Kunstenaar Sarah De Grauwe; een creatieve duizendpoot

tekst Kathleen Ramboer

Draag je kunst vanaf je geboorte met je mee?
Kunstenaar Sarah De Grauwe herinnert zich het broze geluk van Saartje (zo noemde iedereen haar lange tijd), het stille kind dat verwonderd naar de wereld kijkt, zich torenhoge vragen stelt en eigen antwoorden fantaseert tot haar dromen langzaam ontwaken. En ik, occasionele interviewer, heb een hoop vragen voor die Sarah, de schrijver/beeldend kunstenaar, vragen die ik niet stel maar toch, een avond in oktober, een antwoord op krijg. Alsof Sarah mijn hoofd aftast en mijn smeulende vragen voelt.
Die hemelse verwondering, het onbevangen kijken is haar hele leven lang een attitude gebleven. Haar kunst is doordrongen van een onbegrensde interesse in de wereld om haar heen, haar kunst is het resultaat van een immense aandacht voor natuur, wetenschap, ritueel, ecologie, mystiek, traditie, cultuurgoed… noem maar op… Dat maakt haar kunst zo persoonlijk en het interview ongelooflijk boeiend. Door haar meeslepende manier van verhalen, neemt ze me mee in haar vaak mysterieuze leefwereld.

Sarah De Grauwe – Fotografie Selina De Maeyer

Kunstpoort Hoe kwam beeldende kunst en de liefde voor de taal in je leven? Of was kunst er bij wijze van spreken vanaf je geboorte?
Sarah Creativiteit zit in mijn genen. Mijn ouders hadden een rijk leven. Schrijven, toneel, muziek… daar groeide ik mee op. Ik was een solitair (mijn broer is acht jaar jonger), gevoelig kind. Alhoewel van nature hield ik me in stilte bezig. Ik hield van het leven in de tuin, voor mij een sprookjeswereld, een idyllische plek waar vlinders fladderen in de wilde vlier, geesten wonen in de egelantier, goden  zweven in de wolken. Ik tekende er kevers in een klein boekje, een boekje waarin ik ook blaadjes en bloemen te drogen legde. Zo kreeg mijn observatievermogen een kans. Waarnemen, catalogiseren, daar was ik toen al mee bezig. Op acht- negenjarige leeftijd koesterde ik een dagboek met een slotje, mijn geheimen waren veilig. Tijdens het tekenen, schrijven en observeren in de betoverende tuin van mijn grootmoeder groeide de kunstenaar/wetenschapper in mij.

Kunstpoort Waarneming, observatie en wetenschappelijk onderzoek met aandacht voor natuur en ecologie, zijn heel belangrijk voor je. Beïnvloedt de wetenschap je kunst en omgekeerd?
Sarah Natuurlijk, absoluut, mijn werk bevindt zich op het snijpunt tussen kunst en wetenschap. Er is geen grens. Ik ben geen mycoloog, geen botanicus wel een autodidact pur sang. Ik heb de drang om met een grote nieuwsgierigheid en verbeelding de wereld en het leven rondom mij te begrijpen en te analyseren. Hierin speelde mijn familie vooral mijn grootmoeder een grote rol. Kruidenboeken maakten deel uit van mijn dagelijks leven met mijn grootmoeder. Ze had zelf veel over kruiden geleerd van haar tante, de bekende Ieperse zuster Marie-Margriet (Emma Bonquet). Kruiden vind je overal: in de tuin, op straat tussen de stoeptegels, op vensterbanken… als je maar oog hebt voor het wonder van het leven. Ook de stad is een ecosysteem.

Kunstpoort Zijn ook je geschiedkundige kennis, artistieke vaardigheden, literair talent… volledig autodidact?
Sarah Ja zeker, weet je, door familiale omstandigheden had ik niet de mogelijkheid om gelijk welke studie aan te vangen. Omdat ik zorgzaam ben, lief, gevoelig, empathisch… dixit mijn oma, vond mijn grootmoeder een opleiding maatschappelijk werk het meest geschikt voor me. Dat is ook zo. ‘Met geschiedenis en kunst, daar kan je geen brood mee verdienen’ beweerde mijn oma. Zo kwam ik uiteindelijk terecht in het vormings- en publiekswerk.

Rond mijn dertigste begon ik op aanvraag, vooral van kunstenaars, met copywriting. Op sociale media publiceerde ik berichten en werd zo opgepikt door uitgeverij Vrijdag; nu niet meer bestaand en overgenomen door uitgeverij Pelckmans. Uitgeverij Vrijdag vroeg me het verhaal van de historische figuur Théroigne de Méricourt (1762-1817) neer te pennen, dit in samenwerking met Luc Van den Broeck. Zo werd het boek ‘De Amazone van de Franse revolutie’ geboren. Later volgde ‘Gaasbeekse vertellingen’ in opdracht van het Kasteel. Stichting Kunstboek nu onderdeel van Pelckmans Uitgevers bezorgt me ook opdrachten.

Kunstpoort ‘In woord en beeld’ is je persoonlijke blog waarin je schrijft over het dagelijkse leven.
Sarah Dat was onmiddellijk een succes. Ik bekijk mijn blog als een voorbijvarend schip met pretentieloze proza, poëzie en essays; literatuur die een vaste schare lezers bereikt.

Kunstpoort Waarom ben je een blogger? Omdat je schrijfsels toch maar in je schuif stof liggen te vergaren, omdat je weet, liefhebbers van blogs lezen ze graag? Ik hou trouwens ook veel van je blog. De teksten zijn subtiel geschreven in een beeldende taal. Geeft het voldoening je gedachten te delen met een lezerspubliek?
Sarah Op vraag van mensen die mijn schrijven op prijs stelden, riep ik de blog in leven. Ik ben niet bekend, dat hoeft ook niet, de impact van de tekst is er wel. Mensen reageren via persoonlijke berichten, hun fijne reacties zijn oprecht. Daar doe ik het voor.

Kunstpoort Je schrijft in je blog over de kleine dingen van het leven. Volg je de politiek en zou je daar een humoristische en/of vlotlezende, ontspannende blog kunnen over schrijven?
Sarah Mijn blog wil ik authentiek houden, de Sarah tonen die ik ben. Politieke standpunten zijn in mijn teksten niet aan de orde. Mijn blog is ook niet commercieel gericht. Ik heb een vaste job en hoef niet te leven van mijn pen. Het ‘moeten’ schrijven boet zeker in aan kwaliteit, ik denk aan de columnist, een opinieschrijver… belast met aanleveren van wekelijkse kopij.

Kunstpoort Is tekenen en schrijven een levensnoodzaak voor je? Kan je zonder?
Sarah Tekenen en schrijven zijn de enige constanten in mijn leven die leuk zijn. Het is een reddingsboei voor het leven, mijn leven dat niet altijd gemakkelijk was. Ik kon en kan me nog altijd verliezen in mijn kunst, me verstoppen in een droomwereld. Niemand kan je die sprookjeswereld waarin je kan verdwalen, je behaaglijk voelen, afpakken. Door te schrijven herinner ik me hoe lyrisch mooi het leven is.
Vele werken teken en schilder ik middenin de natuur, ik voel en ruik het landschap. Ik werk intuïtief vandaar dat het resultaat ook niet perfect is.

Kunstpoort Voor jou is tekenen en plein air een meditatieve ontmoeting tussen landschap en schilderkunst, tussen materie en gedachte.
Sarah Van de Japanse prentkunst, de Sumi-e ben ik grote fan. Het begon allemaal met een bezoek aan het huis van Monet in Giverny. De gele eetkamer is gedecoreerd met Japanse prenten. Wow wat een pracht. Vele impressionisten, ook Vincent Van Gogh adoreerden de Japanse kunst. Toen ben ik me beginnen verdiepen in de Oosterse kunst. Mijn kunst is een proces van vele jaren.

Kunstpoort Je kunst kan je het adjectief ambachtelijk meegeven. Je schildert met inkt van kruiden, paddenstoelen en galnoten, vervaardigt eigenhandig vellen papier… Waar ligt de grens tussen ambacht en kunst? Hoe zou je zelf je kunst benoemen? Ik kan er moeilijk een naam op plakken.
Sarah Mijn werk leunt aan bij de Upcycling art. Ik gebruik oud papier, zoek een drager met een ziel en ga mee in de sfeer. Mijn vondsten gebruik ik bij de techniek van het marmeren, zo creëer ik op de dragers abstracte inkttekeningen. Marmeren is een intuïtieve, niet controleerbare manier van werken.

copyright Sarah De Grauwe

Kunstpoort Tijdens het marmeren met inkt vloeit een glijdende zachte spanning tussen de stilte van het kijken en de bewegende geluidloze inkt in het water. De inkt zoekt haar weg, weet je te verrassen. Hou je van dat verrassende oncontroleerbare effect? Kan je het marmeren ook sturen?
Sarah Ik hou van het onverwachte en ja je kan het marmeren ook sturen. Het soort marmeren dat ik beoefen, is een Japanse traditie: suminagashi. In de boeddhistische kloosters gebruikten de monniken voor het eerst de techniek van het marmeren. Op die manier zochten ze contact met de natuurgeesten. “Schilderen met inkt op water” heeft in de traditie van het Boeddhisme een diepe symbolische en meditatieve betekenis. Je kan het een orakelkunst noemen. In feite is het niets anders dan meditatieve kunst waarin de natuur een rol speelt en zo mag je mijn kunst ook wel noemen. Ik ben een natuurmens, heb zelfs een eigen ritueel om de seizoenen te vieren. Het zintuiglijke is enorm belangrijk.

Kunstpoort Je leeft met al je zintuigen. Welk zintuig is je liefst? Van welk ben je het meest onder de indruk? Kan je niet missen?
Sarah Ik ben als de dood om blind te worden, om niet meer te kunnen schrijven, zien, tekenen, kleuren waar te nemen. Georgia O’ Keeffe zei trouwens ‘Color is one of the great things in the world that makes life worth living to me…’ Zonet zag ik in de straat een blauwe hemel met roze wolken en een schattige oude villa, een impressie om op papier vast te leggen.

copyright Sarah De Grauwe

Kunstpoort Je vervaardigt botanische kleurstalen, onderzoekt hoe kleur zich manifesteert op een bepaald moment, in bepaalde lichtomstandigheden, via materiaal, waarnemingen… Je gekleurd papier is een ontmoeting tussen planten, tijd en licht. Hier leren we de wetenschapper in jou beter kennen.
Dit jaar maakte je The Digital Herbarium of Nonexistent Colours, een uniek kunstenaarsboek, dat volgend jaar te zien zal zijn op je expo ‘Techniques of High Magic’ in de Zebrastraat. Hierin koppel je kunst aan wetenschap.
Op je site lees ik The Digital Herbarium of Nonexistent Colours wordt zo een onderzoek naar waarneming, tijd, vergankelijkheid en de onmogelijkheid om een kleur definitief vast te leggen. Het is ongetwijfeld een boeiend onderwerp maar je bewijst ook dat zelfgemaakte inkten en/of papier niet altijd duurzaam zijn. Dus werken die hiermee gemaakt worden zijn geen eeuwenlang leven beschoren. Vind je dat persoonlijk een spijtige zaak? Of beschouw je je werken als een deel van het leven, leven dat vergankelijk is?
Sarah Mijn werk maakt deel uit van de efemere kunst. Ik denk daarbij aan Mimmo Rotella die in de straten van Rome oude film affiches van de muur haalde en die verwerkte tot décollage abstracte pop-art kunst die nu langzaam aan het verkruimelen is. Het is een ode aan de vergankelijkheid, aan het leven en de dood, een sterk thema dat me boeit en waar ik ook over schrijf. Over leven en dood communiceren brengt me tot rust, leert relativeren; binnen x aantal jaren zijn alle besognes toch niet meer aan de orde. Mooi toch als kunst zo tot je spreekt?

Kunstpoort Ga je ook werken op die gekleurde vellen?
Sarah Inderdaad, ik ben nu aan het experimenteren met marmeren op dit ‘botanisch’ papier. Misschien schilder ik  figuratieve onderwerpen met zelf gemaakte inkten. Met het Industriemuseum en de Plantentuin – van Gent zijn gesprekken gaande. Graag wou ik hun kruidentuin benutten met doel het verzamelen van kruiden nodig voor het produceren van nieuwe inkten.
Met mijn fantasie, voeling voor de natuur en interesse in kruiden, zwammen, oude wijsheden, folklore… voel ik me een hedendaagse moderne heks, een behoedster van de natuur.

Kunstpoort Je onderzoek is in zekere zin geen exacte wetenschap. Kan dit andere kunstenaars van nut zijn? Kan dit project voor de wetenschap belangrijk zijn?
Sarah Zeker voor beide, kunst en wetenschap, kan dit project van nut zijn. Ik ken veel mensen die textiel verven met planten maar weinig kunstenaars die hun papier kleuren. Het is dan ook een omslachtig procedé. Alles is afhankelijk van het seizoen van de pluk, de hoeveelheid, de dag, de locatie, het licht, het papier, de mineralen in de grond… Het is oh zo boeiend, alles wat we meemaken is uniek.

Kunstpoort Ik lees op je site: Daarbij sluit haar praktijk aan bij een eeuwenoude vrouwelijke kennis van de natuur … Het divine feminine – vrouwelijke spiritualiteit, intuïtie en verbondenheid met de natuurlijke cycli – vormt dan ook een belangrijke onderstroom in haar werk.
Wie zijn je grote voorbeelden door de geschiedenis heen?
Persoonlijk denk ik aan Hildegard van Bingen, die ook enorm veelzijdig was. Maar misschien ga ik te ver terug en zijn er meer hedendaagse of recentere voorbeelden?
Sarah Ik kijk enorm op naar Hildegard Van Bingen. Er is zoveel om over te vertellen, te lezen.
Enkele recente super interessante boeken zijn:
-Braiding Sweetgrass van Robin Wall Kimmener met legenden van haar inheemse Amerikaanse voorouders en persoonlijke verhalen die ons aansporen zorgvuldiger om te gaan met onze planeet.
-Women and nature van Susan Griffin. Griffins uitgangspunt is dat de vrouw zich meer bewust is van de natuur dan de man, misschien door het moederschap?

Kunstpoort Kan kunst een rol spelen in het redden van de planeet?
Sarah Kunst kan op een pacifistische manier signalen geven, bewustwording aanwakkeren. Natuur en cultuur gaan hand in hand. Wij moeten de natuur een stem geven, ecocratie is belangrijk. Wie vertegenwoordigt de boom die men wil omhakken? Wie vertegenwoordigt de vervuilde rivier? Klimaat advocaten kunnen een belangrijke rol spelen.

Kunstpoort In 2024 verscheen een BIBLIOFIELE BUNDEL; een uitgave die abstracte inkttekeningen en poëzie samenbrengt en volledig ambachtelijk geproduceerd is. Bevat die poëzie van eigen hand? Wat vormt de inspiratiebron voor je poëzie?
Sarah Mijn poëzie verhaalt vooral over de kleine mens hoe die zich verhoudt ten opzichte van die oneindige, wonderlijke kosmos.
Inspiratie voor mijn kunst vind ik ook in films. Zo ben ik fan van The Juniper Tree met Björk. De sfeer van deze zwart/wit film vind ik terug in mijn landschappen.

Kunstpoort Tot slot nog deze vraag: was je niet liever is een andere tijd geboren? Mocht een teletijd machine bestaan, naar welke tijd/periode wil je graag gekatapulteerd worden? Of toch liever niet?
Sarah Een moeilijke vraag, misschien zou ik me thuis voelen in de jaren 60 en 70. Diep in mij huist wellicht een hippie. Ook mijn muzikale liefde ontwaakte in de jaren 60, het was een tijd vol creatieve vrijheid. Pink Floyd met zijn  progressieve magische rockmuziek veroverde mijn hart. Ja, laat mij maar één van de legendarische concerten van Pink Floyd bijwonen.
Voor de volksmens was geen enkele andere tijd echt fraai. Ik ben kind van mijn tijd en aanvaard dat. Er is zoveel informatie en zorg voorhanden. Dat is uniek in de geschiedenis. Als ik écht op die vraag moet antwoorden: ik had wel eens in de Europese oerbossen willen rondlopen en zien hoe onze vroegste voorouders leefden.

Sarah De Grauwe wist me te boeien een avond lang. Zelden heb ik zo’n allround persoon geïnterviewd, een gesprekspartner met brede intellectuele interesses en vaardigheden.
Sarah: ‘Ik zou alles willen kunnen. Ergens moet je keuzes maken. Ik word het meest gelukkig van te tekenen, schilderen, schrijven.’ Fijn dat ze dit alles met ons deelt.
Haar kunst heeft vele namen: mystiek, efemeer, ecologisch, upcycling-art…
Eén ding is zeker: ze spreekt de wondere taal van de natuur en daalt af in de diepe kelders van de ziel. Sarah De Grauwe nodigt de toeschouwer uit te verdwalen in haar magisch veelzijdig universum.

Tekst Kathleen Ramboer
Fotografie Selina De Maeyer en Kathleen Ramboer
Fotograaf: https://selinademaeyer.com/

INFO

https://sarahdegrauwe.com

https://www.facebook.com/sarah.degrauwe.7

https://www.instagram.com/sarah_de_grauwe

TENTOONSTELLINGEN

  • ‘Techniques of High Magic’
    Kunstenaarsboek: The Digital Herbarium of Nonexistent Colours

Zebrastraat
Zebrastraat 32/001
9000 Gent
3 eerste weekend van mei
opening: donderdagavond 29 april.
openingsuren: 14u tot 18u
https://www.instagram.com/zebrastraat/
https://www.zebrastraat.be/

  • ‘La couleur n’existerait pas!’
    Kunstenaarsboek: The Digital Herbarium of Nonexistent Colours
    is geselecteerd voor de expo ‘La couleur n’existerait pas!’ in het Wittockiana museum

Wittockiana
het museum voor boekkunst en boekband
23 rue du Bemel
1150 Brussel
https://www.instagram.com/wittockiana/
https://wittockiana.org/nl

Verwondering in textielkunst en wetenschap: een medicijn tegen lelijkheid

Interview met textiel kunstenaar Mileen Malbrain naar aanleiding van de expo duoloog

Tekst Kathleen Ramboer

Kunstenaars weten heel veel te vertellen. Als ze ook nog wetenschapper zijn, dan kan mijn interview niet meer stuk. Mileen Malbrain, bio-ingenieur/kunstenaar, wist mij onmiddellijk ongelooflijk te boeien. Ze bewijst dat een wetenschapper meer dan één pijl op zijn boog kan hebben en creatief weet om te gaan met verzamelde kennis. De wetenschap onderzoekt, verwerkt feiten en data, kunst brengt een antwoord op emotie, verbeelding en expressie. Verwondering legt de link tussen beide disciplines. En die verwondering vormt de rode draad in ons gesprek over wetenschap, textielkunst en de kunst tout court.

Kunstpoort Je bent bio-ingenieur, bezorgd om ons leefmilieu en de natuur. Je wetenschappelijke kennis raakt ook je kunst. Je textiele kunst is subtiel, poëtisch, esthetisch en aantrekkelijk, een mooie verpakking voor je boodschap. Mik je door en met je kunst op meer aandacht voor de wetenschappelijke kant van de klimaatproblematiek, de biodiversiteit?
Mileen Malbrain Zo net schreef ik een tekstje aan mezelf. Het verlangen naar schoonheid: is dat niet te uitdrukkelijk aanwezig in mijn kunst? De drang naar esthetiek is een reactie tegen zoveel lelijkheid: de (niet) ruimtelijke ordening, de typisch Vlaamse lintbebouwing, de onoordeelkundig ingevulde woon- en handelsruimtes, dit alles doet mijn hart bloeden.

Kunstpoort Net die schoonheid in de kunst is belangrijk en dwingt tot nadenken.
Mileen Malbrain Schoonheid trekt aan, verbindt, is hapbaar. Al wat lelijk is stoot af, verbindt niet en vraagt of liever schreeuwt om actie. Te veel esthetiek lijkt me niet lonend.
Biodiversiteit grijpt me aan. Het tot vervelens toe aanleren van de classificatie van  planten- en dierenwereld scherpte mijn bewondering en verwondering om de schepping. Als kunstenaar opteer ik voor het vervagen van een scheiding tussen planten en dierenrijk. In mijn fictieve labo in de tentoonstellingsruimte deWeverij creëerde ik absurde kruisingen tussen een typisch groene plant, een twee zaadlobbige, met een primitief bloemdiertje, een twijfelgeval zoals de zeeanemoon. Het resultaat was een bloem/dier, niet te classificeren door een wetenschapper.
Een volgende zijsprong is tweeslachtigheid.

breeding station
gefotografeerd in deWeverij, expo Subtiel Textiel 2025 – voorbij de keerzijde

Kunstpoort De bio-ingenieur is nu aan het woord. Ook kunst creëert kennis en inzicht.
Mileen Malbrain Door mijn kennis gaat mijn fantasie de artistieke toer op. Ik hou ervan interessante kunst te maken, verwarring te scheppen, twijfel op te wekken, twijfel die de verbeelding prikkelt. Als wetenschapper kom je door alles in vraag te stellen het dichtst bij de waarheid.

Kunstpoort In je kunst is de verbeelding aan de macht. Komt die ook om het hoekje kijken bij wetenschappelijke research of spelen hier exacte feiten de hoofdrol?
Mileen Malbrain Ooit schreef ik een cursus: Zijn er gelijkenissen tussen kunst en wetenschap? Het werkproces van een vorser begint met verwondering, vragen stellen, opwekken van interesses… dan volgt het uitdiepen, onderzoeken, het synthetiseren. Het maakproces van een kunstenaar is gelijkend. De kunstenaar werkt beeldend, een wetenschapper wetmatig. In de wetenschap mag je een buikgevoel hebben maar je houdt je aan de regels. In de kunst zijn er geen regels, geen wetten. Niet onbelangrijk, alle zintuigen spelen een cruciale rol binnen de kunst en de wetenschap.

Kunstpoort Wetenschap en kunst zetten alle zintuigen op scherp. Welk zintuig is je liefst? Van welk ben je het meest onder de indruk? Kan je niet missen?
Mileen Malbrain Mijn ogen: hoewel een beeld vormen zonder je ogen te gebruiken kan als experiment boeiend zijn. Wat onthoudt mijn hand van wat ik waarneem? Beelden prikkelen mij, dit kunnen ook waarnemingen onder de microscoop zijn. Bij het opzetten van proeven kon ik grenzeloos fantaseren: wat als ik drie magneet polen gebruik, de veldlijnen zichtbaar maak, ik zet er nog een vierde bij, draai de polen om…
Als onderzoeker bekijk ik een wetenschappelijke hypothesevorming met een artistieke kunstbril.

Kunstpoort Laat je ruimte voor onzekerheid en mislukking? Is er plaats voor een onverwachte ingeving? Zowel in de kunst als de wetenschappen kan toeval omgezet worden naar iets positief.
Mileen Malbrain Een tegenvaller belandt nooit in de prullenbak. Zelfs mijn kunstzinnige kleinzoon spoort me aan tot verder experimenteren zelfs met een ‘mislukt’ kunstwerk. Technieken hoef je niet op te zoeken soms komt een handeling vanzelf, vooral in de textiele kunst. Hoe je moet vlechten dat zoek je niet op, spontaan lukt dat. Zo ga je terug in de geschiedenis. Ik stel me de vraag: hoe is dat idee gegroeid bij de mens?

Kunstpoort Waarom catalogeer je je kunst onder de noemer van textiele kunst, door de manier van werken, omwille van het materiaal…?
Mileen Malbrain Alles begon met minimalistische kunst, het elke keer opnieuw herhalen van een element met als resultaat een interessante compositie in een spel van licht, schaduw en reflectie. Een eenheid herhalen is voor mij textiele kunst. Je naait een steek en nog één en nog één… Mijn minimalistische werk vertoonde door het repetitieve, een textiele insteek. Stilaan viel de drager weg en kwam het textiele meer op de voorgrond. Ik volgde drie jaar een opleiding textiele kunsten. Van bij de start laat ik me leiden door de liefde voor en het karakter van het gebruikte materiaal.

several steps further

Kunstpoort Kom je uit een familie waarin textiel, kunst en/of wetenschap belangrijk was?
Mileen Malbrain Mijn ouders dachten rationeel en analytisch. Mijn ma schilderde. Maar met de familie bezochten we nooit een tentoonstelling. Mijn pa en ma hadden vooral een muzikale interesse daarom wensten ze voor me een muzikale opleiding. Ik smeekte academie te mogen volgen. Dat mocht tot ik in het middelbaar de Latijnse richting aanvatte. De liefde voor kunst bleef sluimeren. Mijn kinderen stuurde ik naar de academie, zo kon ik ondertussen de academie voor volwassenen bezoeken. Ik volgde onder meer tekenkunst, keramiek, beeldhouwen met metaal… textielkunst.
Als kind stond ik bij alles stil, verwonderde me om heel veel zaken, om een vliegtuig boven mijn hoofd waarin oh wonder ook mensen een lunchpakket konden eten. Ik stelde vragen, was verwonderd, zocht antwoorden.
Kunstpoort Daar is het zaadje van de kunstenaar gekiemd.

Kunstpoort Waarom kies je nu voor textielkunst?
Mileen Malbrain Textielkunst is voor mij een openbaring. Mijn minimalistische kunst had nood aan een drager. Ondanks het tweedimensionale en ook drie dimensionale was mijn werk tamelijk strak. Textielkunst haalde me uit een keurslijf. Nu werk ik ruimtelijk en organisch, ik beken kleur. Als kunstenaar ben ik al dertig jaar onderweg. Ik hou ervan mijn comfortzone te doorbreken, werken te ontmantelen, te manipuleren. Mijn kunstwerken zijn gelaagd, vertonen vaak sporen van vroeger werk. Zo reist de kijker mee in mijn maakproces.

Kunstpoort Zoek je als wetenschapper een uitlaatklep in de kunst? Is je kunst de reactie van een wetenschapper? Of zie je kunst als een tegenpool van wetenschappelijke kennis?
Mileen Malbrain Kunst is zeker geen tegenpool van wetenschap. Beide hebben oog voor schoonheid,  geven het publiek een genereus geschenk: de verwondering. Ze wekken bewondering en hebben de intentie het ongeziene zichtbaar te maken.

Kunstpoort Waar ligt de grens tussen kunst en wetenschap? Wanneer wordt kunst wetenschap? En is wetenschap kunst? Kan kunst alles tegelijk zijn? De wetenschap verlangt een zoektocht naar objectieve waarheid, kunst drukt de inhoud uit in schoonheid. Kan dat samengaan?
Mileen Malbrain Kunst is wetenschap en wetenschap is kunst. Wetenschap bevraagt zichzelf zoals de kunst in de loop van de geschiedenis dat deed. Wat is wetenschap? De Newtoniaanse fysica wat zijn we daar mee? Ja op aarde maar wat als we de ruimte met zijn hogere snelheden en onvoorspelbaarheid opzoeken? Welke fysica geldt daar? Ook de pure wetenschap durft het niveau van het strikt meetbare verlaten en meer zoals in de kunst het intuïtieve en het subjectieve een kans geven. Wij hebben een wetenschap die ons instrumenten geeft, aangepast aan onze zintuigen. Wie weet zijn er andere meetinstrumenten mogelijk mochten we geboren zijn met een zintuig meer? Dit is pure filosofie. Zowel kunst als wetenschap beschikken over ideale treden om een stap hoger te klimmen naar de filosofie. Niets is zo mooi als wetenschapsfilosofie. Wetenschapsfilosofie maakt deel uit van de leerstof van bio-ingenieurs. Alles bevragen is belangrijk voor het werkproces. Antwoorden zoeken is primordiaal, die vinden is niet noodzakelijk.
Wetenschappers inspireren kunstenaars, kunstenaars inspireren wetenschappers.
Panamarenko zocht als kunstenaar hulp bij een labo mechanica. Het kunstenaarschap van Tony Cragg de gekende Britse beeldhouwer is ongetwijfeld beïnvloed door zijn wetenschappelijke achtergrond. Zijn loopbaan startte in de laboratoria van de biochemie. Deze periode heeft zijn artistieke visie blijvend gevormd. Zijn fascinatie voor materialen, transformatieprocessen en moleculaire structuren nam hij mee naar de kunstwereld.

Kunstpoort Werk je in je kunst met een wetenschappelijke nauwkeurigheid; een vaardigheid nodig voor je onderzoekswerk? Of laat je de precisie los?
Mileen Malbrain Nu creëer ik kunst vanuit het buikgevoel. Als kunstenaar hoef je niet alles te kunnen uitleggen. In mijn werkboek teken ik minimale schetsen, de vraagstelling primeert. Vroeger had ik het eindproduct voor ogen, nu minder. Vaak ontmantel ik een bestaand werk dat dan verder evolueert naar een andere installatie. Ik sta open voor het onverwachte.

links ijswolk, rechts roze wolk

Kunstpoort Je werk is ongetwijfeld conceptueel. Als leek heb ik er wat duiding bij nodig.
Mileen Malbrain (toont een foto in één van haar boeken) Dit werk dompelt het publiek onder in een labosfeer, creëert een wetenschappelijke omgeving waarin ik 2 organismen kruis. Daarna verbeeld ik de groei van het kiemplantje tot de succesvolle kruising met plantaardige en poliepachtige kenmerken van een zeeanemoon. Dit is een geslaagd experiment om de biodiversiteit te vergroten.
Ik werk graag vanuit mijn eco-visie, verbeeld nieuwe kruisingen zoals deze maïs lookalike. Ik laat, met heel veel liefde voor het materiaal, de hoedenstof, het beeld spreken… Wie nieuwsgierig is vraagt naar mijn visie. Hier gebruik ik het beeld van de liaan, opgehangen aan de ijzeren balk, omdat de grond nodig voor de wortels van de maïs lookalike zo schaars is. Verticaal kweken is een oplossing. Dit werk is zeker conceptueel.

links breeding station, gefotografeerd in deWeverij, expo Subtiel Textiel 2025 – voorbij de keerzijde, rechts corn lookalike, gefotografeerd in deWeverij, expo deMagazijniers

corn lookalike

Kunstpoort Kijk je op een andere manier naar de wereld nu je ook kunstenaar bent?
Mileen Malbrain Ongetwijfeld, ik ben matuurder geworden. Ik stel nu ook de wereld in vraag.
Mijn minimalistische kunst bestond uit ordening en patronen. Nu is mijn kunst een vat vol lief en leed van de wereld. Het klimaat grijpt me aan. Sedert een tiental jaar visualiseer ik met ongewone beelden mijn ecologische visie. Mijn kunst is meer organisch, Ik laat het onverwachte toe.
Jaren geleden heb ik het labo verlaten. Ik geef ook geen les meer. Nu durf ik niet meer beweren dat ik nog wetenschapper ben.

Kunstpoort Het publiek heeft toch het gevoel hier is een wetenschapper/kunstenaar aan het werk. Wetenschapper ben je en blijf je in je manier van kijken naar de wereld. Een opleiding, een leefwereld, opvoeding, je achtergrond dat draag je met je mee, je leven lang.
Mileen Malbrain De exacte wetenschap daar kon ik van genieten. Wiskunde is prachtig, een menselijk kunstwerk bij wijze van spreken. Wiskunde is door de mensen bedacht en helpt ons om efficiënt te zijn, bepaalde zaken op te lossen en te begrijpen. Ook de twijfel is magnifiek.

Kunstpoort Zou je ook bereid zijn kunst te maken die in het commercieel circuit terecht komt, bijvoorbeeld in het promocircuit van een farmaceutische firma?
Mileen Malbrain Weet je, hier schuilt een uitdaging in. Ik stel me geen vragen over het commerciële maar denk aan de mogelijkheid om net door die farmaceutische omgeving tot een nieuw beeld te komen.

Ondanks alle spontaniteit herken ik in Mileen een rationele wetenschapper, een wetenschapper die zorgvuldig nadenkt over haar kunst en tegelijkertijd verlangt naar een ongebreidelde vrijheid, het impulsieve. In de toekomst trekt ze ongetwijfeld op avontuur om met een ingenieuze fantasie en inzicht, zoals een Panamarenko, de kunstwereld te verrassen met creaties die van nut zijn in een imaginaire wereld.

Tekst Kathleen Ramboer
Foto Mileen Malbrain en Kathleen Ramboer

EXPO DUOLOOG

Samen met kunstenaars Gert Moens, Nathan Verbelen, Bisser, Lien Larosse en Stephan Mouwes neemt Mileen Malbrain deel aan de expo DUOLOOG.

Een dubbele tentoonstelling
vernissage 11 november 18u
Havenkant 20C
expo Havenkant 20C en Vaartstraat 106
Leuven
14-15 november 2026
21-22 november 2026
van 14u tot 18u

Inleiding Mileen Malbrain

Gert Moens, de bezieler van dit project, nam voor het tweede jaar op rij het initiatief om een groep kunstenaars samen te brengen voor een bijzondere tentoonstelling.
Het woord ‘duo’ in de expotitel DUOLOOG staat dan ook echt voor dubbel. Geïnspireerd door het legendarische dubbelfestival Torhout/Werchter, kwamen we op het idee van een dubbeltentoonstelling op twee locaties. Met twee atelierruimtes zo dicht bij elkaar – in de Vaartstraat en aan de Havenkant – konden we deze oppotuniteit simpelweg niet laten liggen.

En voor de chemici onder ons: ‘loog’ staat hier gelukkig niet voor een bijtend, corrosief goedje (hoewel sommige kunstwerken wel eens kunnen prikkelen), maar voor dialoog. Een dialoog tussen de verschillende beelden en waarbij vele dialogen onder ons vooraf gegaan zijn.

Ik stel onze bonte bende graag kort aan jullie voor.

Gert Moens tekent, fotografeert, maakt grafiek, schildert of werkt ruimtelijk waarbij hij telkens in dialoog gaat met natuur en mensen alsook met de vragen die hem als mens bezighouden.

Mileen Malbrain onderzoekt via textiele werken en installaties naar nieuwe vormen en texturen. Vanuit haar ecologische visie probeert ze met o.a. haar hybriden de biodiversiteit weer op te krikken.

Bisser ontwikkelde een eigen, speelse beeldtaal, gevoed door graffiti, streetart, cartoons, animatiefilm, schilderkunst en strips. Hij creëert werk op doek of stadsmuren en sinds enkele jaren boetseert hij er vrolijk op los met keramiek.

Lien Larosse maakt tekeningen van haar lichaam aangevuld met enkele woorden. Kleine, snelle observaties in het moment. Zo ontstond Lijflijnen, een doorlopend onderzoek naar verandering, sensualiteit, vrouwelijkheid, de cyclus en hormonen.

Nathan Verbelen is striptekenaar en illustrator. Na zijn studies kronkelen zijn getekende lijnen zich tot dingen die strips kunnen worden genoemd. Hij is auteur van het in eigen beheer uitgegeven beeldverhaal “de Neerdaler”

Stephan Louwes, online bekend als Slartz, is een tekenaar die zijn inspiratie plukt uit wat het dagelijks leven hem geeft en wat zijn gedachtegang ervan maakt. Balancerend tussen fantasie, non-fictie en abstractie creëert hij beelden waarin werkelijkheid en verbeelding elkaar ontmoeten en nieuwe verhalen kunnen ontstaan.”

Info

Gert Moens

MileenMalbrain
https://www.instagram.com/artmileen/
https://www.kunstwerkt.be/nl/mileen-malbrain

Bisser
https://www.instagram.com/bisserbisser/
https://bisser.be/

Lien Larosse
https://www.instagram.com/li.la.los/
https://www.lienlarosse.com/

Nathan Verbelen
https://www.instagram.com/nathan.verbelen/
https://nathanverbelen.com/

Stephan Louwes
https://www.instagram.com/slartz_grr/

SUBTIEL TEXTIEL andere insteek

een avontuur voor kunstenaar, curator en bezoeker


Tekst en foto Kathleen Ramboer

deWeverij bezoeken is telkens opnieuw een avontuur. De expo –SUBTIEL TEXTIEL andere insteek– laat de kijker diverse materialen, technieken en kunstenaars ontdekken, kunstenaars die vaak in de schaduw werken en waarvan hun werk nu het daglicht of de spotlights ziet. Dat is de verdienste van Marc Mestdagh, organisator van de expo en Lieve Vanmaele, textielkunstenaar/curator.

HET CONCEPT

Op de voorgrond werk van Wilma Dijkman

SUBTIEL TEXTIEL is al aan haar derde editie toe. Ik vraag Lieve ‘Wat bedoel je met die andere insteek’? Ik memoriseer vooral het volgende:
Lieve: De opstelling nodigt uit tot een uitgestelde kijkervaring. Niet alles is wat het op het eerste zicht lijkt. De werken gaan met elkaar in dialoog om dat verrassingseffect te versterken.
Wat ik hierin wil voorop stellen is een ‘uitgestelde kijkervaring’.
Welke betekenis geven kunstenaars aan materie, subtiliteit, desoriëntatie, stabiliteit, verhulling, verwarring?
Enkele vragen uit de concept- en inspiratienota van Lieve geven me en hopelijk ook de lezer meer duiding. Of kijk je liever zonder wat duiding? Ongeremd? Aan het publiek de keuze. 
Kunnen we onszelf binnenste buiten keren om te zien wat er zich elders aanbiedt?
Kunnen we kunst binnenste buiten keren? Kunnen we de expo-ruimte binnenste buiten keren?
Is er een kern? Binnenkant?…
Kunnen we een weg vinden die ons leidt en misleidt naar de kern en weer weg van de kern?…

De kunstenaars hadden als opdracht het abstract concept om te zetten in een eigen boeiende authentieke beeldtaal. De zes lieten voor deze expo hun creativiteit de vrije loop met uiteenlopende materialen zoals vezels, textiel, plastiek, oogstfolie, stof, draad, metaaldraad, papier…. Door een aandachtig bestudeerde opstelling zorgt curator Lieve Vanmaele voor de verbinding, dialoog en interactie tussen de beeldende elementen, met als eindresultaat een uitgestelde kijkervaring.
SUBTIEL TEXTIEL vraagt de bezoeker om op een bepaalde manier te kijken: doorheen, achterop, bovenop of onderop … kortom om te bewegen, stil te staan, weer door te gaan en te ontdekken. Voelen en ruiken mag. En wie weet fluisteren de werken een melodie in je oor passend bij de diverse beeldtalen? Want is textiele kunst van alle kunst disciplines niet de meest zintuiglijke? Heel eventjes denk ik: deze setting en expo vraagt om een live performance en achtergrondgeluiden want textielkunst maken en ervaren is een zalige lichamelijke belevenis, pure vreugde. De bij aanvang gedesoriënteerde waarneming leidt in deWeverij naar een meer doorleefde, bewuste kijkervaring.

INTERVIEW met Lieve Vanmaele

Kunstpoort Het valt me op dat alle deelnemende kunstenaars vrouwen zijn. Textiel beladen met gendervooroordelen is niets nieuws. ‘Textielkunst is enkel voor vrouwen’ is er eentje van. Wellicht is dit geschiedkundig gegroeid omdat de vrouwen lang geen toegang hadden tot de academies en er slechts een weefrichting mochten volgen. Is textielkunst nog altijd grotendeels vrouwelijk?
Lieve Vanmaele Bij kunstenaarskoppels zoals Josef (1888–1976) en Anni Albers (1899–1994), aanhangers van het Bauhaus, was de man meestal schilder en de vrouw op textielkunst gericht. Anni Albers ontketende een revolutie in de textielkunst. Weefkunst evolueerde tijdens het Bauhaus tijdperk van ambacht naar moderne kunst. Recent vervaagt de grens tussen ambacht en beeldende kunst door, zowel bij vrouwelijke als mannelijke textielkunstenaars, divers materiaalgebruik en een conceptuele visie op textielkunst.

Kunstpoort Iedereen heeft met textiel te maken. We voelen textiel op onze huid, onder onze voeten, dempen het licht via textiel…. Hoe komt het dan dat textielkunst niet de aandacht krijgt die ze verdient?
Lieve Vanmaele Een schilder werkt met penseel en verf, een textielkunstenaar met vezels en materie. Daarom worden textiel en ambacht in één adem vernoemt en denk je niet onmiddellijk aan kunst.

Kunstpoort Je hebt schone kunsten en toegepaste, wat is textielkunst?
Lieve Vanmaele Ja wat? Want er is ook nog design. Ik streef naar een pure artistieke beeldtaal. In de textielkunst heb je niet alleen vorm en techniek maar ook experiment en concept. Het conceptueel werk bijvoorbeeld van deelnemend kunstenaar Wilma Dijkman ligt mijlen ver af van de toegepaste kunst. Ze gebruikt niet alleen textiel maar ook andere materialen die het geheel van een uitgestelde kijkervaring aanscherpen. Als curator heb je de plicht een kunstenaar die vrijheid te gunnen. Wat is textiel? Textiel is een vezel. Plastic, een maïsblad… is voor mij ook een vezel, in papier zijn vezels verwerkt… stof tot discussie. Mieke Smet speelt met papier en metaalgaas. Het gaas is los van en voor het papier gepresenteerd. Uitleg van Mieke Smet over het gebruik van het metaalgaas.
Een foto krijgt concreet vorm op bronzen gaas, waarbij het beeld door de kleine gaatjes half verdwijnt en de herkenbaarheid afneemt. Mieke brengt vouwen aan in het bronzen gaas waardoor opnieuw delen van het beeld aan het oog worden onttrokken. Pas wanneer het werk tijdens de expo weer een ‘kader ’ krijgt, ziet de kijker wat erop staat. Mieke Smet
Ook dit hoort thuis in een uitgestelde kijkervaring.

werk van Miet Smet

Kunstpoort Het is wennen aan de ongewone combinatie, gebruik en voorkomen van deze materialen. De kunstenaar stelt het observatievermogen van de kijker op de proef, eist een aandachtige kijker. Mieke Smet creëert geen comfort art!
Lieve Vanmaele Deze expo, is een tentoonstelling van beeldende kunst in divers, ongewoon materiaal. Mieke Tambuyzer is een kei in het gebruik van een 3Dpen. Is dat textiele kunst? In twee kleinere werken verwijst ze, door naald, draad en een gaatjesknoop te verbeelden, uitdrukkelijk naar de wereld van het naaiatelier.

achteraan werk van Mieke Tambuyzer, vooraan van Marijs Kempynck


Kunstpoort Bij Mieke Tambuyzer gaan textielkunst en tekenkunst hand in hand. Ze tekent en weeft gracieus in één en dezelfde handeling. De schriftuur is sierlijk en vloeiend. Om het even wat het onderwerp is, schoonheid en poëzie primeren. Haar kunst is aangenaam om naar te kijken en dit mag in een mediacultuur vol heftige, opdringerige, vaak ruwe kunst en beelden.
Lieve Vanmaele Het is gelaagd repetitief werk en past zo in de uitgestelde kijkervaring. Ik maak geen onderscheid tussen een traditionele vezel en een ‘nieuwe’ niet natuurlijke vezel. De oogstfolie is ook geen natuurlijke vezel. De oogstfolie, daar hadden de artiesten een probleem mee. De folie kan je niet alleen zien als een materie om mee te werken maar ook als element om de diverse werken met elkaar te verbinden.

Kunstpoort Gaat het je vooral om de mogelijkheden die het materiaal biedt, om het product of over de verhalen die textiel met zich meedraagt? Kunstenaars laten een mooi product zoals bijvoorbeeld katoen, vlas…. tot leven komen. En er is niet alleen het verhaal van het proces van plant tot kunstwerk maar ook het persoonlijk verhaal dat de kunstenaar wil vertellen. Wellicht is er ook biografisch werk te ontdekken? Welk effect streef je na bij het publiek?
Lieve Vanmaele Mocht het publiek op een andere manier naar buiten gaan dan als ze binnenkomt, dan is mijn missie geslaagd. Ik wens ze een beeldende ervaring van wat textiele kunst kan zijn vanuit die andere insteek. De inhoud is belangrijk: hoe de kunstenaars in een persoonlijke beeldtaal met specifieke materialen, een antwoord brengen op het concept van de uitgestelde kijkervaring. Ook voor mij bracht deze expo een uitgestelde kijkervaring met zich mee. Ik stel een concept voorop maar ken vooraf niet de reactie van de kunstenaars. Zo doorloop ik samen met hen het totale productieproces. Graag had ik in de expo oogstfolie centraal gesteld. Marijs Kempynck greep dit voorstel aan, anderen zagen dit niet echt voor ogen. Tot op het einde bleef het project ook voor mij een uitdaging. Het is een mooie gedachte dat we allen, kunstenaars en curator, rond een zelfde concept werkten. Het groeiproces van februari tot nu was en is een boeiend traject voor iedereen.

vooraan rechts werk van Marijs Kempinck

Kunstpoort Hebben de genaaide teksten van Marijs Kempynck betrekking op de oogstfolie, vertolken ze een bepaald thema? Hoe zijn die gekozen?
Lieve Vanmaele De teksten hebben niet noodzakelijk iets met elkaar te maken. Het zijn flarden songteksten, poëzieregels, teksten die ze hier en daar oppikt… Artistiek materiaal vindt Marijs Kempynck overal op haar pad.
Tekst bij het werk: ‘Il y a des mains sur nos yeux quand on veut plaire à tout ce qui bouge. (Sains et saufs, ZAZ) ‘ Uit films, krantenartikelen, boeken, toevallig opgevangen treingesprekken, radiosongs knip ik een paar woorden, een zin, een stuk tekst. Woorden waar anderen al op gewroet hebben.
Woorden die blijven resoneren. Woorden die herinneringen oproepen of die me aan het nadenken zetten. Marijs Kempynck
Hier komt terug de uitgestelde kijkervaring om de hoek kijken.

Kunstpoort De gestikte portretten van Lin Vermeulen zijn enorm aantrekkelijk en kleurrijk. Ze ogen naïef maar dat zijn ze helemaal niet. Volgens mij is haar kunst niet vrijblijvend. Heeft het werk van Lin Vermeulen een biografische ondertoon?
Lieve Vanmaele Het werk is niet biografisch. Telkens opnieuw verbeeldt de kunstenaar in een uniform klein formaat eenzelfde prototype vrouw. Daartussen hangen twee grotere heren portretten. Hier symboliseert ze, misschien onbewust, de dominantie van een man ten op zichtte van de vrouw.
Ze kreeg te maken met heel wat kritiek en tegenstand tegenover haar werk, vooral wat de portretten betreft. Zelf schrijft Lin Vermeulen over haar portretten:
… Ik ben er dan ook mee doorgegaan, omdat een portret voor mij uiteindelijk een afspiegeling is van mezelf. Als ik mezelf vergelijk met mijn werk, ben ik eerder teruggetrokken en bescheiden. Mijn schilderijen en textiel zijn dat veel minder. Die zijn opvallend, trekken de aandacht en zijn misschien soms ook wel een tikkeltje brutaal. Ze lijken te zeggen: ik mag er zijn. Lin Vermeulen

werk van Lin Vermeulen

Kunstpoort Galeries krijgen stilletjes aan meer aandacht voor textiele kunst. Vaak is textiele kunst sculpturaal en architectonisch. Schrikt dat de galeries af? Vormt dat een probleem?
Lieve Vanmaele Dat kan een rol spelen alhoewel textielkunst is niet altijd gigantisch van formaat. Als galerie benut je optimaal de ruimte die je hebt. Bij het binnenkomen moet je de vreugde van een expo voelen. Dat is wat er hier in deWeverij gebeurt. Gerda Schout durfde het aan een lap van 7 meter te integreren in de opstelling. Kilometers draad gingen door haar vingers en naaimachine. Technisch betekende haar werk een immense uitdaging, een huzarenstuk waaraan ze enorm veel plezier beleefde. Met de restjes draad creëerde ze kleine verfijnde ruimtelijke vormen, die het geheel af maken.

links werk van Gerda Schout, rechts Wilma Dijkman

Kunstpoort Deze vormen vinden op hun beurt aansluiting bij een onderdeel van het poëtische concept van Wilma Dijkman, haar subtiele schaalachtige halve ‘eiervormen’ staan voor mij symbool voor het breekbare zoals de kwetsbaarheid van de natuur, van de bergen. Gletsjers verdwijnen, door de klimaatverandering, in een ongelooflijk snel tempo. Zelf schrijft Wilma Dijkman over ‘The deep Mountains’:
De oriëntatie van het kijken bevragen is onderdeel van de opzet van deze expo. Dit inspireerde mij tot het maken van ‘The deep Mountains’. Schaalachtige vormen nodigen uit om de blik naar beneden te richten. Terwijl onder in de kommen beelden van bergen (foto’s uit de reeks ‘All my Mountains’) zijn afgebeeld. Beelden die ons doorgaans in de verte doen kijken, leiden ons nu de diepte in. Wilma Dijkman

Kunstpoort Wat is het verhaal achter de tijdlijn van Gerda Schout?
Lieve Vanmaele Exact 40 hand gerolde fragmenten van transparante organza zijn evenredig over een oppervlak verdeeld. Interessant om weten, daarom ben ik blij dit werk tentoon te stellen, de organza is organisch, met natuurlijke materialen geverfd: Allium cepa (ui), Rubia tinctorum (meekrap), Matricaria chamomilla (kamille), Castanea sativa (kastanje) en Reseda Luteola (wouw). De rolletjes organza fungeren als gecomprimeerde archieven van de tijd. Kleur en ritme nodigen uit om ‘de blik te vertragen en stap voor stap te ontdekken wat er in de plooien van de tijd bewaard is gebleven’. Gerda Schout
De tentoonstelling is een spiegel waarin je de deelnemers aan de expo als mens en als kunstenaar herkent. De kijkervaring, het zien is belangrijk.
Kunstpoort Inderdaad want een werk is slechts af als het gezien wordt.

Kunstpoort Textielkunst beschouwt de burger vaak als cultureel erfgoed. Wat met de hedendaagse textielkunst, spreekt men hier ook van cultureel erfgoed?
Lieve Vanmaele Het is een beeldende taal van nu met als toevallig materiaal materie. Een wandtapijt was vroeger functioneel, om kleinere ruimtes te creëren, te verwarmen. Vergeet het functionele aspect van textiel. Textiel is het cultureel erfgoed ontgroeid. Ik wil verder gaan dan het puur esthetische en wat mooi is koppelen aan inhoud. Zo komen we dichter bij kunst. Werken met een conceptnota is voor dit streefpunt belangrijk.

Kunstpoort Nu nog een vraag die ik normaal in het begin van een gesprek stel: ‘Hoe is je interesse voor de textiel kunst ontstaan en gegroeid’?
Lieve Vanmaele Van nature ben ik een ruimtelijk denker. Mij interesseerde vooral de glaskunst en meer specifiek de transparantie van glas, het ruimtelijk denken met glas. De kunstscholen die ik contacteerde programmeerden enkel een ‘glas in lood’ vak. De richting monumentale kunsten, Sint-Lucas Gent doceerde textiel, daar kon ik ook ruimtelijk denken. Mijn keuze was gemaakt. Die interesse voor transparantie is er nog altijd en vind ik nu terug in plastiekfolie. Graag zet ik het curatorschap even on hold om terug mijn persoonlijk textiele pad te bewandelen en de materie plastiek te onderzoeken.

Kunstpoort Als curator ben je terug te vinden in ieder werk. Zonder jou zou de expo SUBTIEL TEXTIEL een andere vlucht genomen hebben. Geeft dat geen voldoening?
Lieve Vanmaele Zelf creëren brengt me nog meer vreugde.

Een groot percentage van het kunstpubliek heeft behoefte aan kunst die mooi staat te wezen in het interieur, naast de kast, boven de zetel, aan behaaglijke kunst passend in het dagelijkse leven. De meeste kunst op de expo SUBTIEL TEXTIEL is helemaal geen hapklare kunst. deWeverij en curator Lieve Vanmaele halen de bezoeker uit zijn comfortzone, dagen de toeschouwer uit op avontuur te trekken doorheen het golvende textiele landschap. SUBTIEL TEXTIEL weeft voor het publiek een nieuwe ongekende wereld, vult de ruimte met het onverwachte, met werk dat wringt, schuurt, roept. SUBTIEL TEXTIEL andere insteek leert ons dat alle materiaal in de juiste handen kunst kan worden.

Tekst en foto Kathleen Ramboer

INFO

achteraan werk van Lin Vermeulen
vooraan Gerda Schout

SUBTIEL TEXTIEL andere insteek
deWeverij mensenruimte
Dellaertsdreef 9
9940 Evergem (Sleidinge)
zondagen 4 oktober, 1 november en 6 december
van 10u tot 18u
de kunstenaars zijn aanwezig
www.deweverij.be/subtieltextiel

“Op zondag 1 november stelt de expo Subtiel Textiel het tweede deel voor vanuit “andere insteek”.
Het curatoriële aspect van deze expo draagt eveneens de betekenis van een “uitgesteld kijken”. Wat ging vooraf? Wat is er in het NU-moment. Wat herhaalt dat nu-moment en waar gaan we naartoe?
Zondag 4 oktober kon u de expo zien vanuit een waardig statisch vertrekpunt, oogpunt. Dát punt verlegt zich op zondag 1 november naar een ‘acte de presence’ waardoor het kijken, het denken, het beleven van ‘textiel’ in vraag wordt gesteld. Daar kunt u als bezoeker een fijne en verfijnde bijdrage toe leveren.” (Lieve Vanmaele)

KUNSTENAARS

Wilma Dijkman
https://www.wilmadijkman.be/selected-works/

Marijs Kempynck
https://marijskempynck.com/textiele-kunst/

Gerda Schout
https://sites.google.com/view/gerda-schout?pli=1&authuser=0

Mieke Smet
https://studio-orimi.com/

Mieke Tambuyzer
https://mieketambuyzer.be/

Lin Vermeulen
https://www.kunstwerkt.be/nl/werken/lin-vermeulen/vrouw-met-litteken-op-haar-gezicht

Afscheid van Bert

Bert Vannoten °27/10/1949  +12/7/2026

Bert, onze videoreporter, is van ons heengegaan. 11 jaar lang ontmoette hij tal van kunstenaars, bezocht hij evenementen, tentoonstellingen, muziekoptredens, danspodia, theatervoorstellingen… Al wat maar iets met kunst te maken had, boeide hem en legde hij met zijn camera voor kunstpoort vast. Hij bezat een aparte persoonlijke beeldtaal die perfect aansloot bij de visie van kunstpoort. Bert filmde met een objectieve, informatieve blik.met heel veel empathie.
Bert was erbij vanaf het eerste uur, mei 2015. Daar zijn we hem dankbaar voor.
Bert, we vergeten je niet. Je stond aan de wieg van Kunstpoort, je blijft in ons kunsthart, voor altijd.
Kathleen en Eric, Magda, Bip, Diana, Rik
collega’s kunstpoort


Blijvende herinneringen aan een veelzijdig reporter, een warme collega en boeiend persoon.
Mijn innige deelneming aan de familie van Bert.
Magdalena


Met grote verslagenheid verneem ik het nieuws over het overlijden van Bert. Het is een enorme schok, vooral omdat ik niet wist dat hij ziek was. Onlangs maakte ik me nog de bedenking dat het al een tijdje geleden was dat ik een filmpje van zijn hand op Kunstpoort had gezien. Ik dacht dat hij het, gezien zijn leeftijd, misschien wat rustiger aan wilde doen.

Hoewel onze fysieke ontmoetingen schaars waren, bleven we nauw verbonden via mail. Wanneer iemand van ons een nieuw stuk of een nieuwe reportage publiceerde, werden we daarvan op de hoogte gesteld via mail. Bert stond erom bekend dan steevast een welgemeend pluimpje of waardevolle, positieve kritiek te geven.

Bert was een prachtige man, zowel letterlijk als figuurlijk. Hij was een uitstekende filmer en reporter die volledig opging in zijn werk. Hij stak ontzettend veel tijd en energie in zijn reportages en kon er  met een aanstekelijk enthousiasme over vertellen. Dat deed hij, net als wij allemaal bij Kunstpoort, volledig vrijwillig en puur uit passie voor de kunst en de medemens.

We herinneren ons Bert als een uiterst boeiend persoon. Hij was oprecht geïnteresseerd in de mensen om hem heen en toonde zich altijd ondernemend. Hij was iemand die intens van het leven genoot en daardoor ook ontzettend graag gezien werd door iedereen die hem kende.

Zijn warme persoonlijkheid en zijn prachtige bijdragen zullen enorm gemist worden binnen ons team. Ik wens zijn echtgenote en familie ontzettend veel sterkte en troost toe in deze moeilijke periode.

Met oprechte deelneming,
Bip
Bernadette


Droevig nieuws inderdaad. Ik heb Bert niet persoonlijk gekend, wel zijn videoreportages met interesse bekeken. Met veel zorg gemaakt, zonder franje, to-the-point, altijd af. Wat jammer dat hij er niet meer is. Sterkte en innig medeleven.
Rik


Het komt hard bij mij aan. Annus horribilis.
Ik kan niet veel meer toevoegen. Ik vind het triest, hij was altijd ondernemend.
Eric


Link naar de laatste reportage die Bert maakte.
https://kunstpoort.com/2026/02/08/de-sluiter-van-de-camera

Link naar de kunstpoortpagina waarop Bert enkele van zijn videoreportages bundelde.
https://kunstpoort.com/videoreportages/

Kathleen, Eric, Magda, Bip, Diana, Rik

PLAYGROUNDS expo, een broedplaats voor creativiteit

Tekst en foto Kathleen Ramboer

Er zijn zo van die gesprekken die je pakken energie bezorgen en je prikkelen om instant alles neer te pennen. Mijn gedachtewisseling met curator van Playgrounds, Sam Timmerman en co-curator Janne Gistelinck, was er zo eentje. Het kriebelde om onmiddellijk aan de slag te gaan.
Playgrounds, een expo met tekenkunst als rode draad, in 2025 in het leven geroepen door Sam Timmerman, kent nu zijn vierde editie. Beide curatoren zijn bezige bijen: Sam is kunstenaar/tekenaar en Janne is textielkunstenares, ook bedrijvig in organisaties als Not Your Muse en House Of Bones Art Collective. Persoonlijkheden die je een boost bezorgen.

Wat oorspronkelijk kleinschalig begon is nu uitgegroeid tot een expo met 114 kunstenaars en evenveel werken. De technieken zijn enorm divers en stilletjes aan kijken Sam en Janne verder dan de tekenkunst. Ze spelen met de grenzen tussen tekenkunst en andere disciplines zoals film, sculpturen, collages, strips… Ook met textiel kan je tekenen en schilderen, dat bewijst de huidige biënnale van de Schilderkunst. De werken hangen vrolijk te wezen, vertonen een heerlijke levenslust, zijn soms humoristisch maar ogen ook af en toe ernstig. Enkele bevatten een reflectie op het leven.

links Janne Gistelinck bij werk van Maarten Ingels, Hanna Rvsnborg, Alina Cristea
rechts Sam Timmerman bij werk van Maarten Inghels, Ellen Dhondt, Alina Cristea

De opbouw is volop bezig. Ik zie Sam Timmerman en Janne Gistelinck wikken en wegen, kunstwerken combineren met een oog voor detail, ritme, beweging, kleur, formaat, de ruimte… Ik noem het een beetje oneerbiedig ‘puzzelen’. Sam stelt zich terecht de vraag: Wat heeft een cartoonist optisch, niet inhoudelijk, gemeen met een fotograaf, een filmmaker met een beeldhouwer? Ontstaat er synergie als je die samenbrengt in een ruimte? De naam Playgrounds verklaart veel, vindt Janne. Volgens haar spelen ze een visueel spel. Illustratie blijft een opvallend element maar het narratieve maakt nu soms plaats voor abstractie. De kunstwerken gaan in dialoog, versterken elkaar. Disciplines blijken niet altijd sterk afgebakend. Toen de curator 20 was, benaderde hij de zeefdrukken van Andy Warhol als schilderijen.

van links naar rechts werk van
Céline Hudreaux, Janne Gistelinck + Victor Verhelst,
Eleni Papadopoulou + Ellen Pil

Het beetje van de opbouw die ik meemaak laat vermoeden dat hier een fantastische expo groeit, eentje die ik niet mag missen. Playgrounds blijkt een staalkaart te bieden van wat vandaag de dag mogelijk is, ook buiten het hokje. De curatoren tonen zowel toegankelijke als meer hermetische kunst. Natuurlijk heeft de kunstscene interesse, toch mikken ze op een breed publiek. En wie weet lokt de vernissage heel wat kunstenaars, kunstenaars die elkaar ontmoeten en die hier de basis leggen voor een fijne samenwerking. De ene is een filmmaker, de ander een beeldhouwer, illustrator… waarom zouden ze niet samen een project opstarten?

links werk van Gilles Dusong
rechts werk van Maria Farré

Hoe werkt zo een co-curatorschap, wie selecteert de kunstenaars?
Sam legt de contacten, zorgt voor een mailing. Janne volgt alles op. De keuze van de werken ligt in handen van de kunstenaars. De curatoren doen aan prospectie en bezoeken expo’s van laatstejaars. In de toekomst willen ze de kunstenaars opzoeken in hun atelier, mee gaan in hun creatie proces. ‘Niet op een dwingende manier, samen exploreren wat de mogelijkheden zijn.’ beweert Janne.
De ‘nieuwe lichting’ geven ze de kans relaxed tentoon te stellen, zonder stress, in een veilige omgeving. Voor anderen kan Playgrounds een try-out betekenen om een nieuwe, voor hen ongewone creatie op het publiek los te laten.
Onder de 114 namen merk ik voor mij enkele bekende zoals Carll Cneut, Charel Pycke,  Erika Cotteleer, Hans Vandekerckhove, Ines Raspoet, Penelope Deltour, Joke Raes, Ritsart Gobyn, Sarah Yu Zeebroek, Tine Guns, Sven Boel…
Waren die onmiddellijk enthousiast om mee te werken, vraag ik me af. Sam repliceert. De grotere namen vinden het positief om met jonge creatieve mensen tentoon te stellen. Ze vinden het fijn dat een divers en ook jong publiek belangstelling toont voor Playgrounds. Carll Cneut bijvoorbeeld werkt voor de derde maal mee, dat betekent toch iets?

Om financiële redenen nemen enkel Belgische kunstenaars of buitenlandse kunstenaars wonend in België deel. Het kostenplaatje van de verzendkosten blijkt de grote spelbreker te zijn.
Toch blijven Sam en Janne nadenken over diversiteit, andere culturen, mensen met een migratie achtergrond. Ze geloven in wat een groep mensen samen kan bereiken. Daar heeft onze maatschappij nood aan, beweert Janne. De tijd is rijp.
Een stap in die richting is alvast de samenwerking met Kunst in huis en kunstwerkplaats De Zandberg – Harelbeke. De Zandberg biedt atelierruimte en ondersteuning op maat aan kunstenaars met een mentale beperking. Playgrounds presenteert enkele illustraties van kunstenaars residerend in De Zandberg.
Een volgende stap is een samenwerking van House of bones collectief, Not Your Muse en Playgrounds onder een VZW.
Graag vermelden we ook dat de expo Playgrounds kon rekenen op de financiële steun van CultuurGent.

Nog een woordje over de uitnodiging in een stijl refererend naar de vorige edities. Door de tijdrovende organisatie van Playgrounds staat de persoonlijke artistieke activiteit bij Sam op een laag pitje. Gelukkig vond hij de tijd voor de creatie van het campagnebeeld. Manueel getekend en digitaal ingekleurd laat de tekening subtiel de structuur van de achtergrond doorschemeren. Dit alles maakt van het ontwerp de perfecte eyecatcher voor de tentoonstelling.

Playgrounds nodigt je uit te genieten van de ongebreidelde fantasie van tekenaars, kunstenaars die met pen, potlood, borstel, schaar, camera, naald, draad… in hun bagage je meeslepen in een overdonderende rollercoaster. Zeg als kunstliefhebber ja tegen deze boeiende trip langs hedendaagse illustraties, tekeningen, sculpturen of wat dan ook. En… droom alvast van een volgende editie. Die komt er zeker!

Tekst en foto Kathleen Ramboer

INFO

PLAYGROUNDS
Zebrastraat
9000 Gent
Curatoren: Sam Timmerman & Janne Gistelinck
In samenwerking met: Kunst in Huis & Kunstwerkplaats De Zandberg

open van 17 september tot 4 oktober
Opening: Donderdag 17 september 2026 van 18:00 tot 22:00
Openingsuren: telkens van woensdag tot zondag 14:00 – 18:00

deelnemers
w/Aaron Victor Peeters, Adelheid De Witte, Alina, Cristea, Anneka Robeyns, Arnaud Rogard, Aurélie Bayat, Babette Van Rafelghem, Benjamin De Backer, Beppe Geerts, Carll Cneut, Casimir Desmet, Céline Hudréaux, Celine Aernoudt, Charel Pycke, Chiara Lammens, Coralie Laudelout, Dolores Bouckaert,Eleni Papadopoulou, Elisa, Maenhout, Elise Willems, Eliza Pepermans, Elke Van Kerckvoorde, Ellen Dhondt, Ellen Pil, Erika Cotteleer, Eva Vermeiren, Fia Cielen, Flore Tanghe, Gabri Molist, Gilles Dusong, Hanna Hollevoet, Hanna Van Dun, Hans Vandekerckhove, Hazel Ver Moesen, Ilke Heuts, Indre Svirplyte, Iris Devriendt, Isabelle Lecluyse, Isabelle Vandenabeele, Jade Kerremans, Jana Van Ongevalle, Jan Van Der Veken, Janne Gistelinck, Joeri lsta, Joke Raes, Jolijn Baeckelandt, Juliette Van Dessel, Kaat Michielsen, Kato Bouckaert, Kenny Callens, Klaas Vanhee, Klaus Compagnie, Korneel Detailleur, Lenja Van Laeken, Lidia Sciarrotta, Liesbeth Van Heuverswijn, Lieselotte Vloeberghs, Lien Buysens, Lisa Ottenburgh, Lore Smolders, Louie Mauws, Louisa Roels, Louise Cremers, Louise Daneels, Louis Dewitte, Loulou João, Lukas Verstraete, Lysandre Begijn, Maó Van Dongen, Maarten Inghels, Maria Farré, Martha Verschaffel, Maurits Verstraete, Maxim Ryckaerts, Merel Van de Casteele, Morgane Trebus, Nel Maertens, Niels-Jan Tavernier, Nina Gross, Nina Van denbempt, Penelope Deltour, Peter Van Den Ende, Phebe Hermans, Pom Koo, Randoald Sabbe, Ritsart Gobyn, Robbert & Frank, Sam Ballet, Sam Scarpulla, Sara Bomans, Sara Boumkwo, Sarah Vandeursen, Sarah Yu Zeebroek, Sare Hoste, Sebastiaan Van Doninck, Sofie Vandevoorde, Spencer Bogaert, Stefan Clappaert, Steven Antonio Manes, Surya Evens, Sven Boel, Tamara Van San, Telma Lannoo, Tine Guns, Tom Borremans, Tom Schamp, Veronika Bezdenejnykh, Victor Verhelst, Warre Mulder, William Ludwig Lutgens, Yasmine Willems, Yingda Dong

https://www.instagram.com/timmerman_sam/
https://www.instagram.com/playgrounds.official
https://www.jannegistelinck.com/nl

https://www.zebrastraat.be/nl/culture/670/playgrounds
https://www.kunstwerkplaatsdezandberg.be/
https://www.kunstinhuis.be/

https://www.instagram.com/notyourmuse_space/
https://www.instagram.com/houseofbones_collective/




Over een expo die niet is wat hij lijkt te zijn…

tekst en foto Kathleen Ramboer

Galerie Drie ‘All the flowers that you planted, mama…’
kunstenaars Jean De Groote – Petrus De Man
Samenstelling Jeroen Laureyns

De deur van Galerie Drie staat uitnodigend open. Eenmaal over de drempel krijg ik onmiddellijk de voor de expo geselecteerde werken in het vizier. Ze staan klaar om ze op de gewenste plaats op te hangen. Twee merkwaardige getormenteerde zelfportretten van de kunstenaars Jean De Groote en Petrus De Man overschouwen het geheel. Het zelfportret van Jean De Groote doet me onmiddellijk denken aan de kunstenaar Oscar Kokoschka die in zijn portretten verder kijkt dan het uiterlijke en de innerlijke ziel blootlegt. Petrus De Man beeldt zich af met sprekende, doordringende en onderzoekende ogen die diep in de ziel kijken. De beeldtaal van de twee schilderijen loopt sterk uiteen. En toch later blijkt uit het gesprek met kunstrecensent Jeroen Laureyns dat de kunstenaars veel raakpunten hebben. De twee kunstenaars zijn opgeleid als grafici, wat aanwezig is in hun werk. Beide zijn tweelingen. En er is meer.

zelfportret Jean De Groote

zelfportret Petrus De Man

Het zaadje voor de expo ‘All the flowers that you planted, mama…’ werd geplant op een december maandag in het jaar 2025. Jean De Groote en Petrus De Man waren te gast op het seminarie Minima Docta in Gent. De aanloop naar dit gesprek was de uitgave van twee monografieën bij uitgeverij MER, één over Jean De Groote, de andere over Petrus De Man. Beide kunstenaars getuigden in het boek en tijdens het gesprek, over het misbruik in de kerk, Jean als klokkenluider, Petrus als slachtoffer. Galeriehouder Guy De Dapper volgde de lezing, was aangegrepen door de getuigenis, de moed van de kunstenaars en vroeg of ze interesse hadden in een vervolg onder de vorm van een expo. Met Galerie Drie vonden ze de ruimte om hun verhaal te brengen, de tijd is er rijp voor.

Bij een eerste kennismaking met het werk van beide kunstenaars en een blik op de expo meen je als kunstliefhebber niet geëngageerde kunst te aanschouwen, kunst die enkel hangt mooi te wezen. Petrus De man schildert zich een persoonlijk universum: een grappig ‘Art brut’ figuurtje, een manneke ‘De Man’, dwaalt rond in een gestructureerde chaos van vlakken en lijnen tussen kleurrijke organische florale vormen, bladeren, bloemen en takken. Een mediterrane explosie van kleur stemt de kijker vrolijk.
Jean De Groote toont hier slechts een glimp van zijn onmetelijk oeuvre dat hij passioneel dag na dag bijeen schildert in zijn atelier op een eerste verdieping uitkijkend op een stil Vlaams landschap. Ik leerde zijn werk en persoon kennen via een schilderij, op LinkedIn gepubliceerd. Tussen de beeldenstroom trok een geel banaal memovelletje, subliem geschilderd, mijn aandacht. Het schilderij intrigeerde me mateloos. Ik vond het museumwaardig. Later ontdekte ik meerdere verstilde contemplatieve filosofisch getinte werken waarin hij het ding ‘an sich’ weergeeft, een onbeduidend voorwerp sacraliseert. In Galerie Drie presenteert hij bloemen en bomen, meestal geïsoleerd, zonder referentiepunten, rechttoe rechtaan, ontdaan van het anekdotische. De werken zijn, op het eerste zicht, van een charmante sublieme eenvoud. Schijn bedriegt.  
De canvassen en tekeningen van beide lijken ontzettend toegankelijk en toch stel ik me de vraag: Valt hun kunst wel helemaal te vatten? Wat ventileren ze?

links werk van Petrus De Man rechts bloemen van Jean De Groote

links schilderij van Jean De Groote – rechts tekening van Petrus De Man

Bij Petrus De Man schuilt in elke getekende lijn de herinnering aan het trauma dat zijn jeugd ontsierde.
Ik citeer graag in deze context de volgende uitspraken:
‘Een geest die gealarmeerd is kan rust vinden in handenarbeid, in zintuigelijke handelingen. Ook het lichaam is op zoek naar herstel.’ Jeroen Laureyns
‘De tekening links met een figuurtje liggend op een tafel verbeeldt een kind dat geslachtofferd werd. De 2 figuren op het stapelbed zijn niet alleen een verwijzing naar het feit dat hij een tweeling is maar ook naar de splitsing die in je bewustzijn plaats vindt als je slachtoffer bent van seksueel misbruik, een verwijzing naar de dissociatie die hierdoor ontstaat.’ Jeroen Laureyns
‘Vaak weet mijn hand het beter dan ikzelf.’ Petrus De Man

tekeningen van Petrus De Man

Bij Jean De Groote verbergen de bloemblaadjes zware thema’s als misbruik in de kerk, het verhaal van een donkere periode na zijn getuigenis. De opduikende rode bloemen laten vermoeden dat hij stilaan het diepe dal verlaat. Kunst kan helend zijn.
De canvassen en tekeningen van beide ontstaan vanuit het innerlijke en nodigen de toeschouwer uit in dialoog te gaan met het doek, om via een persoonlijke levenservaring het canvas te exploreren, onder de huid van de verf te kruipen. Met hun kunst trachten beide kunstenaars het onbegrijpelijke te vatten.

links werk van Petrus De Man rechts van Jean De Groote

De geselecteerde werken voor de expo verbeelden niet expliciet het zware thema, onderliggend hebben ze wel verbinding met het onderwerp. Jeroen Laureyns geeft me wat meer duiding.

‘We wilden geen expo organiseren met de nadruk op  het seksueel misbruik.  Bloemen, de tuin, kleur staan hier centraal. De florale elementen zie ik als een metafoor voor herstel, een terugkeer naar de vreugde in het leven.’ Jeroen Laureyns

Vanwaar deze titel ‘All the flowers that you planted, mama… ?’ vraag ik de curator.
‘De titel komt uit het lied van Sinéad O’Connor ‘Nothing compares 2 U.’
All the flowers that you planted, mama, in the back yard
All died when you went away
‘Het lied verwijst naar de verhouding die ze had met haar moeder. Haar moeder, verbleef tijdens haar jeugd in een katholiek internaat in Ierland en vereerde op een ziekelijke manier de paus. Ze mishandelde haar dochter Sinead O’Connor zowel mentaal als fysiek. De titel van de expo refereert naar die donkere periode. Reactie bleef niet uit. Sinéad O’Connor rebelleerde, gedroeg zich opstandig. Tijdens haar zangcarrière verscheurde ze in 1992 live op de Amerikaanse televisie een foto van de paus. Dat betekende het einde van haar carrière in Amerika, ook platenmaatschappijen lieten haar vallen. Dat las ik allemaal in het boek ‘Wat ik me herinner’ van Sinéad O’Connor. In de documentaire uit 2022 ‘Nothing Compares’ uit de zangeres dat haar moeder zelf slachtoffer was van de bijzonder vrouwonvriendelijke katholieke Ierse machtscultuur.
Toevallig, bij een bezoek aan het atelier van Petrus De Man, zagen we werk dat hij schilderde na de dood van zijn moeder. Kleurrijke florale en organische vormen op een donkere achtergrond…’ Jeroen Laureyns
Een betere titel kon de curator niet bedenken.

schilderijen Petrus De Man

Zowel Jean De Groote als Petrus De Man werken in de luwte. Ze timmeren al jaren aan hun kunstenaarschap en verlangen ongetwijfeld meer erkenning. Naar mijn mening horen ze thuis in het rijtje van bekende sterke hedendaagse kunstenaars. Wie weet is deze expo in galerie drie ‘All the flowers that you planted, mama…’ een stap, hoe groot of klein die ook is, een stap in die richting.

Tekst en foto Kathleen Ramboer

INFO

ALL THE FLOWERS THAT YOU PLANTED, MAMA
Jean De Groote – Petrus De Man
samenstelling Jeroen Laureyns

opening vrijdag 18 september 2026
19u – 22u
expo van 19 september tot 4 oktober

openingsuren
vrijdag 9u – 18u
zaterdag 9u – 18u
zondag 9u – 14u

Galerie Drie
Sint-Amelbergastraat 3A
Gent

https://www.jeandegroote.com
https://www.instagram.com/jean_de_groote/
https://www.petrusdeman.be/
https://www.instagram.com/galeriedrie/

Talking Threads

Tentoonstelling textielkunst I Tale Art Gallery

Deze tentoonstelling vertrekt vanuit het textiele verleden van de galerie. In de voormalige naaifabriek krijgt textiel opnieuw een centrale plaats, ditmaal als artistiek medium.  De tentoonstelling toont een grote diversiteit aan technieken, waarin traditioneel handwerk samengaat met hedendaagse experimenten. Talking Threads brengt een aantal hedendaagse kunstenaars en ontwerpers samen die textiel inzetten als een medium van communicatie binnen hun actuele artistieke context.

Grote, ruimtelijke beelden gaan in dialoog met kleine, bijna minutieuze werken die vragen om een aandachtige blik. Sommige kunstwerken ontstaan uit trage en repetitieve handelingen, waarin het maken zelf een vorm van denken wordt. Uren van concentratie en aandacht worden als het ware in het materiaal opgeslagen. Andere kunstenaars maken gebruik van industriële processen en technieken. Handwerk en industrie staan hier niet tegenover elkaar, maar ontmoeten en versterken elkaar. Zo beweegt textiel zich voortdurend tussen het persoonlijke en het collectieve. Elk werk ontwikkelt een eigen taal, opgebouwd uit ritme en textuur.

Zoals afzonderlijke draden samen een structuur vormen, ontstaan ook in deze tentoonstelling verhalen en verbindingen met werken van verschillende kunstenaars in relatie tot elkaar, soms zichtbaar aan de oppervlakte, soms verborgen in de vezels.
tekst curator Han De Corte

Deelnemende kunstenaars

Sébastien Alouf is een multimediakunstenaar en beeldend ambachtsman wiens werk wordt gedreven door een voortdurende nieuwsgierigheid naar materialen, oppervlakken en reproductietechnieken. Na zich te hebben verdiept in collage, tekenen, schilderen, gedrukte beelden en video, richt hij zich nu ook op textiel als nieuw experimenteel terrein.

Sébastien Alouf gebruikt tufting niet om tapijten te maken, maar om werken te creëren die eerder wandtapijten ‘tapestry’ zijn. Hij kiest er systematisch voor om de achterkant van zijn werken te tonen, waarbij hij wol in jute weeft. Dit geeft het werk een ruwere uitstraling en brengt de beeldtaal dichter bij het gevoel van ontheemding dat kenmerkend is voor zijn tekeningen en schilderijen.

Wat hem vooral interesseert aan deze techniek, is de beperking die het materiaal zelf oplegt. Omdat wol minder kneedbaar is, dwingt het hem tot radicalere keuzes, die hij vervolgens weer kan meenemen in zijn schilderpraktijk. Voor Sebastien Alouf wordt elke techniek een manier om van de andere te leren: de beperkingen, gebaren en mogelijkheden die inherent zijn aan elk medium, voeden zijn praktijk als geheel. In zijn werk leert de ene techniek de andere altijd iets bij.
Tekst Sebastien Alouf

Sam Druant is gevestigd tussen Antwerpen en Göteborg en werkt met verschillende media, variërend van textiel, aquareltekeningen, tekst en olieverfschilderijen. Ze behaalde een BA en MA in textielontwerp aan de LUCA School of Arts in Gent (BE) en een MFA in Beeldende Kunst aan HDK-Valand, Universiteit van Göteborg (SE). Het werk van Sam Druant is gebaseerd op onderzoek en een methodologie van het verzamelen. Tijdens dit proces gaat ze in op een constellatie van bronnen in haar omgeving, waaronder beelden, teksten, theorieën en gesprekken, terwijl ze deze materialen in haar praktijk verwerkt, interpreteert en hervormt.

Voortbouwend op alternatieve vrouwelijke mythologieën en feministisch denken, onderzoekt Druant in haar werk verlangen, monsterlijke lichamen, zorg voor het (vrouwelijke) lichaam en de complexiteit van het menselijk bestaan. Door middel van een speelse en ironische beeldtaal doorbreekt ze dominante westerse standpunten door tegenverhalen en maatschappijkritiek te introduceren. Haar praktijk omvat vaak het activeren van installaties door middel van bijeenkomsten, waarbij een gemeenschappelijke ruimte wordt gecreëerd om ervaringen uit te wisselen, verbindingen te bevorderen en alternatieve toekomsten te verbeelden.’
Vrije vertaling via deepl.com – originele tekst in Engels van Isa Van den Wouwer – tekst overgenomen van https://www.instagram.com/taleartgallery.be/

Marie Mees (°1956, woont en werkt in Gent) maakt textiel waar pure eenvoud en aandacht voor detail elkaar vinden. In haar creaties vloeien kunst en design naadloos in elkaar over. Een liefde voor traditionele vaardigheden van het handmatig spinnen en weven van textiel vormt haar vertrekpunt. Ze werkt samen met lokale ambachtslieden in Nepal die met Tibetaanse hooglandwol kwalitatief en duurzaam handwerk maken. Op haar uitnodiging kleuren ze de wol vegetaal in secuur uitgekozen egale tinten, weven ze tot specifieke formaten met uitgebalanceerde kleurverhoudingen. Een professionele ethiek die respectvol omgaat met de lokale praktijk staat hierbij centraal. Marie Mees componeert de materialen vervolgens gevoelsmatig tot een zintuiglijke ervaring door ze te verweven, te verknippen en/of te bewerken met subtiele accenten. Zodoende ontstaan kleine, intieme textiele collages naast minimalistische lopers – ook wel ‘textielpanden’ genoemd. Hangend of liggend verkennen ze de grenzen tussen kunst, architectuur en materie. Ze verbinden tijd en ruimte, en maken een stille sereniteit invoelbaar.

Marie Mees had daarnaast een ontwerpbureau Maison Mees – Biasino. Ze dachten er ideeën uit voor o.a. architecten als Marie-José Van Hee en Robbrecht & Daem, Galerie Maniera en design label Valerie_Objects.
Marie was ook master mentor op Luca School of Arts.
Tekst Sofie Crabbé, 2024

Lisette de Greeuw (°1990) is een Nederlandse kunstenares die in België woont en werkt. Ze studeerde af aan de LUCA School of Arts in Gent met diploma’s in beeldende kunst (2012) en textiel (2014). Ze voltooide de postdoctorale opleiding aan het HISK (Hoger Instituut voor Beeldende Kunsten) in Gent (2018–2019).

De Greeuw was resident aan de Rijksakademie van beeldende kunsten in Amsterdam (2021-2023) en heeft onder meer residenties voltooid aan de Cité internationale des Arts in Parijs (2024) en bij Kouraku Kiln in Arita, Japan (2026). Ze ontving beurzen van het Mondriaan Fonds, waaronder de Artist Basis-beurs (2025-2029) en diverse beurzen van Flanders State of the Arts.

Haar werk is te zien geweest in solo- en groepstentoonstellingen bij instellingen en galeries, waaronder FRAC Grand Large in Duinkerke, M HKA in Antwerpen, S.M.A.K. in Gent, Josilda da Conceição Gallery en galerie dudokdegroot.

De Greeuws praktijk combineert tekenen, textiel, borduurwerk en installaties. Haar werk onderzoekt transformatie, materialiteit, taal en systemen, vaak door middel van processen van herhaling, vertaling en verandering. Haar werk is opgenomen in collecties zoals die van het LAM Museum, de collectie van de Rijksakademie, Stichting Strand Links, Meijers Verzekeringen, de AH-collectie, Mertens Frames en diverse particuliere collecties in Nederland, België en het buitenland.
Tekst overgenomen van https://www.instagram.com/taleartgallery.be/

In haar werk onderzoekt Emma Van Roey de kwetsbaarheid van het menselijk bestaan, de vergankelijkheid van materialen en onze verhouding tot tijd. Materiaal en handeling vormen daarbij het vertrekpunt. Van Roey werkt onder meer met zand, draad, hout en textiel. Deze materialen dragen een fysieke kwetsbaarheid in zich. Zand laat zich niet vastgrijpen, draad is dun en breekbaar, hout biedt houvast maar is te gelijk onderhevig aan tijd. Door deze materialen samen te brengen probeert ze iets te omhullen en vast te houden wat in wezen niet vast te houden is. Door het tijdelijke karakter van haar installaties zichtbaar te maken, confronteert Emma de toeschouwer met de eigen kwetsbaarheid en eindigheid. Haar werken nodigen uit om stil te staan bij wat er is, wat verloren gaat en wat we proberen vast te houden.
Tekst overgenomen van https://www.instagram.com/taleartgallery.be/

Binnen de praktijk van Amandine David, die zich beweegt tussen traditionele ambachten en digitale productie, verschijnen artefacten als materiële sporen van een voortdurend proces van leren, delen en samenwerken. Door samen te werken met ambachtslieden, programmeurs en architecten, en door datgene wat doorgaans als context wordt beschouwd zoals technische kennis, disciplinaire tradities en sociale culturen op de voorgrond te plaatsen, creëert Amandine ruimte voor multidisciplinaire dialogen. Vanuit de samenwerkende oorsprong en het open karakter van haar werk is Amandines praktijk zich steeds bewust verbonden met de sociale structuren van het delen die elke ontwerppraktijk omringen.

Weven staat centraal in Amandines praktijk: als instrument voor een kritische reflectie op technologie, als medium om ambachtelijke kennis te archiveren en als ruimte voor dialoog. Ze beschouwt weven als een ‘transparante’ technologie, waarvan de structuur de handelingen, de tijd en de materialen die bij het maakproces betrokken zijn zichtbaar maakt. Door weven en programmeren met elkaar te verbinden, vervaagt Amandine de grenzen tussen ambachtelijke en digitale technieken en brengt ze hun overeenkomsten en gedeelde geschiedenis aan het licht.
Tekst overgenomen van https://www.instagram.com/taleartgallery.be/

Victor Verhelst is een Belgisch beeldend kunstenaar die zich bevindt op het snijvlak van digitale media, ruimtelijk ontwerp en materiële innovatie. Geworteld in het doorlopende digitale universum van ‘TRIPPY VEGAS’, een zelfuitbreidende virtuele metropool, vertaalt zijn autonome praktijk digitale doeken naar tastbare, fysieke media. De esthetiek van Verhelst wordt gedefinieerd door de vervorming en juxtapositie van 2D- en 3D-beeldvlakken, wat resulteert in een uitgesproken dialoog tussen kant-en-klaar digitaal beeldmateriaal en traditionele tactiliteit, variërend van risografie en grootschalig textiel tot interactieve gametechnologieën.

Eind juni 2020 verliet hij het collectief ‘Les Monseigneurs’, waarvan hij medeoprichter was, om zijn eigen koers te varen. Sindsdien heeft Verhelst gewerkt aan meerdere belangrijke kunstprojecten.

Verhelst is nauw betrokken bij de lokale industrie en ambacht, en werkt regelmatig samen met regionale producenten, zoals blijkt uit zijn textielinstallatie ontwikkeld in samenwerking met Fedustria voor het WONDER Creativity Festival. Zijn multidisciplinaire aanpak overbrugt de kloof tussen hedendaagse kunst, commerciële innovatie en de openbare ruimte, met gerealiseerde projecten voor vooraanstaande culturele instellingen naast opdrachten voor zakelijke partners zoals Volvo en ruimtelijke integratieprojecten voor de Rijksbouwmeester in Nederland. Het werk van Verhelst geniet aanzienlijke nationale en internationale erkenning. Hij ontving de publieksprijs voor ‘Young Belgian Talent’ tijdens de Sabato Design Awards en behaalde brons bij de Henry van de Velde Awards 2026 voor zijn debuutpublicatie, die tevens meerdere internationale erkenningen ontving in grafische vormgevingswedstrijden. Om zijn stempel op de openbare ruimte verder te versterken, onthult Verhelst in het najaar van 2026 een permanent, locatiespecifiek kunstwerk voor de heropening van Design Museum Gent.
Tekst overgenomen van https://www.instagram.com/taleartgallery.be/

Vanaf het begin voelde Maren Dubnick aan dat haar werk zich zou bewegen tussen het intieme en het publieke, tussen het kleine en het monumentale. Het begon met de Epaississements, de ‘Verdikkingen’: objecten die zo met draad zijn omwikkeld en opgerold dat de verticale as geleidelijk overgaat in een spindelvorm, verdikt in het midden en taps toelopend aan de uiteinden. Twee primaire objecten zouden de basis vormen voor de weg die voor haar lag: de veiligheidsspeld en de zuil (in een ruimte).

De speld doet denken aan de eerdere opleiding van de kunstenares in de couture. Hij roept ook de familiale sfeer op. De kunstenares heeft aan veel van dit soort objecten gewerkt. Sommige doen denken aan de wereld van textiel, naalden, haakwerk. Deze voorwerpen zijn beladen met betekenis, geassocieerd met ‘vrouwenwerk’ en maken deel uit van het verweven verhaal van vrouwen en het huiselijke leven. Door deze specifieke voorwerpen op een bijna obsessieve manier te binden/verstrengelen, getuigt Maren Dubnick van een vorm van introversie, van eenzaamheid in het werk, van zelftroost/verlichting door het proces heen.
Vertaald via DeepL.com uit originele Engelse tekst van Virginie Mamet, 2024

Emma Desirée Comer
werkt op het snijvlak van weven en sculptuur. Met afgedankte visserstouwen als haar voornaamste materiaal onderzoekt ze spanning van zowel een fysieke als conceptuele kracht, aan de hand van weef- en knooptechnieken.

In haar geweven werken vertaalt ze de structurele eigenschappen, weerstand en tactiele kwaliteiten van touw naar wandtapijten, terwijl ze binnen haar sculpturale praktijk het materiaal herinterpreteert door middel van transformatieprocessen en traditionele ambachtelijke technieken.

Tekst overgenomen van https://www.instagram.com/taleartgallery.be/

Curatoren

Han Decorte (°1986) is curator en scenograaf, actief op het snijvlak van hedendaagse kunst, design en erfgoed. In haar tentoonstellingen verbindt ze inhoud, ruimte en beleving. Recent realiseerde ze Echoes of a Lost Garden, een tentoonstelling met hedendaagse kunst in Villa Les Zéphyrs in Westende.
Haar praktijk wordt gekenmerkt door een bijzondere aandacht voor de dialoog tussen historische collecties en hedendaagse artistieke praktijken. Zo cureerde ze History of the Future, een tentoonstelling geïnspireerd op de erfgoedcollectie van het Sint-Janshospitaal in Damme en Vrouwen van Papier in de Erfgoedbibliotheek Brugge, waarin de brieven van tweehonderd vrouwen aan Guido Gezelle centraal stonden. Vanuit dit historische materiaal ontstond een dialoog met werk van hedendaagse kunstenaars, dichters en schrijvers die zich door deze correspondentie lieten inspireren.
Naast haar curatoriële praktijk is Han Decorte teamcoördinator van Graphic Arts aan LUCA School of Arts Gent. Ze doceert er textielontwerp en geeft daarnaast les in productdesign aan LUCA Campus Genk. In haar onderwijs stimuleert ze studenten om abstract en conceptueel te denken, hun werk kritisch te bevragen en hun positie binnen de maatschappij bewust te onderzoeken.

Sophie De Somere studeerde af als licentiaat Kunstwetenschappen en maakte vervolgens meer dan tien jaar deel uit van het kernteam van internationaal gerenommeerd theatergezelschap Ontroerend Goed. Daarnaast was ze zeven edities lang programmator van het jongwerkprogramma van Theater Aan Zee.
Vandaag is ze de drijvende kracht achter haar eigen bedrijf ONBETAALBAAR. Gedreven door vakmanschap en verbeelding realiseert ONBETAALBAAR circulaire interieurs op maat. Van grootschalige ruimtelijke projecten tot unieke meubelstukken: elk ontwerp ontstaat vanuit aandacht voor materiaal, mens en vorm.
Naast haar ontwerppraktijk heeft Sophie een bijzondere passie voor kunst. Zo cureerde ze eerder VONK en RUIS in Gent. Momenteel ondersteunt ze Han Decorte bij het curatorschap van de groepstentoonstelling over textielkunst ‘Talking Threads’ bij TALE ART GALLERY
Doorheen haar parcours verbindt Sophie kunst, ontwerp en vakmanschap met een uitgesproken aandacht voor circulariteit en de waarde van materialen.
Tekst Tale Art Gallery

INFO

expo Talking Threads

Tale Art Gallery
Vlierzeledorp 12A
Vlierzele
20/09/2026 – 18/10/2026
Vrijdag – Zaterdag 14:00–18:00
Zondag 11:00–17:00

Opening zondag 20/09/2026
11u tot 18u
15u voorstelling van de kunstenaars door de curatoren

Finissage zondag 18/10/2026
De kunstenaars zijn aanwezig vanaf 14u

De vrijheid van deMagazijniers

Beschouwingen op de vooravond van de opstelling expo ‘deMagazijniers’

Tekst Kathleen Ramboer

Marc Mestdagh, bezieler van deWeverij, stapt graag in het ongewisse, wandelt vaak buiten de vaste paden. Eerst lanceerde hij de open call RIZOOM waarmee hij op zoek ging naar kunstenaars van 50 tot 67 jaar, ongeacht hun discipline of expo ervaring. Hij bood hen een springplank en gaf een steuntje in de rug tot verdere ontplooiing van hun kunst en tentoonstellingservaring. De bedoeling was ook om kunstenaars met elkaar en met hun publiek te verbinden en zo een netwerk op te bouwen..
Dit maal laat hij zich graag verrassen door deMagazijniers. Wie zijn ze deze dertien individuen? Hun kunst kent hij, wellicht niet voor 100 percent, maar hij volgt en apprecieert ze. De dertien kunstenaars namen in het verleden deel aan een expo in deWeverij. Tegenwoordig presenteren ze elk één werk in een kleinere ruimte van deWeverij: ‘het Magazijn’.

Marc Mestdagh geeft het groepje van 13 de kans nieuw werk of lang gekoesterd werk te exposeren. Enkele kunstenaars maakten werk in functie van de ruimte. Mini formaten of reuzegroot, kleurrijk of zwartwit, conceptueel of rechttoe rechtaan, vrolijk, poëtisch, melancholisch, figuratief of abstract…. sculpturen, textielkunst, fotografie, schilderkunst, tekenkunst, mixed media… kortom alles kan en alles mag.

Marc Mestdagh legt geen thema op, er zijn geen beperkingen, het curatorschap laat hij links liggen. Als organisator van de expo geeft hij de dertien kunstenaars de volle vrijheid en alle vertrouwen die ze nodig hebben om hun persoonlijke kunst te vieren. Deze tentoonstelling is een ode aan de vrijheid die elke kunstenaar nodig heeft en niet altijd krijgt. Met dit initiatief bewijst Marc Mestdagh dat deWeverij een ruimte is waar vragen gesteld worden, diverse stemmen gehoord, kritische, delicate of niet alledaagse meningen geopperd. deMagazijniers mogen hem en de toeschouwer verrassen met een onverwachte creativiteit. In deWeverij mag kunst schuren of behagen.

Als kunstenaar je eigen curator zijn voor een groepsexpo is niet eenvoudig. Het is balanceren tussen een persoonlijk trots gevoel over je eigen kunst en een objectieve selectie. Als organisator  kan je deze vragen stellen: ‘Staan de dertien kunstenaars kritisch genoeg ten opzichte van hun kunst?’ ‘Ontbreekt het de makers niet aan een frisse, onbevooroordeelde blik?’ De dertien leggen ongetwijfeld hun ziel bloot en tonen een persoonlijke visie.

links: gefotografeerd voor de opstelling – midden en rechts: gefotografeerd na het invullen van de ruimte

Initiatiefnemer Marc Mestdagh rest de moeilijke taak een overzichtelijke aantrekkelijke opstelling uit te dokteren die boeit, geen verwarring zaait en elk werk maximaal laat spreken. De rechthoekige, open museale ruimte waar het daglicht zich niet opdringt en toch voldoende aanwezig is, maakt het mogelijk om in deWeverij een tentoonstelling op te stellen op maat van het verlangen van de kunstenaar en het publiek. Deze groepsexpo opzetten met werk van 13 kunstenaars, heel divers in stijl, visie en techniek, is opnieuw een uitdaging voor Marc Mestdagh, een uitdaging die stilaan een gewoonte wordt.

Kunst is als een nalatenschap, een blauwdruk van de geschiedenis van de mens. …
Want zonder kunst is er geen vrijheid en helaas zonder vrijheid geen kunst.
Er valt nog veel te leren over kunst, daarom is het nodig om werken uit het verleden te beleven en werken die vandaag de dag gemaakt worden de ruimte te geven.
Citaat Akbar Ali-Akram, Voorzitter LVSV Brussel 2022-2023
En die ruimte geeft Marc Mestdagh aan de kunstenaars, letterlijk en figuurlijk.

We zijn benieuwd naar het resultaat, hoe de werken botsen of net niet en vooral naar de reactie van het publiek.

Tekst Kathleen Ramboer

INFO

Expo deMagazijniers
deWeverij
Dellaertsdreef 9
9940 Evergem (Sleidinge)
zondag 6 en zondag 13 september 2026
van 10u tot 18u
gratis toegang – de kunstenaars zijn aanwezig
https://deweverij.be/dm/

DE KUNSTENAARS

Anne-Marie Dhaluin, Mieke Van Den Ouweland, Bert Verhoest, Stefaan Vanhoutte, Kathleen Ramboer, Filip Dieusaert, Werner Van Lierde, Lieve Vanmaele, Els Baekelandt, Hilde Windels, Dick Schelpe, Mileen Malbrain en Katleen Van der Gucht

Deze kunstenaars presenteren ook elk één werk in het Magazijn, een kleinere ruimte van deWeverij. zie https://deweverij.be/magazijn/

In het Magazijn is ook een permanente selectie, met wisselend werk, van Marc Mestdagh te bekijken.

Op de valreep vernamen we nog dit:
Magazijnier/deelnemend kunstenaar Mieke Van Den Ouweland mocht deze week de Prijs van Cultuur, uitgereikt door Minister van Cultuur Caroline Gennez, in ontvangst nemen n.a.v. haar deelname aan de Biënnale Cultuurvuur in de plantentuin van Meise. Een deel van het werk zal ook te zien zijn in deWeverij!

Geen saaie ansichtkaarten maar muzikale berglandschappen als vertolker van emotie.

Tekst naar aanleiding van de expo ALPINEN
kunstenaar Ann Bonne, klankschappen in gemengde techniek

Tekst Kathleen Ramboer
Fotografie klankschappen Ann Bonne

Eeuwenlang bleef het landschap in de westerse schilderkunst ondergeschikt aan religieuze, mythologische of historische voorstellingen. Het landschap bleek helemaal niet het onderwerp. Met de opkomst van de romantiek wint het landschap aan betekenis als vertolker van diepe emoties, gevoelens, als metafoor voor het sublieme.

Ingepakt en klaar voor de expo

Ann Bonne voelt zich aangetrokken tot landschappen die ongrijpbaar zijn, een gevoel van vrijheid, schoonheid en spanning oproepen. Ze houdt van bergen, valleien… landschappen tussen herkenning en illusie, tussen droom en werkelijkheid, het romantische landschap. De bergen zijn haar atelier, brengen haar in een diepe concentratie, in een gemoedstoestand die haar bewogen ziel aanzet tot creëren. Ann is een romanticus, haar getekende landschappen zijn niet enkel een decor, een waarneming maar vooral één brok emotie. Ze zijn HET onderwerp.

Hoe kan je als kunstenaar omringd door monumentale bergen een gemoedstoestand verbeelden?
Als je van klassieke muziek houdt zoals Ann kan je je tekeningen en/of schilderijen toevertrouwen aan partituren, de schoonheid van de bergen projecteren op muziekpartituren die dienst doen als drager. Die partituren spelen letterlijk en figuurlijk met het getekende landschap of is het omgekeerd? Ann zorgt voor een geslaagde en gelaagde dialoog tussen muziek en beeldende kunst. Haar bergen stralen dynamiek uit, het zijn bergen waar muziek in zit, waar de wind haar weg zoekt tussen de vele notenbalken en muzieknoten.

Met Ann stappen we in een visueel avontuur doorheen een voor ons onbekend landschap dat we hopen ooit in een reële droom te ontdekken.
Ze speelt met penseelstiften, met zwarte lijnen van wax potloden, die zich een weg banen tussen muzieknoten en notenbalken, lijnen die bergen bouwen op partituren, partituren die elk kleur negeren en het witte gouache dal een kans geven. In dat dal schuilt stilte, een kleurloze eenzame stilte. Haar bergen zijn picturale tekeningen die schilderachtig zijn ook al komt er geen kleur aan te pas.

Ann Bonne An die ferne Geliebte L. van Beethoven
Plan Cernet Erde Valais 2025
aquawax potlood op partituur 30,2 x 46,5 cm

De partituren waar ze op werkt, kiest ze bewust, heel zorgvuldig, de waargenomen natuur bepaalt haar keuze. Het zijn partituren van  19de-eeuwse romantici: Schubert, Schumann en Mendelssohn. Inhoudelijk staan ze volgens Ann het dichtst bij haar houding t.o.v. het landschap, het landschap als subliem gegeven, het sublieme -onmetelijke- van Immanuel Kant. Die hunker naar het sublieme, een bijna religieus, mystiek gevoel verbeeldt Ann in deze getekende en/of geschilderde Alpen (voor haar zijn het Alpinen) zoals de Berner Alpen en de machtige Zwitserse Alpen langs de Rhône vallei. Deze tekeningen/schilderijen benoemt ze tot klankschappen. De partituren waarop ze tekent zijn de dragers waar vorm en inhoud,  maat, ritme, kleur en ruimte samenkomen.

Ann Bonne Ungeduld Der Schöne Müllerin
F. Schubert D 795
Staubbach Lauterbrunnen Suisse 2021
Pentelpenseel, gouache op partituur 30,3 x 46,8 cm

Ann treedt in de voetsporen van Mendelsohn. Ze trekt de bergen in en wandelt een stukje van de Mendelssohnweg in Wengen, boven Lauterbrünnen. Hier is ze sprakeloos, houdt de adem in bij het aanschouwen van de schoonheid van het indrukwekkende Jungfrau-massief. Vooral van de hieruit getekende klankschappen, daar houdt ze van. De jachtige expressieve schriftuur klimt naar de top, gaat een gevecht aan met de witte gouache tot een vleugje abstractie zich plotseling manifesteert. De kunstenaar is verslaafd aan bergen in beeld brengen. Haar carrière startte als portrettekenaar en evolueerde naar het evoceren van water en bergen. Berglandschappen verbeelden brengt haar een ongekende vrijheid om te balanceren tussen realisme en abstractie, om zich technieken toe te eigenen. Gelijkenis speelt minder een  rol, structuren en sfeer dus te meer.

Oud bladmuziek heeft ook  een fysiek verhaal. De aantekeningen van een muzikant, het verkleuren van oude partituren, vlekken… zijn voor een kunstenaar als Ann een welkom expressiemiddel. De vergeelde partituren verraden haar fascinatie voor tijd en vergankelijkheid. Voor mij betekenen deze klankschappen een wake-up call. Op 16jarige leeftijd leerde Ann de Zwitserse Alpen kennen. Deze bergen ondergaan door de klimaatopwarming een ongelooflijke gedaantewisseling. Gletsjers smelten en binnen een onbepaalde tijd  vertonen ‘haar’  bergen zich naakt, bekennen ze kleur. Melancholie overvalt me en stemt me somber. Wie weet wat brengt de tijd. Misschien kan Ann Bonne nu eindelijk zoals de bergen kleur bekennen en een link met haar waterschappen leggen door te schilderen met olieverf?

Ik vraag Ann of ze ook naar foto’s schildert? Nee want dan komt een veduta om het hoekje kijken. En plein air schilderen blijkt voor de kunstenaar in Ann een unieke beleving. Het licht verandert snel, de wind beroert het blad, geluiden dringen door in de zwarte lijnen en schaduwen schuiven over de muisgrijze, witte vlakken. Werken in situ bezorgt de tekening een levendige waarachtige sfeer. Ann voelt haar werk leven, vibreren zoals geluiden in haar hoofd. Ze hoort de muziek aanzwellen, hoewel ze deze niet afspeelt want ze kent de partituren. De stilte heeft ze lief. De concentratie stijgt ten top.

De partituurtekeningen, door de fysieke struggle van het plein air schilderen, zijn klein van formaat en vertonen toch een ongekende monumentaliteit. De bergketens treden buiten de randen van het blad, leven verder buiten het beeld. De compositie, het niet centreren van het landschap, dragen bij tot een magistraal gevoel, laten het landschap spreken en zingen.

Ann Bonne Das Zügenglöcklein Schubert D 871
Wengen ‘Mendelssohnweg’ Staubbach Bändli 2021
gouache, mixed media op partituur 30,4 x 46,8 cm

Ann is een romanticus in hart en nieren maar niet in de sentimentele zin van het woord. Ze houdt van de stijl van Delacroix, de teksten van Goethe op muziek gezet door de Oostenrijkse componist Franz Schubert, de monumentale Alpen schilderijen en ritmische symmetrie van de Zwitserse kunstenaar Hodler, en ja hoe kan het ook anders van Caspar David Friedrich, vermoedelijk de beroemdste schilder van de Duitse romantiek, de romantische kunstenaar steeds op zoek naar de overweldigende, oneindige en ontzagwekkende kracht van de natuur

Zoals bij de schilders van de romantiek zijn water en bergen haar geliefkoosde thema’s. Ze illustreren de queeste naar het sublieme, haar diep respect voor de natuur die onuitputtelijk is. Misschien ziet ze de bergen als metafoor voor het onvoltooide, de tocht van het leven, het uitzicht op het onbekende? Haar tekeningen zijn innerlijke en deels fictieve landschappen. Ze zijn een expressie van een allerindividueelste emotie.

Ann noemt zichzelf een tekenaar die schildert. Ze voelt verwantschap met Van Gogh die tekende met verf. Als tekenaar heeft ze aandacht voor structuur en voor het licht daarom schildert en tekent ze haar berglandschappen in zwart, wit en grijstinten.
Klimaatverandering zorgt ervoor dat bergen en gletsjers van kleur veranderen. Gletsjers smelten weg en laten donkere rotsen zien. Soms worden alpenweiden groener door hogere temperaturen, of kleuren ze rood door algen. Nu gaat Ann op zoek naar nieuwe avonturen, ze verlangt stilaan naar kleur, naar kleur op doek of op geprepareerd papier. De olieverf lonkt.
Cézanne voelde zich diep verbonden met de Montagne Sainte-Victoire en schilderde en tekende deze kalkstenenberg, zijn favoriete motief, wel 80 maal. Ook de fascinatie van Ann voor de bergen, de Alpen, kent geen grenzen, haar verhaal is nog niet af. Daarom zijn de bergen voor haar een metafoor voor ‘das Unvollendete’.

Tekst Kathleen Ramboer
Fotografie klankschappen Ann Bonne

INFO

Expo ALPINEN

Sint-Anna kasteel
Westeindestraat 1
9990 Maldegem

vernissage vrijdagavond 9 oktober 19 u

Openingsuren
vr 9, zat 10, zon 11 oktober 2026
vr 16, zat 17, zon 18 oktober 2026

open vrijdagen en zaterdagen van 13u30 tot 18 u
zondagen van 11 u tot 18 u

https://annbonne.wixsite.com/arts

Protest voor Muziekmozaïek

Tekst en foto Eric Rottée

Bij Kunstpoort doen wij niet aan politiek, behalve door ons engagement voor de amateurkunsten. Vaak maken wij reportages over evenementen die op touw gezet worden door amateurkunstenorganisaties in Vlaanderen. Die zijn altijd goed georganiseerd en boeiend. Dat de Vlaamse Regering en minister van Cultuur Caroline Gennez de subsidies voor cultuur wil verminderen is te begrijpen maar het wegvallen van alle structurele werkingssubsidies voor één van de organisaties is niet te vatten. Dit overkomt nu Muziekmozaïek. Vorige zondag werd een protest georganiseerd. Ik heb een symbolische foto gemaakt die weergeeft waar de organisatie onder andere voor staat: de jeugd.

Wij volgen op de voet wat de komende weken gaat gebeuren. Wij vermoeden dat de discussies over de subsidies nog lopen, of op zijn minst dat gesprekken zijn gepland.

Meer informatie via deze link:
Honderden muzikanten protesteren in Gooik tegen wegvallen subsidie Muziekmozaïek | Ring

https://www.instagram.com/muziekmozaiek.folk.jazz

Tekst en foto Eric Rottée