/theaterfestival

Warm theaterfestival Spots op West

dianavanbergeijk Geen categorie , , , , ,

Theaterfestival Westouter 9-12 juli 2026 

Reportage Eric Rottée fotografie en Diana van Bergeijk tekst 

Zondag 12 juli 

Het is al zinderend warm als we om 10u30 aankomen op het glooiende terrein in het prachtige Heuvelland waar de vierde dag van het theaterfestival Spots op West op gang komt. Er staat een oude circustent voor de hoofdacts, de Spiegeltent, met erom heen terrassen, foodtrucks en een wijnbar. De infostand is een retro-caravan op het DorpsOntmoetingsPunt. Daar ontmoeten we Ulrike Küchler, medewerker communicatie van OpenDoek, die ons wegwijs maakt op het terrein en het programma toelicht. Door de dag heen zijn er verschillende voorstellingen op allerlei locaties, zoals in de kerk, op de begraafplaats en in tuinen, Tuinen Geert. 

De wandeling

Wij starten om 11u met een theaterwandeling. Met een groep van zo’n 30 mensen worden we door twee gidsen begeleid tijdens de wandeling door het koele bos, in totaal zo’n drie km. Tijdens de wandeling zien we op drie verschillende locaties in de natuur korte voorstellingen. Ik maak een praatje met een aantal deelnemers. De bezoekers zijn met verschillende beweegredenen naar Westouter gekomen. Er is een koppel waarvan de man al voor de 10e keer op Spots op West is en de vrouw pas voor de 1e keer. Een andere man is hier met zijn toneelvereniging. 

Hij vertelt enthousiast over zijn vereniging en de stukken die ze spelen. Het theater is hem met de paplepel ingegeven, want zijn ouders speelden allebei. Zijn vader is er vandaag ook bij. Een andere vrouw vertelt me dat ze bij toeval hier aanwezig is. Ze was voor gisteren uitgenodigd voor een verjaardag in Poperingen. Ze vond de afstand van haar huis te groot om op een dag heen en weer te rijden en besloot een hotel te boeken. Toen ze vanmorgen in het hotel haar ontbijt nam, zag ze de folder van Spots op West en besliste dan een kijkje te gaan nemen. Ze is aangenaam verrast door het programma. 

Canterbury

Voor de eerste act stoppen we op een open plek in het bos in een soort van abri met zitbanken, de Kosmos, waar we voor de zon kunnen schuilen.

Daar wonen we een vertelling bij van een verhaal uit The Canterbury Tales (eind 14e eeuw) over dokter Vergilius en zijn verdriet dat te groot is voor tranen. Hilde Melckenbeeck is de verteller en doet dit op zeer boeiende wijze met veel expressie. 

Acroporté

Na een korte wandeling komen we bij een hoeve waar het publiek onder een zonnetent mag plaatsnemen. Voor ons is er schaduw, maar in de brandende zon, voeren Lente Pockelé en Jonathan Houck onder begeleiding van het vioolspel van Dorien Van de Wouwer een spel op waarin met veel expressie en acrobatie, of liever acroporté, uiting gegeven wordt aan verschillende gevoelens zoals angst. 

Acroporté is een circustheaterdiscipline waarbij de ene acrobaat de andere acrobaat ondersteunt in dynamische of statische poses. Het is een boeiend spel van aantrekken en afstoten. 

Oorlog dichtbij

Vlak voor het einde van de wandeling luisteren we naar Annelore Coffyn die op zeer inlevende wijze het hartverscheurende verhaal vertelt van een grootmoeder die in de oorlog haar dochter en kleindochter heeft verloren. Zij maakten een einde aan hun leven nadat ze vernederd en verkracht werden door soldaten. Na de voorstelling spreken we kort met actrice Annelore. Ze zegt ervan overtuigd te zijn dat het belangrijk is om deze verhalen te blijven vertellen. Dat we niet kunnen denken dat dit zolang geleden gebeurd is, maar moeten beseffen dat dit nu, in onze tijd, niet ver van ons huis de realiteit van de dag is. 

Tijdens zo’n dag op een festival mag er ook wat culinair genot zijn. We eten een heerlijke pasta en drinken een goed glas wijn. Daarna zijn we klaar voor de voorstelling Apartemensen gespeeld door deelnemers aan het OpenDoek-project Age on Stage in de regio West-Vlaanderen. Age on Stage wordt in alle Vlaamse provincies en in Brussel georganiseerd. Samen met een regisseur creëren en repeteren ingeschreven acteurs tot ze tevreden zijn en hebben dan een aantal toonmomenten. 

Op het toneel zien we een bijeenkomst van bewoners van een appartementsgebouw waaruit blijkt dat ze naast, boven en onder elkaar wonen, maar dat ze elkaar eigenlijk helemaal niet kennen.  Het is duidelijk dat de acteurs niet voor het eerst op het toneel staan. Hun houding, articulatie en expressie laat zien dat ze veel toneelervaring hebben. De balans tussen serieuze onderwerpen en humor is goed gebracht. Het is een prettige voorstelling om naar te kijken. 

Na de voorstelling ontmoeten we de regisseur Renate Laconte en de negen acteurs. We verzamelen achter de zaal Utendoale onder een boom in de welkome schaduw. De acteurs komen allemaal uit West-Vlaanderen of wonen in ieder geval aan de rand.  Ze hebben een passie voor theater en de meesten spelen al hun hele leven. 
Vijf van de negen acteurs hebben zelfs regisseurservaring. Er zijn deelnemers die zo goed als in elk project dat Age on Stage voorstelt, meespelen en er zijn ook altijd wel nieuwe gezichten. Bijzonder was deze keer dat er meer mannen dan vrouwen meespeelden. Het stuk wordt samen gemaakt. De repetities zijn op een vaste namiddag in de week. 
Dat wordt als voordeel opgemerkt omdat er een aantal deelnemers zijn die ook nog in andere toneelvereniging(en) meespelen op vaste avonden in de week. Voor Apartemensen zijn er zo’n 20 repetities geweest. 

Age on Stage richt zich op vijfenvijftigplussers, maar het is een feit dat als je nog niet met pensioen bent, het moeilijk is om op een weekdag in de namiddag aanwezig te zijn. Renate Laconte was de regisseur van dit project. Voor elk theaterproject stelt OpenDoek een andere regisseur voor. Voor Renate was het de eerste keer dat ze met deze leeftijd werkte. Tot nu toe werkte ze vooral met jongeren. De sfeer in de groep is goed. Dat het er tijdens de repetities ook gezellig aan toegaat blijkt uit de opmerking dat actrice Katia elke repetitie voor koffie en iets lekkers zorgt.  

Roeselare is de basis van deze groep maar ze treden op waar ze worden gevraagd. Door deelname van andere provincies aan Spots op West krijgen ze aandacht van andere groepen in het land.  
Het volgende toonmoment van een nieuw theaterstuk valt voor deze groep in september.
Op mijn laatste vraag: “Ben ik als Nederlandse welkom bij Age on Stage West-Vlaanderen?”  krijg ik een positief antwoord. Er wordt wel bij gezegd dat ik dan eerst lessen West-Vlaams en Frans moet volgen, want dat is wat de bevolking hier spreekt. Mooie uitdaging! 

Eric en ik blijven nog wat hangen op het terras voor de spiegeltent en drinken een glas onder het genot van folkmuziek die tijdens een jamsessie ten gehore wordt gebracht. Daarna rijden we tevreden terug naar het Pajottenland. Wat een mooi evenement wordt daar in Westouter jaarlijks georganiseerd. Een aanrader!

https://www.opendoek.be/en/experience/spots-op-west
https://www.opendoek.be
https://www.instagram.com/lentepockele/
https://www.instagram.com/jojohouck/
https://www.opendoek.be/en/meet/age-on-stage


Theaterstage JongDOEK tijdens Landjuweelfestival was meer dan toneelspelen

dianavanbergeijk Geen categorie , , , , , , , , ,

Tekst Diana Van Bergeijk – fotografie Eric Rottée

22 jongeren stranden op een luchthaven. Ze komen uit allerlei windstreken, spreken diverse talen, maar begrijpen allemaal het Engels van de omroepster. Eerst lijkt het alleen om een vertraging van het vliegtuig te gaan. Later worden alle vluchten geannuleerd. Wat doe je dan? Boosheid, frustratie, berusting. Aan alle emoties wordt uiting gegeven, maar dan lijkt er een oplossing. Met materiaal dat ze vinden op de luchthaven maken ze met z’n allen een soort vliegmachine en vliegen alsnog naar hun bestemming.

Dat is het resultaat van 4 dagen jongerenstage in de Tinnenpot in Gent. De stage werd van zaterdag 26 t/m dinsdag 29 oktober 2024 georganiseerd door JongDOEK, de jongerenafdeling van OPENDOEK, tijdens het Landjuweelfestival*. De stage wordt jaarlijks georganiseerd met ca. 15 jongeren. Dit jaar nemen er zelfs 22 acteurs deel aan de stage doordat het Oekraïense theatergezelschap Kalambur aangesloten is. 

Het eerste gesprek is met de coördinator van JongDOEK, Hannah Baudouin. “JongDOEK bestaat al zo’n 8 jaar. Wij organiseren van alles voor jongeren tussen de 13 en 26 jaar en ook regelmatig jongerenstages. De deelnemers van deze stage zijn leden van toneelgezelschappen die een voorstelling hebben ingestuurd voor het Landjuweelfestival, maar als vereniging niet geselecteerd zijn. Ons doel is kruisbestuiving. De Oekraïense groep is betrokken voor ultieme kruisbestuiving.” Volgens Hannah zijn er best veel jongeren en jongerenverenigingen. Er is wel een soort tussenleeftijd, rond de 30, die wegvalt.

We spreken met 5 spelers over hun ervaringen. Ze vertellen dat ze vooral zin hebben om te spelen. De een vertelt dat ze tot haar studie veel aan theater heeft gedaan, via de academie woord en in een toneelgezelschap, maar dat ze sinds haar studie aan het hoger onderwijs niet veel meer heeft gespeeld. Drie speelsters komen uit Lot waar ze zelfs drie afdelingen met jongeren hebben. Er is iemand die zich afvraagt of ze theater wil studeren en gebruikt de stage om haar beslissing te kunnen nemen. Allemaal vonden ze het heel spannend om hieraan mee te doen. “Je kent niemand. Komt hier alleen. Maar direct de eerste dag, zelfs de eerste 10 minuten, was dat over.

Het zijn allemaal toffe mensen.” Wat het vooral spannend maakte was het gaan spelen met de Oekraïners. De Vlaamse acteurs zagen de taal als een barrière en vroegen zich af of ze wel spontaan zouden kunnen acteren. Dat gevoel waren ze eigenlijk al heel snel kwijt. “We begonnen met twee groepen, maar geleidelijk gingen de groepen in elkaar over. We verstonden elkaar ook al spraken we niet allemaal even goed Engels. De regisseurs hebben ons daarin super enthousiast begeleid.”  De vier dagen waren intensief met van 10 tot 16u repetitie, vooral improvisatie en ’s avonds twee voorstellingen van het Landjuweelfestival. Ze hebben veel ideeën kunnen opdoen voor hun eigen vereniging. En iedereen is het erover eens dat ze veel van de Oekraïners hebben geleerd. “Zij doen dat mooi en goed. We willen allemaal terugkomen.”

Ten slotte spreken we met twee van de drie regisseurs Niels Nijs en Silke Claessens.  Silke heeft de regie na twee dagen overgenomen van Elisa Goossens. Niels en Silke vertellen dat ze zich bij het begin heel bewust waren dat de groep Oekraïners in hun eigen land al samen in een gezelschap speelden en de Vlamingen zo goed als niet. De eerste dag hebben ze iedereen samengezet en een soort kennismakingsoefeningen gedaan. “We hebben ingezet op verbinding, samenspelen om op die manier dichter tot elkaar te komen en niet de verschillen speciaal in de verf zetten. De Oekraïners hebben hun verhaal verteld, maar voor hen was het vooral belangrijk om in een veilige omgeving te mogen spelen en met het theatervak, waar ze heel veel van houden, bezig te zijn.”

“De groep functioneerde eigenlijk zoals in het begin met elke andere groep: in de pauzes apart, maar op de vloer was er snel contact. Dag na dag groeide het groepsgevoel. Vanaf dag drie was de groep één geheel. Toen zag je ze ineens samenzitten in de pauzes, telefoonnummers uitwisselen, filmpjes delen. De Vlaamse spelers werd een Oekraïens nummer aangeleerd. Het op zondagavond zien spelen van de Oekraïense groep in het programma van het Landjuweelfestival met de voorstelling ‘Because it’s my home‘ was ook belangrijk om de dynamiek verder te ontwikkelen.” Silke: “De kracht die deze jongeren binnenbrachten, zullen de Vlaamse jongeren ook zeker hebben gevoeld. We zijn onder de indruk. We moeten hier een week van bijkomen. Er is geen nieuwsartikel dat harder binnenkomt dan de verhalen hier.”

Over het stuk zelf vertelt Niels: “We hadden een ideeënconcept: veel mensen hebben het inherente verlangen om te kunnen vliegen. Hiervan hebben we elke dag een ander facet verkent. Welke personages kunnen we opvoeren, welke taal spreken ze, … Elke dag gaven we een improvisatieopdracht en specifieke maakopdrachten, zoals ‘Bouw eens een  machine. Welk lied zouden jullie zingen om die machine in gang te krijgen.’ Het raamwerk hebben wij gebouwd, maar de inrichting, alle planken, alle meubels, alle glazen hebben zij in elkaar gezet. De inhoud hebben zij gedaan. Silke en ik hebben alleen maar gekeken hoe het dan geworden was.”

Het resultaat hebben ze al snel losgelaten. Silke: “Als theatermakers ben je altijd benieuwd naar het resultaat. Hier was het resultaat van ondergeschikt belang.  Het gevoel overheerste dat wat er is, wat er bestaat, zal wel overeind blijven. Het is een groep met zeer veel kwaliteiten. De spelers hebben elke seconde alles gegeven wat ervoor zorgde dat we er vertrouwen in hadden. We hadden het gevoel ‘het zal er wel staan.’” Niels: “Het feit dat zij vier dagen hebben kunnen spelen, was voor hen een groter cadeau dan dat er allerlei lof zou komen over de voorstelling. Het gaat om wat ze hier hebben meegemaakt, de mensen die ze hebben leren kennen, de ervaring waar ze mee vertrekken.”

Complimenten over samenwerking, het ritme, nemen beide regisseurs dankbaar in ontvangst. Op de vraag of ze nog iets toe te voegen hebben, antwoorden ze samen: “Ongelofelijk straf dat Landjuweel de voorstelling van de Oekraïense groep ‘Because it’s my home’ heeft geprogrammeerd en we zijn zeer dankbaar dat we met die groep hebben mogen werken. Het was waanzinnig.” Niels: “Ik hoop met gans mijn hart dat hun voorstelling nog in andere theaters in gans België en zelfs daarbuiten mag spelen. Alleen al zodat die groep terug samenkomt. Iedereen moet dit gezien hebben. Hoe zij hun verhaal vertellen, matuur, met nog steeds een optimistische open houding.” Silke: “Ze hebben zoveel meegemaakt en toch geven ze geen enkel moment het gevoel dat ze je niet vertrouwen. Ze blijven maar geven. Geef deze mensen opnieuw een podium! Ik heb dat nog nooit zo sterk gevoeld als nu.”

* https://www.opendoek.be/beleven/landjuweelfestival

Links:
https://www.instagram.com/theatre_kalambur/
https://www.jongdoek.be
https://www.opendoek.be

Tekst Diana Van Bergeijk – fotografie Eric Rottée

Verjaardagseditie van Spots op West van start!

kramboer Geen categorie , , ,

Op donderdag 7 juli startte de feesteditie van locatietheaterfestival Spots op West in Westouter. Het festival bestaat namelijk 20 jaar. ‘Na twee jaar van alternatieve activiteiten omwille van de coronapandemie doet het extra deugd om het festival terug in volle ornaat te mogen organiseren’ zegt organisator Hannelore Vandezande van OPENDOEK. ‘De ticketverkoop loopt super goed en we hebben een enthousiast team van vrijwilligers dat helemaal klaar is om het publiek te ontvangen.’

De theatervoorstelling Beautiful Monster van De Figuranten uit Menen mocht Spots op West 2022 openen. Nadien werd in de Spiegeltent, de kern van het festival, het glas gegeven op de 20ste verjaardag. Speeches van Frank Verdru, mede-organisator, burgemeester Wieland De Meyer en voorzitter van OPENDOEK Reginald Wietendaele maakten het gebeuren officieel. Om ze te bedanken voor hun jarenlange inzet werden Frank Verdu en Sofie Pattyn, die er al van in het begin bij waren en nog steeds een drijvende kracht zijn, in de bloemetjes gezet.

Nog tot zondag 10 juli gaat Spots op West verder in Westouter. Je kan er in de eerste plaats theater beleven in verschillende vormen. Zo komt er bijvoorbeeld een acteursduo uit Amerika, kan je een poëtische DJ-performance volgen, of improvisatietheater en toon-momenten zien. Wie nog een voorstelling wil meepikken moet snel zijn, er zijn er namelijk al heel wat uitverkocht. Voor en na het theater kan je genieten van de leuke gratis randanimatie. Wie een hart heeft voor muziek en/of een dansje wil placeren in de Spiegeltent kan genieten van gratis muziekoptredens onder begeleiding van straffe bands.

OPENDOEK
OPENDOEK faciliteert en ondersteunt het theater in de vrije tijd, waardoor iedereen met een passie voor podiumkunsten zich kan ontplooien. Hierin staan samenhang, solidariteit en ontmoeting centraal. Een van de manieren waarop OPENDOEK deze ontmoeting wil stimuleren en speelkansen aanbieden, is door de organisatie van festivals. Het festivalseizoen van OPENDOEK wordt traditiegetrouw ingezet door Spots op West in het pittoreske Heuvelland. Het volledige programma van Spots op West vind je op www.opendoek.be/spotsopwest

bron persbericht open doek