Flanders Boys Choir: een requiem voor een goed doel

Een goed doel

Op het scherm verschijnt een ‘mille feuilles’ van betonnen blokken. Dit is alles wat van de Muziekacademie in Mosul overblijft. Wanneer de film stopt wordt onze aandacht getrokken naar Iraakse muzikanten op het podium. Rudi Vranckx heeft, als gevolg van zijn engagement om de akademie te helpen,  vijf muzikanten uit Mosul uitgenodigd voor een tournee door Vlaanderen, “DImagine tour. Die avond in mei kregen we inzicht in de levensomstandigheden onder de heerschappij van IS.

Vanavond  vindt in Diest een concert plaats met een optreden van het Flanders Boys choir.  De opbrengst zal besteed worden aan een nieuw op te richten dagcentrum voor volwassenen met een beperking.

Een muziekacademie en een dagcentrum: nogmaals het bewijs dat de muziek een universeel medium is.

Diest op 21 oktober 2018

Op de dorpsplein staat een grote kerk, ietwat bizar opgetrokken met twee verschillende materialen. Rondom het plein zijn er diverse restaurants die hun aantrekkelijke gerechten aanprijzen zoals noedels met truffel. Toch vloeit de mensenstroom richting kerk, de plaats van het volledig uitverkocht concert.

De dirigent stemt het orgel. Wanneer hij opmerkt dat hij een beetje laat is, rent hij naar een ander gebouw, “het gebouw van de nonnen”. In een grote ruimte is het 50-koppige koor zich aan het voorbereiden. De dirigent moet snel zijn kostuum aantrekken, de jongens zijn al klaar. Ze spelen met hun telefoon en tegelijk discussiëren ze met elkaar. Er is veel geroezemoes. Voor Vic, één van de knapen, is het zijn eerst concert. Hij ondervindt een beetje stress.  “Het zal goed gaan denk ik. Met het orkest denk ik wel dat het ook goed zal gaan. Hier en daar moesten wij iets aanpassen, dat is normaal.”

Een requiem, niet door Mozart afgewerkt

De dirigent aan het woord: “Vanavond horen we het Requiem van Mozart, een werk dat het koor nog nooit gezongen heeft. Het koor bestaat al 80 jaar en heeft in die tijd nog nooit iets van Mozart gezongen. De laatste fase  in de herdenking  van de eerste wereldoorlog…. 11 november komt eraan. Met dit idee wilden wij een requiem brengen, een ode aan de overledenen.”

Dit requiem werd niet door Mozart afgewerkt. Het is een van zijn leerlingen, Franz-Xavier Süssmayr die het op aanvraag van Constanze, de weduwe van Mozart, heeft afgewerkt, vooral de instrumentatie.

Stemmen

Olav Grondelaers, presentator en radioprogrammamaker bij Klara, introduceert het concert. Hij geeft een kort overzicht van het leven van Mozart terwijl hij inzoomt op de totstandkoming van het Requiem. Het zitcomfort in de kerk is niet van hoge kwaliteit en hij waarschuwt de aanwezigen voor de onbarmhartigheid van de kerkstoelen.

En dan, en dan, het schip van de kerk wordt overspoeld met noten en stemmen. We kunnen de diverse stemtypes onderscheiden. Op het moment waarop de sopraan begint te zingen voel je de aandacht, een moment dat menigeen kippenvel bezorgt. We begrijpen de songtekst niet, dit is niet essentieel, het is wel een ode aan God, voor een concert in een kerk past dit uitstekend. De stemmen van de jongens klinken helder .

Een koor, een orkest

Dieter Van Handenhoven: “Het koor repeteert eigenlijk altijd zonder orkest. Als wij een werk willen brengen zoals een waarbij een orkest-begeleiding voorzien is, dan moeten we op zoek gaan naar een orkest dat dit kan spelen. Voor deze gelegenheid hebben we een ensemble uit Antwerpen aangesproken. De eerste twee repetities (nvdr: met orkest) vonden plaats zonder het koor. Op de laatste repetitie, ditmaal samen met het koor, wordt het nieuwe werk in een tijdspanne van drie uur volledig gecompileerd. 

Het is inderdaad moeilijker (nvdr: het orkest en het koor te besturen), het moet goed voorbereid worden, de repetitietijd is beperkt. Ik moet goed plannen en heel goed weten hoe de twee, orkest en koor, op elkaar kunnen inspelen om een goede basis te leggen.”

Imagine

Wanneer Rudi Vranckx in de buurt van de muziekacademie in Mosul aankwam, hoorde hij twee muzikanten “Imagine” van John Lennon zingen en spelen.

De beelden van Mosul en onze verbeelding van de eerste uitvoering van het Requiem rond 1792 botsen met elkaar.

Dieter Van Handenhoven: “Het werk is destijds gecomponeerd voor en uitgevoerd door jongens. Het koor dat voor het eerst het Requiem gezongen heeft was een jongenskoor. Het Requiem werd oorspronkelijk geschreven voor een jongenskoor, en niet voor een koor met vrouwenstemmen.”

 

 

Bouwen

De muziekacademie in Mosul zal heropgebouwd worden op initiatief van de organisatie “Revive the spirit of Mosul”, met ondersteuning van Unesco.  Initiatieven zoals dat van Rudi Vranckx zijn concreet en brengen heling op korte termijn.

De vzw “Martine Van Camp” is een organisatie die een regionaal antwoord wil geven op de nood aan opvang en begeleiding van meerderjarige personen met een mentale handicap. Deze vzw krijgt ondersteuning van de overheid en onderneemt zelf initiatieven om mensen samen te brengen en geld in te zamelen om haar project te verwezenlijken. De muzikale beleving van deze avond in Diest is er een mooi voorbeeld van.

 

Martine Van Camp www.martinevancamp.be

Flanders Boys Choir http://flandersboyschoir.org/index.php/en/

Een paar video’s

De Imagine Tour https://communicatie.canvas.be/imagine-tour-muzikanten-uit-mosul-met-rudi-vranckx-op-tournee-in-vlaanderen

 

Tekst en foto’s Eric Rottée

Zwart op Wit…. of het verzet tegen de somberheid bij Toutatis

Zo’n jaar geleden was heel België bezet door de soldaten van de somberheid. Heel België? Nee een kleine nederzetting bleef moedig weerstand bieden aan de bezetters. Lydwine, na een kort verleden van popkoor, heeft beslist dat Dilbeek zich moest verzetten.

Eerst moest ze de cultuurinstelling overtuigen. Dit gedaan hebbend, moest ze op zoek gaan naar een koordirigent. Niet om die aan de boom vast te binden maar om die zijn/haar vleugels te laten openslaan. Ze vroeg rond in haar kennissenkring .. en dan kwam Magalie: “na mijn studies wou ik zelf ook een koor oprichten.” Zo heeft Lydwine met haar vriendin Lieve alles in gang gezet: o.a. de logistiek en de marketing.

Op 27 januari anno 2017

staat de bard,  Magalie dus, vooraan. Het hele dorp zit daar in de feestzaal van de Westrand. Het koor erachter. Het eerste lied is van … het publiek. Zo begint Magalie hen op te warmen.

Ze legt uit wat en hoe het publiek kan zingen en plots wordt er gezongen. Het publiek laten meezingen, een klassieker in de popconcerten. Hier voelt het publiek wat het betekent om samen te zingen en hoe leuk het kan zijn. Het publiek werd meegesleept.

Het koor is aan de beurt. Magalie heeft het arrangement geschreven, het wordt spannend want het is de eerste keer dat ze dit doet voor zo’n groot publiek. Het klinkt ongedwongen, vloeiend. Je krijgt hetzelfde plezier als wanneer je  een roman leest en de tekst vloeit. Na een paar liedjes met het hele koor komen een gitarist en twee zangeressen op om te zingen. Een kooravond of een zangavond? Magalie legt het uit: ”dit is deels om de tijd te rekken omdat we net gestart zijn en dus niet veel repertoire hebben. Ook om de vele talenten in ons koor te laten zien, beslisten we om solo acts toe te voegen aan ons programma.” Talenten zijn er inderdaad.  

En die nacht vierde het dorp de overwinning tegen de somberheid. Het concert eindigt met een heel warm applaus. Aldus Magalie: “Het was enorm leuk! Het was voor mij ook een uitdaging om voor een 60 tal mensen te staan en om alles tot een goed einde te brengen.” Nog beter is dat iedereen merkte dat het hele “dorp” aanwezig was. Iedereen kende bijna iedereen. Het succes is bescheiden maar reëel. De aantrekkingskracht is groot.  

Op  20 oktober anno 2017

Het koor, de 60 mensen en Magalie, staan voor de cultuurraad van Dilbeek. “Caesar”, de voorzitter van de cultuurraad, heeft popkoor Zwart op Wit gekozen om het jaarlijkse feest te  “animeren”. Vandaag bestaat de cultuurraad 40 jaar. Gedurende het eerste discours…..

Iedereen bereidt zich voor op het feest. Iedereen gaat op de tippen van zijn tenen het podium op.

  

Iedereen ontspant of concentreert zich in afwachting op de volgende beurt.

  

Iedereen doet met volle overgave mee.

Iedereen is dankbaar en gelukkig

Iedereen beseft dat het hier alleen maar om een tussenstop gaat.
De voorstelling is wel af, rijp, maar de ambitie gaat verder.


                

 

 

Op één jaar hebben Magalie, Lydwine en Lieve het volgende verwezenlijkt: drie koren gesticht: een groep van een 60 tal, eentje van een 20 tal en een jeugdkoor; vier concerten voor een groot publiek gegeven en een erkenning bekomen van de cultuurraad van Dilbeek.

In één jaar zijn Magalie’s eigen muziekstukken gecomponeerd, een keuze van liedjes die ingewikkelder zijn.

In minder dan één jaar wordt een groot concert in het auditorium van de Westrand gegeven. Allen naar de Westrand op 17 juni 2018!

Links:

 http://www.popkoorzwartopwit.be
www.maggiesmelody.be

Tekst en Foto’s: Eric Rottée