WAK – Wie niet weg is – Theaterstuk van de Bromvlieg

Zaal Zirkus aan de Zirkstraat 36 te Antwerpen bereik je via een poort met daarachter een klein gezellig pleintje dat de toegang tot het theater onthult. De zachte lentetemperaturen zorgen voor een zuiders sfeertje. Jongelui hebben zich buiten op een stoel of op de grond genesteld en genieten van de warme avond.

Ook binnen in het kleine maar gezellige cafetaria wachten bezoekers op de aanvang van het spektakel. Even na 20 uur worden we uitgenodigd om plaats te nemen in de theaterzaal.

Het podium is verlicht. De personages zijn aanwezig. Een jongeman staat recht, beweegloos. De andere zes liggen twee per twee, in lepeltjeshouding, op de grond. Allen dragen ze wit ondergoed.

Eenmaal de bezoekers zich geïnstalleerd hebben, ontrolt zich een boeiend toneelstuk.

De regisseur licht toe

In juni vorig jaar werden de audities georganiseerd voor het toneelstuk dat in het kader van de ‘Week van de Amateurkunsten’ – uitgave 2017 – door Bromvlieg zou gebracht worden. Het hele theaterstuk moest een productie worden, uitsluitend gerealiseerd door studenten, inclusief het regiewerk.

Sofie werd verkozen tot regisseur van het stuk en kon zo de wereld van de regie verkennen. Die bracht veel verrassingen met zich mee. Het werd een ware uitdaging om met ideeën voor de proppen te komen, een decor te ontwerpen, gepaste overgangen in het toneelstuk te bedenken, …  Maar daar bleef het niet bij. Ook op menselijk vlak werd het een ware leerschool. Haar leiderschapscapaciteiten werden op de proef gesteld, dit in een gezelschap van voornamelijk studievrienden, wat eveneens haar sociale vaardigheden uitdaagde.

In oktober 2016 hadden de audities voor de acteurs plaats en een week later ging het project werkelijk van start.

Dit was het gegeven: “Zes personages bewandelen dezelfde straat, op de weg komen ze iemand tegen. De stad is hun terrein, een speelveld waar ze blikken gaan spotten en werelden vangen. Vanaf daar is is hun verhaal verschillend. Wie ze zijn, dat hangt van jou af. Zie jij wat ik zie? Een stuk dat speelt met de kracht van perspectief en het heilige geloof dat iedereen een verhaal te vertellen heeft.”

Het eindverhaal is van de hand van Sofie: Simon, één van de twee mannelijke acteurs, vertelt hoe hij zijn broertje is kwijtgeraakt. Iedere dag keert hij terug naar de plaats van het onheil waar hij de voorbijgangers observeert en zich de verhalen voorstelt die ze met zich meedragen. Dit is het verhaal dat alle andere stukjes verklaart. Het is aan de kijker om die stukjes samen te brengen en de symbolische rode draden in het verhaal te ontdekken. Zo is er bijvoorbeeld de link tussen het openbaar vervoer en de achtergrond van het decor die tijdens het toneelstuk penseeltrek na penseeltrek een tramlijn weergeeft.

Het is een reflectie van wat er in het verhaal gebeurt.  Een ander voorbeeld is de plunjezak die bij het begin van het toneelstuk de aandacht van de kijker trekt. De personages ontwaken, nemen een plunjezak en beginnen zich te kleden, terwijl één zak onaangeroerd blijft hangen. Deze refereert naar het verdwenen broertje dat toch nog aanwezig is. Zo geven ook de expressies van de acteurs die zich op bepaalde ogenblikken op de achtergrond bevinden, een aanvulling op ieder stukje verhaal. Het verhaal over dromen wordt ondersteund door drie meisjes die al slapend tegen elkander aanleunen.

Wie is wie?

Sofie Gebruers, de regisseur van het toneelstuk heeft erg veel voldoening gehaald uit deze ervaring. Het was een enorme verantwoordelijkheid en ze beseft ten volle dat wanneer het was misgelopen, zij als enige hiervoor verantwoordelijkheid zou dragen.  De andere kant van de medaille: als het wel goed verloopt is het hààr verwezenlijking.

Sofie beseft ook dat ze als regisseur nog een weg heeft af te leggen. Het was bijzonder moeilijk om bij de aanvang van iedere opvoering de dingen los te laten en alles over te laten aan de acteurs, in de hoop dat ze het goed zouden doen.

Met de opvoering van vanavond, de vierde in rij, komt dit theaterstuk ook aan zijn eind. Dit is voor Sofie geen negatief gegeven.  Het eenmalige karakter geeft immers de schoonheid van theater weer: het is een uniek moment dat in het hier en nu plaatsvindt. Er is nu ruimte voor een volgende uitdaging.

Aan toekomstperspectieven heeft Sofie zeker geen nood. Zo werd ze door het Antwerps theater gevraagd om bij hen een stage te lopen. Studentenradio is een andere optie. Ze wil nu veel verschillende zaken uitproberen om later gericht te kunnen evolueren naar wat haar voorkeur draagt: tekst-wedstrijden, podiumwerk, …, kortom, zichzelf challengen zoals ze dit het voorbije jaar deed. Haar huidige studies – Politieke wetenschappen / Journalistiek – liggen trouwens ook in de richting van ‘verhalen brengen’, ‘reportages maken’.

In haar huidige situatie beschouwt ze haar studies als het theoretische gedeelte en projecten zoals dit theaterstuk als de praktische kant. Waarom later niet die beiden laten samenvloeien?

Als laatste onderdeel van ons gesprek geeft Sofie nog een nabeschouwing over haar samenwerking met de acteurs. Het betrof een groep mensen uit verschillende richtingen die je in andere omstandigheden waarschijnlijk niet zou ontmoeten. Leiding geven aan een groep jongeren van dezelfde leeftijd duwt je in een welbepaald rolpatroon. Maar van zodra ze met hen buiten het theater in een andere setting kwam, was ze gewoon vriend onder de vrienden. Ook dit onderdeel maakte het voor Sofie een leerrijke en superleuke ervaring.

Marthe De Ruysscher is student Theater, Film en Letterkunde aan de Universiteit Antwerpen.

Gezien het niet makkelijk is om toegang te krijgen tot een officieel theatergezelschap nam ze in oktober vorig jaar voor het eerst deel aan de audities van Bromvlieg.

De motivatie om zich kandidaat acteur te stellen werd vooral gedreven door een behoefte om nieuwe mensen te ontmoeten en omwille van het voor haar reeds gekende plezier dat ze ervaart in het theaterspel en het leven achter de schermen. Er zit ook een praktisch kantje aan: in het kader van haar studies is een dergelijk project de ideale manier om de theorie uit haar opleiding in de praktijk toe te passen.

Interessant en leerrijk aan dit project was vooral de vrijheid die aan de acteurs werd gegeven. Naast de rode draad in het verhaal was iedere acteur vrij om zijn deel in te vullen. Dit betekent dat ze zelf haar tekst schreef.

In de toekomst wil Marthe graag verder evolueren in de wereld van theater, film of televisie. Haar oorspronkelijke droom was regisseur worden, maar nu heeft ze de smaak te pakken van het acteren!

Simon Rubbrecht nam voor het eerst deel aan de audities van Bromvlieg, en ook met succes. Hij had in het verleden in een koor gezongen voor een toneelstuk. Hij is ook actief in operastukken, musicals en zingt in een metalband. Theater leek hem een mooie aanvulling op die andere activiteiten.

Zijn drijfveer is de erkenning van het publiek, het gevoel de mensen iets te geven om mee naar huis te nemen.

In het verleden heeft hij een cursus zang gevolgd en daar geleerd zijn stem onder controle te houden. Veel oefenen en opzoekingen op het Internet helpen hem om zijn prestaties naar een hoger niveau te brengen.

Een professionele carrière op het podium ambieert hij niet echt. In de toekomst ziet hij zich verder evolueren in zang, maar dan op vrije-tijdsbasis. Wat hij nu beleeft is eenvoudigweg leuk, en dit wil hij graag zo houden.

Nabeschouwing

De verhalen, uitgewerkt en gebracht door de acteurs, zijn moeilijk in een overkoepelend geheel te stoppen.  Het zijn stuk voor stuk verhalen uit onze tijd: positief denken, relatie met de ouders, …

Het decor is ondersteunend door zijn minimalistisch opzet.

Het thema van mensen die wachten zonder een duidelijk doel refereert enigszins naar het stuk van Samuel Beckett: “Wachten op Godot”. Daar waar Beckett naar de absurditeit van onze samenleving verwijst, wordt hier het individu in de kijker gezet. Daar waar de woorden in het stuk van Beckett geen betekenis hebben, wordt hier een discours ontwikkeld met het doel een beeld op te bouwen, een beeld van onze samenleving waarmee we het al dan niet eens zijn. Als toeschouwer van een theaterstuk beleven we onze emoties elk op onze eigen manier, ook zo het aanvoelen van de nabijheid van de acteurs. Dit maakt dat deze kunst één van de mooiste en boeiendste kunstvormen is.

Tekst Magda Verberckmoes
Foto’s Eric Rottée

ZOOM! Europa-Slotfeest WAK 2015-GENT


Realisatie

Bert VANNOTEN

Op de Oude Dokken in Gent kon je vanaf 15.00 uur bekende canons en Europese volksliederen zingen.
Uiteraard kon het Europese volkslied niet ontbreken. De melodie van het volkslied komt uit de 9de symfonie van Ludwig van Beethoven.
Bij de melodie hoort een gedicht ‘Ode an die Freude’ van Friedrich von Schiller. Hoewel enkel de muziek het officieel Europees volkslied is, werd er op 3 mei ook de tekst bij genomen om te zingen. Of je kon ook de melodie zoomen.

WAK-Fameus, Artisj: wie heeft gezegd dat de jeugd niet deugt?

third test first image

Op weg naar Fabriek Noord voelen we ons een beetje zoals bezoekers van de grot van Lascaux. De sfeer in de omgeving is erg uitgesproken met een druk pratend publiek dat erg divers is. Het is warm. Vincent, de organisator van de tentoonstelling, vertelt ons dat ze lang gezocht hebben. Het is een voorstel van Fameus. Het doel van Fabriek Noord is het ter beschikking stellen van lokalen aan de bewoners van de wijk. Lokalen  waar kunst en cultuur, in dit geval multicultureel, kunnen geuit worden. De artiesten houden van de industriële omgeving.

Fabriek Noord, een industriële grootte.

Een klein portaaltje leidt ons naar de doorgang. Aan de muur hangen schilderijen die onze aandacht trekken. Dit publiek is sterk contrasterend met de mensen die we juist ontmoet hebben, vooral wat betreft kledijDSCF9808. Hoe verder we gaan hoe meer het licht verblindend wordt, verstoord door een wolk van rook die verspreid wordt vanaf de grond.

We banen ons een weg door de menigte. Om de werken te ontdekken moeten we stijgen of dalen. Een dj-set begeleidt deze wandeling. In de National Geographic van januari 2015 gaan wetenschappers ervan uit dat de rotsschilderingen van Chauvet verschillende bewegingen en sferen creëren die het licht volgen en die bewust zo werden aangebracht om een show te laten ontstaan. Dit zelfde gevoel ervaren we in Fabriek Noord.  De schilderijen, foto’s in puzzelvorm, lichtgevende werken, films en muziek zorgen voor deze fantastische show.

Vincent, François, Paul en de anderen.

DSCF9815 reworkedHet verhaal van de tentoonstelling is dat van Vincent. Als ex-student reclame en illustratie en als kunst- en artiestenliefhebber heeft hij zich afgevraagd hoe artiesten bekender te maken bij het grote publiek. Deze vraag was het begin van zijn verhaal. Vervolgens heeft hij met Anchieta, een vriend, hulp gezocht bij Fameus en ze overtuigd om hen te ondersteunen. Fameus is de overkoepelende organisatie voor amateurkunsten in Antwerpen. De artiesten de kans geven om hun eerste tentoonstelling te geven was zijn bedoeling. Dit zowel voor de gepassioneerde onder hen en dit graag willen, als voor hen die nog onvoldoende rijp zijn. De goesting is bepalend. Dit is nog maar het begin van Vincent’s idee, want hij studeert momenteel kunst- en cultuurbemiddeling en hij creëert Kauwgurk samen met Anchieta.

Vincent’s idee wordt geaccepteerd en ondersteund door Fameus. Nu moet er aan het werk gegaan worden: kandidaten en publiek vinden. Alle netwerken worden gebruikt, zowel dat van Vincent als dat van Fameus. Maar vooral Facebook zorgt voor de contacten. De kandidaten worden gekozen. Het wordt een mix van enthousiasme, originaliteit en diversiteit. Het publiek mag zeker ook niet vergeten worden. Dus alle kanalen die voor contact met het potentiële publiek kunnen zorgen worden gebruikt. Dit zijn bijvoorbeeld Facebook, flyers, vernissages. Als we kijken naar de menigte in de Fabriek, bleek dit een succesvolle aanpak.

 

 L’art, rien que l’art.

In het geroezemoes van de vernissage zijn er gepassioneerde jongeren en barbaren(zoals Alessandro Baricco het beschrijft in de Barbaren, 2014). De barbaren zijn zij die rond surfen op evenementen en tegelijkertijd een wereld opbouwen, de kinderen van Facebook. De artiesten, zijn zij die dieper ingaan op hun wereld alsof het de enige is die bestaat. Deze twee zijn geen antagonisten, ze voeden elkaar op een wederzijdse manier. Hier vindt men geen Chinese muur.

 

kunstenaars new version

 

Ian schildert. Alle schilderijen in de doorgang zijn van hem. Het is zijn eindwerk van het zesde jaar op SiSA. Hij heeft geen andere studies gepland aangezien hij wil schilderen, schilderen en schilderen gedurende de komende 6 weken.

Kirkland tekent, en dit wanneer hij geen filosofie studeert. Hij is samen met zijn broer gekomen die getracht heeft om artiest te worden maar hij ontdekte dat hij niet dezelfde kracht had als zijn broer. Kirkland schrijft en zoekt. Een werk is in zijn geheel gemaakt en in één enkele lijn zonder het potlood van het blad op te heffen.

Detlef volgt een master in de vrije kunsten in Gent. Dit in twee jaar om meer tijd te hebben in de nabije toekomst als kunstenaar. Hij maakt vooral installaties met alle mogelijke technieken. Om de clash tussen het bewuste en het onbewuste te laten plaatsvinden, speelt Detlef met de ruimte. Die bepaalt het begin van elk creatief proces. Geen concreet idee of voorontwerp, los van het basismateriaal en met inbreng van wat in zijn leven gebeurt of van de interesse van het moment. Zonder een grens te trekken.

Ziehier het resultaat van de tentoonstelling. Aan u, als lezer, om het te beoordelen.

werken eerste poging

Ziet u elementen die op elkaar lijken? Neen, dan is het opzet van Kaugwurk, het initiatief van Vincent en Anchieta, gelukt. Toch ziet Vincent dat alle artiesten verbonden zijn met de wereld rondom hen.

The Courtier and The Heretic (Mattew Stewart, 2014)

In de wereld van Spinoza, de ketter, is alles wat gebeurt noodzakelijk. In dit initiatief zit een noodzaak, die van de artiest die de nood heeft om te creëren en te tonen, het individuele initiatief van Vincent en Anchieta met Kauwgurk en die van de instelling Fameus. De mensen vermeld in deze blog zijn gemiddeld 20 jaar oud: Wie heeft gezegd dat de jeugd niets waard is?

Meer informatie kan u vinden bij Kauwgurk op Facebook en Fameus (website en Facebook)

Tekst en Foto’s Eric Rottée
Redactie Ivan Bernage

DSCF1269 reworked

Lokale HELDEN-WAK 2015

Realisatie

Bert VANNOTEN

Op donderdag 30 april zetten welgeteld 198 verschillende initiatieven lokaal muzikaal talent in de schijnwerpers met ‘Lokale Helden’. Met dit unieke project daagde Poppunt iedereen, van steden, dorpen, individuen tot jeugdhuizen, bibliotheken, muziekclubs en cultuurcentra, uit om samen met de rest van Vlaanderen en Brussel één grote ode aan muzikaal talent te organiseren. Het resultaat? 1.081 podiumplaatsen op 366 locaties voor meer dan 800 bekende en onbekende artiesten op één dag.