GOOIKOORTS 2019

Gooikoorts is een internationaal folkfestival dat ieder jaar muziek brengt op het raakvlak van traditionele en vernieuwende folkmuziek.
De organisatie zorgt niet alleen voor een kwalitatief sterk programma maar streeft ook naar gezelligheid en een aangename sfeer.
Gooikoorts wil enerzijds bezoekers aantrekken die willen en kunnen genieten van prachtige concerten en unieke balavonden, anderzijds is het ook een familiefestival.

De internationale markt voor instrumentenbouwers is voor de volksmuzikant een heiligdom en de kinderen hebben hun vaste stek bij de kinderanimatie.
Tijdens het festival worden ook verschillende workshops aangeboden en kan je een bezoekje brengen aan de festivalmarkt.

Videograaf Bert VANNOTEN
https://www.gooikoorts.be/

Sint-Niklaas beFolkt: Folk in de stad

Het regent

Op zaterdag 27 april 2018 kon je er, niettegenstaande de ongunstige weersomstandigheden, niet omheen.  Sint-Niklaas was die dag het centrum van de Folkmuziek.

Het Feest van de Folk wordt jaarlijks georganiseerd door Muziekmozaïek vzw en beslaat een tijdspanne van een volledige week tijdens dewelke folkmuziek en aanverwante genres in de kijker geplaatst worden.  Dit jaar vond het startevenement plaats in Sint-Niklaas onder de naam Sint-Niklaas beFolkt.

Het startschot van het feest wordt gegeven voor de deur van ‘t Stamcaféken in de Nieuwstraat. Presentator van dienst, Begijn Le Bleu, kondigt met veel verve de twee sprekers aan. Luc Van Hende en Walter Evenepoel geven tekst en uitleg bij de betekenis van folk in en voor het Waasland.

Volksmuziek voor het grote publiek was de droom van Marc

Walter Evenepoel stond destijds, samen met Marc Van Reeth, mee aan de wieg van Muziekmozaïek en aan de basis van het Feest van de Folk. Marc was de bedenker, Walter nam de organisatie en praktische voorbereiding voor zijn rekening.

Het begon met de organisatie van een groot folk-festival in Gooik, een internationaal gebeuren, destijds –  na Dranouter – het grootste festival van Vlaanderen dat vorm kreeg door de samenwerking tussen Herman De Wit van ‘t Kliekse, Mark Van Reeth en Walter Evenepoel. Doelstelling was de volksmuziek dichter bij het grote publiek brengen.

Marc had een zeer ruime kennis van het muziekgenre en de muzikanten die tot ver over de landsgrenzen reikte. Hij bracht heel wat van die buitenlandse volksmuzikanten naar het Vlaamse festival.

In die periode werd Marc bestuurslid van Muziekmozaïek en in die hoedanigheid werkte hij een concept uit om de de volksmuziek binnen de stadsmuren te brengen. Zo ontstond het Feest van de Folk.

Voor het evenement in Sint-Niklaas, de zestiende uitgave,  werd samengewerkt met Dirk van der Speeten van ‘t Ey, de cultuurbeleidscoördinator van de stad en de schepen van cultuur. De selectie van de muzikanten gebeurde door Muziekmozaïek. Maar het evenement staat ook open voor muzikanten die zich die dag spontaan aanbieden.

Deze samenwerking resulteerde in het programma dat op 27 april aan de Sint-Niklazenaars en bezoekers werd aangeboden.

Folkmuziek in Vlaanderen

Luc Van Hende schetst de evolutie van de Folkmuziek in Vlaanderen.

In 1985 organiseerden Marc De Cock (doedelzakspeler) en Dirk Van der Speeten van het muziekcafé ‘t Ey in Belsele, een Speelmanstreffen. Dit was een collectief van kameraden die graag muziek maakten. De bijeenkomsten werden geformaliseerd door officieel 5 keer samen te komen in ‘t Stamcaféken in de Nieuwstraat. Daar werden jamsessies gehouden naar Ierse gewoonte maar dan met eigen instrumenten (accordeon, doedelzak, gitaar, ..) en in Vlaanderen. Luc speelde muziek, zonder notenkennis, doch evolueerde hij in het genre, zodanig dat hij lesgever werd.

Er ontstonden kleinere muzikantengroepen. Door de deelzaamheid die eigen was aan deze ensembles, kende de folkmuziek een belangrijke evolutie in Vlaanderen. Er worden nu jaarlijks zomerstages voor Traditionele Volksmuziek georganiseerd in Gooik waar ook internationale lesgevers hun kennis komen delen met een 400-tal deelnemers, van jong tot oud, van beginners tot gevorderden.

www.stagegooik.be

En dan vertrekt de stoet

De Kornemuze vertrekt onder leiding van Bart De Cock met het ganse gezelschap dat zich in de Nieuwstraat had verzameld, en verspreidt zich over verschillende locaties in de stad: straathoek, plein of plaats aangeboden door een sponsor van het gebeuren. Op het Apostelplein kan De grote Kornemuze al op heel wat belangstelling rekenen.  

Kiezen is verliezen

Onmogelijk om alle optredens bij te wonen. We laten ons leiden door regen, wind en zonnestralen.

De Pandoering heeft haar stek gevonden op de hoek van de Grote Markt en de Stationsstraat. Deze groep trekt vooral de aandacht van de toevallige voorbijgangers die naar het stadscentrum kwamen om in de winkelstraat te kuieren. Zij spelen Balkanjazz en brassbandmuziek. Het is een opzwepend genre dat je makkelijk aan het bewegen krijgt.

De groep streeft vooral naar buitenoptredens tussen de mensen door op te treden op straatfeesten en andere evenementen en festivals omdat de interactie die daardoor met het publiek ontstaat het belangrijkste gegeven is voor de groep.

www.depandoering.be

Verderop in de straat, aan de ingang van de gaanderij naar de Collegestraat, speelt een groepje muzikanten. Dit optreden is niet terug te vinden in het officiële programma. Sfeer ontbreekt hier echter niet. Voorbijgangers houden halt om te dansen. De regen wordt verlegen bij het aanschouwen van dit vrolijke spektakel.

In de ingang van Boekhandel ‘t Oneindige Verhaal heeft Uskant plaats gevat. De groep bestaat uit drie muzikanten en brengt volksmuziek van eigen bodem. De bezoekers van de boekhandel kijken aangenaam verrast naar het gebeuren.

Nog verder in de Stationsstraat is het vechten voor een plaatsje in het stijlvolle decor van ‘De Salons’. CSNY beFolkt brengt werk van Crosby, Stills, Nash & Young op een ‘folky’ manier.

Als slot van dit meer dan aangename folk feest, kiezen we voor Botswing dat jonge Ierse en Schotse folk brengt op de locatie van het Jeugdcentrum ‘Den Eglantier’. Je kan er niet onderuit: deze muzikanten genieten minstens evenveel als het publiek van hun muziek. Het klinkt aanstekelijk, dansers zijn op het appel en geven zich over aan het opzwepende ritme van de polka’s, jigs en reels. Voor ons het einde van een prachtige namiddag in Sint-Niklaas.
www.botswing.com

http://www.muziekmozaiek.be

Tekst Magda Verberckmoes
Foto’s Eric Rottée

 

 

Serenata Vocale: “Et les musiciens font comme ça, puis encore comm’ ça”

Hotel Frison

Aan de Zavel in Brussel loopt er een straat naar beneden. Aan de ene kant  staat een modern gebouw van een bekend telecom bedrijf. Aan de andere kant staan rijhuizen uit het begin van de 20ste eeuw. De huizen vertonen een mix van stijlen. Het geheel lijkt niet indrukwekkend. Op nummer 36 van de straat, boven de grote deur, zit een glasraam in jugendstil. Een paar treden op, naar binnen en dan gebeurt het. Rechts een ruimte, vroeger waarschijnlijk de eetzaal, dan een soort wintertuin en dan links het salon; boordevol licht, overal glas in jugendstil. Elk architecturaal element heeft iets speciaal, het is een genot voor de ogen. Met jugendstil is het zoals met het impressionisme: veel liefhebbers want men heeft de stijl leren begrijpen, dit in tegenstelling tot het deconstructivisme van bijvoorbeeld Frank Gehry. Daarom is de manier waarop Horta, de architect van Hotel Frison, het licht in het gebouw verwerkt heeft indrukwekkend en absoluut niet verouderd.

Hotel Frison is nu de hoofdzetel van de Hotel Frison Foundation. Gesticht door een Indische, Mevrouw Nupur Tron Chowdhry.

Het concert van Serenata Vocale, een a capella Koor, zal plaatsvinden in dit gebouw.

Serenata Vocale: organisch, zelfsturend

David Navarro Turres, de dirigent: “Het koor is in 2014 gestart, ik was er toen nog niet bij. Het was een kwartet. Dit kwartet heeft mij gevraagd lid te worden van het koor. “U zou ons iets kunnen leren” zeiden ze. Stap per stap zijn wij van 6 koorleden, naar 8 en eindelijk naar 12 gegaan. Na 2 of 3 jaar zijn we gestart met concerten. Het heeft even geduurd, omdat we een originele bezieling zochten, moesten we bepalen wat voor repertoire we wilden en wat voor stukken wij wilden zingen. Het was een belangrijke zoektocht.”

David over het koor: “de zangers en zangeressen zijn divers, een groep van zes nationaliteiten, ze hebben al jaren in andere koren gezongen. Het laat ons toe om een minder bekend repertoire uit te bouwen, dat niet vaak gezongen wordt door andere koren. Ons repertoire is meer gefocust. De toeschouwers moeten er genoegen aan beleven en wij ook, we willen nieuwe paden bewandelen.

David vergelijkt het koor met een coöperatie. Iedereen is solidair. Iedereen kan zijn gevoelens uiten over de keuze van de liedjes of over de manier van repeteren. Het is het tegenovergestelde van wat David geleerd heeft. In zijn opleiding leert men dat de dirigent dirigeert en dat de zangers moeten zwijgen. 

Het repertoire

David over het repertoire: “We zoeken componisten. In 2017 heb ik Nydsten ontdekt. Hij komt uit Finland. Ik ben verliefd geworden op zijn muziek. Het is muziek uit het Noorden. Het is fantastisch.

Hoe gaan we te werk? We willen concerten geven in 2019, we komen samen en vragen ons af wat voor stukken we willen zingen. Iedereen draagt bij aan dit proces.  

De repetitie

De laatste repetitie gaat door waar het concert zal plaatsvinden, in Hotel Frison.

“Het klinkt te luid“ zegt een van de zangeressen. Het plafond is hoog maar het is geen kerk. Dus de zangers moeten de sterkte van hun zang aanpassen.

“Jullie moeten het hoofd niet naar onder bewegen, want als je met het hoofd terug naar boven gaat dan wordt het geluid te sterk” zegt David

David: “Elke week bepaal ik wat we zullen repeteren. De repetitie is 50 tot 60% van het geheel. Het is het benadrukken van bepaalde punten. De mensen repeteren niet graag. Zoveel nee, zoveel correcties, er is zoveel techniek. “Jullie moeten dat doen en dat doen.” Als dirigent moet je alles uit de mensen halen. Je moet de mensen laten openbloeien. Soms moet je ja of nee zeggen. Het is niet gemakkelijk, het is zondagmiddag, het weer is mooi.”

Het concert

Eerst thee drinken, thee van het huis. Alle zangers zijn verzameld. David bepaalt de voorbereiding op het concert. De zangers moeten zich in zichzelf verdiepen, ademen, dan A zingen, dan AO zingen. Samen.

Het is tijd, als eerste komt de achterste rij dan de eerste, de dirigent komt als laatste. De toeschouwers zitten heel dicht tegen elkaar want het is een salon. Vijfenveertig minuutjes van een origineel repertoire, Nydsten, Lauridsen. Het klinkt mooi in dit decor. Er werd met diepe gevoelens naar geluisterd.

”In het begin was er veel stress” zegt Delphine na het concert met snelle handbewegingen. Dan bewegen haar handen trager, “daarna luister je naar de anderen, het wordt steeds beter”. “Sur le pont d’Avignon” klinkt op het einde van het concert voluit in deze ruimte.

David: “De repetitie is een manier om jezelf te bevestigen, een verantwoordelijkheid naar jezelf. Op het concert moet je de zangers vrij laten. Je bent vertrokken. Als het fout gezongen werd, tja dat is het leven zoals het is.”

Les chanteurs font comme ça
et puis encore comm’ ça

Volgende concert:
Serenata Vocale, Op de 19 mei in de Chapelle du Sacré-Coeur de Lindhoudt om 17uur.

Serenata Vocale op facebook https://www.facebook.com/serenata.vocale/
Hotel Frison Foundation : https://foundation-frison-horta.be

Tekst en Foto’s Eric Rottée

RAINBOW

Voor de creatie van het muziektheaterwerk Rainbow gaat kunstenares Nazanin Fakoor aan de slag met The Conference of the Birds, een literair meesterwerk van de mystieke Perzische dichter Farid ud-Din Attar. In Attars verhaal zoeken duizenden vogels naar Simorgh, de mythische vogel die de waarheid symboliseert. Na vele moeilijkheden tijdens de reis bereiken slechts 30 vogels het doel. Pas dan beseffen ze dat ze zelf de Si (vertaald: 30) – morgh (vertaald: vogels) zijn.

Deze prachtige poëzie vormt de basis voor het libretto van Rainbow. De Iraanse componiste Aftab Darvishi (Tenso Young Composers Award 2016) maakt een nieuwe compositie, live uitgevoerd door het Swara Ensemble in een mobiele installatie die -letterlijk- onze verschillen en meervoudige identiteiten weerspiegelt. Op deze manier ‘reflecteert’ Fakoor over de mythe van een eenduidige nationale identiteit en over de viering van het verschil. Dramaturgie is van Tobias Kokkelmans.

In dit project bevraagt Nazanin Fakoor identiteit in haar vele facetten. Onze “thuis”-cultuur is immers het resultaat is van oneindige interacties en ontmoetingen met andere samenlevingen doorheen de geschiedenis. Nationale identiteit is een mythe die de moderne wereld heeft geconstrueerd.

De levensloop van Nazanin Fakoor is daar een krachtig voorbeeld van. Ze werd in Iran geboren en kwam met haar ouders op haar 8 in Duitsland terecht. Daar assimileerde ze doorheen de jaren de Duitse cultuur en identiteit. Later studeerde ze in Frankrijk en Brussel, waar ze nu ook woont. De vraag over identiteit is een deel van haar identiteit geworden.

PRAKTISCH

ZA 4.05 – 20:30: Muziektheater Rainbow in Kunstencentrum nona
ZO 5.05 – 16:00: Muziektheater Rainbow in Kunstencentrum nona

EEN PRODUCTIE VAN
Kunstencentrum nona, Lunalia, C-Takt en Workspacebrussels

https://nona.be/nl/programma/lunalia-xs-rainbow-premiere

Videograaf: Bert VANNOTEN

Zingen op zondag

Las Aceitunas

Las Aceitunas, de olijfjes, is een koor dat resoluut kiest voor het Spaanse lied. Zo treden ze in de voetsporen van de tuna’s. Tuna’s zagen het daglicht eeuwen geleden toen de eerste Spaanse universiteiten het daglicht zagen. Groepjes studenten zongen zichzelf begeleidend op gitaar en tamboerijn in herbergen en op pleinen. Zo voorzagen ze in hun levensonderhoud. Niet in het minst probeerden ze met hun muzikaal talent in de gunst te komen van plaatselijke schoonheden.
Las Aceitunas ontstond in de schoot van het volwassenenonderwijs. De Tuna’s inspireerden een groepje Vlaamse studenten Spaanse taal, studenten die toevallig ook een passie hadden voor het Spaanse lied.

De zanggroep met als dirigent Stefaan De Lange telt 27 leden, mannen en vrouwen. Het koor komt driewekelijks samen op zondagmorgen in Destelbergen. Ik woonde een repetitie bij, snoof de amicale sfeer op en voelde me onmiddellijk welkom. Zondag 2 juni 2019 zingen Las Aceitunas 12 liederen op een koorfestival in Middelburg.  www.middelburgvolkoren.nl
​Deze zondagmorgen stond in teken van het festival.
De liederen zingt het koor vandaag in.
Ritmische handbewegingen met de Ábanico geven het lied een zuiderse, levendige toets. Gitaristen begeleiden het koor.

Luc bespeelt de Bandurria, een mandoline-achtig snaarinstrument afkomstig uit Spanje. Het is wat wennen want voor Luc is de Bandurria nieuw.
Het tweede lied ‘Fonseca Triste et Sola’ dat het koor instudeert klinkt weemoedig in de oren. De dirigent geeft de zangers een hint: Laat het klinken als een herinnering, een beetje zuchtend.
Na een uurtje zingen kunnen de stemmen wat rusten en is er pauze. Tijd om een gesprekje aan te knopen met wat koorleden.

Luc met de Bandurria

Monique Verstraeten

In gesprek met enkele koorleden

Lut Dresselaers

KUNSTPOORT Hoe ben je bij Las Aceitunas terechtgekomen? Heb je voeling met de Spaanse cultuur?
Lut Dresselaers Ik ben er toevallig ingerold. Ik ken helemaal geen Spaans. Op vraag van de dirigent Stefaan De Lange zing ik bij het koor.
KUNSTPOORT Ben je een sopraan, een alt?
Lut Dresselaers Ik volg zangles en heb een breed spectrum zowel alt als sopraan. Stefaan De Lange verkiest mij als een sopraan.
KUNSTPOORT Heb je een muzikale opleiding genoten?
Lut Dresselaers Inderdaad een klassieke muziekopleiding. Muziek zit mij in de genen en is met de paplepel meegegeven. Thuis waren we met 11 kinderen en vormden samen een kamerorkest. Mijn kinderen zijn trouwens ook uiterst muzikaal. Het is fijn als je als gezin dezelfde passie hebt. Muziek verbindt mensen ook dit koor.

Willy Genbrugge dichter Thomas Rubico
info http://www.mens-en-natuur.com/activities/gedichtendag-girn.php

KUNSTPOORT Heb je interesse voor de Spaanse cultuur?
Willy Genbrugge Ongetwijfeld. Ik spreek na 14 jaar Spaanse les vloeiend spaans. Als Santiago Pelgrim ben ik vertrouwd met de Spaanse cultuur en leefwereld. Het begon met de liefde voor America Latina. Mijn zoon nam deel aan een uitwisselingsproject in Columbia en mijn schoondochter is een Costa Ricaanse. Vandaar dat ik Spaans wilde leren. Mijn lerares spaans Francine Baetens ligt samen met de dirigent aan de basis van het koor. Ook de Spaanse literatuur boeit me enorm.
KUNSTPOORT Heb je een muzikale opleiding genoten?
Willy Genbrugge Helemaal niet. Ik zong vroeger in een kerkkoor en zing nu in diverse koren. Ik heb een hoog en laag stembereik.
KUNSTPOORT De mannen zijn hier blijkbaar in de minderheid.
Willy Genbrugge Inderdaad we zijn op zoek naar goede mannenstemmen misschien kan je een oproep doen op KUNSTPOORT?

Claudine De Wilde

KUNSTPOORT Hoe leerde je Las Aceitunas kennen?
Claudine De Wilde Ik woonde enkele optredens bij en vond het tof. Ik ben nu een 2tal jaren bij het koor.
KUNSTPOORT Heb je een boontje voor de Spaanse cultuur?
Claudine De Wilde Om Zuid-Amerika te bereizen leerde ik Spaans later volgde mijn interesse voor Spanje. Ik wandelde een 6tal camino’s en hoop dit jaar de Camino de la lana te stappen. Het Spaanse binnenland trekt mij aan, niet de Costa’s.
KUNSTPOORT Genoot je een muzikale opleiding?
Claudine De Wilde Ik volgde geen notenleer en zing op het gevoel en gehoor. Ingezongen stukken stuurt Stefaan De lange via de computer naar mij. Door veel te luisteren en te oefenen lukt het aardig. Veel liedjes waren mij bekend door mijn Santiago tochten.

Yves Druyve, materiaal meester en manusje van alles

Een koor heeft niet alleen zangers nodig maar ook logistieke hulp en kennis.
Yves Druyve neemt deze taak voor zijn rekening
KUNSTPOORT Wat doe je zoal voor Las Aceitunas?
Yves Druyve Naast materiaal meester, klusjesman ben ik koffieman, de persoon die zorgt voor de catering.  Ik ben een duiker in Spanje vandaar mijn kennis van de Spaanse taal. Deze kennis kan ik gebruiken in het vertalen van de Spaanse teksten. Samen met de dirigent volgde ik Spaanse les. Zo ben ik hier bij het koor terecht gekomen. Mijn vrouw begeleidt het koor op de gitaar. Als ik vandaag het koor vergelijk met de beginperiode dan zie ik de kwaliteit stijgen.

Yves Druyve bezorgde me de tekst van het melancholische lied dat ik zo mooi vind:
Fonseca Triste et Sola

Ik heb het gevoel dat dit koor op de eerste plaats zingt voor het plezier. De koorleden heb ik leren kennen als een groepje vrienden die houden van de Spaanse cultuur, -taal en -lied. Muziek verbindt.

Info

http://las-aceitunas.weebly.com/

 

Tekst Kathleen Ramboer
Fotografie kleur Kathleen Ramboer
Fotografie zwart/wit
Bernadette Van de Velde

 

 

 

Stemmen voor vrede – Mechelen

EEN KATHEDRAAL VOL ‘STEMMEN VOOR VREDE’

Op woensdag 19 december krijgen 250 kinderen een podium in de Sint-Romboutskathedraal om de longen uit hun lijf te zingen voor de vrede. Stemmen voor vrede, voor de vijfde keer georganiseerd door Festival van Vlaanderen Mechelen, is het resultaat van een unieke samenwerking tussen de stad Mechelen, vijf Mechelse scholen en het Stedelijk Conservatorium. Niemand minder dan Dr. Mohammed ElBaradei, drager van de Nobelprijs voor de vrede, verleent zijn steun aan dit project. De winst gaat dit jaar naar de Mechelse vzw Collectief Kanaga.

Gedurende drie weken krijgen de deelnemende klassen van BSGO De Spiegel, Vrije Basisschool De Parel, Basisschool De Luchtballon, Basisschool Scheppersinstituut en Basisschool De Ham bezoek van professionele zangcoaches. Zij leren hen enkele volks- en klassieke liederen aan en geven hierbij de nodige ‘tips & tricks’ inzake stemgebruik en samenzang om het concert in goede banen te leiden. Het Lerarenensemble van het Conservatorium o.l.v. Tom Van den Eynde zal hen op het podium begeleiden.
Jelle Dierickx, directeur van Festival van Vlaanderen Mechelen: “Via dit project kunnen de kinderen kennismaken met de wereld van de klassieke muziek. Tegelijk verheffen ze hun stemmen voor het meest kostbare goed op aarde: vrede. Samen zingen helpt ons om elkaar beter te begrijpen. Enkel wie naar anderen luistert, kan immers echt muziek maken.
Nieuw tijdens deze editie van Stemmen voor Vrede is dat er gevraagd werd om een nieuwe compositie te ontwerpen speciaal voor het project. Om de kinderen ook in contact te laten komen met minder traditionele partituren was de idee om een mobiel stuk voor groot kinderkoor in opdracht te geven. Thomas Smetryns, Benne Dousselaere en Jakob Ampe hebben uiteindelijk gekozen om het prachtige lied “Weet je waar de bloemen zijn?” van Jaap Fischer als uitgangspunt te nemen. Het is de Nederlandstalige versie van een lied van Pete Seeger dat de roep naar vrede op een poëtische manier verwoordt. Het resultaat is een stuk voor a capella koor geworden met heel veel speciale stemtechnieken. De partituur bestaat uit een tekening met verschillende modules. Voor elke gebruikte stemtechniek werd een bijhorende instructievideo gemaakt zodat de coaches en leerkrachten kunnen zien welke klanken de componisten voor ogen hebben. Project coach Sien De Smet zal het a capella koor dirigeren.”

Stemmen voor Vrede staat dit jaar opnieuw onder de auspiciën van niemand minder dan Dr. Mohammed ElBaradei, drager van de Nobelprijs voor de vrede. Hij steekt zo de leerlingen en de stad Mechelen een hart onder de riem.
Met de aankoop van een ticket of van enkele warme lekkernijen voor of na het concert, steunt de concertganger de Mechelse vzw Collectief Kanaga. Deze vzw zet sinds 2007 haar schouders onder ontwikkelingsprojecten in Mali en organiseert daarvoor sociaal-artistieke-educatieve projecten in België.

Met steun van Stad Mechelen, Koor & Stem, Repas Catering.

 

Videograaf: Bert VANNOTEN

Flanders Boys Choir: een requiem voor een goed doel

Een goed doel

Op het scherm verschijnt een ‘mille feuilles’ van betonnen blokken. Dit is alles wat van de Muziekacademie in Mosul overblijft. Wanneer de film stopt wordt onze aandacht getrokken naar Iraakse muzikanten op het podium. Rudi Vranckx heeft, als gevolg van zijn engagement om de akademie te helpen,  vijf muzikanten uit Mosul uitgenodigd voor een tournee door Vlaanderen, “DImagine tour. Die avond in mei kregen we inzicht in de levensomstandigheden onder de heerschappij van IS.

Vanavond  vindt in Diest een concert plaats met een optreden van het Flanders Boys choir.  De opbrengst zal besteed worden aan een nieuw op te richten dagcentrum voor volwassenen met een beperking.

Een muziekacademie en een dagcentrum: nogmaals het bewijs dat de muziek een universeel medium is.

Diest op 21 oktober 2018

Op de dorpsplein staat een grote kerk, ietwat bizar opgetrokken met twee verschillende materialen. Rondom het plein zijn er diverse restaurants die hun aantrekkelijke gerechten aanprijzen zoals noedels met truffel. Toch vloeit de mensenstroom richting kerk, de plaats van het volledig uitverkocht concert.

De dirigent stemt het orgel. Wanneer hij opmerkt dat hij een beetje laat is, rent hij naar een ander gebouw, “het gebouw van de nonnen”. In een grote ruimte is het 50-koppige koor zich aan het voorbereiden. De dirigent moet snel zijn kostuum aantrekken, de jongens zijn al klaar. Ze spelen met hun telefoon en tegelijk discussiëren ze met elkaar. Er is veel geroezemoes. Voor Vic, één van de knapen, is het zijn eerst concert. Hij ondervindt een beetje stress.  “Het zal goed gaan denk ik. Met het orkest denk ik wel dat het ook goed zal gaan. Hier en daar moesten wij iets aanpassen, dat is normaal.”

Een requiem, niet door Mozart afgewerkt

De dirigent aan het woord: “Vanavond horen we het Requiem van Mozart, een werk dat het koor nog nooit gezongen heeft. Het koor bestaat al 80 jaar en heeft in die tijd nog nooit iets van Mozart gezongen. De laatste fase  in de herdenking  van de eerste wereldoorlog…. 11 november komt eraan. Met dit idee wilden wij een requiem brengen, een ode aan de overledenen.”

Dit requiem werd niet door Mozart afgewerkt. Het is een van zijn leerlingen, Franz-Xavier Süssmayr die het op aanvraag van Constanze, de weduwe van Mozart, heeft afgewerkt, vooral de instrumentatie.

Stemmen

Olav Grondelaers, presentator en radioprogrammamaker bij Klara, introduceert het concert. Hij geeft een kort overzicht van het leven van Mozart terwijl hij inzoomt op de totstandkoming van het Requiem. Het zitcomfort in de kerk is niet van hoge kwaliteit en hij waarschuwt de aanwezigen voor de onbarmhartigheid van de kerkstoelen.

En dan, en dan, het schip van de kerk wordt overspoeld met noten en stemmen. We kunnen de diverse stemtypes onderscheiden. Op het moment waarop de sopraan begint te zingen voel je de aandacht, een moment dat menigeen kippenvel bezorgt. We begrijpen de songtekst niet, dit is niet essentieel, het is wel een ode aan God, voor een concert in een kerk past dit uitstekend. De stemmen van de jongens klinken helder .

Een koor, een orkest

Dieter Van Handenhoven: “Het koor repeteert eigenlijk altijd zonder orkest. Als wij een werk willen brengen zoals een waarbij een orkest-begeleiding voorzien is, dan moeten we op zoek gaan naar een orkest dat dit kan spelen. Voor deze gelegenheid hebben we een ensemble uit Antwerpen aangesproken. De eerste twee repetities (nvdr: met orkest) vonden plaats zonder het koor. Op de laatste repetitie, ditmaal samen met het koor, wordt het nieuwe werk in een tijdspanne van drie uur volledig gecompileerd. 

Het is inderdaad moeilijker (nvdr: het orkest en het koor te besturen), het moet goed voorbereid worden, de repetitietijd is beperkt. Ik moet goed plannen en heel goed weten hoe de twee, orkest en koor, op elkaar kunnen inspelen om een goede basis te leggen.”

Imagine

Wanneer Rudi Vranckx in de buurt van de muziekacademie in Mosul aankwam, hoorde hij twee muzikanten “Imagine” van John Lennon zingen en spelen.

De beelden van Mosul en onze verbeelding van de eerste uitvoering van het Requiem rond 1792 botsen met elkaar.

Dieter Van Handenhoven: “Het werk is destijds gecomponeerd voor en uitgevoerd door jongens. Het koor dat voor het eerst het Requiem gezongen heeft was een jongenskoor. Het Requiem werd oorspronkelijk geschreven voor een jongenskoor, en niet voor een koor met vrouwenstemmen.”

 

 

Bouwen

De muziekacademie in Mosul zal heropgebouwd worden op initiatief van de organisatie “Revive the spirit of Mosul”, met ondersteuning van Unesco.  Initiatieven zoals dat van Rudi Vranckx zijn concreet en brengen heling op korte termijn.

De vzw “Martine Van Camp” is een organisatie die een regionaal antwoord wil geven op de nood aan opvang en begeleiding van meerderjarige personen met een mentale handicap. Deze vzw krijgt ondersteuning van de overheid en onderneemt zelf initiatieven om mensen samen te brengen en geld in te zamelen om haar project te verwezenlijken. De muzikale beleving van deze avond in Diest is er een mooi voorbeeld van.

 

Martine Van Camp www.martinevancamp.be

Flanders Boys Choir http://flandersboyschoir.org/index.php/en/

Een paar video’s

De Imagine Tour https://communicatie.canvas.be/imagine-tour-muzikanten-uit-mosul-met-rudi-vranckx-op-tournee-in-vlaanderen

 

Tekst en foto’s Eric Rottée