tekst en foto Kathleen Ramboer

Galerie Drie ‘All the flowers that you planted, mama…’
kunstenaars Jean De Groote – Petrus De Man
Samenstelling Jeroen Laureyns

De deur van Galerie Drie staat uitnodigend open. Eenmaal over de drempel krijg ik onmiddellijk de voor de expo geselecteerde werken in het vizier. Ze staan klaar om ze op de gewenste plaats op te hangen. Twee merkwaardige getormenteerde zelfportretten van de kunstenaars Jean De Groote en Petrus De Man overschouwen het geheel. Het zelfportret van Jean De Groote doet me onmiddellijk denken aan de kunstenaar Oscar Kokoschka die in zijn portretten verder kijkt dan het uiterlijke en de innerlijke ziel blootlegt. Petrus De Man beeldt zich af met sprekende, doordringende en onderzoekende ogen die diep in de ziel kijken. De beeldtaal van de twee schilderijen loopt sterk uiteen. En toch later blijkt uit het gesprek met kunstrecensent Jeroen Laureyns dat de kunstenaars veel raakpunten hebben. De twee kunstenaars zijn opgeleid als grafici, wat aanwezig is in hun werk. Beide zijn tweelingen. En er is meer.

Het zaadje voor de expo ‘All the flowers that you planted, mama…’ werd geplant op een december maandag in het jaar 2025. Jean De Groote en Petrus De Man waren te gast op het seminarie Minima Docta in Gent. De aanloop naar dit gesprek was de uitgave van twee monografieën bij uitgeverij MER, één over Jean De Groote, de andere over Petrus De Man. Beide kunstenaars getuigden in het boek en tijdens het gesprek, over het misbruik in de kerk, Jean als klokkenluider, Petrus als slachtoffer. Galeriehouder Guy De Dapper volgde de lezing, was aangegrepen door de getuigenis, de moed van de kunstenaars en vroeg of ze interesse hadden in een vervolg onder de vorm van een expo. Met Galerie Drie vonden ze de ruimte om hun verhaal te brengen, de tijd is er rijp voor.

Bij een eerste kennismaking met het werk van beide kunstenaars en een blik op de expo meen je als kunstliefhebber niet geëngageerde kunst te aanschouwen, kunst die enkel hangt mooi te wezen. Petrus De man schildert zich een persoonlijk universum: een grappig ‘Art brut’ figuurtje, een manneke ‘De Man’, dwaalt rond in een gestructureerde chaos van vlakken en lijnen tussen kleurrijke organische florale vormen, bladeren, bloemen en takken. Een mediterrane explosie van kleur stemt de kijker vrolijk.
Jean De Groote toont hier slechts een glimp van zijn onmetelijk oeuvre dat hij passioneel dag na dag bijeen schildert in zijn atelier op een eerste verdieping uitkijkend op een stil Vlaams landschap. Ik leerde zijn werk en persoon kennen via een schilderij, op LinkedIn gepubliceerd. Tussen de beeldenstroom trok een geel banaal memovelletje, subliem geschilderd, mijn aandacht. Het schilderij intrigeerde me mateloos. Ik vond het museumwaardig. Later ontdekte ik meerdere verstilde contemplatieve filosofisch getinte werken waarin hij het ding ‘an sich’ weergeeft, een onbeduidend voorwerp sacraliseert. In Galerie Drie presenteert hij bloemen en bomen, meestal geïsoleerd, zonder referentiepunten, rechttoe rechtaan, ontdaan van het anekdotische. De werken zijn, op het eerste zicht, van een charmante sublieme eenvoud. Schijn bedriegt.  
De canvassen en tekeningen van beide lijken ontzettend toegankelijk en toch stel ik me de vraag: Valt hun kunst wel helemaal te vatten? Wat ventileren ze?

links schilderij van Jean De Groote – rechts tekening van Petrus De Man

Bij Petrus De Man schuilt in elke getekende lijn de herinnering aan het trauma dat zijn jeugd ontsierde.
Ik citeer graag in deze context de volgende uitspraken:
‘Een geest die gealarmeerd is kan rust vinden in handenarbeid, in zintuigelijke handelingen. Ook het lichaam is op zoek naar herstel.’ Jeroen Laureyns
‘De tekening links met een figuurtje liggend op een tafel verbeeldt een kind dat geslachtofferd werd. De 2 figuren op het stapelbed zijn niet alleen een verwijzing naar het feit dat hij een tweeling is maar ook naar de splitsing die in je bewustzijn plaats vindt als je slachtoffer bent van seksueel misbruik, een verwijzing naar de dissociatie die hierdoor ontstaat.’ Jeroen Laureyns
‘Vaak weet mijn hand het beter dan ikzelf.’ Petrus De Man

tekeningen van Petrus De Man

Bij Jean De Groote verbergen de bloemblaadjes zware thema’s als misbruik in de kerk, het verhaal van een donkere periode na zijn getuigenis. De opduikende rode bloemen laten vermoeden dat hij stilaan het diepe dal verlaat. Kunst kan helend zijn.
De canvassen en tekeningen van beide ontstaan vanuit het innerlijke en nodigen de toeschouwer uit in dialoog te gaan met het doek, om via een persoonlijke levenservaring het canvas te exploreren, onder de huid van de verf te kruipen. Met hun kunst trachten beide kunstenaars het onbegrijpelijke te vatten.

De geselecteerde werken voor de expo verbeelden niet expliciet het zware thema, onderliggend hebben ze wel verbinding met het onderwerp. Jeroen Laureyns geeft me wat meer duiding.

‘We wilden geen expo organiseren met de nadruk op  het seksueel misbruik.  Bloemen, de tuin, kleur staan hier centraal. De florale elementen zie ik als een metafoor voor herstel, een terugkeer naar de vreugde in het leven.’ Jeroen Laureyns

Vanwaar deze titel ‘All the flowers that you planted, mama… ?’ vraag ik de curator.
‘De titel komt uit het lied van Sinéad O’Connor ‘Nothing compares 2 U.’
All the flowers that you planted, mama, in the back yard
All died when you went away
‘Het lied verwijst naar de verhouding die ze had met haar moeder. Haar moeder, verbleef tijdens haar jeugd in een katholiek internaat in Ierland en vereerde op een ziekelijke manier de paus. Ze mishandelde haar dochter Sinead O’Connor zowel mentaal als fysiek. De titel van de expo refereert naar die donkere periode. Reactie bleef niet uit. Sinéad O’Connor rebelleerde, gedroeg zich opstandig. Tijdens haar zangcarrière verscheurde ze in 1992 live op de Amerikaanse televisie een foto van de paus. Dat betekende het einde van haar carrière in Amerika, ook platenmaatschappijen lieten haar vallen. Dat las ik allemaal in het boek ‘Wat ik me herinner’ van Sinéad O’Connor. In de documentaire uit 2022 ‘Nothing Compares’ uit de zangeres dat haar moeder zelf slachtoffer was van de bijzonder vrouwonvriendelijke katholieke Ierse machtscultuur.
Toevallig, bij een bezoek aan het atelier van Petrus De Man, zagen we werk dat hij schilderde na de dood van zijn moeder. Kleurrijke florale en organische vormen op een donkere achtergrond…’ Jeroen Laureyns
Een betere titel kon de curator niet bedenken.

Zowel Jean De Groote als Petrus De Man werken in de luwte. Ze timmeren al jaren aan hun kunstenaarschap en verlangen ongetwijfeld meer erkenning. Naar mijn mening horen ze thuis in het rijtje van bekende sterke hedendaagse kunstenaars. Wie weet is deze expo in galerie drie ‘All the flowers that you planted, mama…’ een stap, hoe groot of klein die ook is, een stap in die richting.

Tekst en foto Kathleen Ramboer

INFO

ALL THE FLOWERS THAT YOU PLANTED, MAMA
Jean De Groote – Petrus De Man
samenstelling Jeroen Laureyns

opening vrijdag 18 september 2026
19u – 22u
expo van 19 september tot 4 oktober

openingsuren
vrijdag 9u – 18u
zaterdag 9u – 18u
zondag 9u – 14u

Galerie Drie
Sint-Amelbergastraat 3A
Gent

https://www.jeandegroote.com
https://www.instagram.com/jean_de_groote/
https://www.petrusdeman.be/
https://www.instagram.com/galeriedrie/