Tekst naar aanleiding van de expo ALPINEN
kunstenaar Ann Bonne, klankschappen in gemengde techniek
Tekst Kathleen Ramboer
Fotografie klankschappen Ann Bonne
Eeuwenlang bleef het landschap in de westerse schilderkunst ondergeschikt aan religieuze, mythologische of historische voorstellingen. Het landschap bleek helemaal niet het onderwerp. Met de opkomst van de romantiek wint het landschap aan betekenis als vertolker van diepe emoties, gevoelens, als metafoor voor het sublieme.
Ann Bonne voelt zich aangetrokken tot landschappen die ongrijpbaar zijn, een gevoel van vrijheid, schoonheid en spanning oproepen. Ze houdt van bergen, valleien… landschappen tussen herkenning en illusie, tussen droom en werkelijkheid, het romantische landschap. De bergen zijn haar atelier, brengen haar in een diepe concentratie, in een gemoedstoestand die haar bewogen ziel aanzet tot creëren. Ann is een romanticus, haar getekende landschappen zijn niet enkel een decor, een waarneming maar vooral één brok emotie. Ze zijn HET onderwerp.
Hoe kan je als kunstenaar omringd door monumentale bergen een gemoedstoestand verbeelden?
Als je van klassieke muziek houdt zoals Ann kan je je tekeningen en/of schilderijen toevertrouwen aan partituren, de schoonheid van de bergen projecteren op muziekpartituren die dienst doen als drager. Die partituren spelen letterlijk en figuurlijk met het getekende landschap of is het omgekeerd? Ann zorgt voor een geslaagde en gelaagde dialoog tussen muziek en beeldende kunst. Haar bergen stralen dynamiek uit, het zijn bergen waar muziek in zit, waar de wind haar weg zoekt tussen de vele notenbalken en muzieknoten.
Met Ann stappen we in een visueel avontuur doorheen een voor ons onbekend landschap dat we hopen ooit in een reële droom te ontdekken.
Ze speelt met penseelstiften, met zwarte lijnen van wax potloden, die zich een weg banen tussen muzieknoten en notenbalken, lijnen die bergen bouwen op partituren, partituren die elk kleur negeren en het witte gouache dal een kans geven. In dat dal schuilt stilte, een kleurloze eenzame stilte. Haar bergen zijn picturale tekeningen die schilderachtig zijn ook al komt er geen kleur aan te pas.
Plan Cernet Erde Valais 2025
aquawax potlood op partituur 30,2 x 46,5 cm
De partituren waar ze op werkt, kiest ze bewust, heel zorgvuldig, de waargenomen natuur bepaalt haar keuze. Het zijn partituren van 19de-eeuwse romantici: Schubert, Schumann en Mendelssohn. Inhoudelijk staan ze volgens Ann het dichtst bij haar houding t.o.v. het landschap, het landschap als subliem gegeven, het sublieme -onmetelijke- van Immanuel Kant. Die hunker naar het sublieme, een bijna religieus, mystiek gevoel verbeeldt Ann in deze getekende en/of geschilderde Alpen (voor haar zijn het Alpinen) zoals de Berner Alpen en de machtige Zwitserse Alpen langs de Rhône vallei. Deze tekeningen/schilderijen benoemt ze tot klankschappen. De partituren waarop ze tekent zijn de dragers waar vorm en inhoud, maat, ritme, kleur en ruimte samenkomen.
F. Schubert D 795
Staubbach Lauterbrunnen Suisse 2021
Pentelpenseel, gouache op partituur 30,3 x 46,8 cm
Ann treedt in de voetsporen van Mendelsohn. Ze trekt de bergen in en wandelt een stukje van de Mendelssohnweg in Wengen, boven Lauterbrünnen. Hier is ze sprakeloos, houdt de adem in bij het aanschouwen van de schoonheid van het indrukwekkende Jungfrau-massief. Vooral van de hieruit getekende klankschappen, daar houdt ze van. De jachtige expressieve schriftuur klimt naar de top, gaat een gevecht aan met de witte gouache tot een vleugje abstractie zich plotseling manifesteert. De kunstenaar is verslaafd aan bergen in beeld brengen. Haar carrière startte als portrettekenaar en evolueerde naar het evoceren van water en bergen. Berglandschappen verbeelden brengt haar een ongekende vrijheid om te balanceren tussen realisme en abstractie, om zich technieken toe te eigenen. Gelijkenis speelt minder een rol, structuren en sfeer dus te meer.
Oud bladmuziek heeft ook een fysiek verhaal. De aantekeningen van een muzikant, het verkleuren van oude partituren, vlekken… zijn voor een kunstenaar als Ann een welkom expressiemiddel. De vergeelde partituren verraden haar fascinatie voor tijd en vergankelijkheid. Voor mij betekenen deze klankschappen een wake-up call. Op 16jarige leeftijd leerde Ann de Zwitserse Alpen kennen. Deze bergen ondergaan door de klimaatopwarming een ongelooflijke gedaantewisseling. Gletsjers smelten en binnen een onbepaalde tijd vertonen ‘haar’ bergen zich naakt, bekennen ze kleur. Melancholie overvalt me en stemt me somber. Wie weet wat brengt de tijd. Misschien kan Ann Bonne nu eindelijk zoals de bergen kleur bekennen en een link met haar waterschappen leggen door te schilderen met olieverf?
Ik vraag Ann of ze ook naar foto’s schildert? Nee want dan komt een veduta om het hoekje kijken. En plein air schilderen blijkt voor de kunstenaar in Ann een unieke beleving. Het licht verandert snel, de wind beroert het blad, geluiden dringen door in de zwarte lijnen en schaduwen schuiven over de muisgrijze, witte vlakken. Werken in situ bezorgt de tekening een levendige waarachtige sfeer. Ann voelt haar werk leven, vibreren zoals geluiden in haar hoofd. Ze hoort de muziek aanzwellen, hoewel ze deze niet afspeelt want ze kent de partituren. De stilte heeft ze lief. De concentratie stijgt ten top.
De partituurtekeningen, door de fysieke struggle van het plein air schilderen, zijn klein van formaat en vertonen toch een ongekende monumentaliteit. De bergketens treden buiten de randen van het blad, leven verder buiten het beeld. De compositie, het niet centreren van het landschap, dragen bij tot een magistraal gevoel, laten het landschap spreken en zingen.
Wengen ‘Mendelssohnweg’ Staubbach Bändli 2021
gouache, mixed media op partituur 30,4 x 46,8 cm
Ann is een romanticus in hart en nieren maar niet in de sentimentele zin van het woord. Ze houdt van de stijl van Delacroix, de teksten van Goethe op muziek gezet door de Oostenrijkse componist Franz Schubert, de monumentale Alpen schilderijen en ritmische symmetrie van de Zwitserse kunstenaar Hodler, en ja hoe kan het ook anders van Caspar David Friedrich, vermoedelijk de beroemdste schilder van de Duitse romantiek, de romantische kunstenaar steeds op zoek naar de overweldigende, oneindige en ontzagwekkende kracht van de natuur
Zoals bij de schilders van de romantiek zijn water en bergen haar geliefkoosde thema’s. Ze illustreren de queeste naar het sublieme, haar diep respect voor de natuur die onuitputtelijk is. Misschien ziet ze de bergen als metafoor voor het onvoltooide, de tocht van het leven, het uitzicht op het onbekende? Haar tekeningen zijn innerlijke en deels fictieve landschappen. Ze zijn een expressie van een allerindividueelste emotie.
Ann noemt zichzelf een tekenaar die schildert. Ze voelt verwantschap met Van Gogh die tekende met verf. Als tekenaar heeft ze aandacht voor structuur en voor het licht daarom schildert en tekent ze haar berglandschappen in zwart, wit en grijstinten.
Klimaatverandering zorgt ervoor dat bergen en gletsjers van kleur veranderen. Gletsjers smelten weg en laten donkere rotsen zien. Soms worden alpenweiden groener door hogere temperaturen, of kleuren ze rood door algen. Nu gaat Ann op zoek naar nieuwe avonturen, ze verlangt stilaan naar kleur, naar kleur op doek of op geprepareerd papier. De olieverf lonkt.
Cézanne voelde zich diep verbonden met de Montagne Sainte-Victoire en schilderde en tekende deze kalkstenenberg, zijn favoriete motief, wel 80 maal. Ook de fascinatie van Ann voor de bergen, de Alpen, kent geen grenzen, haar verhaal is nog niet af. Daarom zijn de bergen voor haar een metafoor voor ‘das Unvollendete’.
Tekst Kathleen Ramboer
Fotografie klankschappen Ann Bonne
INFO
Expo ALPINEN
Sint-Anna kasteel
Westeindestraat 1
9990 Maldegem
vernissage vrijdagavond 9 oktober 19 u
Openingsuren
vr 9, zat 10, zon 11 oktober 2026
vr 16, zat 17, zon 18 oktober 2026
open vrijdagen en zaterdagen van 13u30 tot 18 u
zondagen van 11 u tot 18 u
https://annbonne.wixsite.com/arts
kunstpoort 