Flanders Boys Choir: een requiem voor een goed doel

Een goed doel

Op het scherm verschijnt een ‘mille feuilles’ van betonnen blokken. Dit is alles wat van de Muziekacademie in Mosul overblijft. Wanneer de film stopt wordt onze aandacht getrokken naar Iraakse muzikanten op het podium. Rudi Vranckx heeft, als gevolg van zijn engagement om de akademie te helpen,  vijf muzikanten uit Mosul uitgenodigd voor een tournee door Vlaanderen, “DImagine tour. Die avond in mei kregen we inzicht in de levensomstandigheden onder de heerschappij van IS.

Vanavond  vindt in Diest een concert plaats met een optreden van het Flanders Boys choir.  De opbrengst zal besteed worden aan een nieuw op te richten dagcentrum voor volwassenen met een beperking.

Een muziekacademie en een dagcentrum: nogmaals het bewijs dat de muziek een universeel medium is.

Diest op 21 oktober 2018

Op de dorpsplein staat een grote kerk, ietwat bizar opgetrokken met twee verschillende materialen. Rondom het plein zijn er diverse restaurants die hun aantrekkelijke gerechten aanprijzen zoals noedels met truffel. Toch vloeit de mensenstroom richting kerk, de plaats van het volledig uitverkocht concert.

De dirigent stemt het orgel. Wanneer hij opmerkt dat hij een beetje laat is, rent hij naar een ander gebouw, “het gebouw van de nonnen”. In een grote ruimte is het 50-koppige koor zich aan het voorbereiden. De dirigent moet snel zijn kostuum aantrekken, de jongens zijn al klaar. Ze spelen met hun telefoon en tegelijk discussiëren ze met elkaar. Er is veel geroezemoes. Voor Vic, één van de knapen, is het zijn eerst concert. Hij ondervindt een beetje stress.  “Het zal goed gaan denk ik. Met het orkest denk ik wel dat het ook goed zal gaan. Hier en daar moesten wij iets aanpassen, dat is normaal.”

Een requiem, niet door Mozart afgewerkt

De dirigent aan het woord: “Vanavond horen we het Requiem van Mozart, een werk dat het koor nog nooit gezongen heeft. Het koor bestaat al 80 jaar en heeft in die tijd nog nooit iets van Mozart gezongen. De laatste fase  in de herdenking  van de eerste wereldoorlog…. 11 november komt eraan. Met dit idee wilden wij een requiem brengen, een ode aan de overledenen.”

Dit requiem werd niet door Mozart afgewerkt. Het is een van zijn leerlingen, Franz-Xavier Süssmayr die het op aanvraag van Constanze, de weduwe van Mozart, heeft afgewerkt, vooral de instrumentatie.

Stemmen

Olav Grondelaers, presentator en radioprogrammamaker bij Klara, introduceert het concert. Hij geeft een kort overzicht van het leven van Mozart terwijl hij inzoomt op de totstandkoming van het Requiem. Het zitcomfort in de kerk is niet van hoge kwaliteit en hij waarschuwt de aanwezigen voor de onbarmhartigheid van de kerkstoelen.

En dan, en dan, het schip van de kerk wordt overspoeld met noten en stemmen. We kunnen de diverse stemtypes onderscheiden. Op het moment waarop de sopraan begint te zingen voel je de aandacht, een moment dat menigeen kippenvel bezorgt. We begrijpen de songtekst niet, dit is niet essentieel, het is wel een ode aan God, voor een concert in een kerk past dit uitstekend. De stemmen van de jongens klinken helder .

Een koor, een orkest

Dieter Van Handenhoven: “Het koor repeteert eigenlijk altijd zonder orkest. Als wij een werk willen brengen zoals een waarbij een orkest-begeleiding voorzien is, dan moeten we op zoek gaan naar een orkest dat dit kan spelen. Voor deze gelegenheid hebben we een ensemble uit Antwerpen aangesproken. De eerste twee repetities (nvdr: met orkest) vonden plaats zonder het koor. Op de laatste repetitie, ditmaal samen met het koor, wordt het nieuwe werk in een tijdspanne van drie uur volledig gecompileerd. 

Het is inderdaad moeilijker (nvdr: het orkest en het koor te besturen), het moet goed voorbereid worden, de repetitietijd is beperkt. Ik moet goed plannen en heel goed weten hoe de twee, orkest en koor, op elkaar kunnen inspelen om een goede basis te leggen.”

Imagine

Wanneer Rudi Vranckx in de buurt van de muziekacademie in Mosul aankwam, hoorde hij twee muzikanten “Imagine” van John Lennon zingen en spelen.

De beelden van Mosul en onze verbeelding van de eerste uitvoering van het Requiem rond 1792 botsen met elkaar.

Dieter Van Handenhoven: “Het werk is destijds gecomponeerd voor en uitgevoerd door jongens. Het koor dat voor het eerst het Requiem gezongen heeft was een jongenskoor. Het Requiem werd oorspronkelijk geschreven voor een jongenskoor, en niet voor een koor met vrouwenstemmen.”

 

 

Bouwen

De muziekacademie in Mosul zal heropgebouwd worden op initiatief van de organisatie “Revive the spirit of Mosul”, met ondersteuning van Unesco.  Initiatieven zoals dat van Rudi Vranckx zijn concreet en brengen heling op korte termijn.

De vzw “Martine Van Camp” is een organisatie die een regionaal antwoord wil geven op de nood aan opvang en begeleiding van meerderjarige personen met een mentale handicap. Deze vzw krijgt ondersteuning van de overheid en onderneemt zelf initiatieven om mensen samen te brengen en geld in te zamelen om haar project te verwezenlijken. De muzikale beleving van deze avond in Diest is er een mooi voorbeeld van.

 

Martine Van Camp www.martinevancamp.be

Flanders Boys Choir http://flandersboyschoir.org/index.php/en/

Een paar video’s

De Imagine Tour https://communicatie.canvas.be/imagine-tour-muzikanten-uit-mosul-met-rudi-vranckx-op-tournee-in-vlaanderen

 

Tekst en foto’s Eric Rottée

GIGUE- Barok Dansproject

Een dansproject met barokke twist en shake
ism het Oude Badhuis en IetStof in kader van Antwerpen barok 2018

Twee weekends in november wagen meer dan 75 dansers zich aan het thema ‘barok’. Dit doen ze niet alleen. Onder de begeleiding van 5 professionele choreografen zoeken ze naar een hedendaagse invulling van het thema. Het resultaat tonen ze tijdens 3 aansluitende toonmomenten in Het Oude Badhuis op 18 november.

Laat je verrassen door de eigenzinnige blik van de 6 choreografen: Fanny Heuten, Paulo Guerreiro, Imedi, Ramos Sama, Sara Golijanin & Linne Dierckx en de scenografie van Steven Brys. Samen met de deelnemende dansers transformeren ze Het Oude Badhuis tot een 17e eeuwse kerk van de dans.
Als een laatste twist voorzien de kinderen en jongeren van IetStof elke danser met barokwaardige outfits.

Sluit aan bij één van de drie toonmomenten om 16.00u, 18.00u en 20.00u op 18 november om het eindresultaat te bekijken en Het Oude Badhuis op een andere manier te ontdekken.

TOONMOMENT
18 november
Beginuren: 16.00u – 18.00u – 20.00u
Locatie: Het Oude Badhuis

Inkomprijs toonmoment: 4 euro, VTE: 2 euro
Tickets via Het Oude Badhuis

Dit project wordt ondersteund door Fameus. Fameus ondersteunt de kunst in de vrije tijd in Antwerpen en zorgt ervoor dat elke kunstenaar hiervoor de nodige ruimte, ondersteuning en inspiratie krijgt.

 

 

VIDEOGRAAF:  Bert VANNOTEN

Ilde Cogen, een interview

Gesprek met Ilde Cogen van LOODWIT
een niet commercieel platform voor jonge kunstenaars

LOODWIT is ontstaan als een onafhankelijk, niet commercieel initiatief van één vrouw Ilde Cogen. Ilde Cogen geeft jonge, beginnende kunstenaars een duwtje in de rug. Hoe en waarom ze dit doet daar was ik benieuwd naar.

Kunstpoort Uit welke behoefte is LOODWIT gegroeid? Hoe jong is je kunstenaarsplatform?
Ilde Cogen Jaarlijks bezocht ik afstudeerprojecten van de kunstscholen. Altijd opnieuw zag ik massa’s talent verdwijnen in de anonimiteit, wegdeemsteren in één of andere job ten brode. Uit deze frustratie ben ik LOODWIT in april 2017 opgestart. Ik had geen flauw idee hoe zwaar de ‘job’ ging worden. Ik heb nu 36 kunstenaars onder mijn vleugels. Loodwit staat er niet van vandaag op morgen. Neem daar mijn fulltime job als grafisch vormgever bij en je beseft hoe moeizaam het gaat. Het is een project dat je moet opbouwen.

Kunstpoort Is er iets in hun jonge kunst dat je aantrekt? Heeft de laatste lichting kunstenaars een andere aanpak, gebruiken ze ander materiaal? Verschillen de werken als het om de inhoud gaat bij die van vroeger?
Ilde Cogen De pas afgestudeerden hebben een frisse kijk op kunst. Vaak hebben ze nood aan meerdere materialen, cross-over kunst. Videokunst als massamedium is voor hen een belangrijk artistiek middel.

Kunstpoort Hoe promoot je je kunstenaars, welke acties onderneem je?
Ilde Cogen Kunst is er om getoond te worden. Jonge kunstenaars moeten de mogelijkheid hebben naar buiten te treden. Galeries staan niet te trappelen om pas afgestudeerden een podium te geven. Daarom zoek ik tentoonstellingsruimten. Dat kan om het even wat zijn: van wijnbar, eethuisje tot een echte expositieruimte. Kortom toegankelijke plaatsen waar veel mensen samenkomen. Kortgeleden kon ik werken tentoonstellen in een co-working space waar een gemengd publiek over de vloer komt. Dat was een groot succes. In Brussel wandelde ik voorbij het Vlaams bureau voor Toerisme en trok meteen mijn stoute schoenen aan. Op mijn vraag er jonge kunst tentoon te stellen reageerde men positief. Ik zoek niet klassieke ruimtes op en geef zo jonge kunstenaars een platform.

Kunstpoort Vinden de kunstenaars deze ruimtes geschikt?
Ilde Cogen Sommige willen absoluut niet in een wijnbar of coffeeshop exposeren andere vinden het net leuk.

Kunstpoort Wat is het verschil in motivering, manier van werken tussen een Galerie en Loodwit?
Ilde Cogen Motivatie, werking is gelijklopend maar galerijen zijn Big Business, ik werk niet commercieel, uit passie voor de kunst.

Kunstpoort Toch krijg je ongetwijfeld met het financiële te maken. Hoe los je dit op? Hoe kom je uit de kosten?
Ilde Cogen Ik vraag een kleine percentage op de verkoop. Soms vindt een koper de vraagprijs nog te hoog dan ben ik zelfs geneigd mijn percent af te staan. Ik werk low budget, zoek betaalbare ruimtes. Onlangs was ik curator voor GAST een initiatief van de amateurkunstenorganisatie FAMEUS. De brochure voor deze tentoonstelling printte ik zelf op 50 exemplaren. Wie weet wordt dit ooit nog een collectors item? Ik werk break-even. De kunstbeurzen zoals BAD zijn voor mij nog niet haalbaar. De prijzen voor een stand rijzen de pan uit. Waarom start de kunstwereld niet meer kleinschalige projecten op? Een goed initiatief is het Rivoli-gebouw aan de Bascule/Waterloosesteenweg pal op de grens van Elsene een pleisterplaats voor hedendaagse kunst. Met meer inkomsten zou ik nog meer kunnen verwezenlijken voor mijn kunstenaars.

Kunstpoort Je wil een opstapje betekenen voor kunstenaars gespecialiseerd in allerlei disciplines: schilderijen, juwelen, keramiek… Welke discipline vind je het moeilijkst om aan de man/vrouw te brengen?
Ilde Cogen Juwelen verkopen het moeilijkst. Zo zijn er de sieraden van Loodwit kunstenares Dabin Lee die refereren naar het testen van cosmetica op dieren. Belangstelling is er maar weinig verkoop. Nederland en Duitsland staan hier meer voor open. Conceptuele juwelenkunst daar is Vlaanderen niet klaar voor. Zelf ontwerp en maak ik juwelen en heb weet van het probleem. Ken je Octave Vandeweghe? Dat is één van mijn favoriete kunstenaars. Wie? Octave Vandeweghe is een jonge kunstenaar die werkt met edelgesteente. Hij belandde in 2017 op de shortlist van de Design Awards van ‘Wallpaper Magazine’.

Kunstpoort Eén van je kunstenaars, Emma Van Roey, stelde in juni 2017 tentoon in het SMAK, ‘Uit de Collectie How beautiful  it is and how easily it can be broken’ Ben je trots dat deze kunstenares één van de kunstenaars van Loodwit is? Hoelang werk je al met Emma Van Rooy? Gaan de prijzen nu de hoogte in?
Ilde Cogen Emma Van Roey hoort bij de drie eerste kunstenaars die ik contacteerde. Ik werk met haar samen sinds april 2017. Voor de afname hoef ik haar werk niet te promoten. Ze maakt kunst weinig geschikt voor verkoop. Haar installaties hebben te maken met verval en groei. Tijdens haar master studeerde Emma Van Roey af met een in situ installatie van 2 ton zand, draad en rest hout die ze verzamelde. Net als water heeft zand een ongrijpbaar karakter. Emma is gefascineerd door het idee van tijd, hoe we tijd kunnen ervaren tegenover een grotere wetenschappelijke benadering van een tijdssysteem, onze ‘kloktijd’. Emma resideert nu aan de Jan van Eyck Academie te Maastricht.
Sara Greet Gilis, nog een Loodwit kunstenares, mocht een video installatie tonen in het MUHKA tijdens de museumnacht 2018 te Antwerpen. Dat motiveert me en bewijst dat ik op de goede weg ben.

Emma Van Roey in het SMAK te Gent – foto Dirk Pauwels

Kunstpoort Heb je een jong koperspubliek? Vinden mensen die regelmatig kunst kopen zoals verzamelaars  ook de weg naar Loodwit? Zijn jonge mensen bereid een behoorlijke som uit te geven voor kunst?
Ilde Cogen Mijn koperspubliek zijn voornamelijk veertigers. Jonge mensen voorzien weinig budget voor kunst niet omdat ze geen interesse hebben maar niet kapitaalkrachtig zijn. Een aantal kopers komen terug.

Kunstpoort Je werkt voltijds als grafisch vormgever, zie je jezelf in de toekomst fulltime aan het werk zijn met het promoten van kunst, als curator, een job in de kunstsector?
Ilde Cogen Natuurlijk zou ik een voltijdse job in de kunstsector niet afslaan.

Kunstpoort Welke toekomstplannen heb je nog? Of van wat durf je niet dromen?
Ilde Cogen Ik speur constant naar locaties met expositie mogelijkheid. Toch droom ik ook van en zoek ik naar een eigen ruimte. Voorwaarde is een goede ligging. Graag wil ik daar dan 2 dagen, vrijdag en zaterdag resideren. Een etalage huren is ook een optie. Ik ben nu aan het onderhandelen met een tentoonstellingsruimte voor jonge kunst in Rotterdam. Plannen bij de vleet.

Info
ww.loodwit.be
https://www.facebook.com/Loodwit/

tekst Kathleen Ramboer
foto Kathleen Ramboer en Dirk Pauwels