Natuur, gruwel en schoonheid op het canvas van Anne Vanoutryve

Bij het binnenstappen in het atelier van Anne heb ik een wauw ervaring. De natuur komt me tegemoet. Een zacht herfstlicht gefilterd door een wit gordijn verschaft me een warm gevoel. De natuur binnenshuis wijst je de weg naar de plantenrijke tuin met vijver buiten. Of is het omgekeerd? Bergen, zeeën, bomen, doorploeterde landschappen, hier en daar een portret, schedels, beenderen: dit is in een notendop wat er te zien en te beleven valt op de talrijke schilderdoeken van Anne Vanoutryve. Maar haar werk is zo veel meer dan deze opsomming. Dit blijkt uit ons gesprek dat me inkijk geeft in haar wereld en gedachten.

Kunstpoort Samen met je vader stelde je landschappen tentoon Geverfde landschappen.
Zou je zonder het schilderend voorbeeld van je vader ook kunstenaar geworden zijn? Heeft dit een rol gespeeld? En denk je dat je ooit beïnvloed was door de schildertechniek van je vader?
Anne Vanoutryve Waarschijnlijk was ik ook kunstenaar geworden zonder een vader/kunstenaar. Zijn atelier en kunst waren voor mij een gesloten boek. Over zijn kunst werd niet gecommuniceerd, Ik kende enkel de geur. Wel nam hij ons, vrij jong, mee naar tentoonstellingen van Mark Rothko in Keulen, Vincent Van Gogh… Televisie kon me niet boeien, ik koos resoluut het creatieve. Voor materialen zoals naaigerief had ik een fascinatie. Vandaar mijn latere keuze voor Textiele kunst. Aan schilderen dacht ik nog niet.

Kunstpoort Je hebt een Diploma Meester in de Beeldende Kunst optie Textiele Kunsten en ook optie Schilderkunst. In je schilderkunst zie ik texturen terug komen. Het is alsof je weeft met verf.
Is dit onbewust onder invloed van je studies Textiele Kunst? Ben je nog bezig met Textiele Kunst of ga je later de draad weer oppikken?
Anne Vanoutryve Textiele Kunst heeft me nooit los gelaten. Mijn opleiding was heel gevarieerd, stoffen verven, stoffen ontwerpen… Bij een stofontwerp viel ik steeds terug op de schildertechniek. Ik werkte vooral ruimtelijk. Het landschap was toen al aanwezig. Nu nog verzamel ik materiaal om later objecten te creëren die nauw aansluiten bij mijn schilderkunst. Leder, wol, draden… dat is wat ik bijhoud. Mijn ‘mislukte’ schilderijen gooi ik niet weg. Ik ben heel kritisch en zet onmiddellijk het mes erin. Ik verknip mijn doeken om later in objecten te verwerken.

Kunstpoort Onbewust spelen je roots, Diksmuide, de westhoek.. een rol in je kunst, zelfs in je manier van schilderen. Je voelt als het ware de klei in je doorwroette schilderijen. Ben je het hier mee eens?
Anne Vanoutryve Ongetwijfeld speelt de westhoek een rol in mijn kunst, in mijn pasteuze manier van schilderen. Als kind logeerde ik vaak in Lampernisse waar mijn ouders een buitenverblijf hadden. Daar groeide mijn fascinatie voor het geploegde landschap, de kleigrond met de diepe voren. Nu nog hou ik ervan onderweg naar mijn werk in Diksmuide (avondonderwijs) even halt te houden aan de IJzer, te genieten van het vlakke land en een vlucht kieviten te volgen naar hun slaapplaats. Vroegere werken van me zijn vaak donker en sluiten nauw aan bij de sfeer van de westhoek.

Kunstpoort Je woont nu in Gent. Kan de stad, de haven ooit een rol spelen in je werk?
Anne Vanoutryve Een ‘stadsmens’ ben ik niet. De stad laat ik liever links liggen. Misschien is die wel in mijn tekeningen aanwezig.

copyright Anne Vanoutryve

Kunstpoort Je tekeningen, gemengde techniek op papier (2021), vertonen een gans andere schriftuur, een soort abstrahering. Hoe verklaar je deze ‘breuk’ met je olieverfschilderijen? Kan je wat meer over deze tekeningen vertellen?
Anne Vanoutryve Mijn tekeningen vertonen een contrast tussen gedomesticeerde vormen en ongerepte natuur. Ze betekenen een stijlbreuk in mijn manier van werken niet in mijn denkwereld. Het is een fysieke act in de huiskamer. Ze zijn fijn en gedetailleerd, een gevolg van mijn opleiding Textiele Kunst. Beschouw het tekenen als een vorm van borduren, fijn minutieus werk.

Kunstpoort Als ik naar bepaalde schilderijen kijk, ervaar ik een mate van inleving in een landschap, een vorm van vergeestelijking. Het schilderij is als doorploegd. Ik kan me niet inbeelden dat wat je schildert volledig fictief is, uit het niets gegrepen. Schilder je landschappen die je ooit gezien hebt, ervaren, maak je foto’s of schetsen? Hoe verloopt het productieproces?
Anne Vanoutryve Het waarnemen van een landschap is van kapitaal belang. Een landschap moet je ervaren. In IJsland voelde ik een gletsjer schuiven. Dergelijke gewaarwording voedt een schilderij. Ik neem tijd om een landschap in me op te nemen, te bestuderen, te memoriseren. Schetsen, foto’s, herinneringen… katapulteren me terug naar de plaats waar ik ooit vertoefde en op het doek wil.

Kunstpoort Natuur is in, massaal tegenwoordig in de media, een onrechtstreeks gevolg van de corona pandemie en de klimaat verandering. Nu pas beseft iedereen hoe belangrijk natuur wel is. Terug naar de natuur blijkt een veel gebruikte slogan, vaak voor commerciële en economische doeleinden. Toch had jij reeds in je studietijd (2001, Sint-Lucas) toen er nog weinig aandacht was voor het klimaat, een passie voor de natuur. Je bezorgdheid is echt. Heb je deze houding van thuis uit meegekregen? Zijn je werken een aanklacht, vraag je bewust aandacht voor deze verdwijnende natuur? Schilder je uit ‘boosheid’? Zijn je werken een waarschuwing?
Anne Vanoutryve Ik herinner me 1986, ik was toen 8 of 9 jaar. Mijn ma vroeg me de ramen te sluiten. De kernramp van Tsjernobyl schudde de wereld wakker. Het besef van vergankelijkheid, mijn ontzag en liefde voor de natuur is toen begonnen. Ook respect voor materiaal heb ik van thuis uit meegekregen.
Mijn werken doorlopen een historiek van verleden, heden en toekomst. Het jaar 2068 intrigeert me. Een IJslandse gids vertelde me dat hij als kind zich niet bewust was van de bergketen achter de gletsjer. Door het smelten van het ijs is die nu zichtbaar. Ik registreer, neem dit in me op en werk met foto’s van vroeger en kijk naar de toekomst. Sommige doeken vertonen kenmerken van een dystopie.

Kunstpoort Tegenwoordig duiken er vrolijke kleuren op, in fel contrast met andere sombere werken. Tonen deze je positieve, optimistische ik? Zijn deze volledig vanuit je fantasie ontstaan? Spielerei zoals een titel aangeeft? Zijn dit werken voor de fun?
Anne Vanoutryve De kleurrijke werken in mijn fantasie gegroeid, vertolken mijn visie op de toekomst. De ijskap smelt, er is de opwarming van de aarde en de stijgende onleefbaarheid van onze planeet. Toch blijf ik positief denken. In onze streken groeien nu andere exotische planten, vliegen vogels die je vroeger enkel waarnam tijdens de trek. De wereld verandert, de bergketen achter de gletsjer komt in beeld. Ik sta open voor de schoonheid van de metamorfose, weiger me depressief te voelen.

Kunstpoort Ik citeer Roger de Neef: Een groot deel van haar werk is ecologisch, terloops bezint Anne zich reeds in haar onmiddellijke omgeving over de opdeling en manipulatie van landschappen die geheel of gedeeltelijk bedreigd zijn.
Deze tekst over je werk getuigt van een bezorgdheid om de natuur. We vinden dit terug in je onderwerpen maar resulteert dit ook in een ‘ecologische’ materiaalkeuze?
Anne Vanoutryve Wij leven duurzaam, recycleren, gebruiken voor 90% recup materiaal. Wat mijn kunst betreft, ik probeerde ecologisch te werken, maakte zelf verf maar technisch is het ontzettend moeilijk.

Kunstpoort Ik ontdek werken die een immense onrust uitstralen door een pasteuze wervelende manier van schilderen. Ik vermoed een ontelbaar aantal doorwerkte lagen. Toch behoud je een zekere frisheid, zelfs bij het gebruik van grijze vale tinten. Heb je daar een verklaring voor?
Anne Vanoutryve Tijd! Ik werk aan 20 tot 30 schilderijen tegelijk. Ik laat een laag 2 tot 3 weken drogen. De canvassen plaats ik met het geschilderde beeld tegen de muur. Bij het terug omdraaien kan ik met een nieuwe frisse blik verder werken.

Kunstpoort Werk je intuïtief of zie je het eindresultaat in gedachten?
Anne Vanoutryve Ik weet waar ik heen wil, schilder met een richtlijn voor ogen. Mijn kleine werken, spielerei kan je ze noemen, beschouw ik als voorstudies. Ook die zijn beredeneerd. Vaak maak ik foto’s van mijn schilderijen, scheur die, beschilder de print, maak een collage die dan resulteert in nieuw werk.

Kunstpoort Je schildert ook portretten. https://www.annevanoutryve.com/rhythemseries
Maak je portretten van iemand die je kent en beoog je een sterke gelijkenis? Of leg je de nadruk op de ziel van een persoon? Moet je iemand persoonlijk kennen om een sterk portret te kunnen schilderen?
Anne Vanoutryve Persoonlijk kennen is een must. De ziel, het innerlijke wil ik blootleggen. De aftakeling intrigeert me. Zo portretteerde ik een galerijhoudster, een fiere vrouw die wegdeemstert, een buurman, geïsoleerd van de buitenwereld… Mijn dochter schilderde ik terwijl ik vele uren samen met haar doorbracht bij een maandenlange revalidatie na een operatie. Mijn zoon vroeg mama waarom ik niet? Dus een portret van mijn zoon kwam er ook. Maar echt behoefte aan portretteren heb ik niet.

Kunstpoort Terrorism erases identity, Skullscape…, Burn baby burn
Dit zijn een heel ander soort portretten. Ze zijn zelfs groter van formaat (160x160cm…) en vertolken gruwel, naar ik vermoed terrorisme. Heb je het nodig om vreselijke gebeurtenissen van je af te schilderen? Kan je anders niet verder leven? Vanwaar die drang?
Anne Vanoutryve Het zijn portretten van de daders en slachtoffers van terreur. Mijn echtgenoot Danny werkte als debriefer na de aanslag in Zaventem, 2016. Hij stond in voor psychologische bijstand aan de hulpverleners. Het beeldmateriaal dat ik toen zag, deed me nadenken over de absurditeit van een oorlog voor religie. Vandaar ook mijn fascinatie voor misdaad, vergankelijkheid. Ik ben trouwens gek op de Scandinavische thriller reeksen. Ook door de operatie van mijn dochter groeide de interesse voor beenderen, skeletten, schedels. Een ander soort werk werd geboren, een vertolking van gruwel. Het werk ‘Burn baby burn’ ik noem het ‘De gevallen engel’ is daar een voorbeeld van.

Burn baby burn

Kunstpoort Tot slot nog 2 hypothetische vragen.
Zou je graag een periode 100% met je kunst willen bezig zijn, alleen, ver van familie en vrienden.
Indien ja, waar wil je dan je intrek nemen, resideren? Wie weet duikt een zekere lichtheid in je werk op?
Anne Vanoutryve Op uitnodiging van een galerie resideerde ik een tijdje in een voormalig legerkazerne op de grens van het vroegere Oost Duitsland. Voor een complete afzondering zorg ik soms zelf wanneer ik daar behoefte aan heb. Mocht ik mogen kiezen dan ga ik resoluut voor IJsland of zeker voor een Scandinavisch land, liefst in de winter omwille van het gefilterd licht. Ooit zeilde ik van Gent naar Tromsø, het noorden laat me niet los.

Kunstpoort Mocht je kunnen terugkeren in de tijd, naar een bepaald tijdperk in de kunst, welke periode zou je verkiezen en waarom?
Anne Vanoutryve De Renaissance vind ik boeiend, de tijd van de ontdekkingsreizen. Toch verkies ik de Barok voor zijn overdaad, overdreven realiteitszin en heftigheid in gevoelsuitdrukkingen. Deze stijlperiode ontdekte ik pas laat. In het kunstonderwijs was daar weinig aandacht voor.

https://www.annevanoutryve.com/

Tekst en beeld Kathleen Ramboer

Kunstenfestival Sjarabang 2021



Mensen met en zonder beperking genieten van kunst en cultuur tijdens Kunstproeven


De Mechelse organisatie Sjarabang organiseert deze week de negende editie van Kunstproeven. In het Cultuurcentrum in Mechelen kunnen mensen met en zonder beperking genieten van voorstellingen, tentoonstellingen en workshops. Voor de workshops van donderdag zijn er nog enkele plaatsjes vrij.

Normaal gezien vindt het kunstenfestival Kunstproeven in maart plaats, maar door de coronacrisis kon de editie van vorig jaar niet plaatsvinden. Ook dit voorjaar viel het festival in het water. “Maar onze gasten hebben al zo lang binnen gezeten, dat we beslisten om dit jaar alsnog nog een editie te organiseren”, zegt Marleen D’Joos van Sjarabang. “En als de maatregelen het toelaten, vieren we volgend jaar in maart al de tiende editie.”

Tijdens Kunstproeven kunnen mensen met en zonder beperking kiezen tussen verschillende activiteiten. “In totaal hebben we een dertigtal workshops’”, zegt D’Joos. “Die gaan van schilderen over Afrikaanse dans tot percussie. Nieuw dit jaar is de workshop om houten maskers te maken. Die is heel erg in trek bij de deelnemers. We zijn blij dat we na al die tijd opnieuw zo veel mensen gelukkig kunnen maken met deze activiteiten.”

Ik ben heel blij dat Kunstproeven eindelijk weer kan plaatsvinden”, zegt één van de  deelneemsters. Zij koos onder andere voor de workshop aquarellen. “Maar ik volg iedere dag verschillende workshops. Het is dus heel afwisselend. Ik kijk elk jaar heel erg uit naar Kunstproeven, want ik kan hier veel nieuwe mensen leren kennen. Ik wil er dan ook altijd bij zijn.”

Het kunstenfestival heeft ook voorstellingen en tentoonstellingen te bieden. “Dankzij een samenwerking met Kunstuur kunnen we de deelnemers kennis laten maken met absolute meesterwerken”, zegt Marleen D’Joos. “Verder stellen de gasten van Sjarabang ook zelf hun werken tentoon en zijn er voorstellingen van Theater Stap. Dat is een theatergezelschap waarbij mensen met een beperking centraal staan.”

In totaal mochten we zo’n 900 bezoekers verwelkomen. Daarvoor werken we onder andere samen met scholen in het buitengewoon onderwijs en instellingen. Om alles in goede banen te leiden, krijgen we hulp van 120 studenten ergotherapie van de AP Hogeschool in Antwerpen.”


www.sjarabangvzw.be/kunstproeven

Videograaf: Bert VANNOTEN

Beeldenstorm in de Sint Antonius Abt kerk te Gent

Aan de kerk van Meulestede/Gent in het groene gras voerde ik een geanimeerd gesprek met 2 beeldenstormers/kunstenaars. Het interview was er eentje waar een kunstpoort reporter stiekem van droomt. Koen De Roeck en Kwartsman stellen 2 weekends lang in de kerk tentoon. Beiden vertelden me vol passie, vuur, schwung en humor over hun kunst. De twee levenswijze kunstenaars hebben gelijklopende visies op maatschappij, kunst en cultuur, noem ze partners in crime.

Koen De Roeck en Kwartsman voor de kerk te Meulestede – Gent,
locatie van hun tentoonstelling

Kunstpoort Ik veronderstel dat deze buurt niet bepaald gekend is door cultuurfanaten. Van wie kwam het idee om in de kerk, die ontwijd is, tentoon te stellen? En waarom?
Koen De Roeck & Kwartsman We zochten een zotte, extraordinaire locatie, eentje die buiten de lijntjes kleurt. Vele mogelijkheden passeerden de revue: een Turkse meubelwinkel, de Weba…
Koen De Roeck Dagelijks rij ik voorbij de kerk. Het groene licht dat vanuit het kerkraam straalt, intrigeerde me en bracht me op het idee. Later bleek dat CC Meulestede deze kerk ter beschikking stelt voor culturele activiteiten.

Kunstpoort De ruimte van een kerk doet me denken aan meditatie, contemplatie en sereniteit.
Jullie werk is levendig, roept om aandacht. Denk je dat dit contrast bij de toeschouwer een speciaal gevoel met zich mee zal brengen?
Koen De Roeck & Kwartsman We houden van gelaagdheid, paradoxen en een dubbele bodem. Ons werk is bewust of onbewust, wie zal het zeggen, commentaar op de hedendaagse maatschappij.
Kunstpoort Als toeschouwer merk je dat niet dadelijk op. 
Kwartsman Mijn schilderijen zijn abstract en toch vertolken ze een tragisch komische visie op het leven. De levendige schilderijen bekijk je best met heel veel humor. Plezier en amusement primeren. Mijn beeldenstorm is er één met lyrische accenten. Ik vind het trouwens heerlijk titels te zoeken voor mijn kunst, associatieve, met een tikje humor, het maakt niet uit, als ze maar het hokjes denken overstijgen.
Kunstpoort De titels zijn maatschappijkritisch, surreëel met een vleugje zelfspot.
White Flower Wannabees – Things we’d like to happen – Crowned Knight Posing – La cage- Jarsheep- Sticky freedom – Selfie of a vocalist –Le Notaire et la Mort…

Kwartsman – Selfie of a vocalist
Kwartsman – La cage


Koen De Roeck Mijn recent werk klaagt religies aan. Toevallig is deze kerk nu de locatie van onze tentoonstelling. Abstract werk begrijpen vraagt een inspanning. Mijn werk is geslaagd als ik er mee kan leven. Interesse van de massa hoeft niet maar mag.

Koen De Roeck – Greek tragedy
Koen De Roeck – Huidhonger

Kunstpoort Kwartsman Je stelde tentoon in diverse gekende galeries. Waarom organiseer je nu zelf een expo met Koen De Roeck en curator Maren Duflou zonder galerie inbreng? Hoop je een nieuw publiek aan te boren?
Kwartsman Ik sta open voor het gekke, onverwachte. In the church, out of the box! Mocht ik hier een ander publiek aanspreken, dat zou tof zijn. Meulestede is een buurt die leeft. Ik hoop op een kruisbestuiving tussen deze lokale hechte gemeenschap en de wereld daarbuiten. Paint global, act local.
De scenografie is een heuse uitdaging. In deze kerk tentoonstellen is niet vanzelfsprekend, we mogen niks aan de muur hangen. Koen en mezelf hopen dat curator Maren creatief meedenkt. Een curator heeft soms een andere invalshoek. Stiekem hopen we ook op interesse van haar uitgebreid netwerk.

Kunstpoort Ik zie tussen jullie werk bepaalde affiniteiten. Ze hebben een ‘punk’ gehalte en zijn uiterst kleurrijk. Wordt het voor de toeschouwer niet moeilijk om een werk aan één van jullie toe te schrijven? Of vind je dat niet belangrijk? Gaan jullie in de opstelling de werken mixen?
Koen De Roeck & Kwartsman We presenteren de schilderijen ongetwijfeld door elkaar. Kenners zien wel wie de schepper is. We voelen elkaar aan, hebben eenzelfde drive. We zijn beperkt toegankelijk, niet commercieel, geen ‘pleasers’. Toch helpt ons werk connectie met anderen te maken.
Koen De Roeck Als één schilderij van me één iemand raakt ben ik tevreden.

Kunstpoort Ik heb een ritmische kijkervaring bij het zien van jullie schilderijen. Waarschijnlijk zijn jullie beiden muziekliefhebbers, onder andere jazz fanaten. Speelt er muziek op de achtergrond of zelfs op de voorgrond in het atelier? Wellicht heeft dit invloed op je oeuvre; ik denk aan de lijnvoering, manier van schilderen, de wisselwerking tussen de kleuren. Wat is jullie mening?
Kwartsman Soms werk ik met muziek. Mijn schilderijen zijn een vertaling van de inwendige muziek, van muziek die inspireert van binnenuit.
Koen De Roeck Muziek is een blijvende compagnon bij het schilderen. Ik werk in trance, weg van de wereld. Punk, Heavy metal… een diversiteit aan muziek weerklinkt in het atelier.

Kwartsman – Landschaft ohne Humor

Kunstpoort Kwartsman Sommige werken doen me aan de kunstenaar Delaunay denken. Ik zie een muzikaal spel van kleuren en veel beweging plus ritme in je schilderijen. Denk je na over je kleurgebruik en -contrasten zoals Delaunay of schilder je spontaan?
Kwartsman Ik heb weet van kleurenleer en -theorieën. Deze kennis laat ik los. Kleuren kiezen is een mix van ratio en emotie. Het mag geen truckje zijn, mijn kleurgebruik staat los van de wetenschap.

Kunstpoort Koen De Roeck Je schilderijen vertonen een charmante chaos.
Op het eerste zicht zijn je tekeningen niet verwant aan het wervelende kleurgebruik en speelse penseelvoering van het canvas. Ze zijn voor mij figuratief en vertonen een gedecideerde krachtige lijnvoering, eenvoudig van opzet met hier en daar wat kleurvlakken. Of is er toch een zeker verwantschap te vinden tussen de 2 disciplines? Teken je tussendoor of heb je een periode dat je enkel tekent? Kom je tot rust bij het tekenen? Zijn ze meditatief?
Koen De Roeck Mijn tekeningen zijn snelschetsen. In 2 minuten probeer ik de essentie vast te leggen. Verder verplicht ik mezelf mijn penseel niet op te heffen, de tekening te maken in één lijnvoering. Dat betekent een hele uitdaging.
Kwartsman Dat noem ik risicovreugde, niet bang zijn en genieten van de vrijheid om ongrijpbare en toch transparante werken te creëren, gesofisticeerd en complex.

Koen De Roeck – De denker

Kunstpoort Kwartsman Je alter ego Kwartsman, is een naam die blijft hangen. Vanwaar die naam?
Kwartsman Mijn initialen komen er in voor K W plus arts-man. Mijn alter ego staat los van mijn werk als psychiater. Dit pseudoniem geeft me vrijheid, een andere identiteit. Ik zoek uitvalswegen voor mijn creativiteit, essentieel voor mijn mentale gezondheid, zo ben ik ook acteur.
Diverse interpretaties van mijn pseudoniem zijn mogelijk: arts (dokter) – art (kunst) – kwarts (kleurrijk mineraal)
Koen De Roeck Ook voor mij is kunst een uitlaatklep. Ik ben landmeter, dat is een enorm technisch beroep. Schilderen creëert een mogelijkheid om uit te breken.
Kwartsman ‘Artiest’ is één van mijn identiteiten, ik schilder snel en hoop jong van geest te blijven. Beschouw me als een jonge kunstenaar. Het beste moet nog komen.

Kunstpoort Waar willen jullie in je stoutste dromen ooit tentoonstellen?
Kwartsman Wij gaan voor de Bozar :), binnen 10 jaar. Als de Bozar dan nog bestaat natuurlijk.
Koen De Roeck Onze kunst gedijt meer op de Hollandse markt. Ik ga voor het Stedelijk museum in Amsterdam. Waarom niet Tim Van Laere Gallery Antwerpen?
Kwartsman Tatjana Pieters

Kunstpoort Je mag tentoonstellen met wie je maar wil, onbereikbaar of niet, naar wie gaat je voorkeur uit.
Bij Kwartsman valt spontaan de naam Picasso.
Kwartsman Picasso is het allergrootste creatieve genie ooit. Zelfs op 90 jarige leeftijd wist hij met zijn kunst te verrassen.
Koen De Roeck Mijn werk tussen de beelden, tekeningen en schilderijen van Giacometti lijkt me fantastisch. Waarom Gerhard Richter niet?

Tekst Kathleen Ramboer
Fotografie: copyright Koen De Roeck en Kwartsman
Foto kunstenaars: Kathleen Ramboer

Tentoonstelling Beeldenstorm

Sint Antonius Abtkerk
Meulestede – Gent
vernissage 29 oktober 20 u
30 & 31 oktober van 10u tot 18u
6 & 7 november van 10u tot 18uInfo

Koen De Roeck

schilderkunst acryl
tekenkunst
http://www.koenderoeckpaintings.be/#/
https://beeld.be/kunstenaars/koen-de-roeck
https://www.instagram.com/deroeckkoen/

Kwartsman

schilderkunst olieverf, aquarel
tekenkunst
https://www.kwartsman.be/
https://www.instagram.com/kwartsman/

CC Meulestede

De idyllische kerk van Meulestede (18de eeuw) heeft een nieuwe bestemming en staat nu open voor een breed publiek. De VZW Meulestede sloot daarvoor een huurovereenkomst af met de Stad Gent. De stemmige locatie leent zich uitstekend voor socio-culturele activiteiten zoals concerten, tentoonstellingen en buurtactiviteiten.
http://meulestede.gent/kerk/
http://meulestede.gent/item/cc-meulestede-2/

Stage voor traditionele volksmuziek: we zijn vertrokken…

Punt, aan de lijn … duidelijke woorden van Ilse. In feite komen we aan. Eerst de kleine, nog groene heuvels. Het is een zonnige late namiddag, het pajottenland strekt zich uit, de zon is een beetje lui vandaag. Melkachtige hemel.De eerste vrije parkingplaats, juist voor de kerk, is voor ons. De eerste mooie klanken komen van een gitaar en een diatonisch accordeon. Dit laatste instrument brengt je in een droomwereld.

Onder de tent voor de kerk zitten twee vrouwen. Ze oefenen samen, het is nodig want de harmonie tussen de twee moet nog komen. 

Een paar stappen, de zonnestralen leiden tot aan de ingang van de kerk, die op haar beurt in haar donkerheid en de twee geopende deuren de bezoekers verslindt. En dan de stem, de stem die het schip van de kerk volledig vult. Tonen zoeken naar balans … betoverend. Het stopt na een korte tijd, de perfectie is er al, de bezoeker blijft doorlopen en zal terug komen binnen een paar uur.

“Heb jij een afspraak?” “Ja, met Lise.” “Ik zal haar bellen.” 
Er heerst kalmte in het kantoor. 
“Lise?” “Ja”. 
Van het kantoor dalen we af naar de ontmoetingsplaats. 
Elisabeth: “Een drankje?” 
Welkom op de stage voor traditionele volksmuziek.

Er wordt uit volle borst gezongen en gelachen. De stage-sessies zijn afgelopen. Het eten wordt dadelijk geserveerd. Toch zijn de stagiairs, een goede mengeling van mannen en vrouwen, niet moe. Een gitarist en een tiental stagiairs nemen de gelegenheid te baat om verschillende liedjes op het terras van de ‘stagebar’ te zingen. Altijd en overal oefenen.

Oefenen kan je ook op de campingplaats. 
“Waarom maak jij foto’s?” 
“Wij maken een reportage over de stage”. 
“Ach het is een goede intentie dan”. 
“Ja dat kan je zo bekijken.”
“Je mag foto’s maken.” …. goedkeuring met een brede glimlach. Oefenen, oefenen..

Langzaam gaat de zon onder. De schaduwen overmeesteren het decor. De stagiairs glippen tussen de rijen banken van de kerk door. Ze dragen maskers. Het is goed dat het virus niet verplicht ook de oren te bedekken. Nu is het tijd om van het concert te genieten. Elke avond is er één.

Vanavond. “Ik ben juist gaan kijken – hier achter – naar de twee muzikanten. Als de muziek zo goed zal klinken zoals ze er uitzien, dan wordt de avond perfect.” zegt Herman. #meetoo? Nee, het is opvallend hoe evenwichtig de groep is verdeeld onder mannen en vrouwen. Volksmuziek kent geen gender.

Wij zijn vertrokken. Eerst naar Galicia, dan naar de Balkan.

De laatste reis, die naar de Balkan,  is somber. Je wandelt in de bergen en het is mistig. 
Terug naar Galicia. Een romantisch, donker lied. En de stem, … die stem in de kerk, vloeit over de lichamen van de toeschouwers wanneer de muziek stopt. 
Terug naar de balkan met een lied voor een huwelijk, leuk! Leuke volgorde. Tussen de liedjes leggen de twee muzikanten uit wat de betekenis van het lied zou moeten zijn. In het Engels is het niet altijd duidelijk. Hun inspanningen om het in het Engels uit te leggen komen goed aan. “Alume” …. de stem, de stem, de stem. 
“We love sending postcards”. “Postcards with a link to the music”. 
Nostalgische Antia en Sabela, de eerste op viool, de tweede op accordeon.

Terug naar de ontmoetingsplaats. Wat doet de man met zijn viool voor de ingang van het toilet? Hij oefent, hij oefent. Het plezier is voor zijn partner. Ze glimlacht, het is mooi, zelfs als het geluid van glazen en gesprekken op de achtergrond te horen is. Naar muziek luisteren kan je soms van de buitenwereld afsnijden.

Het is niet zoals vroeger, minder mensen, maskers bijna overal. De geest van de stage blijft en de hoop dat volgend jaar nog beter wordt maakt het afscheid lichter. Wij vertrekken nu, met spijt in het hart.

Nu een beetje concreter:

Onze video reportage over de stage door Bert Vannoten
Onze vroegere reportage in 2016
De website van Muziekmozaik. 
De website van de twee (muziekantinnen)muzikanten Caamaño&Ameixeiras
Het concert

Eric Rottée tekst en Foto’s

Left Luggage

Left Luggage

Van 18 september 2021 tot en met 14 november 2021 loopt in Ieper de campagne ‘Burger­leed in oorlog / stemmen & gezich­ten’. Deze campagne geldt als start van de uitgebrei­dere en permanente aandacht voor de Ieperse burger­slacht­of­fers tijdens WOI. Vertrek­punt is de Ieperse geschie­denis, maar er wordt ook aandacht besteed aan het lot van burgers tijdens recentere oorlogen zoals WOII.

De kunstin­stal­latie ‘Left Luggage’ van Willy Baeyens is een onderdeel van dit project. Het werk bestaat uit 200 open, oude reiskof­fers en refereert naar 1/​1000 van de 200 000 omgekomen kinderen in Auschwitz – Birkenau tijdens de Holocaust. De koffers tonen geschil­derde portretten van kinderen afkomstig van over de hele wereld van wie het jonge leven abrupt werd afgebroken. De blik van de kinderen, hun ogen die je volgen bij een wandeling langs en tussen de koffers maken de pijn, angst en het verdriet haast voelbaar.

Een sterkere confron­tatie met de gruwel die deze kinderen ondergingen is haast niet mogelijk. Willy Baeyens’ idee voor deze aangrij­pende kunstin­stal­latie over de Holocaust, groeide na een confron­te­rend bezoek aan het museum Kazerne Dossin in Mechelen.

Praktische informatie

Deze tentoon­stel­ling neemt plaats in het Belle Godshuis (Rijsel­straat 40, Ieper) en is dagelijks te bezoeken van 14u00 tot 18u00. In het weekend kan je de expo bezoeken tussen 10u00 en 17u00.

https://www.facebook.com/profile.php?id=100010835144541

Videograaf: Bert VANNOTEN


Het concert van Parfums

Het concert van Parfums

Musica Divina brengt muziek en parfum samen in een totaalbeleving in de Begijnhofkerk van Lier

 
Het Festival van Vlaanderen Kempen organiseert concerten in de abdijen, begijnhoven en kerken, met een uniek samenspel tussen erfgoed en muziek. Uniek dit jaar is het slotconcert met Michel Godard in de Begijnhofkerk van Lier waar een dialoog tussen klank en geur op het programma staat.


Wie kent niet het effect dat een flard geur of klank kan hebben op ons? Dit gegeven inspireerde serpentvirtuoos Michel Godard en parfumière Ursula S. Yeo tot het samenstellen van parfumconcerten. Daarbij is het samenspel tussen geur en klank het bepalende element.

Het parfumakkoord wordt tijdens het concert live samengesteld. Michel Godard en Ursula S. Yeo laten zich voor dit concert vergezellen door musici die van deze geparfumeerde reis een topbelevenis maken: jazztrompetiste Airelle Besson, professor Natasa Mirkovic, saxofonist Roberto Ottaviano en levende gitaarlegende Quique Sinesi. Beleef het in de Begijnhofkerk van Lier op 3 oktober!


www.musica-divina.be

Videograaf: Bert VANNOTEN

Hemelse muziek – Improvisatie

Hemelse muziek- Improvisatie

Michel Godard brengt op zaterdagvoormiddag 2 oktober een gratis improvisatie concert  in de Sint-Romboutskathedraal van Mechelen. Wandel doorheen de kathedraal en laat je onderdompelen in live improvisaties door Michel Godard op Serpent. Samen met Natasa Mirkovic (stem), Roberto Ottaviano (sopraansaxofoon) en Quique Sinesi (gitaar) laten zij hemelse muziek vanuit verschillende locaties in de Sint-Romboutskathedraal weerklinken. Gratis en doorlopend te bezoeken tussen 11 en 12 uur, zonder inschrijving.

PRAKTISCH
2 oktober 2021 – 11:00 – 12:00 Michel Godard – improvisatie – Sint-Romboutskathedraal van Mechelen

www.musica-divina.be

Videograaf: Bert VANNOTEN

Kunstenares Eline Vanheule schildert nostalgie.

Twee jaar geleden ontdekte ik tot mijn grote verbazing een portret van mijn nicht Agnes Debaillie op Instagram. De post bleek gepubliceerd door een jonge kunstenares uit Lichtervelde Eline Vanheule. Eline volgde toen een specialisatiejaar schilderkunst aan het SASK te Roeselare. Als onderwerp koos ze de dorpscinema van Lichtervelde ‘De Keizer’, gesticht in 1923, nu nog altijd bioscoop en ook Cultuurhuis De Keizer.

Mijn nicht Agnes hield de erfenis van haar ouders, de cinema, in ere.
Met de kunst van Eline Vanheule maakte ik nader kennis bij een bezoek aan haar atelier tijdens ‘Buren bij kunstenaars’. Haar eindwerk, toen nog in een beginfase, gaf me onmiddellijk een goed gevoel. Ik bleef haar volgen op Instagram. En kijk 2 jaar later exposeert de kunstenares haar sfeervolle schilderijen in het cultuurhuis De Keizer.

Kunstpoort Heb je kunst van huis uit meegekregen?
Eline Vanheule Mijn ouders hadden interesse voor kunst, konden goed tekenen maar brachten dit niet in de praktijk. Als klein meisje mocht ik mee naar Parijs en Londen. We bezochten er de highlights. De interesse was gewekt.

Kunstpoort Wanneer begon het idee te rijpen: Ik zou graag kunst maken.
Eline Vanheule De drang om kunst te maken was latent aanwezig en groeide naarmate ik ouder werd. Als kind tekende en schilderde ik de plaatjes uit mijn voorleesboekjes. Van het een kwam het ander.

Kunstpoort Welke opleiding heb je gevolgd?
Eline Vanheule Ik was dolgraag naar de kunstschool, Sint-Lucas, geweest. Mijn ouders vonden het belangrijk eerst een ‘goede’ opleiding te volgen. Kunst kon later nog. Op 22 jarige leeftijd schreef ik me in aan de academie SASK te Roeselare, onmiddellijk aan de afdeling schilderkunst. Ik volgde er 5 jaar plus 2 specialisatiejaren.

Kunstpoort Je behoorde na een jurering bij de 20 geselecteerden van STIMULANS20 KORTRIJK, een wedstrijd voor jong talent en je kon zo tentoonstellen in Kortrijk. Heeft dit concrete positieve gevolgen met zich meegebracht?
Eline Vanheule Niet echt. De tentoonstelling ging door in volle coronatijd. De opening was heel bizar. Bij de openingstoespraak stonden de 20 kunstenaars meters uit elkaar niet in de mogelijkheid contact met elkaar maken. Positief is de uitgave van een mooie cataloog met onder andere mijn schilderijen. Verder motiveert het enorm dat je bijna als enige niet professionele kunstenares geselecteerd bent.

Kunstpoort Als eindwerk maakte je de reeks over de dorpsbioscoop Cinema De Keizer, erkend als historisch en cultureel erfgoed. Waarom dit onderwerp? Uit nostalgie? Van een jonge kunstenares verwacht je een terugkijk naar het verleden niet.
Eline Vanheule Ik maakte kennis met de cinema via het bioscoopbezoek van mijn 2 meisjes. Telkens opnieuw overdonderde de sfeer me en kriebelde het om te fotograferen. Je stapt een andere wereld binnen. Ik hou van de aantrekkelijke nostalgische sfeer, de ziel, het verhaal. Een onderwerp bepalen voor mijn eindwerk bleek geen moeilijke keuze.

Kunstpoort Wat was het moeilijkst bij het schilderen van de interieurs: het nauwkeurig weergeven van het perspectief, details, decorelementen, het gedempte licht, het vatten van de ‘bruine’ sfeer?
Eline Vanheule Perspectief tekenen herinnert me aan mijn schooltijd in het middelbaar. Bij de opzet van een schilderij is perspectief belangrijk. De basis moet goed zijn. Later bekommer ik me daar niet meer over. Het uittekenen van de vloer op het schilderij ‘Counting squares in my sleep’ betekende een meetoefening van een 2tal uren. Het schilderen van materie: de gordijnen in velours, de glazen stolp met het Oscar beeldje, de rode zetels, het licht op de vloertegeltjes… vond ik een echte uitdaging. Sfeer en kleur zijn cruciaal in mijn ‘cinema’ schilderijen. Ik werk met kleuraccenten die een toeschouwer vaak niet waarneemt. Het juiste kleur zoeken, mengen, lichtgradaties aanbrengen… dat boeit me.

Kunstpoort Was het Oscar beeldje op je schilderij te zien in het bezit van Cinema De Keizer? Ken je het verhaal achter het beeldje?
Eline Vanheule Het beeldje, een Lichterveldse Oscar, werd aan Agnes uitgereikt door Lieven Debrauwer, naar aanleiding van de avant-première van de Belgische film (2001) ‘Pauline & Paulette’.

Kunstpoort Maakte je op voorhand studies, schetsen? Gebruikte je foto’s? Je schilderde waarschijnlijk in laagjes, klopt dit?
Eline Vanheule Om het onderwerp in de vingers te krijgen maak ik vooraf schetsen, veelal van foto’s. Voor het schilderen van portretten, zoals  dat van Agnes, is dit gewenst. Ik hou van portretten tekenen. Vooral krachtige koppen zoals van Reinhilde Decleir schets ik graag.
Door in dunne laagjes te werken, vaak met veel terpentijn, kon ik het licht, de sfeer vatten.

Kunstpoort Wat was de rol van de leerkracht schilderkunst Tina Feys in het productieproces?
Eline Vanheule We zaten op eenzelfde golflengte. Ze gaf me raad bij perspectief tekenen en het interpreteren van onduidelijke fragmenten op foto’s. Haar suggestie snelle 5 minuten schetsen te maken met zwarte bic, zonder potlood, zonder gom heb ik letterlijk met beide handen aangegrepen.
Ze raadde me aan te kijken naar de schilderkunst van Koen van den Broek. Hij werkt met grote slagschaduwen. Zo maakte ik een aantal strandportretten van mijn kinderen waar de felle schaduwen van de zon op het zand een grote rol spelen.

Kunstpoort Ook Léon Spilliaert durft met sterke slagschaduwen werken.
Eline Vanheule Vóór ik de armaturen van de cinema (zie eerste foto) schilderde, heb ik de luster op het werk ‘Het restaurant’ van Leon Spilliaert bestudeerd.
Ik mis haar tips nu al.

Kunstpoort Ben je zelf een filmfanaat?
Eline Vanheule Een sfeervol avondje uit naar de cinema kan me bekoren. Ik hou van de acteerstijl van Robin Williams. Hij schittert in ‘Dead Poets Society’. Deze film was ook een favoriet van Agnes.

Kunstpoort Mag ik de reeks fotorealistisch noemen? Gaat het verder dan dat? Heb je er eigen touch aan gegeven?
Eline Vanheule Een fotorealistisch schilderij lijkt me niet zo interessant. Ik wou een schilderachtige nostalgische sfeer creëren door een persoonlijke zoektocht naar het juiste kleur en licht.

Kunstpoort Beschouw je de reeks als af of komt er een vervolg?
Eline Vanheule De reeks is afgerond. Ze omvat 15 werken, ik heb alles vastgelegd wat ik wou.

Kunstpoort Wat is de volgende stap? Ga je andere technieken uittesten? Begin je een nieuwe reeks?
Eline Vanheule Aan het SASK volg ik nu tekenkunst. Werken met diverse materialen boeit me. Er waait een frisse wind. Ik opteer om in de toekomst dagelijkse taferelen te schilderen: familie, vrienden aan een tafel…
Mijn kinderen penseel ik in iedere levensfase. Met mijn schilderijen zet ik de tijd stil. De reeks van mijn kinderen is sterk confronterend. Wat gaat de tijd toch snel.

Kunstpoort Voor welke kunstenaar, hedendaags of niet, heb je bewondering? Ben je geïnspireerd door het werk van een andere kunstenaar?
Eline Vanheule Dat wisselt nogal. Ik noem enkel namen: Koen van den Broek, Jenny Saville…
De affiches van Toulouse Lautrec zijn inspirerend door zijn kleurgebruik.

Kunstpoort Stel je voor: Je hoeft met niets rekening te houden, geen prijs, nationaliteit kunstenaar, omvang, discipline…. Welk kunstwerk zou je dan graag in je bezit hebben, er elke dag mee samenleven?
Eline Vanheule Een werk van de hedendaagse kunstenares Jenny Saville mag bij mij aan de muur! De manier waarop ze een vrouwelijke, vlezige lichaamsmassa vorm geeft, spreekt me aan.

Kunstpoort Vind je als mama van 2 kinderen genoeg tijd om met je schilderkunst bezig te zijn? Wil je graag meer tijd voor je artistieke carrière?
Eline Vanheule Vroeger viel het me moeilijk de strijk opzij te zetten om toch maar te kunnen schilderen. Nu lukt dat beter. De drang is te groot.

Kunstpoort Geef je de fakkel door aan je 2 jonge kinderen? Hebben die interesse voor de kunst van mama?
Eline Vanheule
Soms zitten we samen, wel 2 uur lang, in het atelier om te tekenen en te schilderen. Ze tekenen zelfs elkaars portret. ’s Avonds wanneer ze rustig slapen, kijk ik stiekem in hun schetsboek naar hun tekeningen van de dag.
Kunstpoort De opvolging is verzekerd!

Kunstpoort Wat zijn je toekomstdromen wat je persoonlijke kunst betreft?
Eline Vaznheule Ik hou van het werken in mijn atelier, kunstenaar zijn is een eenzaam beroep. Toch is het nodig uit je comfortzone te treden en de confrontatie met het publiek aan te gaan. Verkopen is leuk, erkenning heb ik liever. Dat motiveert pas.

INFO

elinevanheule@gmail.com
https://www.instagram.com/_elinevh_/
https://beeld.be/kunstenaars/eline-vanheule

EXPO
Lichtervelde – Cinema De Keizer

Cultuurhuis De Keizer
Neerstraat 11
8810 Lichtervelde
van 1 tot 29 oktober

https://www.cultuurhuisdekeizer.com/tentoonstelling-eline-vanheule.html
https://kunstpoort.com/tentoonstellingen/

tekst Kathleen Ramboer
fotografie Kathleen Ramboer – Eline Vanheule

DANSSTORM 2021 KORTRIJK

DANSSTORM

DANSSTORM is het – gloednieuwe! – rondtrekkende dansfestival van Danspunt. Voor de eerste editie bestormen we Kortrijk met dans. Deze eerste editie organiseren we i.s.m. Passerelle en Stad Kortrijk.

DANSSTORM bezet de stad met heel veel dans in al haar facetten, en wil alle inwoners actief betrekken en laten deelnemen.
DANSSTORM vind je terug op podia, in de straten en op de mooie en speciale plekken verspreid in de stad.
Kom kijken, dans mee, laat je verrassen of stippel je parcours uit. Bestaande en nieuwe dansvoorstellingen, workshops, initiaties, dansfeesten en veel meer!
DANSSTORM is er voor jong & oud, voor groot & klein, voor dik & dun, voor iedereen … is (bijna overal) gratis en gaat door op 17, 18 & 19 september 2021 in Kortrijk.

Wanneer

  • Vrijdag 17 september 2021 van 10:00 tot 17:00
  • Zaterdag 18 september 2021 van 09:00 tot 22:00
  • Zondag 19 september 2021 van 08:30 tot 22:00

Locatie

Begijnhofpark
8500 Kortrijk

Links

http://www.dansstorm.be
https://www.passerellevzw.be/

Organisatie

Danspunt i.s.m. Passerelle en Stad Kortrijk

Mailverkeer met kunstfilosoof Antoon Van den Braembussche

Wat doet een reporter als een ontmoeting niet van de grond komt?
Vroeger schreef je brieven, die waren een tijdje onderweg. Nu kan het vlotter: Postvak In brengt dagelijks mails en terugmailen doe je met een druk op de knop. Zo kon ons interview met kunstfilosoof Antoon Van den Braembussche toch doorgaan, de stijl lijkt minder direct, de antwoorden minder spontaan, de inhoud is des te uitgebreider en gefundeerd.

copyright Karin Borghouts

Kunstpoort Kan je in het kort je loopbaan schetsen? Lezers zijn van nature nieuwsgierig en hebben graag wat achtergrondinformatie over de geïnterviewde.
Antoon Van den Braembussche Ik heb filosofie en moraal wetenschappen gestudeerd aan de VUB. Begin 1980 begon ik als full time docent geschiedfilosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Begin jaren negentig werd ik aldaar gevraagd om in een nieuwe studierichting kunst-en cultuurwetenschappen esthetica te doceren. Dit vak was me op het lijf geschreven en leidde in 1994 tot de publicatie van ‘Denken over Kunst. Een inleiding tot de kunstfilosofie’. Dit boek werd al vrij snel een standaardwerk en opende ook de poorten naar de kunstwereld. Zo doceerde ik aan de Jan van Eyck Akademie en was meerdere keren gastdocent aan het HISK. Van het boek verschenen tot nu toe ongeveer 25.000 exemplaren. Het werd ook vertaald in Engels, het Duits en recentelijk ook in het Koerdisch. Sinds mijn officieel pensioen, zo een tien jaar geleden, publiceerde ik meer en meer over comparatieve wijsbegeerte, interculturele esthetica, de kruisbestuiving tussen kunst en mystiek.

Kunstpoort Als je schrijft heb je dan een bepaald lezerspubliek voor ogen? Zoals bij het academisch werk ‘Denken over Kunst?’ Heb je het boek Denken over Kunst geschreven als een soort studieboek?
Antoon Van den Braembussche Ik beoog een zo breed mogelijk lezerspubliek te bereiken, zonder echter afbreuk te doen aan de kwaliteit en de diepgang. Dit vraagt om een heldere schrijfstijl en heeft altijd iets van koorddansen: het is veel moeilijker dan zuiver academisch schrijven voor vakgenoten. Maar het loont. Het beste voorbeeld is zeker ‘Denken over Kunst’, dat als studieboek is geschreven maar toch door de meest diverse lezers, ook kunstenaars, gretig werd opgepakt. 

Kunstpoort Je recentste essayboek ‘Tekens van het onzichtbare’ (2021) is waarschijnlijk vanuit een andere optiek geschreven?
Antoon Van den Braembussche Ja en neen. Het gaat hier om een geheel andere thematiek, maar is toch ook geschreven voor een vrij groot lezerspubliek, hoe diepgaand de materie ook is. Mijn vorig essayboek ‘De stilte en het onuitsprekelijke’ (2016) werd bijzonder goed onthaald en is inmiddels aan de vierde druk toe. Het is ongetwijfeld dankzij de toegankelijke schrijfstijl dat het boek zo goed werd verspreid.

Kunstpoort Geschiedenis en kunst gaan samen, zijn een onafscheidelijk duo. Kunst is de weerspiegeling van de geschiedenis. Wat merk je op bij de hedendaagse kunst. In welke zin weerspiegelen kunstenaars het hedendaagse wereldbeeld?
Antoon Van den Braembussche De hedendaagse kunst heeft vanzelfsprekend bindingen met de huidige historische context, maar eenduidig is dit niet. In het postmodernisme werd al geopperd dat er sprake is van een fragmentarisering en pluraliteit: er was niet langer, zoals in het modernisme, de éne grote kunststroming die de andere opvolgde, maar een veelheid van stromingen naast elkaar die men bij gebrek aan een algemene noemer maar het postmodernisme heeft genoemd. Postmodernisme is géén kunststroming maar de aanduiding dat er géén dominante stroming meer is. Vandaar ook: “Anything goes!”. Maar vandaag de dag zitten we nog steeds volop in het tijdperk van onoverzichtelijkheid, niemand is nog in staat het geheel te overzien. Er zijn natuurlijk wel tendensen, je zou een leuk boek kunnen schrijven over hedendaagse kunst aan de hand van die tendensen, waarin overigens ook klassieke en moderne kunststijlen, zoals figuratieve kunst en abstracte kunst nog altijd een belangrijke plaats opeisen. Heel  vernieuwend is de huidige kunst die plaatsvindt in de tussenruimte en wisselwerking tussen diverse media. De meest doorzichtige band met het huidige wereldbeeld is natuurlijk de digitalisering van de kunst: daar kan men niet omheen kijken, maar of het daarom alleen al waardevolle kunst is, is nog de vraag.

Kunstpoort De wetenschap staat niet stil, welke invloed heeft dit op de kunst? Of is de kunstenaar tegenwoordig minder beïnvloed door de wereld om zich heen en schept hij gewoonweg een eigen wereld waarin hij zich goed voelt?
Antoon Van den Braembussche In de digitalisering van de kunst is de invloed van de wetenschap duidelijk merkbaar. Er zijn tal van vormen waarin wetenschap en kunst in elkaar overgaan, maar toch behoudt de kunstenaar een geheel eigen autonomie, waardoor hij de synergie tussen kunst en wetenschap een geheel eigen gestalte geeft. Het is niet of-of, maar en-en.

Kunstpoort Wat te denken over het management die bepaalde kunstenaars naar voor schuiven en andere goede kunstenaars niet aan de bak laten komen.
Antoon Van den Braembussche Dit is een oud zeer, iets wat ik samen met Angelo Vermeulen in ons boek ‘Baudelaire in Cyberspace’ uitvoerig hebben behandeld in de dialoog De malaise in de kunst. Kunstmanagement schept eigen normen waardoor niet zelden kunst wordt verheerlijkt om andere redenen dan de intrinsieke waarde. Hierdoor valt buitengewoon belangrijke kunst soms helemaal uit de boot. Om slechts één voorbeeld te noemen: tijdens het impressionisme ontstond hoogkwalitatief werk dat door vrouwelijke kunstenaars werd gemaakt. Zij werden niet in het canon opgenomen en worden nu, zoveel jaren later, systematisch gerehabiliteerd. Zie hiervoor ‘AWARE: Archives of Women Artists, Research and Exhibition’. Susanne Radelhof spreekt hier van LOST WOMAN ART.  

Kunstpoort Kunst doet filosoferen, zet aan tot nadenken. Vanuit kunst kan je interesse krijgen in de filosofie? Of is het andersom?
Antoon Van den Braembussche Sinds her urinoir van Marcel Duchamp, ‘The Fountain’ uit 1917, is de filosofie niet meer weg te denken uit de kunst. Het geniale van het urinoir was de wijze waarop Duchamp de vraag naar het wezen van kunst opwierp. Duchamp heeft niet zozeer de vraag geopperd ‘wat is kunst?’, maar eerder ‘waarom is iets een kunstwerk terwijl wat er exact op gelijkt het niet is? Omdat de Fountain binnen de kunst zelf de vraag stelt naar het wezen van de kunst, wordt alle kunst nadien, altijd ook een filosofische daad, of de kunst nu vernieuwend is of juist traditioneel. Vandaar dat portfolio’s van kunstenaars bijvoorbeeld altijd ook een wijsgerige duiding of verantwoording bevatten. In deze zin is sinds Duchamp alle kunst in wezen conceptueel. In deze zin zet kunst aan tot nadenken, tot filosoferen, zij het vaak impliciet. Maar ook omgekeerd kan je vanuit de filosofie ook de behoefte krijgen om naar de kunst zelf toe te gaan. In mijn boek ‘Denken over Kunst’ heb ik dit pogen te illustreren met de secties over het atelier van de kunstenaar, waaruit in toenemende mate bleek hoezeer denkwijzen en theorieën uit de kunstfilosofie inherent aanwezig waren in het werk en de geschriften van kunstenaars. Deze dialoog met de kunstenaar zelf blijkt dan ook voor de kunstfilosofie zelf een enorme verrijking, omdat zeer abstracte ideeën hier concreet vertaald worden naar de daadwerkelijke kunst. Giacometti is hiervan een zeer mooi voorbeeld. Uit onvrede met het kubisme ging hij vanaf 1935, geheel tegen de toenmalige stroming in, plots dag in dag uit met modellen werken, in een bijna onmogelijke poging weer te geven wat hij werkelijk zag. De wijze waarop Giacometti hier te werk ging, de wijze waarop hij in het maagdelijk zien op het absoluut ongekende stuitte, de wijze waarop in zijn kunst het probleem van de afstand tot het model problematiseerde, dit alles heeft de aloude kunstfilosofische theorie van de mimesis of nabootsing verrijkt en zelfs een onverwacht moderne inhoud gegeven.  

Kunstpoort Dank je wel voor deze heldere antwoorden.

Binnenkort volgt een recensie van het boek ‘Tekens van het onzichtbare’ (2021) van Antoon Van den Braembussche op Kunstpoort.

info

https://www.damon.nl/book/tekens-van-het-onzichtbare

https://www.facebook.com/antoon.vandenbraembussche

https://www.epo.be/nl/filosofie-ethiek-wetenschappen/2590-De-stilte-en-het-onuitsprekelijke-9789462670839.html

Tekst: Kathleen Ramboer, Antoon Van den Breambussche

Foto: Karin Borghouts