Mailverkeer met kunstfilosoof Antoon Van den Braembussche

Wat doet een reporter als een ontmoeting niet van de grond komt?
Vroeger schreef je brieven, die waren een tijdje onderweg. Nu kan het vlotter: Postvak In brengt dagelijks mails en terugmailen doe je met een druk op de knop. Zo kon ons interview met kunstfilosoof Antoon Van den Braembussche toch doorgaan, de stijl lijkt minder direct, de antwoorden minder spontaan, de inhoud is des te uitgebreider en gefundeerd.

copyright Karin Borghouts

Kunstpoort Kan je in het kort je loopbaan schetsen? Lezers zijn van nature nieuwsgierig en hebben graag wat achtergrondinformatie over de geïnterviewde.
Antoon Van den Braembussche Ik heb filosofie en moraal wetenschappen gestudeerd aan de VUB. Begin 1980 begon ik als full time docent geschiedfilosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Begin jaren negentig werd ik aldaar gevraagd om in een nieuwe studierichting kunst-en cultuurwetenschappen esthetica te doceren. Dit vak was me op het lijf geschreven en leidde in 1994 tot de publicatie van ‘Denken over Kunst. Een inleiding tot de kunstfilosofie’. Dit boek werd al vrij snel een standaardwerk en opende ook de poorten naar de kunstwereld. Zo doceerde ik aan de Jan van Eyck Akademie en was meerdere keren gastdocent aan het HISK. Van het boek verschenen tot nu toe ongeveer 25.000 exemplaren. Het werd ook vertaald in Engels, het Duits en recentelijk ook in het Koerdisch. Sinds mijn officieel pensioen, zo een tien jaar geleden, publiceerde ik meer en meer over comparatieve wijsbegeerte, interculturele esthetica, de kruisbestuiving tussen kunst en mystiek.

Kunstpoort Als je schrijft heb je dan een bepaald lezerspubliek voor ogen? Zoals bij het academisch werk ‘Denken over Kunst?’ Heb je het boek Denken over Kunst geschreven als een soort studieboek?
Antoon Van den Braembussche Ik beoog een zo breed mogelijk lezerspubliek te bereiken, zonder echter afbreuk te doen aan de kwaliteit en de diepgang. Dit vraagt om een heldere schrijfstijl en heeft altijd iets van koorddansen: het is veel moeilijker dan zuiver academisch schrijven voor vakgenoten. Maar het loont. Het beste voorbeeld is zeker ‘Denken over Kunst’, dat als studieboek is geschreven maar toch door de meest diverse lezers, ook kunstenaars, gretig werd opgepakt. 

Kunstpoort Je recentste essayboek ‘Tekens van het onzichtbare’ (2021) is waarschijnlijk vanuit een andere optiek geschreven?
Antoon Van den Braembussche Ja en neen. Het gaat hier om een geheel andere thematiek, maar is toch ook geschreven voor een vrij groot lezerspubliek, hoe diepgaand de materie ook is. Mijn vorig essayboek ‘De stilte en het onuitsprekelijke’ (2016) werd bijzonder goed onthaald en is inmiddels aan de vierde druk toe. Het is ongetwijfeld dankzij de toegankelijke schrijfstijl dat het boek zo goed werd verspreid.

Kunstpoort Geschiedenis en kunst gaan samen, zijn een onafscheidelijk duo. Kunst is de weerspiegeling van de geschiedenis. Wat merk je op bij de hedendaagse kunst. In welke zin weerspiegelen kunstenaars het hedendaagse wereldbeeld?
Antoon Van den Braembussche De hedendaagse kunst heeft vanzelfsprekend bindingen met de huidige historische context, maar eenduidig is dit niet. In het postmodernisme werd al geopperd dat er sprake is van een fragmentarisering en pluraliteit: er was niet langer, zoals in het modernisme, de éne grote kunststroming die de andere opvolgde, maar een veelheid van stromingen naast elkaar die men bij gebrek aan een algemene noemer maar het postmodernisme heeft genoemd. Postmodernisme is géén kunststroming maar de aanduiding dat er géén dominante stroming meer is. Vandaar ook: “Anything goes!”. Maar vandaag de dag zitten we nog steeds volop in het tijdperk van onoverzichtelijkheid, niemand is nog in staat het geheel te overzien. Er zijn natuurlijk wel tendensen, je zou een leuk boek kunnen schrijven over hedendaagse kunst aan de hand van die tendensen, waarin overigens ook klassieke en moderne kunststijlen, zoals figuratieve kunst en abstracte kunst nog altijd een belangrijke plaats opeisen. Heel  vernieuwend is de huidige kunst die plaatsvindt in de tussenruimte en wisselwerking tussen diverse media. De meest doorzichtige band met het huidige wereldbeeld is natuurlijk de digitalisering van de kunst: daar kan men niet omheen kijken, maar of het daarom alleen al waardevolle kunst is, is nog de vraag.

Kunstpoort De wetenschap staat niet stil, welke invloed heeft dit op de kunst? Of is de kunstenaar tegenwoordig minder beïnvloed door de wereld om zich heen en schept hij gewoonweg een eigen wereld waarin hij zich goed voelt?
Antoon Van den Braembussche In de digitalisering van de kunst is de invloed van de wetenschap duidelijk merkbaar. Er zijn tal van vormen waarin wetenschap en kunst in elkaar overgaan, maar toch behoudt de kunstenaar een geheel eigen autonomie, waardoor hij de synergie tussen kunst en wetenschap een geheel eigen gestalte geeft. Het is niet of-of, maar en-en.

Kunstpoort Wat te denken over het management die bepaalde kunstenaars naar voor schuiven en andere goede kunstenaars niet aan de bak laten komen.
Antoon Van den Braembussche Dit is een oud zeer, iets wat ik samen met Angelo Vermeulen in ons boek ‘Baudelaire in Cyberspace’ uitvoerig hebben behandeld in de dialoog De malaise in de kunst. Kunstmanagement schept eigen normen waardoor niet zelden kunst wordt verheerlijkt om andere redenen dan de intrinsieke waarde. Hierdoor valt buitengewoon belangrijke kunst soms helemaal uit de boot. Om slechts één voorbeeld te noemen: tijdens het impressionisme ontstond hoogkwalitatief werk dat door vrouwelijke kunstenaars werd gemaakt. Zij werden niet in het canon opgenomen en worden nu, zoveel jaren later, systematisch gerehabiliteerd. Zie hiervoor ‘AWARE: Archives of Women Artists, Research and Exhibition’. Susanne Radelhof spreekt hier van LOST WOMAN ART.  

Kunstpoort Kunst doet filosoferen, zet aan tot nadenken. Vanuit kunst kan je interesse krijgen in de filosofie? Of is het andersom?
Antoon Van den Braembussche Sinds her urinoir van Marcel Duchamp, ‘The Fountain’ uit 1917, is de filosofie niet meer weg te denken uit de kunst. Het geniale van het urinoir was de wijze waarop Duchamp de vraag naar het wezen van kunst opwierp. Duchamp heeft niet zozeer de vraag geopperd ‘wat is kunst?’, maar eerder ‘waarom is iets een kunstwerk terwijl wat er exact op gelijkt het niet is? Omdat de Fountain binnen de kunst zelf de vraag stelt naar het wezen van de kunst, wordt alle kunst nadien, altijd ook een filosofische daad, of de kunst nu vernieuwend is of juist traditioneel. Vandaar dat portfolio’s van kunstenaars bijvoorbeeld altijd ook een wijsgerige duiding of verantwoording bevatten. In deze zin is sinds Duchamp alle kunst in wezen conceptueel. In deze zin zet kunst aan tot nadenken, tot filosoferen, zij het vaak impliciet. Maar ook omgekeerd kan je vanuit de filosofie ook de behoefte krijgen om naar de kunst zelf toe te gaan. In mijn boek ‘Denken over Kunst’ heb ik dit pogen te illustreren met de secties over het atelier van de kunstenaar, waaruit in toenemende mate bleek hoezeer denkwijzen en theorieën uit de kunstfilosofie inherent aanwezig waren in het werk en de geschriften van kunstenaars. Deze dialoog met de kunstenaar zelf blijkt dan ook voor de kunstfilosofie zelf een enorme verrijking, omdat zeer abstracte ideeën hier concreet vertaald worden naar de daadwerkelijke kunst. Giacometti is hiervan een zeer mooi voorbeeld. Uit onvrede met het kubisme ging hij vanaf 1935, geheel tegen de toenmalige stroming in, plots dag in dag uit met modellen werken, in een bijna onmogelijke poging weer te geven wat hij werkelijk zag. De wijze waarop Giacometti hier te werk ging, de wijze waarop hij in het maagdelijk zien op het absoluut ongekende stuitte, de wijze waarop in zijn kunst het probleem van de afstand tot het model problematiseerde, dit alles heeft de aloude kunstfilosofische theorie van de mimesis of nabootsing verrijkt en zelfs een onverwacht moderne inhoud gegeven.  

Kunstpoort Dank je wel voor deze heldere antwoorden.

Binnenkort volgt een recensie van het boek ‘Tekens van het onzichtbare’ (2021) van Antoon Van den Braembussche op Kunstpoort.

info

https://www.damon.nl/book/tekens-van-het-onzichtbare

https://www.facebook.com/antoon.vandenbraembussche

https://www.epo.be/nl/filosofie-ethiek-wetenschappen/2590-De-stilte-en-het-onuitsprekelijke-9789462670839.html

Tekst: Kathleen Ramboer, Antoon Van den Breambussche

Foto: Karin Borghouts

De stille kunst van Christine Marchand

Kunstenares Christine Marchand staat niet op de barricades, haar kunst vertoont geen engagement. Wel bewondert ze kunstenaars die dat voor oog hebben. Zelf voelt ze zich daar niet voor in de wieg gelegd. Ze maakt kunst die weet te ontroeren door een sublieme, eenvoudige schoonheid. Een interview in haar atelier laat me kijken in haar gedachtewereld.

Kunstpoort Je hebt een goedgevulde loopbaan achter de rug die verrassend divers is. Ik ontdekte dat je scenografie verzorgde voor niet-professionele theatergezelschappen. Als ik je recente werk bekijk verwondert me dat. Is er ergens een link een verwantschap te ontdekken tussen deze 2 kunstwegen die je bewandelde?
Christine Marchand Voor het theater heb ik altijd een fascinatie gehad. Je kan met weinig middelen een gigantische wereld creëren. Misschien schuilt hier een link met mijn beeldend werk. Ik probeer een sfeer op te roepen door vereenvoudiging. Ik stond voor een dilemma, kies ik voor het theater of voor de schilderkunst? Na 1 jaar regie studies aan het RITCS kwam ik snel tot de conclusie dat in groep werken me niet echt ligt. Ik ben een beetje een Einzelgänger. Het ‘wachten’ op een volgende actie, typisch voor de film- en theaterwereld, was niet mijn ding.

Kunstpoort In je werken, schilderijen, grafiek neem ik de natuur in een uitgezuiverde vorm waar, zonder smuk, heel puur, uiterst poëtisch. Wat is je bedoeling, de toeschouwer ontroeren? Wat wil je teweegbrengen bij de kijker?
Christine Marchand Wat wil ik teweeg brengen bij de kijker? Daar denk ik niet aan. Belangrijk voor me is dat de toeschouwer zich vragen stelt, zijn verbeelding laat werken. Dat er iets blijft ‘hangen’ is mijn ultieme wens. Wanneer een werk van een kunstenaar mij aanspreekt, kan ik daar zelf enorm gelukkig om zijn.

Kunstpoort Zou je zonder je kennis van de kunstwetenschappen kunstwerken maken zoals je tegenwoordige kunst? Is het nodig voorgangers en tijdsgenoten te kennen? Kan dit ook een nadeel zijn?
Christine Marchand Na mijn studies aan La Cambre had ik een lineaire visie op de kunstgeschiedenis in die zin van: de ene periode volgt een andere op. Later kwam ik tot het besef dat er flink wat zijwegen zijn die een soort humuslaag vormen voor andere kunstvormen. Een vakantie in Zuid-Portugal had een grote impact op me. Ik zag immense rotstekeningen van 14ooo jaar geleden, uit het Paleolithicum. Mensen tekenden paarden op groot formaat zonder behulp van foto’s, schetsen op papier … Ik begon me vragen te stellen over het hoe, waarom, wat… en besloot kunstgeschiedenis te studeren. Zo leerde ik de kunstenaar Poussin kennen. Misschien heeft hij me onrechtstreeks beïnvloed. Je leeft niet in een ivoren toren, je bent geen eiland, voortdurend zijn er prikkels, persoonlijke of tijdsgebonden, waaruit je een keuze maakt. Zo keek Picasso naar Cézanne. Cézanne bestudeerde Poussin. Een werk kan een antwoord zijn op een ander. Door in Roemenië rond te reizen, besef ik waarom Brancusi, de pionier van de moderne beeldhouwkunst, beeldhouwwerken maakte zoals ‘De kus’. Als kunstenaar ben je onderhevig aan emotie, gevoelens, indrukken.

Kunstpoort Bij bepaalde werken ervaar ik een leegte, een stilte, zelfs iets spiritueel, mystiek. Je hebt filosofie gestudeerd. Die achtergrond vind ik terug in je kunst. Klopt dit of is het wat vergezocht, slaat mijn verbeelding op hol?
Christine Marchand Filosofie heeft heel wat met mijn werk te maken. Spiritualiteit, mystiek zijn begrippen die me boeien. Mijn doctoraat had trouwens als onderwerp “Spiritualiteit en materialiteit in de Spaanse Beeldende kunst.” (C. M. heeft haar doctoraat niet kunnen voltooien) Kunstenaars werden gevoed door de mystiek. Die geschilderde materie, waarin die hele spiritualiteit vervat is, zoals bij de 17de -eeuwse kunstschilder Zurbarán; daar werd ik door aangetrokken.

Kunstpoort Schilder je natuur/landschappen/bomen die je onderweg waarneemt, schets je in open lucht, en plein air of werk je vanuit je fantasie?
Christine Marchand Mijn onderwerp moet ik gezien hebben en me raken. Soms schets ik ter plaatse. Vaak fotografeer ik wat me boeit, zelfs onderweg vanuit de auto. Goede foto’s hoeven dit niet te zijn. De eerste vereiste is een soort verliefdheid op het onderwerp, de behoefte om het aan te raken. Leonard Cohen zingt het zo mooi  “For you’ve touched her perfect body with your mind”. ‘Body’ kan je door om het even wat vervangen.

Januari 2021
olieverf op doek, 2021
50 x 60 cm

© Christine Marchand

Kunstpoort Je maakt portretten, gouaches op papier, de lijnvoering doet me denken aan sommige schetsen, tekeningen van Henri Matisse, van Rik Wouters, ook aan bepaalde expressionisten. Ben je het daar mee eens? Ik beweer zeker niet dat je door hen beïnvloed bent. Ik vermoed een bewondering voor de expressionisten, klopt dit en waarom?
Christine Marchand Ik bewonder de tekeningen van Matisse, Rik Wouters… Wat zij kunnen uitdrukken in één enkele lijn, een paar penseeltrekken, is ongelooflijk. Ik hou ook van snel schetsen met penseel. Het gebeurt dat ik mijn dochter schets en zij mij. Zo ontstaat een boeiende wisselwerking. Ik werk graag in een snel tempo. Schilderen gaat trager omdat ik mijn schilderijen probeer te vereenvoudigen, enkel het essentiële houdt stand. Olieverf laat snel werken niet toe.

Kunstpoort Je portfolio vertoont ook tekeningen naar Munch. Zijn dit schetsen naar schilderijen van Munch? Word je persoonlijk geraakt door zijn werk, zijn levensloop? Wat boeit je in het werk van Munch? Ik citeer Knausgård: “En Munchs grote talent bestond precies daarin dat hij niet alleen wist te schilderen wat zijn blik zag, maar ook datgene waarmee zijn blik geladen was.” Ervaar je dat ook als je naar zijn werk kijkt.
Christine Marchand Zijn schilderijen beïnvloeden me daadwerkelijk. In zijn werk ontdek ik een vuur, een gedrevenheid, een durf. Hij breekt met alle wetten van de schilderkunst, bekommert zich niet om de geplogenheden van zijn tijd. Ik antwoord graag met een citaat ook van Karl Ove Knausgård uit het boek ‘Zoveel verlangen op zo’n klein oppervlak’: “Met zo’n wereld, vol kleuren die op elkaar inspelen en zich elke dag op een andere manier vertonen, soms onbegrijpelijk mooi, vol raadsels waar je een heel leven lang over kunt nadenken, kun je je afvragen wat we met kunst moeten beginnen. .. maar kunst onderscheidt zich van de dingen door altijd meer te zijn….”

z.t. (naar Munch) 2013
21 x 29,5 cm
Schetsen naar Munch, penseelschets olieverf op waterbasis op papier
©Christine Marchand

Kunstpoort Tegenwoordig maak je ook grafiek. Wat boeit je in grafiek, de mogelijkheid tot reproductie, bepaalde resultaten, techniek…
Christine Marchand Grafische technieken betekenen een verruiming van mijn beeldtaal. Een nadeel is dat bij grafiek, om geen prijzig papier te verkwisten, ik minder direct handel. De durf ontbreekt me. Gek ben ik op de diversiteit aan materialen, op het krassen in een plaat, het schilderen op een gelli plate…, op het vaak verrassende resultaat van een druk. De mogelijkheid tot reproductie interesseert me niet.

Kunstpoort Misschien een moeilijke vraag: Waarom maak je kunst? Zou je zonder ‘het scheppen’ kunnen?
Christine Marchand Ik zal altijd blijven creëren. Het boeiende van kunst maken is het onderweg zijn. Het kind in me experimenteert en blijft verder bouwen aan de weg niet wetende welke richting die uitgaat, niet wetende waar mijn kunst heengaat.

Kunstpoort Ben je productief? Werk je naar een tentoonstelling toe? Maak je dan meer werk?
Christine Marchand Productief ben ik ongetwijfeld maar in opdracht werken remt me af, heeft een averechts effect. Naar een tentoonstelling toe werken lukt me niet.

Kunstpoort Werk je vanuit je gevoel, direct of laat je liever je ideeën bezinken voordat je van start gaat. Kom je in de stemming door bijvoorbeeld muziek af te spelen op de achtergrond? Heb je bepaalde rituelen voor je begint te werken?
Christine Marchand Ik werk intuïtief terwijl ideeën borrelen op de achtergrond. Ik hou van de stilte bij het schilderen, muziek hindert me. Echte rituelen bij de start van mijn creatieve dag zijn er niet of… mijn schort aantrekken, een kopje koffie drinken met een stukje chocolade erbij is dat een ritueel?

Kunstpoort Besef je zelf als je een goed werk gemaakt heb?
Christine Marchand Eigenlijk wel. Alhoewel, ik zet het schilderij op zij, bekijk het later en besef soms: nee dat is het niet. Verder hang ik een werk op in mijn woonkamer. Blijkt het na een week nog even boeiend, dan ben ik tevreden.

Kunstpoort Vind je het nodig om tentoon te stellen, om gezien te worden?
Christine Marchand Zeker, een kunstenaar heeft respons nodig. Interactie is leerrijk en heerlijk.

Kunstpoort Waar wil je in je stoutste dromen ooit je werk tentoonstellen? Een locatie die niet echt binnen handbereik ligt?
Christine Marchand Ik verkies geen mega museum maar een intieme ruimte. Het Museum Insel Hombroich nabij Düsseldorf is een spannende mengeling van kunst, hoogstaande architectuur en kunstzinnig vormgegeven natuur. Beeldhouwwerken zijn passend geïntegreerd in het landschap. In een intieme binnenruimte kan je beelden en grafiek bewonderen van de beeldhouwer Eduardo Chillida en aquarellen van Cézanne. Dat is dé tentoonstellingsruimte van mijn dromen.

INFO

tekst en fotografie Kathleen Ramboer

BUY LOCAL! 742 Gentse kunstenaars in de kijker

van 2 juli tot en met 29 augustus 2021
Kunsthal Lange Steenstraat 14 Gent

Voor de tweede maal op een rij organiseert Kunsthal Gent een zomersalon voor de Gentse kunstenaars. Zoals vorig jaar presenteert BUY LOCAL #2 gedurende juli en augustus een dwarsdoorsnede van de Gentse kunstscene. Iedere Gentse kunstenaar, niet gekend of gevestigde waarde, kon deelnemen zonder het obstakel van zenuwslopende selecties van een vakjury te moeten overwinnen. Het resultaat van de call bevat niet alleen tweedimensionale kunst maar ook sculpturen, video’s, performances… noem maar op. BUY LOCAL wil Gentse kunstenaars, ongeacht leeftijd of discipline, support bieden bij het verkopen van hun werk. Zo is er een catalogus te koop aan de democratische prijs van €5. Alle deelnemende werken zijn afgebeeld met alle nodige informatie: titel, kunstenaar, media, prijs, formaat. Een kunstwerk aankopen kan via de site https://zomersalon.gent/overzicht/
De opbrengst gaat integraal naar de kunstenaar. Op zondag zijn er Artists Talks on the spot, met maximum 5 kunstenaars. Zo kan je op een fijne laagdrempelige manier een gesprek aangaan met een kunstenaar. Info https://kunsthal.gent/activiteiten/artist-talks-on-the-spot

Links bezoekster met cataloog – rechts kunstenares sabine oosterlynck in gesprek tijdens Artist Talks

KUNSTPOORT mocht hier niet ontbreken en ontmoette kunstenaar Mark Soen bij zijn werk. We spraken over zijn deelname en kunst.

Mark Soen met bovenaan links het schilderij ‘Traveling in time and nature’

Kunstpoort Waarom neem je deel aan het Zomersalon?
Mark Soen Het is een goede formule en een geschikte manier om als Gentenaar je kunst te tonen. De contacten die je hier legt zijn belangrijk. Sommige kunstenaars ken ik enkel via sociale media, nu kan ik persoonlijk kennis met hen maken. Het Zomersalon brengt kunstenaars samen, verbindt. De Artist Talks zijn nieuw dit jaar, een formule om kennis te maken met je publiek en kunstliefhebbers.

Kunstpoort Word je schilderij ‘Traveling in time and nature’ opgemerkt tussen 752 andere deelnemers? Als toeschouwer zie je, hier in de Kunsthal, door het bos de bomen niet. De aanblik is overweldigend.
Mark Soen Alle werken zijn te zien op de site. Bij het surfen denk je: dat werk herinner ik me niet, dat evenmin… Toch krijg ik veel reacties zelfs van mensen die ik helemaal niet ken. Vorig jaar is mijn schilderij aangekocht door een voor mij totaal onbekende persoon. Dat motiveert en bewijst het nut van deze expo.

Kunstpoort Je schilderij oogt abstract toch draagt het de titel ‘Traveling in time and nature’. Graag een beetje uitleg.
Mark Soen Terugkeren in de tijd, reizen, tijdmachines.. intrigeren de mens. Dankzij kunst gecreëerd doorheen onze geschiedenis vormen wij ons een beeld van het verleden, kunnen we teruggaan in wat voorbij is. Kunstenaars laten ons in de tijd reizen. Ik reis in de tijd via mijn werk en verlies me erin. Dit is de reden waarom je ‘Time’ en ‘Lost’ in de titels van mijn werken terugvindt.

Kunstpoort Ben je productiever ondanks of dank zij de corona?
Mark Soen Inderdaad, productiever en creatiever. Deze merkwaardige tijd herinnert me aan het begin van mijn kunstenaarscarrière. Beeldend kunstenaar is een eenzaam beroep. Tussen de muren van je atelier kom je enkel jezelf en je kunst tegen. Dat was voor mij als beginnend kunstenaar lastig. Ik stapte over naar de theaterwereld. En kijk na 40 jaar theater vond ik de weg naar mijn kunstenaarswerkplaats terug. Het alleen zijn in mijn atelier kost me minder moeite, ik geniet ervan. Door als host te werken in het GUM, het Gents Universitair Museum, is de dwingende behoefte mensen te ontmoeten stilletjes aan verdwenen.

Kunstpoort Heb je nu meer tijd om te experimenteren tijdens deze bizarre periode?
Mark Soen Ik creëer voor het eerst 3dimensionaal werk, voorwerpen onder een globe.
Op zolder vond ik mijn 30 jaar geleden gestorven schildpad terug. In coronatijden maakte ik met het reptiel een artefact. Het beest verhuisde van de zolder naar mijn living.

Kunstpoort Werk je nu aan een tentoonstelling?
Mark Soen ‘Lost in Space and Nature’ is nu in voorbereiding. Het wordt een expo met mijn schilderijen in dialoog met sculpturen van in memoriam Annemie Kooyman.
Tentoonstelling in de pandgangen van het Karmelietenklooster
Burgstraat Gent
Vernissage vrijdag 11 maart 2022
van 11 maart tot en met 24 maart 2022

INFO Mark Soen

https://zomersalon.gent/zomersalon-item/mark-soen/
www.marksoenart.com
https://www.instagram.com/soenmark/
https://www.facebook.com/mark.soen

INFO BUY LOCAL

https://kunsthal.gent/tentoonstellingen/buy-local-2

tekst en fotografie Kathleen Ramboer

Glaskunst en textiele kunst samen onder één dak

Vaak verwijst men glaskunst en textiele kunsten naar het hoekje van de hobbyist, niets is minder waar. Dit bewijzen Liliane Van der Elst, glaskunstenares en Tania Verhasselt, textielkunstenares met hun expo – Rood staat voor passie maar misschien voelt u dat anders – in het Huis De Leeuw te Zulte. Beide disciplines zijn meer dan vakmanschap, het is kunst met een grote K. De kunstenaressen geven me vol vuur en passie een boeiende uitleg die de complexiteit van hun kunst blootlegt.

Links in beeld Tania Verhasselt, rechts in beeld Liliane Van der Elst

Interview

Kunstpoort Waarom besloten jullie samen tentoon te stellenen, is deze expo de eerste gezamenlijke?
Tania Verhasselt Wij kennen elkaar nu 12 jaar. De rode draad in ons werk is kleur. Maar er zijn meer oorzaken waarom we samen tentoonstellen. Het klikt intermenselijk en we zijn complementair.
Voor dit gezamenlijk project ontwierp ik 6 grote doeken. Dit vergde 3 jaar tijd.
Kunstpoort Vilten op zijde, naaien gebaseerd op de Japanse borotechniek, werken met moerbeizijde, bourrettezijde, papier, plastic; synthetische organza… deze mix is typisch voor Tania Verhasselt.
Boro is de traditionele Japanse techniek om kleren te repareren of te versterken. Boro is geboren uit pure noodzaak. Het weggooien van een versleten kledingstuk was in Japan tot ver in de 20ste eeuw geen optie. In plaats daarvan repareerde en versterkte men al het dagelijks gebruikte textiel door lapjes in indigo geverfde stof over slijtageplekken te borduren. Kleding werd door boro toe te passen niet alleen sterker, maar ook warmer.
Liliane Van der Elst Ik voel me verwant met de kunst van Tania Verhasselt omwille van het experimenteel omspringen met kleur.

Links in beeld werk van Tania Verhasselt, gevilt op zijde en borotechniek, rechts in beeld glaskunst van Liliane Van der Elst

Kunstpoort Beiden volgden jullie heel wat workshops, cursussen, opleidingen. Beantwoordden die aan de verwachtingen, waren ze een aanzet tot zelfstudie?
Liliane Van der Elst Ik volgde 8 jaar academie te Antwerpen. Daar primeerde het idee, het concept. De workshops zijn praktischer van aard en leggen de nadruk op techniek. Ze zetten aan tot zelfstudie en zelfontwikkeling, verruimen je horizon waardoor je als kunstenaar je eigen weg kan gaan.
Tania Verhasselt Beide zijn interessant, de academie laat je nadenken over een concept, de workshops bieden belangrijke technieken aan.

links in beeld ‘Moonstruck’ glaskunst van Liliane Van der Elst, rechts werk van Tania Verhasselt

Kunstpoort Verliep jullie kunstenaarschap met vallen en opstaan? Ik kan me inbeelden dat bij het glasblazen toch heel wat kan mislopen.
Liliane Van de Elst De eerste 5 jaar waren gekenmerkt door mislukkingen. Soms heb je een off day en loopt alles verkeerd. Vergelijk het met een wielrenner die een dag niet de ‘goede’ benen heeft. Ik hou van uitdagingen, telkens opnieuw beginnen tot het vooropgestelde doel bereikt is. Deze veerkracht ‘resilience’  herken je in mijn werk. Elke misser leidt vaak tot een nieuw begin.
Tania Verhasselt  Kunst creëren is een continue proces. Ik schilderde 20 jaar en wilde wel eens iets anders, mijn eigen opnieuw uitvinden. 15 jaar volg ik nu de weg van textiele kunst. Kleine textiele werken maak ik nog maar 2 jaar. Dit vergt een andere manier van denken.

Kunstpoort Tania, waarom ontwerp je ook toegepaste kunst zoals juwelen, handtassen…?
Tania Verhasselt Het is enorm fijn mij daarop te concentreren. Toegegeven het is commercieel werk. Mijn sjaals, juwelen… zijn stuk voor stuk unieke objecten. Ik maak gebruik van professioneel materiaal. Zo verwerk ik zijde uit Oezbekistan, kleur de zijde met pigmenten uit Japan … Ik noem het draagbare kunst. Verder opent deze toegepaste kunst perspectieven voor groepstentoonstellingen. Het aanbod van textiele kunst is kleiner dan bijvoorbeeld schilderkunst.

Kunstpoort Liliane, ontwerp jij zoals Tania gebruiksvoorwerpen?
Liliane Van de Elst Af en toe waag ik me aan ‘lampen’. Lichtreflecties, speling van het licht en de lichteffecten boeien me.

Kunstpoort Volgens mij krijgt glaskunst en textiele kunst minder aandacht van het grote publiek, kunstverzamelaars, kunstrecensenten… Ervaren jullie dat zo? Zijn jullie creatieve buitenbeentjes?
Tania Verhasselt Inderdaad. Gedurende de jaren 70 was textiele kunst een hype. Tegenwoordig is de interesse minder, de meeste aandacht komt uit Nederland.
Liliane Van de Elst De glaskunst staat nog altijd letterlijk en figuurlijk in het verkeerde daglicht. Er zijn heel wat misvattingen en vooroordelen. Glaskunst beschouwt het publiek als niet hedendaags, oubollig, te kwetsbaar, vatbaar voor beschadiging. Niets is minder waar.

Kunstpoort Denk je dat glaskunst teveel als ambacht wordt beschouwd en niet zozeer als beeldende kunst? Vind je dat erg?
Liliane Van der Elst In zekere zin wel. De glaskunst is van oorsprong een ambacht met een spectaculair kantje, een showelement. Dit entertainment gehalte is de oorzaak dat de kijker glaskunst minder als kunstvorm herkent. Glaskunst ziet eruit als een fluitje van een cent maar is meer dan glas blazen. De vele uren van trial en error, het groeiproces, de denkfase van ontwerp tot uitvoering, daar is het publiek zich niet van bewust.

‘Coral’ Liliane Van der Elst

Kunstpoort Liliane Is het fysiek zwaar werk?
Liliane Van der Elst Enorm zwaar, eenmaal onder de knie heb je letterlijk en figuurlijk een passionele relatie met het hete glas, je wordt elkaars bondgenoot. Vergeet vooral het teamwerk niet. Bij sculpturaal werk is teamwerk een noodzaak. Belangrijk is de goede voorbereiding. Elke handeling wordt stap voor stap op voorhand vastgelegd. Bij het productieproces is er geen tijd om na te denken. Het blijft wel mijn idee, het concept waar ik de leiding over heb. Glaskunst is een technische discipline die je volle concentratie eist en uiterst arbeidsintensief is.

Kunstpoort Voor welke kunstenaar in jullie discipline heb je bewondering? Waarom?
Tania Verhasselt Sheila Hicks
Wikipedia Sheila Hicks is een Amerikaanse kunstenaar. Ze staat bekend om haar innovatieve en experimentele weefsels en sculpturale textielkunst met kenmerkende kleuren, natuurlijke materialen en persoonlijke verhalen. Sinds 1964 woont en werkt ze in Parijs, Frankrijk.
Anna Boghiguian; een Egyptisch-Canadese kunstenares van Armeense origine Er was werk van haar te zien in het S.M.A.K.
Bron site van het S.M.A.K. Het werk van Boghiguian biedt een unieke kijk op het leven en toont haar grote belangstelling voor het heden en het verleden, boeken en poëzie, politiek en economie. Haar beeldtaal is op de eerste plaats figuratief, zeer persoonlijk en komt sterk naar voor bij onderwerpen die haar raken. Deze kunnen zowel met levensvreugde als met woede om het onrecht in de wereld te maken hebben.
Liliane Van der Elst Ik heb heel veel bewondering voor de Zweedse kunstenaar Bertil Vallien. Hij is een grote vernieuwer van de hedendaagse glaskunst, wereldwijd bekend en erkend.

Kunstpoort Bezoeken jullie zelf veel tentoonstellingen? Doe je er inspiratie op?
Tania Verhasselt Regelmatig
Liliane Van der Elst Ook regelmatig maar veel inspiratie doe ik er niet op. Mijn inspiratiebron zijn beelden uit de natuur die ik vind op het internet, via onder andere National Geographic. Ik bekijk die vaak, opnieuw en opnieuw. Eerst is er het idee, dan volgen ontwerpen, tekeningen en soms jaren later is daar dan de uitvoering. Een werk moet kunnen rijpen.

Kunstpoort Liliane Heb je er nooit aan gedacht een andere discipline uit te proberen?
Liliane Van der Elst Ja maar het glas heeft me volledig in zijn greep.

Kunstpoort Tania Werk je intuïtief? Is de materiaal keuze afhankelijk van het onderwerp of onderhevig aan de inspiratie van het moment?
Tania Verhasselt Dagelijks bezoek ik mijn atelier. Snuif de sfeer op. Ik denk op voorhand na, dan pas begint het grote werk. Ik werk organisch, maak geen schetsen. De 2 schilderijen op deze tentoonstelling, acryl plus olieverf op basis van water, zijn speciaal voor dit project geconcipieerd. Er is over nagedacht.

Kunstpoort Werken jullie soms in opdracht en hoe bevalt dit?
Tania Verhasselt In opdracht werken doe ik niet evenmin maak ik een tweede exemplaar van een werk.
Liliane Van der Elst Het project Phoenix kwam op vraag van een glasverzamelaarster. Zij wilde een nieuw werk waarin gebroken stukken van een ander kunstwerk verwerkt zijn. Het was een hele uitdaging, een technisch huzarenstukje en uiteindelijk toch geslaagd. Deze opdracht gaf me een goed gevoel.

Kunstpoort Was de voorbije covid19 periode, de lockdown, voor jullie als kunstenaar een zegen of tegenslag?
Tania Verhasselt Voor mij was het een productieve periode. Ik werd verplicht om na te denken. Zonder afleiding en invloed van buitenaf lukte dat uitstekend.
Liliane Van der Elst Door de kans op besmetting kon ik niet blazen. Teamwork was niet mogelijk. Toch was deze periode een zegen. Elke dag bleef ik in mijn koudatelier met glas werken. Covid19 voedde mijn inspiratie en leidde tot een alternatieve manier van creëren, zonder ‘heet’ glas.

Glaskunst van Liliane Van der Elst

Kunstpoort Wat brengt de toekomst? Tentoonstellingen? Creaties? Calls?
Tania Verhasselt Gedurende de maand oktober stellen we samen tentoon op de Brabant Art Fair te Breda in de prachtige locatie de Grote Kerk. Alle disciplines zijn er vertegenwoordigd. Deelname gebeurt via een selectie. De beurs heeft een belangrijk koperspubliek, dat is mooi meegenomen. https://brabantartfair.nl/kunstenaars/
Ook in kunstgalerij Hondsdamme te Damme stellen we in 2022 samen tentoon. http://www.hondsdamme.be/
Liliane Van der Elst Er volgen in 2021-2022 expo’s in Nederland en België. Ik kreeg een aanvraag vanuit Nederland om Inspiring Seeds Casting tentoon te stellen. Ik doe zeker mee aan calls, zit boordevol ideeën. Het is A NEVER ENDING STORY!

Info tentoonstelling

Rood staat voor passie maar misschien voelt u dat anders.
Huis De Leeuw
Mechelen-Dorp 7
9870 Zulte

Textielkunst van Tania Verhasselt

12/7/2021 tot en met 7/7/2021
open zaterdag en zondag van 12u tot 17u

Info kunstenaars

Liliane Van der Elst

glaskunstenaar
www.lilianeglaswerk.be
https://www.facebook.com/liliane.vanderelst.3
https://www.instagram.com/glaswerklil/

Tania Verhasselt

mixed media paintings & drawings
mixed media textile
www.taniaverhasselt.be
https://www.facebook.com/tania.verhasselt
https://www.instagram.com/tania.verhasselt/

Tekst Kathleen Ramboer
Fotografie Bip Van de Velde

Moya De Feyter en poëzie voor een beter klimaat

De succesvolle virtuele Schrijfdag 2021 Creatief schrijven is een tijdje achter de rug. Het virtueel gesprek met klimaatdichteres Moya De Feyter zindert nog na. Wat is en wat kan een klimaatdichteres doen voor onze ecologische noodtoestand? Moya De Feyter gaf me antwoord op klimaatgerichte vragen. Zij is de initiatiefneemster en frontvrouw van de Klimaatdichters. De Klimaatdichters zijn een groep Vlaamse en Nederlandse woordkunstenaars die via de poëzie ijveren en actievoeren voor een beter klimaat.

Kunstpoort Hoeveel leden telt Klimaatdichters, wie zijn ze, welke leeftijdscategorie is er vertegenwoordigd?
Moya De Feyter We bestaan 1 jaar en tellen voor het ogenblik 192 leden uit Vlaanderen en Nederland, van alle leeftijden.
Kunstpoort Dit kan je lezen op de site https://www.klimaatdichters.org/
Onder de klimaatdichters bevinden zich natuurlyrici, dystopische dichters, milieuactivisten, permacultuurtuiniers, bosdichters, bezorgde grootouders, groene oproerkraaiers, klimaatspijbelaars, zenboeddhisten, biologen, vogelspotters, klimaatliteratuurwetenschappers, plattelandsdichters, natuurvoedingverkopers, ecofeministen, jeugddichters, dichters die voor jongeren dichten, voor een doelpubliek van eender welke leeftijd, …

Kunstpoort Kan men kunst inzetten als middel voor het bereiken van een maatschappelijk doel. Is dit wel de taak van een kunstenaar? Moet kunst maatschappelijk of tijdsgebonden zijn? Zijn kunstenaars verplicht om klimaatkunst te maken?
Moya De Feyter Tijdens mijn studies letterkunde speelde de kunstopvatting L’art pour l’art een hoofdrol. Artistieke en/of esthetische kwaliteiten hadden voorrang. Kunst, de letterkunde in mijn geval, diende niet om een maatschappelijke problematiek aan te kaarten. Kunst met een doel beschouwde de literaire wereld niet als kwaliteitsvol. In feite hebben schrijvers zich altijd uitgelaten over wereldproblemen. Literatuur is telkens een reactie op wat er gebeurt in de werkelijkheid. Het is wel zo dat het een hele tijd not done was. Nu lijkt men aan te moedigen dat een schrijver zich in het debat mengt  en een standpunt inneemt.

Kunstpoort Redden we het klimaat door er kunst over te maken. Waarom geen plastic ruimen, werken in een opvangcentrum voor gestrande zeehonden…?
Moya De Feyter Ik heb een diep respect voor praktische activisten die afval ruimen, bomen planten of voor dierenrechten strijden. Zelf ben ik geen barricadespringer, niet handig of erg ondernemend. Mijn sterkste wapen is de taal, de poëzie. Poëzie is wat ik het best kan inzetten om iets in beweging te brengen. De Klimaatdichters zijn ondernemend en stuurden een brief naar 10 politici! “Wij komen in actie, u ook?” Van klimaatmoeheid naar klimaatmoedigheid!!! … Kortom, wij vragen actie, laat de symboliek maar aan ons. Zelf ben ik één van de coördinatoren van diverse projecten. We koppelen de juiste dichters aan het juiste project. Dat is meteen de reden waarom ik minder tijd heb om te schrijven. Zo komt er gedurende de maand mei een Klimaatdichters podcast serie op Sound Cloud. Een woordkunstenaar leest een thema gedicht voor en gaat in gesprek met een wetenschapper. Een architect, psycholoog, bioloog… staan garant voor een boeiend gesprek. Ook gedichtwandelingen zijn gepland gedurende de maand mei.

Kunstpoort Welk genre of medium is volgens jou het meest geschikt om een complex en weerbarstig verschijnsel als klimaatverandering te verbeelden en waarom? Zijn schilderkunst, beeldende kunst niet toegankelijker dan poëzie?
Moya De Feyter Artistieke disciplines vullen elkaar aan, treden in dialoog. Het klopt dat meer mensen geïnteresseerd zijn in beeldende kunst dan in poëzie. Dit is net onze uitdaging: de klimaatpoëzie naar een groter publiek brengen.

Charlotte Peys maakte ontzettend mooie illustraties voor de dichtbundel Zwemlessen voor later

Een noodkreet voor de aarde,
een ode aan de natuur,
een pleidooi voor omwenteling

foto omslag @ uitgeverij Vrijdag
illustratie cover @ Charlotte Peys

Zo had je ook de literaire multidisciplinaire avond -Liederen voor het leven- een combinatie van poëzie, muziek en illustraties. Het evenement stelde door klimaatverandering bedreigde dieren, planten… in de kijker. Deze aardbewoners krijgen zo een stem. Klimaatdichters lazen hun poëzie voor.  Ondertussen kon je illustraties van Babette Wagenvoort op een scherm bekijken. Zie link https://buff.ly/3mFQ0fo

©Babette Wagenvoort

Kunstpoort Met de opbrengst van de dichtbundel -Zwemlessen voor later- steunen jullie een buitenlands project One World Tree Planting, een project dat zich bezighoudt met het aanplanten van nieuwe bomen en het herstel van bestaande bossen in onder andere Oeganda. Ook hier is er tekort aan natuur, aan bossen, aan bewustwording. De vele wandelaars in de natuur in deze coronatijd hebben geen respect voor de natuur. Mountainbikers terroriseren de bossen, planten en paddenstoelen verdwijnen. De diversiteit vermindert. Proberen jullie in de toekomst iets te betekenen in België, Vlaanderen?
Moya De Feyter Het door ons gesteunde project is in het leven geroepen door een vlaming. Antwerpenaar Herman De Greve is initiatiefnemer van One World Tree Planting. Het ingezamelde geld gaat naar klimaatactivisten in het zuiden. We kozen voor dit project omdat in een land als Oeganda al veel concrete gevolgen van klimaatverandering merkbaar zijn. Bepaalde regio’s geraken zo stilaan onbewoonbaar. De situatie is daar urgenter dan hier. Natuurlijk willen wij in België graag samenwerken met organisaties als Natuurpunt of Bos +, dat sluit elkaar niet uit.

Kunstpoort ‘Zwemlessen voor later’ is een bundel vol klimaatgedichten van jonge honden (Babeth Fonchi, Yousra Benfquih en Jens Meijen) en oude rotten in het vak (Ilja Leonard Pfeijffer, Bart Moeyaert en Vrouwkje Tuinman).
Moya De Feyter over de titel. ‘
De titel kan een negatieve connotatie dragen: alles moet eerst onder water lopen voordat er effectief gehandeld wordt. Maar het gaat verder dan dat. Als we praten over een later, dan veronderstellen we dat er een later is en dragen we dus in zekere zin een optimistisch toekomstbeeld uit, want veel mensen hebben dat later al lang opgegeven. Wij willen geloven in een toekomst waarin de wereld ten goede is veranderd, maar daar hebben we wel wat zwemlessen voor nodig.

Kunstpoort Wat mogen we de komende maanden, jaren nog verwachten van de Klimaatdichters?
Moya De Feyter We werken tegenwoordig samen met Poetry International, Rotterdam. Voor hen organiseren we een debat en een poëzieavond. Gedurende mei, juni en juli treden klimaatdichters op tijdens buitenactiviteiten in Brugge en Genk. Er komt een samenwerking met het Gezellehuis rond de eco poëzie van Guido Gezelle. Eind augustus vindt een internationale residentie plaats in Oosterbeek, Nederland. Vertegenwoordigers van de Britse Poets for the Planet, de Duitse Poets for the Future en de Klimaatdichters laten zich in Oosterbeek verleiden tot nieuw werk. Nog meer afleveringen van de Podcast ‘Redden wat je raakt’ zijn voorzien. Avonden rond bedreigde dieren en planten zetten we op touw. En wellicht nog zoveel meer. De klimaatdichtersprojecten waaieren verder uit.

Info over de klimaatdichters

https://www.facebook.com/klimaatdichters
https://www.klimaatdichters.org/

Over Moya De Feyter

Moya De Feyter @ Jeyda Yagiz


Frontvrouw Klimaatdichters
Moya De Feyter (1993) schrijft theaterteksten, proza en poëzie.

dichtbundel Tot iemand eindelijk, 2018
Uitgeverij Vrijdag
Met -Tot iemand eindelijk- was Moya De Feyter genomineerd voor de Poëziedebuutprijs Aan Zee.


dichtbundel Massastrandingen, 2019
Uitgeverij Vrijdag
Moya De Feyter wint de
J.C. Bloem-poëzieprijs 2021 met haar dichtbundel Massastrandingen.
http://moyadefeyter.be/

tekst Kathleen Ramboer
foto’s covers
@uitgeverij Vrijdag
foto Moya De Feyter
@ Jeyda Yagiz

Schrijfdag 2021: anders dan anders

Vol spanning zit ik op 24 april klaar voor de computer tot de Schrijfdag van start gaat. Het beginscherm op het Hopin event platvorm heet me welkom. De virtuele deuren zwaaien open. Het feest van het woord kan beginnen.

Geen tijd om me onwennig te voelen, gastvrouw Anneleen Van Offel heet iedereen van harte welkom. Deze start- en ook de slotshow plus infosessies zijn een livestream vanuit Depart Kortrijk.

Bij aanvang verwijst An Leenders, directeur Creatief Schrijven, naar Christophe Vekeman en zijn milde ziekte ‘vluchtzucht’. Pandemie of niet, een auteur kan zijn eigen werkelijkheid creëren. 57 auteurs, docenten en uitgevers wachten vandaag in de virtuele coulissen. Kunnen zij de bezoekers helpen met een eigen literaire vlucht? De Schrijfdag brengt die gelegenheid naar de huiskamer, tuin, bureau… of waar dan ook. Meer dan 250 schrijffans wachten op het literaire avontuur.

Klimaatdichtersessie

Voor een verslag op KUNSTPOORT stelde ik op voorhand een eigen programma samen.
10u30 is mijn individuele sessie, ja dat kon ook, met klimaatdichteres Moya De Feyter.
In een volgende reportage op Kunstpoort pen ik later een uitvoerig verslag neer van dit boeiend gesprek. Moya de Feyter verhaalt over dichters en hun poëtische acties voor een klimaatvriendelijke wereld.

Debutantenbal

met auteurs
Anneleen Van Offel Hier is alles veilig februari 2020
Hind Eljadid Kruimeldief april 2021
Marieke De Maré Bult maart 2020
Valerie Tack Rauw & alsof maart 2020
woordvoerster An Leenders


Na mijn ‘date’ heb ik nog net de tijd om een graantje mee te pikken van het Debutantenbal. De ‘kijkers’ hebben de mogelijkheid vragen te stellen via het Q&A icoon op het platvorm.

© Louise D’Eer

Enkele publieksvragen en nuttige antwoorden van de diverse debutanten.

Zou je achteraf bekeken het schrijven van je boek anders aanpakken?
Marieke De Maré  Ik zou gewoon weg hetzelfde doen, mijn tijd nemen, zonder druk werken, zonder vooropgestelde datum.
Valerie Tack Ik heb die druk wel nodig, een stok achter de deur. Ik vind het fijn gepusht te worden.

Hoe kies of zoek je een uitgever?
Valerie Tack Kijk wat en wie de uitgever in zijn stal heeft. Uitgever van een gelijkaardig boek? Sluit je dan daar bij aan.

An Leenders Heb je het manuscript nog moeten aanpassen wegens een Vlaams/Nederlands taalgebruik?
Valerie Tack Ik gebruikte het woord –druppelke- in de betekenis van een alcoholisch drankje. Dit woord veranderde in druppeltje, dat viel me moeilijk.

Wat is jullie ultieme tip?
Marieke De Maré Leg de lat hoog voor jezelf. Een boek schrijven is hard werken, bloed, zweet en tranen.
Anneleen Van Offel Geef je boek niet te snel af, neem je tijd. Je eerste boek is het enige waar niemand zit op te wachten.
Hind Eljadid Ga pro actief aan de slag, netwerk en durf uitgevers aan te spreken.
Valerie Tack Je hebt iemand nodig die voor je zorgt, al is het maar om eten te maken.
Anneleen Van Offel Zoek de rust op, probeer totaal te verdwijnen. Ik vergat zelfs om te eten.

TOTAALtalk
Van Bonita Avenue naar Otmars zonen

Van het Debutantenbal surf ik naar een Nederlandse auteur die aan zijn derde boek werkt: Peter Buwalda. De auteur geeft de lezing vanuit zijn schrijfkamer met murenhoge boekenkasten. Schrik niet van enkele verrassende uitspraken.
Peter Buwalda: Schrijven kan je niet onderwijzen, kan je onmogelijk leren. Schrijfcolleges, technische tips zijn irrelevant. Het belangrijkste bezit van een romancier is wat er al geschreven is. Je voorlopers zijn je leermeesters. Af te leiden aan zijn imposante boekenmuren, heeft Buwalda er ruim voldoende.
Eén goede raad van P. Buwalda: wees onmiddellijk origineel, schrijf niet in de stijl van. Word geen nieuwe Elschot of Louis Paul Boon. De auteur blijkt een bewonderaar van deze 2 Vlaamse auteurs.
Alles wat er op één dag gebeurt, is potentieel materiaal. Een violist heeft zijn viool nodig, een pianist een piano, een schrijver bezit wat hij nodig heeft: zijn moedertaal. Dat is pas een reuze voordeel. Peter Buwalda beschikt over één goede eigenschap: hij is een durver. Schrijven betekende voor hem vaarwel goed betaalde baan, adieu aan het vaderschap. Buwalda: “Ik leefde van 35000, – euro voorschot; geleend geld van uitgeverijen, een groot deel ging naar de belastingen. 5 jaar had ik nodig voor Bonita Avenue, om uit het moeras te klimmen. Otmars zonen vroeg 8 jaar van mijn leven. Je bent de vijand van je zelf. Angst, mega druk en doorzettingsvermogen dat heb ik nodig om een goed boek te schrijven.”

Kunstenaarsboeken en sulf-publishing

Van een schrijver naar een boekmaakster, dat is een kleine stap vooral op het Hopin platvorm. Maya Strobbe van Ramsdam Books is een jonge inventieve kunstenares. Ze produceert haar eigen kunstboeken, lowbudget. Het complete productieproces zet ze naar haar hand. Tutorials zorgen voor de nodige skills. Het geschikte papier zoeken, vormgeving, printen, boekbinden, verkoop… ze kan het allemaal. Een 2dehands printer zorgt voor de druk in kleine oplagen, 50 tot 100 ex. Haar tip: durf je netwerk te gebruiken: familie, vrienden. Stel je werk voor op kleine boekenbeurzen, dicht bij je deur. Rijk wordt Maya er zeker niet van. Een Sofambeurs kan het kostenplaatje helpen dekken.
Megamix, het enige boek waarvoor ze een drukker inschakelde, betekende een financiële ramp.
Met een drukker samenwerken dat wil ik nooit meer, vertelt Maya. Plots is die levering daar, zo mis je een deel van het productieproces.
De kunstenares heeft alleen een instagram account, geen webshop noch blog.

ramsdambooks@gmail.com

https://www.instagram.com/ramsdambooks/

Mediatijd
De schrijver in het mediatijdperk

met Kristien Hemmerechts, Mohamed Ouaamari en Christophe Vekeman, moderator Wim Oosterlinck.

15u: tijd voor mediatijd
De drie schrijvers zijn vlotte praters.
Enkele losse sprokkels

© Louise D’Eer

Over de sociale media
Kristien Hemmerechts Ik maak gebruik van FB niet om mezelf in de kijker te zetten wel als promotie voor mijn boeken. … . Heb je als schrijver de sociale media nodig? Herman Brusselmans en Tom Lannoye gebruiken geen sociale media.
Christophe Vekeman FB is er om contact met mijn publiek te houden en om in tijden van medialuwte de communicatie aan te wakkeren.
Mohamed Ouaamari De sociale media is geen reclamekanaal wel een middel om mensen te ontmoeten. … Veel tijd en energie steek je beter in ouderwets netwerken, praten met andere schrijvers, zorgen dat je opgepikt wordt.

Over de klassieke media
Christophe Vekeman In de loop van de jaren heb ik dit onder de knie gekregen. Ik heb een hekel aan de televisie. Wat de radio betreft, in het programma Pompidou van de radio heb ik mijn eigen stem gevonden. Een kranteninterview vind ik leuk.
Kristien Hemmerechts Ik heb nooit om aandacht gevraagd, dat is geen strategie van mij. Je moet dat doen als je het graag doet. Als je bekend bent, krijg je veel kritiek. Een openbaar figuur is kwetsbaar kijk maar naar de virologen. Je wordt gemeengoed.

Mohamed Ouaamari Als vrouw krijg je vaak commentaar op je uiterlijk.
Christophe Vekeman Niemand is veilig die in de aandacht komt, zelfs op café krijg ik commentaar.

Kristien Hemmerechts Helena Ferrantes schuwt de media en heeft succes.
… We maken de bestorming mee van het bastion van witte mannen. … Ik heb geoefend om mijn stem te verlagen, om vertrouwen te wekken

Christophe Vekeman Het programma De Afspraak beloofde me een interview.Kort voor het programma kreeg ik van mijn uitgever te horen dat mijn komst in het duidingsprogramma op de televisie De afspraak niet doorging. Reden? Een figuur in mijn boek sprak racistische taal. Racisme komt nu eenmaal voor in het mensbeeld. Ik ga nooit meer naar De afspraak. Zelfrespect is een hoge waarde, soms moet je zeggen dit is de grens.

Over schrijven kan je dat leren
Kristien Hemmerechts Met tips kan je zoals bij het zingen en tekenen een aspirant schrijver een eind op weg zetten. Leren kan, schrijven is ook techniek, talent moet je kneden. Velen publiceren maar zijn daarom nog geen schrijver. Ik kan het niet NIET schrijven. Het zit in mijn DNA.

Ik kan je verzekeren dit was een heerlijk interview met boeiende gesprekspartners die wel en vaak niet dezelfde mening hadden. Het debat eindigde met voor de insiders een kwinkslag van Wim Oosterlinck: Kristien wil je nog iets over zeggen over dt?

Slotshow

© Louise D’Eer

Jammer maar de slotshow kon pittiger.
De singer-songwriter ‘Stoomboot’ is niet de persoon die het laat swingen in de huiskamer. Het is nog te vroeg op de avond voor deze intimistische sfeer.
An Leenders directeur Creatief Schrijven plaatste wel de juiste eindnoot. Ze vroeg een virtueel applaus voor iedereen, voor de inzet van het Letterzettercollectief en team Creatief Schrijven. Leg die loden mantel af en leef je verhaal!
Zin van Vera Steenput, zij is één van de drie Schrijfdagwedstrijdwinnaars.

Balans van een online Schrijfdag

Geen drafje voor het halen van bus of trein, relaxed actief of passief genieten in gemakkelijke huiskledij vanuit de zetel thuis, easy switchen tussen sessies en lezingen, dit was de Schrijfdag online.
De sfeer, het dwalen langs mensen, de gezellige stands, het scrabblespel, mond aan mond gesprekken, interacties tijdens de lunch…  dat heb ik gemist. Een grote luisterbereidheid dat was er bij iedereen. Een dikke pluim voor de fantastische vlotte organisatie die ondanks alles de Schrijfdag tot een literair hoogtepunt omtoverde. Nu nog wachten op de beloofde digitale goodiebag. Volgend jaar is opnieuw een Schrijfdag, hopelijk lukt het dan om fysiek rond te dwalen in het land van de literatuur.

https://creatiefschrijven.be/

https://azertyfactor.be/

https://verzin.be/

https://schrijversacademie.be/

Tekst Katheen Ramboer
Beelden fotografe: © Louise D’Eer en printscreens van het gebeuren

De wondere wereld van kunstenaar Seba P

Wie het atelier van Seba P wil bezoeken trekt best makkelijke schoenen aan voor een kleine klim.  Twee reeksen zoldertrappen later wacht de beloning:  het merkwaardige ‘fantasy’ atelier van kunstenaar Seba P. Zijn wondere betoverende wereld houd je vast tot je de trappen terug afdaalt ‘down to earth’.

Seba P, Seba Penson, kijkt me met kwajongensogen aan, tovert een bureaustoel tevoorschijn maar mijn blik valt op een knusse velours canapé, ik vlei me erin neer, het interview kan beginnen.

Kunstpoort Eerst de klassieke vraag: hoe is de interesse voor kunst ontstaan? Volgde je een opleiding of ben je een selfmade kunstenaar?
Seba P Als kind was ik een onrustige natuur, altijd bezig, altijd in de weer. Ik hield ervan apparaten te demonteren en terug in elkaar te knutselen. Als kleine jongen haalde ik een radio uiteen en maakte een assemblage met het recupmateriaal. Toen ik op 12jarige leeftijd kunsthumaniora te Brugge startte, was er meteen de klik. Vanaf dag 1 was ik overtuigd KUNST dat wordt mijn leven.

Kunstpoort Je creëert kleurrijke, dynamische, veelal figuratieve maar ook abstracte kunst. Weerspiegelt dit fel palet je persoonlijkheid?
Seba P Inderdaad, in mijn eigen wondere wereld acht ik me gelukkig. Dit atelier is mijn thuis, hier voel ik me vrij en vrolijk. De buitenwereld betekent chaos. De drukte, het verkeer, de mensen in hun totaliteit zijn schrikwekkend, boezemen mij angst in.

Cameraman Bert Is je werk fauvistisch?
Seba P Mijn oeuvre is zeer kleurrijk maar of je het fauvistisch kan noemen dat weet ik niet. Mijn vriendin heet Fauve misschien verklaart dat veel. In elk geval heb ik mijn eigen stijl. Mijn werken kan je niet indelen bij één of ander –isme.

Kunstpoort Je gebruikt heel veel verschillende media en technieken om je uit te drukken. Is het voor je moeilijk je te beperken tot 1 techniek, om in één bepaalde techniek je volledig uit te drukken?
Seba P Eén enkele techniek beperkt mijn creativiteit. Ik moet kunnen assembleren, knippen, lijmen, plakken, solderen, schilderen… om tot een gewenst resultaat te komen.

Kunstpoort Ben je met meerdere werken simultaan bezig?
Seba P Verschillende projecten ontstaan parallel en staan tegelijkertijd op stapel. De ene dag schilder ik met rode verf. De andere dag lijm ik. Ondertussen soldeer ik aan een assemblage.

Kunstpoort Je werk oogt trendy. Het doet me aan graffiti denken. Ben je niet bang dat er voor deze stijl geen blijvende interesse is? Wil je tijdloos werk maken of hedendaags? Tijdloos en hedendaags, is dat mogelijk?
Seba P Ik zou mijn werk zeker geen graffiti kunst noemen. Het is hedendaags en ook tijdloos. Dat kan hand in hand gaan. Het werk – space women – verwijst naar de toekomst. Wie weet woont de mens in de toekomst permanent in de ruimte? Wie naar mijn werk kijkt, geeft er een eigen interpretatie aan. Een koper vertelde de galeriehouder dat hij iedere dag iets nieuws ontdekt in het aangekochte werk. Fijn als de toeschouwer niet alleen het plaatje mooi vindt maar ook inhoud en thema ontdekt.

Kunstpoort Dark Times For Culture – Human Rights – Makkelijker dan je denkt, moeilijker als je denkt. -Achter Elke Hoek. Aan de titels van je werken merk ik dat je een geëngageerd kunstenaar bent. Kan kunst bijdragen tot een betere wereld?
Seba P In mijn eentje kan ik de wereld niet veranderen. Als het publiek nadenkt bij het aanschouwen van mijn werk, betekent dat een begin. Samen kunnen we de wereld aan.

Kunstpoort Spreek je het meest een jeugdig publiek aan, krijg je feedback van alle leeftijden.
Seba P Mijn publiek is heel divers, oud en jong appreciëren het.

Kunstpoort Leef je van je kunst? Heb je nog een andere job?
Seba P Ik ben halftijds kunstenaar. Mijn job is seizoensgebonden. Ik werk samen met mijn pa en zus in een zaak van pellet kachels. In de winter is er vanzelfsprekend veel werk. Tijdens de zomermaanden is er meer plaats voor kunst.

Kunstpoort Schilder je met een regelmaat, op vaste uren? Of alleen als je er zin in hebt en geïnspireerd bent?
Seba P Een vast stramien is er niet. Ik hou van chaos. Zo ben ik ook en moet ik zijn om kunst te creëren. De inspiratie komt altijd en overal, zelfs op zondagmiddag aan de koffietafel. Ik lees een krant, zie een woord, een tekst, knip die uit en … ik ben vertrokken op weg naar een nieuw kunstwerk.

Kunstpoort Waar haal je de inspiratie? Muziek? Literatuur? Foto’s? Films? Eigen ervaringen? Ontstaan je werken spontaan?
Seba P Ik heb een spontane intuïtieve manier van werken. Mijn inspiratiebronnen? Dat kan alles en nog wat zijn: eigen foto’s, foto’s uit tijdschriften, film, teksten… Onlangs las ik het woord – continuïteit – in de krant. Wat is dat? Dit bleek de aanleiding voor een nieuw werk.

Kunstpoort Volgens mij hou je ook van humor, de titel- Vrouw met een hoek af- doet me glimlachen. Is humor belangrijk voor je?
Seba P Ik hou van humor, van kunst met een twist, met een hoek af.
Kunstpoort Het atelier van Seba P doet me denken aan de grot van Alibaba met tal van vreemde, grappige objecten van de hand van de kunstenaar.

Kunstpoort Eén van je kunstwerken kreeg de titel ‘Dark Times for Culture’. Heb je dit zelf ondervonden? Kan je gewoon verder werken alsof er geen pandemie aan de gang is?
Seba P Gek genoeg deze periode is voor mij ideaal om te werken in mijn atelier. Plots kreeg ik enorm veel ademruimte: geen onverwachte bezoeken, minder mensen om me heen. Het sociaal contact mis ik niet. Dit wil niet zeggen dat ik geen oog heb voor de miserie die deze pandemie met zich meebrengt. Meestal werk ik parallel aan verschillende projecten, staan er veel kunstwerken op stapel die niet volledig af zijn. Nu was er ineens tijd om die tot een goed einde te brengen, te voltooien. 

Kunstpoort Ben je beïnvloed door andere kunstenaars of wie bewonder je als kunstenaar?
Seba P Ik ben door niemand beïnvloed en ben niet wild van één of andere hedendaagse kunstenaar. Ik apprecieer de hedendaagse kunst maar de klassieke grootmeesters brengen me het meeste bij.

Kunstpoort Galerie MixArt vertegenwoordigt je. Vind je het belangrijk dat een galerie je onder je vleugels neemt? Wat is het voordeel hiervan?
Seba P Hugo Tanghe van MixArt ontdekte mijn werk op instagram. Hij contacteerde me en de rest is historie. Hij verkocht verschillende werken van me en steunt me door dik en dun. Al mijn werk komt in de galerie terecht, in mijn interieur hangt geen eigen werk.

Kunstpoort Mocht je geen succes hebben met je oeuvre zou je nog verder kunst creëren? Heb je nood aan erkenning?
Seba P Ook zonder interesse van de buitenwereld, zou ik kunst produceren. Mijn huidig atelier barst uit zijn voegen, ik ben er uitgegroeid. Binnenkort betrek ik een gigantisch atelier in Brugge met mogelijkheden om groter werk (3meter) te produceren, tentoonstellingen in te richten…

Kunstpoort Ook voor andere kunstenaars?
Seba P Ja dat kan. Mijn vriendin Fauve is keramiste. Voor haar is dat een opportuniteit om tentoon te stellen.

Kunstpoort Misschien kan je daar ooit beeldhouwen?
Seba P Ook dat sluit ik niet uit.

INFO

De Schrijfdag: wat, wie en waarom?

Zaterdag 24 april, is het zover! De jaarlijkse Schrijfdag van Creatief Schrijven vindt plaats, ditmaal online op een virtueel festivalterrein, te beleven vanuit eigen huiskamer, keuken, bureau of van op een bankje in de tuin. Creatief Schrijven streamt live de start- en slotshow plus de infosessies vanuit Depart Kortrijk. Kunstenorganisaties daar heeft KUNSTPOORT een boontje voor. De Schrijfdag mogen we niet missen! Vooraf nam KUNSTPOORT telefonisch polshoogte met Lien Vanden Bossche communicatiemedewerkster en 2 virtuele bezoekers/deelnemers.

Later komen we terug met een verslag over dit fameuze online festival van het woord.

https://creatiefschrijven.be/


Lien Vanden Bossche, communicatiemedewerkster Creatief Schrijven

Kunstpoort Is er meer of minder respons dan vorig jaar nu de Schrijfdag online te volgen is?
Lien Vanden Bossche De respons is groter dan verwacht. Er zijn 252 inschrijvingen, wat meer is dan vorig jaar. Spannend is het wel die eerste Schrijfdag online. Creatief Schrijven stelt vast dat in deze bizarre tijd veel mensen naar de pen grijpen. Het Azertyfactor platvorm wordt druk bezocht. Er is weinig om handen. Velen zitten thuis en hebben zin creatief bezig te zijn. Amateurkunsten zoals schrijven zijn nu enorm populair.
https://azertyfactor.be/

Kunstpoort Zijn het in hoofdzaak jonge mensen die zich inschrijven voor de Schrijfdag?
Lien Vanden Bossche Ons publiek is divers, een doorsnede van de maatschappij, van 20jarigen tot mensen op pensioenleeftijd. We stellen vast dat we vooral een stedelijk publiek bereiken.

Kunstpoort Nu de sociale media hot zijn, is er nog interesse voor de klassieke literatuur, een roman, een boek op papier?
Lien Vanden Bossche Mijn buikgevoel zegt ja. Mensen grijpen nu vooral in deze coronatijd terug naar het boek. Ook de cijfers van de boekhandels bevestigen dit. Het gedrukte boek staat los van de sociale media. De jachtige levensstijl maakt nu plaats  voor rust en genieten. Creatief Schrijven is een antwoord op de honger naar cultuur. De Schrijfdag is er voor wie interesse heeft in schrijven, fungeert als een wegwijzer van manuscript tot publicatie. De bezoeker stelt zijn eigen festivaltraject samen.

Tine Tytgat, deelneemster aan de Schrijfdag

Kunstpoort Hoe leerde je Creatief Schrijven kennen?
Tine Tytgat Op de Schrijfdag te Gent in de VOORUIT maakte ik kennis met Creatief Schrijven. Hoe ik van het evenement op de hoogte was, weet ik niet meer precies. Verder volgde ik een cursus scenarioschrijven van Creatief Schrijven.

Kunstpoort Je was bij de finalisten van de Azertyfactor talentenzoektocht De uitdaging 2020? Waaruit bestond die wedstrijd?
Tine Tytgat Het was een wedstrijd met eliminatierondes. Je kreeg bij iedere ronde een schrijfopdracht te vervullen. De wedstrijd was laagdrempelig en ik besloot mijn kans te wagen. De tekst, het resultaat van de eerste opdracht, sloeg aan, ik was door de eerste ronde, zo kreeg ik de smaak te pakken. En kijk ik eindigde bij de finalisten, een complete verrassing!

Kunstpoort Heb je interesse in literatuur vanuit professioneel oogpunt of door je studies?
Tine Tytgat Helemaal niet, ik heb geen affiniteit met literatuur en ben jurist van opleiding. De interesse in de letteren is er altijd geweest. Ik lees veel en schrijf graag. Door mijn job en drie kinderen maak en heb ik te weinig tijd om in de pen te kruipen.

Kunstpoort Welke programma items van de Schrijfdag staan op je agenda?
Tine Tytgat Ik neem deel aan de workshop – Personage is plot – met Ton Rozeman. Voor gevorderden! Hopelijk is dit niet te hoog gegrepen. Deze sessie duurt behoorlijk lang: van 10 uur tot 12u45. Daarna leg ik een aantal teksten voor tijdens het Literair spreekuur. Feedback van professionelen op mijn schrijfsels, deze kans is uniek, daar maak ik graag gebruik van.

Herlinde Verleye, deelneemster aan de Schrijfdag

Kunstpoort Hoe maakte je kennis met Creatief Schrijven?
Herlinde Verleye Tijdens de 2de lockdown  besloot KUNSTPOORT de kunstenorganisaties een hart onder de riem te steken door de magazines van deze organisaties in de kijker te plaatsen. Zo maakte ik kennis met VERZIN, het magazine van Creatief Schrijven. Het dikke jubileumnummer viel zelfs gratis in mijn bus via een win actie van Creatief Schrijven op Kunstpoort.

Kunstpoort Welk kanaal bracht je op de hoogte van dit online festival?
Herlinde Verleye Eén van mijn connecties op LinkedIn, taalstrateeg Bavo Van Landeghem, van het agentschap Scriptorij, publiceerde een bericht over de Schrijfdag.

Kunstpoort Wat staat er op je Schrijfdag agenda?
Herlinde Verleye De workshop – Speech schrijven – met en door Bavo Van Landeghem, leek me interessant.

Kunstpoort Heb je dit beroepsmatig van doen?
Herlinde Verleye Zelf ben ik beginnend freelance copywriter en schreef in het verleden een 2 tal speeches. Dit beviel me wel en vraagt naar meer. Niet alleen wat je zegt is belangrijk maar ook de manier waarop. Je publiek moet je weten te boeien.

Kunstpoort Wat wil je nog meepikken op de Schrijfdag?
Herlinde Verleye Vooral de workshops vind ik boeiend. Jammer, ik vernam op de valreep over het bestaan van de Schrijfdag. Het aantal deelnemers aan de workshops is beperkt. Voor enkele was ik te laat. Scenarioschrijven, portretschrijven en Storytelling leken me ook wat.

Kunstpoort Volgend jaar kan je wellicht deze boeiende workshops live bijwonen!

tekst Kathleen Ramboer

Geen antwoord enkel vragen, het werk van Angéline Catteeuw.

Op een grijze zaterdag trof ik Angéline Catteeuw aan in haar atelier. Een warme kunstenares als Angéline Catteeuw verwacht je op zaterdagmorgen niet onmiddellijk middenin een desolaat industriepark. In deze eenzame stilte kan de kunstenares zich volledig op haar organische schilderijen concentreren. Het vele daglicht in het ruime atelier laat haar in de zomermaanden werken tot in de late uurtjes. Hoewel ons interessant ochtend gesprek vlot en aangenaam verliep, vertrouwt ze me toe dat ze geen matineus persoon is.  

Kunstpoort Je schilderijen zijn een uitpuren van figuratieve vormen. Volgde je ooit levend model of hoe kwam je bij het menselijk figuur terecht? 
Angéline Catteeuw Ik studeerde grafische vormgeving aan Sint Lucas. Soms tekenden we naar het menselijk lichaam. Ook tijdens de les aan de academie was er gelegenheid tot modeltekenen. Werken naar de menselijke figuur fascineerde me en liet me nooit meer los. Ik schilder al van toen ik 13 was. Mijn studie grafische vormgeving ontnam mij de goesting. Ook na mijn studies raakte ik enkele jaren geen schilderborstel meer aan. Toch was deze studierichting niet een verkeerde keuze. Het maakt deel uit van mijn opleiding.

Kunstpoort Ik las dat je vroeger heel minutieus schilderde. Wat je nu schildert is vrijwel abstract. Kostte het veel moeite om het precisiewerk los te laten? Moest je jezelf daartoe dwingen of kwam het vanzelf?
Angéline Catteeuw Het realistisch precies schilderen leerde me techniek bij. Eenmaal ik dit onder de knie had, ontbrak me een uitdaging. Ik zocht iets extra: emotie, abstractie… Deze abstrahering kostte me wel bloed, zweet en tranen.

Kunstpoort Was die leerschool nodig om later abstracter te kunnen werken?
Angéline Catteeuw Ongetwijfeld. Veel niet figuratief werk vertrekt vanuit de realiteit. Ik geloof niet in abstracte werken die zomaar uit het ‘niets’ verschijnen. Ieder sterk abstract werk heeft een voedingsbodem anders bestaat het alleen uit ‘trucjes’ dan mist het werk inhoud en geloofwaardigheid. Bij abstrahering sluit de kunstenaar het narratieve uit en houdt de emotie over. Abstracte werken vragen meer van een toeschouwer. De kijker krijgt geen antwoorden enkel vragen.

Kunstpoort Is het moeilijk afstand te nemen van de lichaamsdelen, ze om te werken tot organische vormen?
Angéline Catteeuw Het lukt me nu meer en beter. Ik slaag erin bepaalde stappen van het proces over te slaan. Vroeger tekende ik met houtskool de menselijke figuur op mijn canvas en vormde de modeltekening stap voor stap om tot een organisch geheel. De eerste aanzet is nu vaak abstract. De houtskoollijnen, ook een toevallige vlek laat ik staan als ze bijdragen tot de rijkheid van een beeld.  

Kunstpoort Je kleuren doen volgens mij denken aan huidskleur. Ze refereren nog naar een lichaam soms een bloederig lichaam. Is dit bewust of een logisch gevolg van de inspiratiebron?

Angéline Catteeuw Vroeger kon ik moeilijk met kleur omgaan. Die angst heb ik overwonnen. Nu kies ik resoluut voor meer kleur. Zo wint mijn werk aan expressie. De kleurcombinaties dringen zich op tijdens het schilderen. De tinten rood verwijzen naar een gekwetst en getormenteerd lichaam. Die tinten zijn er gewoon, ik zoek ze niet op.

Kunstpoort Je werk is zowel zacht, intiem als uitdagend en bijwijlen agressief. Schuilen er 2 verschillende persoonlijkheden in je? Zijn dit 2 uitersten van je persoonlijkheid?
Angéline Catteeuw Intimiteit is wat de zachte, tere werken gemeen hebben met de meer agressieve, uitdagende schilderijen. Agressie vloeit voort uit kwetsbaarheid. Gevoeligheid brengt pijn met zich mee. Er zijn 2 kanten aan een medaille.

Kunstpoort Kunstschilder is een eenzaam beroep. Ongetwijfeld word je met jezelf geconfronteerd als je aan het werk bent. Laat dit zijn sporen na in je schilderij?
Angéline Catteuw Schilderen is zoeken naar je eigen waarheid. Zoeken naar dat ene beeld waarin je alles wil vatten. Het is de eeuwige confrontatie met techniek en inhoud van een werk, met wat je kan, wil en het resultaat. Het is hard. Soms zou ik willen kunnen kijken met de frisse ogen van een toeschouwer die geen weet heeft van het denk- en maakproces.
Tijdens het schilderen vertoef ik in een andere wereld, in volle concentratie.

Kunstpoort Is het je bedoeling de universele mens te schetsen, mensen met hun twijfels, angsten, gevoelens?
Angéline Catteeuw Hoe dieper ik graaf, hoe meer universele thema’s naar boven komen. Existentiële eenzaamheid ligt niet aan de oppervlakte maar bij ieder van ons op de bodem van de vijver van de geest.

Kunstpoort Het klinkt filosofisch.
Angéline Catteeuw Ik denk veel na over grote thema’s. Kunst is voor veel kunstenaars het verwerken van een trauma, dat is bij mij niet het geval. Of toch wel? Mijn geboorte, mijn leven heb ik niet gevraagd, dit is mijn trauma. Het leven is geen cadeau, niet vatbaar voor controle. Schilderen helpt me daarmee omgaan.

Kunstpoort Krijg je soms emotionele commentaar op je werk? Raak je het innerlijke van een kijker? Hoe reageer je daarop?
Angéline Catteeuw Vaak krijg ik emotionele reacties. Onlangs kwam een dame over de vloer die heel wat doormaakte. Online reserveerde ze een werk. Bij overhandiging kon ze haar tranen niet bedwingen. Wat er door haar heen ging kan ik onmogelijk verhalen. Het pleziert me dat mijn werk zoveel betekent voor iemand. Kunst brengt troost en is een vorm van vrije communicatie. Zelf voel ik een klik bij het werk kreupelhout van Berlinde De Bruyckere. Waarom? Het groot spectrum van emoties dat een kunstwerk oproept is vaak moeilijk te verklaren.

Kunstpoort Je stelde tentoon in het zwembad van Moeskroen, een speciale locatie. In de pers kreeg dit toch aandacht. Is er nu meer respons op je werk dan vroeger? Zette je jezelf op de kaart met deze expo? Is je carrière als kunstenaar voorgoed vertrokken?

Angéline Catteeuw Deze expo ‘Trophies’ heeft in de daaropvolgende maanden het een en ander losgemaakt. De expo kwam er op uitnodiging van het stadsbestuur van Moeskroen. Het was een prachtige locatie met mooi diffuus licht, uiterst sfeervol. De tentoonstelling bracht een zekere geloofwaardigheid en sérieux met zich mee. Nu kan ik volop gaan voor een leven als kunstenaar.

Kunstpoort Je creëert nu ook sculpturen. Vanwaar die behoefte? Is het moeilijker of gemakkelijker om je gevoelens, je innerlijke te uiten door middel van sculpturen, van monumentale werken? Zijn je beelden een voortzetting van je schilderijen? Stijl, kleur en thema refereren naar je schilderkunst. Wil je in de toekomst deze 2 disciplines verder samen uitbouwen?
Angéline Catteeuw Mijn eerste beeld ‘The Raven’ was letterlijk gemaakt met resten opgedroogde acrylverf. Dit proces verliep zo naturel dat ik besloot me daar meer in te verdiepen. Mijn sculpturen ontstaan spontaan als een soort verlengstuk van mijn schilderen. Bij het creëren voel ik me vrijer, ongeremd, het maakproces verloopt speelser. Experimenten, nieuwe materialen dringen zich op. Het beeldhouwen verloopt nu parallel naast het schilderen. De uitdaging van het 2D doek ga ik niet uit de weg.

work in progress

Kunstpoort Denk je ooit los te komen van je inspiratiebron het menselijk lichaam en een totaal andere richting uit te gaan?
Angéline Catteeuw Voorlopig niet, mijn fascinatie voor het organische is te groot. Onder die term valt voor mij ook de natuur op zich. Rechte lijnen, wat de mens produceert, boeien me niet. Die staan regelrecht tegenover de dynamische grillige gebogen vormen van de natuur die zoveel rijker zijn.

Kunstpoort Hou je rekening met de meningen van kunstkenners, kunstliefhebbers, kunstrecensenten of volg je gewoonweg je gevoel?
Angéline Catteeuw Ik luister altijd aandachtig, oordeel en beslis wat ik zelf bruikbaar acht, volg mijn eigen intuïtie. Te veel rekening houden met de mening van anderen leidt ongetwijfeld tot middelmatig werk.

Kunstpoort Voel je aan wanneer je schilderij af is? Of neem je soms veel later de symbolische draad opnieuw op om toch nog iets aan het werk toe te voegen?
Angéline Catteeuw Het ‘stoppen’ leer je wel. Meestal voel ik het aan als een werk af of bijna voltooid is. Soms vraagt een schilderij dan nog een lijn of wat kleur. Daarna besluit ik dit schilderij is af. Aan sommige schilderijen werk ik met tussenpauzes met het besef dat ze nog ‘in progress’ zijn.

Kunstpoort Ben je zelf tevreden over je schilderijen en sculpturen, over de creatieve weg die je inslaat?
Angéline Catteeuw Ik heb nu een eigen stijl en beeldtaal. Dat schept vertrouwen. 100% tevreden ben ik bijna nooit. Het ‘yes’ gevoel ervaar ik zo’n 3 maal per jaar.

Kunstpoort Maak je ook tekeningen? Indien ja wat is de zin ervan? Zijn het kunstwerken op zich?
Angéline Catteeuw Ik maak tekeningen en een soort schets-schilderijtjes, een lightversie van wat ik op doek maak. Deze tekeningen staan op zich. Ze fungeren niet als voorbeeld voor de grotere schilderijen maar werken bewust of onbewust mee aan de evolutie in mijn kunst.

Kunstpoort Laat je je inspireren door beroemde voorgangers? Of wie bewonder je als kunstenaars?
Angéline Catteeuw Wat sfeer, kleur en tactiliteit betreft, bewonder ik het werk van Berlinde De Bruyckere. Als je veel kunst kijkt, volgt automatisch de beïnvloeding. Francis Bacon, Berlinde De Bruyckere, Per Kirkeby, Rothko in zijn vroege jaren en Cy Twombly zowel voor schilder- als beeldhouwkunst vind ik boeiend. Inspirerend zijn ook de sculpturen van Ursula Von Rydingsvard en Raphael Buedts.

Kunstpoort Twijfel je vaak aan je zelf? Bijvoorbeeld je bent in je atelier aan het werk, komt de gedachte dan op: ‘Wat ben ik hier in godsnaam aan het doen?’
Angéline Catteeuw Een tijd lang had ik last van het ‘imposter syndroom’, het gevoel dat ik onterecht bewierookt werd. De twijfel is er elke dag, een constant schipperen tussen onzekerheid en overtuiging. Dit stuwt je vooruit en zorgt dat je kritisch blijft tegenover je eigen werk.

Kunstpoort Heb je behoefte aan achtergrondmuziek terwijl je werkt en welk soort muziek verlang je?
Angéline Catteeuw Terwijl ik werk hou ik van stilte en klassieke muziek. Dramatische muziek geeft me een boost, veel diepe emotie, ruimte tot voelen.

Kunstpoort Werk je voor het ogenblik met een volgende tentoonstelling voor ogen, in functie van een expo?
Angéline Catteeuw Ik geloof niet in werken rond een thema voor een expo. Deze zijn pertinent al aanwezig in het werk van een kunstenaar. Toevallig had ik gisteren een gesprek in verband met een expositie in een nieuwe galerieruimte in Sint-Amandsberg. We tippen op begin 2022.

INFO

Video call met rebelse punk galerist

MixArt en de kracht van een virtuele galerie

Op een rustige zaterdagnamiddag had ik een ontspannende video call met een enthousiaste
duivel-doet-al galeriehouder Hugo Tanghe. Onze fotograaf Eric, ter plaatse gewapend met mondmasker, zorgde voor beeld bij deze reportage in corona tijden. 
Vanaf het startscherm voelde ik me onmiddellijk op mijn gemak. Het interview kon beginnen.

Kunstpoort Hoe lang bestaat de galerie al? Waarom ben je Mixart gestart, wat was de aanleiding?
Hugo Tanghe MixArt heeft haar 15de verjaardag gevierd. De galerie is in het leven geroepen uit onvrede met de toen, we spreken van de jaren 90, weinig geschikte locaties om tentoon te stellen. Ik ben zelf kunstenaar, wilde tentoonstellen in goede omstandigheden. De verlichting was meestal ontoereikend, een ophangsystemen ontbrak, daarbij waren de ruimtes vaak onbetaalbaar. Ik besloot het heft in eigen handen te nemen en een galerie op te starten. Zo kon ik autonoom werken, mijn zin doen, zelf openingsuren kiezen en nog zo veel meer. Ik ben een ondernemend persoon, ik was 33 jaar en besloot de sprong te wagen om volledig van de kunst te leven. Een fijne goede job zegde ik vaarwel. En kijk het is me gelukt. Stilletjes aan en vele jaren verder kan ik van de kunst leven: galerie en eigen werk. Stilletjes aan haalt de galerie de bovenhand.

Hugo Tanghe

Kunstpoort Je bent blijkbaar een creatieve duizendpoot, je bezit een galerie, je bent zelf kunstenaar, medeoprichter van het muziekcentrum Noisegate… Is het soms niet te druk? Geen last van stress?
Hugo Tanghe Helemaal niet. Van de muziekwereld krijg ik trouwens veel steun. Er is een intense samenwerking, een soort kruisbestuiving tussen 2 verschillende werelden met raakvlakken. Soms geven muzikanten hier een concert. Jan Hautekiet was hier nog te gast.
Muzikanten zijn vaak ook goede grafici. MixArt vertegenwoordigt bijvoorbeeld de muzikant Kloot Per W. Kloot Per W, door velen honend genoemd als de muzikant die schildert, heeft heel wat in zijn mars. Hij sloot zich aan bij de beweging van punkrocker Billy Childish, het ‘stuckisme’* en exposeerde in binnen- en buitenland. Op de site van MixArt ontdek je zijn virtuele galerie.
https://www.mixart.be/?q=kloot-w/galerie-kloot-w
* Het stuckisme is een internationale kunstbeweging die de figuratieve kunst bepleit als tegenreactie op de conceptuele kunst. Deze beweging werd in 1999 opgericht door Charles Thomson en Billy Childish. Gestart als groepje van 15 kunstenaars nu wereldwijd verspreid.  Kloot Per W zelf noemt zijn werk graag ‘popart’, felle kleuren en simplistische lijnen. (info Wikipedia)

Kunstpoort Er is tegenwoordig een tendens naar figuratieve kunst. Ook MixArt promoot voornamelijk figuratieve kunst. Wat is de verklaring hiervoor?
Hugo Tanghe Fijn dat je me hierop attent maakt. Daar was ik mij niet van bewust. Het zal wel een gevolg zijn van een persoonlijke voorkeur. Eerlijk gezegd, er is meer interesse voor figuratieve kunst, figuratieve kunst verkoopt vlotter.

Wat Voorbestemd Is, Zoekt Zijn Weg – Daniëlle Brits

Kunstpoort Naast vier expo’s per jaar waar het publiek de werken fysisch kan bekijken, toont je site ook virtuele galeries. Het virtueel portaal bevat een 1200 tal werken van ongeveer 50 kunstenaars. Is dit de toekomst volgens jou? Worden er veel werken via de digitale galeries aangekocht of dienen deze louter als kennismaking met de kunstenaar?
Hugo Tanghe Vroeger organiseerde ik 9 expo’s per jaar. Dit is arbeidsintensief, onmogelijk vol te houden. Nu beperk ik me tot langlopende groepsexpo’s waarvan ik de curator ben. Ik heb een enorme vijver om in te vissen, handig om een tentoonstelling samen te stellen. De galerie is voor mij als een speeltuin: levend, actief, dynamisch. Eenmaal een werk verkocht, wordt het onmiddellijk vervangen door een ander. Wie hier regelmatig binnenwipt zal nooit dezelfde opstelling zien.
De virtuele galeries op mijn site zijn een zegen in dit corona tijdperk. Nu meer dan ooit contacteren kunstliefhebbers me via MixArt portaal. Hebben ze belangstelling voor een specifiek werk dan zorg ik dat het kunstwerk in de galerie aanwezig is. Een werk koop je niet op foto, ervaar je best fysisch om voeling te krijgen met techniek, materie en sfeer.
In deze bizarre periode hebben beeldende kunstenaars het voordeel dat ze ongestoord verder kunnen creëren. Ik geef ze de gelegenheid hun werk online voor te stellen. Resultaat van hun artistieke activiteit kunnen ze persoonlijk uploaden. Trouwens midden april krijgt de site een remake met onder andere een art shop. Filteren op kunstenaar, discipline, prijs en beschikbaarheid ligt in de mogelijkheid.

Kunstpoort Welke eigenschappen moet je hebben om een goede galeriehouder te zijn?
Hugo Tanghe Als galerist moet je vooral aanspreekbaar zijn, toegankelijk. Ik zit niet in een ivoren toren, iedereen is welkom. Mijn galerie heeft een laag drempel gehalte.

Kunstpoort Welke band heb je met je kunstenaars?
Hugo Tanghe Voor mij is de vrijheid van een kunstenaar heilig. Ik geef geen enkel advies over stijl of productie, leg geen beperkingen op. Kunst = Vrijheid. Als galeriehouder moet je je grenzeloos inleven in de wereld van een kunstenaar. Soms is er van dag 1 een klik, groeien vriendschapsbanden. Je moet op één lijn staan wat verkoop betreft, afspraken nakomen. Er is een soort partnerschap. Je geeft de kunstenaar een rode loper, je begeleidt en ondersteunt hem in de hoop dat MixArt geen tussenstap is. Eenmaal een kunstenaar mijn galerie de rug toekeert, dat is zijn recht, is het afscheid voor eeuwig. Het vertrouwen is verloren.

Kunstpoort Hoe kies je een kunstenaar die je wil vertegenwoordigen? Klop je zelf aan bij een kunstenaar of komt die naar jou? Bezoek je zelf veel expo’s om kennis te maken met kunstenaars of zoek je kunstwerken via sociale media?
Hugo Tanghe Door het volgen van kunstroutes scoutte ik kunstenaars. Nu zijn die evenementen geschrapt wegens corona. Gelukkig ontvang ik gemiddeld drie mails per week van kunstenaars die zich voorstellen. Graag promoot ik goede amateurs, semi-professionelen en semi-professionelen, zoals Peetermans Michael,  die de ambitie hebben ooit prof te worden.
https://www.mixart.be/?q=users/peetermans-michael

Staatsprijs & Beroemdheid / acryl op hout – Michael Peetermans – copyright MixArt

Leeftijd speelt geen rol, wat hij maakt is belangrijk. De naam MixArt verklaart veel: alle disciplines zijn welkom. Ik hou van eigenzinnige talenten, pure kunstenaars. Rebels is het handelsmerk van de galerie, de spirit. Zo promoot ik Jean-Luc Borgers. Jean Luc Borgers die internationaal toch al faam heeft, komt in België moeilijk van de grond. Hij heeft een zeker panamarenko gehalte. Met de trailer, een productie in samenwerking met cameraman Geert Decancq, wil ik hem een duwtje in de rug geven.
https://www.youtube.com/watch?v=Ohzl-_H1ll0&list=TLGGjz7LO45a4-swNjAzMjAyMQ&t=14s

Speedy Snail – Jean-Luc Borgers – copyright MixArt

Kunstpoort Kan je als galeriehouder nog zonder de sociale media zoals Instagram, LinkedIn, Facebook… ?
Hugo Tanghe Je moet een kind van je tijd zijn. De sociale media is een tool waar je best op een goede manier gebruik van maakt. Zo heeft MixArt niet alleen een Facebookpagina maar ook een Facebookgroep die een 7tal jaar geleden in het leven geroepen is.
https://www.facebook.com/tentoonstellingen
https://www.facebook.com/groups/32689715585
Ik schrik niet terug betalend te adverteren op Facebook en Instagram.
Verder heb ik een groot klantenbestand en wie interesse heeft kan zich abonneren op onze nieuwbrief.

Kunstpoort Je propageert toegepaste kunst van eigen werk zoals schoudertassen, muismatten, reproducties… Wat is de bedoeling?
Hugo Tanghe Het zijn collector’s items, beperkte oplages. Hiermee bereik ik een groter publiek, deze seriële oplagen zijn drempelverlagend en betaalbaar. De jaren 1999-2000 startte ik dit project. De productie van toegepaste kunst maakte het comfortabel om te leven van mijn kunst. Op de webshop ART-4-U komt het complete gamma aan bod: schoudertassen, muismatten, boots, reproducties, meubelen, schoudertassen, klokken… alles gebaseerd op eigen schilderijen. https://www.art-4-u.eu/ Style Copy Print met zaakvoerder Caroline Vanneste zorgt voor de digitale print.

Popart shoes- Hugo Tanghe – copyright MixArt

Kunstpoort Een bepaald publiek koopt kunst als belegging, vind je dat een goed idee? Vanuit commercieel oogpunt is dit wellicht interessant voor de kunstenaar maar daar put een kunstenaar waarschijnlijk minder voldoening uit.
Hugo Tanghe Kunst mag commercieel benaderd worden, daar is niets mis mee. Een kunstenaar investeert in materiaal. Als koper steun je de kunstenaar plus geef je een gevoel van waardering. Een kunstenaar moet hard werken, return is meer dan normaal. Er is respect nodig voor een kunstenaar, als het nu een beeldend kunstenaar of muzikant is. Zelf heb ik bijvoorbeeld nooit muziek gedownload zonder betalen.

Kunstpoort Ik weet het is moeilijk kiezen in je groot aanbod, welke kunstenaars mogen we op deze blog in het daglicht stellen.
Hugo Tanghe Michael Peetermans, Jean-Luc Borgers en Kloot Per W kwamen al aan bod. Graag vermeld ik nog: de Nederlander Vincent M. Bakker met een eigen stijl, de bronzen beelden van Ba Cali, het expressionistisch kubisme van John Alossery, Wim De Cauter met werken in cortenstaal, de lichtfonteinen van Jack Francken, werk van Seba P…

Space Woman 1.0 2016 en Spacegirl 1.0 – Seba P – copyright MixArt
Schaakbard zwart wit / keramiek – Jack Franken – copyright MixArt

Kunstpoort Heb je toekomstplannen, initiatieven voor na corona?
Hugo Tanghe De site krijgt een ander jasje. De beeldentuin, nu ondergeschikt aan de galerie, breiden we uit. Mijn droom is na covid, gedurende de maand september, een bevrijdingsfeest te organiseren. Een feest met theater, muziek, beeldende kunst dat het hele medialandschap in rep en roer zet.

Kunstpoort We hopen met hart en ziel dat dit feest van de kunst zal kunnen losbarsten.

INFO

MixArt
Sint-Martinusstraat 101
DILBEEK

galerie@mixart.be
https://www.mixart.be/

Tekst Kathleen Ramboer
Fotografie Eric Rottée en MixArt