specifiek bedacht voor deze Coronatijden. Dat ‘binnenblijven boekjes lezen’ de norm is, is misschien niet zo erg, maar eigenlijk wil je dan natuurlijk ook lekker over een boek kunnen praten met andere mensen. Om dat gat op te vullen bedachten we de boekenclub. We lazen al ‘Contouren’ van Rachel Cusk, de tweede editie brengt ‘Austerlitz’ van W.G. Sebald. Voor de derde editie van onze online boekenclub blijven we in de wereldliteratuur en lezen we ‘Archief van Verloren Kinderen’ van Valeria Luiselli. De ZINK’S ONLINEBOEKENCLUB#03 is geprogrammeerd op 11.06.2020 om 20u bij je thuis.
https://zinkoppapier.be/
Je kan je nog inschrijven via zinkoppapier@gmail.com

KUNSTPOORT Schrijf je intensiever dan voor covid-19?
ANNA DUPON Ik schrijf niet méér dan in ‘normale’ tijden, misschien wel intensiever in de zin van: geconcentreerder. Het isolement van de quarantaine maakt dat het allemaal een soort schrijfresidentie lijkt te zijn. Er is weinig om je af te leiden van je werk.
Er is ook een soort verdieping. Ik denk dat Xandry en ik in normale omstandigheden al waren begonnen met méér mensen interviewen, méér materiaal verzamelen. Nu ben ik bezig met het materiaal dat we al hebben opnieuw te beluisteren. Het citaat dat ik bij de eerste vraag geef komt uit één van die ‘teruggevonden’ opnames. (tekst in blauwe kader). Ik gaf mijn opname-apparaat met iemand mee naar huis en ik kom er nu pas aan toe om die opnames echt goed te beluisteren. Die persoon schrijf ik nu een brief, niet alleen om hem te bedanken, maar ook om zijn materiaal te kunnen kaderen.

KUNSTPOORT Is schrijven een noodzaak, een manier om deze periode te verwerken?
ANNA DUPON Ik denk dat verwerken voor mij vaak pas achteraf komt. Ik ben nu juist veel dingen aan het verwerken die hiervoor zijn gebeurd. De artistieke weerslag van deze periode komt voor mij denk ik pas later. Wel is het voor mij absoluut noodzakelijk om bezig te blijven. Juist nu, nu alles een beetje stil lijkt te staan.

KUNSTPOORT Wat lees je voor het ogenblik?
ANNA DUPON Ik moet nodig beginnen in ‘Austerlitz’ van Sebald, voor de boekenclub! Maar ik ben nu nog bezig in ‘Hippie’ van Paulo Coelho, het is nog even de vraag of ik dat ga uitlezen.

KUNSTPOORT Kan je nog om iets ‘vrolijk’ zijn in deze tijd?
ANNA DUPON
Het schrijven en werken aan nieuwe dingen is wat me door deze periode heen sleept alsook de lente, de bomen die in blad komen en de kersenbloesems!

KUNSTPOORT Heb je toekomstplannen of staan die nu on hold?
ANNA DUPON Alles in onzeker op het moment, maar ik heb hoop.

info


https://zinkoppapier.be/
https://www.facebook.com/anna.dupon.3
https://www.facebook.com/zinkoppapier/
https://www.instagram.com/zinkoppapier/

foto Anna Dupont copyright Eric Rottée

BLIJVEND CREATIEF Nerkiz Sahin

AUTEURS AAN HET WOORD
Voor kunstenaars is deze bizarre coronatijd ongetwijfeld een bron van emoties. Hoe verwerken schrijvers de lockdown. Schrijven ze meer dan anders of net niet? KUNSTPOORT vroeg het hen.
Nerkiz Sahins nieuwe gedichten bundel “Er was mij niets gevraagd” is onlangs uitgegeven. Het pad is vrij voor nieuwe uitdagingen zoals haar volgende bundel in het Turks, de taal van haar geboorteland.

KUNSTPOORT Ben je met een bepaald project, boek, gedicht… bezig?  Titel?
NERKIZ SAHIN Mijn nieuwe gedichten bundel “Er was mij niets gevraagd” is onlangs uitgegeven, dus het pad is vrij voor nieuwe uitdagingen. Ik was al een tijdje bezig met mijn volgende Turkse bundel. Ik schrijf in twee talen. Namelijk de taal waar ik in geboren ben, het Turks en de taal waar ik in opgegroeid ben het Nederlands. Beide liggen mij nauw aan het hart en ik wil ze ook geen van beide opgeven bij het schrijven. In het Nederlands liggen al enkele kinderverhaaltjes op stapel. Maar die zijn niet voor nu meteen. Een titel heb ik nog niet. Bij mij is een titel helaas bijna altijd het laatste die er bij komt kijken. Dus nu zal het bij mijn nieuwe werkzaamheden hetzelfde zijn. Heel veel van de kinderverhaaltjes zijn bijna klaar. Ondertussen ben ik begonnen met de tekeningetjes. De vertel momenten op het schooltje waar ik regelmatig kwam hebben we moeten uitstellen omwille van de heersende Corona problematiek. Dus aftoetsen bij de kinderen zal er voorlopig niet meer inzitten.

KUNSTPOORT Is je nieuw werk gerelateerd aan de Corona crisis?
NERKIZ SAHIN Rond Corona ben ik natuurlijk ook beginnen werken naast mijn ander werk. Namelijk een bundel die gepubliceerd zal worden na Corona. Dit kwam na een oproep op Facebook waar men vroeg om samen te schrijven over Corona. Kort erna zat ik in het redactieteam. Ik hou op dit moment een soort logboek bij die in het bundel zal opgenomen worden. Het geheel wordt een gedichtenbundel met werk van mensen die dit ingezonden hebben ten tijde van Corona en veel meer. Daarnaast blijf ik verder schrijven met onze groep van “Poëzie verbindt”. De eerste weken waren onze gedichten erg gekleurd door Corona. Ik moet toegeven dat we er nu een beetje van afgestapt zijn. Om de paar weken geef ik een opdracht met enkele woorden waar de groep mee aan de slag gaat. Soms zijn de gedichten die binnenkomen toch nog Corona gerelateerd. Maar dat mag ook. Mensen zijn vrij om te schrijven wat ze willen. De paar woorden die ze meekrijgen zijn eerder een kapstok waar ze mee aan de slag kunnen en vormen geen beletsel om over een bepaald onderwerp te schrijven wat hen bezighoudt op dat moment.

KUNSTPOORT Schrijf je intensiever dan voor covid-19?
NERKIZ SAHIN Net omdat er meer tijd is kan het misschien intensiever genoemd worden. Maar eigenlijk is het niet zo dat er nu meer inspiratie is dan anders. Er waren al zoveel plannen en voorbereidingen die nu verder uitgewerkt kunnen worden. Wat op zich heel fijn is natuurlijk, niettegenstaande de aanleiding minder leuk is. Er komen ook steeds nieuwe uitdagingen bij zoals bv. het concept waar ik ook aan deelneem, waarbij de nabestaanden een gedicht kunnen bestellen voor de uitvaart van hun naaste die ze nu niet de afscheidsdienst kunnen geven zoals ze dat anders zouden doen. Een persoonlijk gedicht kan een beetje goedmaken wat Corona heeft afgenomen.

KUNSTPOORT Is schrijven een noodzaak, een manier om deze periode te verwerken?
NERKIZ SAHIN Schrijven is voor mij altijd al een noodzaak geweest. Een soort therapie die ik heel mijn leven op waarde heb weten schatten. Als kind liet ik mij gaan in mijn schrijfsels en kon mij daar het beste in uitleven. Later werd het een medicijn tegen pijn en onmacht. Nu is het een goede vriend, een luisterend oor bij wijze van spreken. Telkens er moeilijke momenten zijn grijp ik naar mijn pen of verf en borstels. Ook nu is het niet verwonderlijk dat ik mijn gevoelens het beste alweer daar kwijt kan.

KUNSTPOORT Wat lees je voor het ogenblik?
NERKIZ SAHIN Het epos van sjeik Bedreddin in het Nederlands. Ik had deze jaren terug in het Turks gelezen. Vorig jaar heb ik ‘m in het Nederlands aangeschaft en nu er tijd is, lees ik daar telkens een paar bladzijden uit.

KUNSTPOORT Kan je nog om iets vrolijk zijn in deze tijd?
NERKIZ SAHIN Eigenlijk is er heel veel om dankbaar voor te zijn. Juist in zulke tijden moeten we vooral kijken naar de dingen die wel goed zijn. Het lentegevoel was enorm aanwezig. Het nieuwe leven. De natuur geneest zichzelf voortdurend. De aarde draait nog steeds… Naast het elkaar fysiek niet kunnen zien, aanraken en op bezoek gaan, leven we in een tijdperk waar we een vingertik ver van elkaar zijn. Allemaal dingen waar we toch blij om kunnen zijn. Stel dat het niet zo was! We zijn bij wijze van spreken elke dag bij elkaar thuis in de woonkamer door social media enz. Dat heeft zelfs gemaakt dat ik een paar keer mijn telefoon heb moeten uitzetten omdat het te druk werd.

KUNSTPOORT Heb je toekomstplannen of staan die nu on hold?
NERKIZ SAHIN Of wijzelf stilstaan of niet de toekomst zal zichzelf wel uitwijzen denk ik. Mijn werk als sociaal tolk staat nu on hold dat wel, maar in de plaats is er zoveel bijgekomen. Op het werk zelf zoeken ze naar manieren om afstandstolken met beeld te realiseren. Telefoontolken was iets dat al jaren bestaat, maar nu zijn ze bezig met video toestanden. Het zal wennen zijn eens het zover komt dat wel. Maar mensen zijn flexibel, dat hebben we al lang bewezen. In tussentijd werk ik gestaag door aan mijn volgende bundel. Te ver vooruit denken gaat op dit moment niet. Alle voordracht momenten en signeersessies voor mijn bundel “Er was mij niets gevraagd” hebben we moeten annuleren. Hopelijk kunnen we de draad weer oppakken en nieuwe plannen maken eens dit alles achter de rug is. Maar voorlopig leven we gewoon bij de dag.

info

https://nerkizsahin.wordpress.com/
https://www.facebook.com/nerkiz.sahin

cover nieuwe gedichtenbundel Nerkiz Sahin
‘Er was mij niets gevraagd’
copyright beeld cover EPO