BLIJVEND CREATIEF Anna Dupon

AUTEURS AAN HET WOORD
Voor kunstenaars is deze bizarre coronatijd ongetwijfeld een bron van emoties. Hoe verwerken schrijvers de lockdown. Schrijven ze meer dan anders of net niet? KUNSTPOORT vroeg het hen.
Anna Dupon bedacht met het literair collectief ZINK speciaal voor deze Coronatijden de ZINK ONLINE BOEKENCLUB

KUNSTPOORT Ben je met een bepaald project, boek, gedicht… bezig?  Titel?
ANNA DUPON Ik ben meestal met meerdere projecten tegelijk bezig. Dat is nu ook zo.
Samen met Xandry van den Besselaar werk ik aan een nieuwe audiovoorstelling, Binnenin gaat het heten. We zijn ermee geprogrammeerd voor het zeecontainerprogramma van het Over ’t IJ festival. Of dat festival door zal gaan, en in welke vorm, is natuurlijk nog maar de vraag. Toch beginnen we alvast met de voorbereidingen.
Binnenin maakt deel uit van een groter onderzoek dat Xandry en ik doen naar iets dat we ‘het hellend vlak van de realiteit’ zijn gaan noemen. We interviewen mensen die een psychose hebben gehad en daardoor de werkelijkheid op een andere manier hebben ervaren. Daar komen heel heftige maar ook heel mooie verhalen uit. Iemand vertelde over een vreemde taal die hij in zijn hoofd kreeg, waar hij nog een paar woorden van had onthouden: ‘doeda’, ‘zee’. Iemand vertelde dat hij zich nog altijd medeplichtig voelde aan de verkrachting van zijn kinderen, hoewel die niet in deze werkelijkheid had plaatsgevonden.

Naast het werk met Xandry ben ik ook bezig met mijn werk voor ZINK. ZINK is een literair collectief waar ik deel van uitmaak. Binnen het collectief maken we ruimte voor onszelf en andere jonge schrijvers om de spankracht van het begrip ‘literatuur’ te verkennen, op papier met teksten in alle vormen, buiten het papier met optredens, happenings, festivals en workshops. Op het moment ben ik de tweede ZINK’S ONLINEBOEKENCLUB aan het voorbereiden.

KUNSTPOORT Is je nieuw werk gerelateerd aan de Corona crisis?
ANNA DUPON De online boekenclub is specifiek bedacht voor deze Coronatijden. Dat ‘binnenblijven boekjes lezen’ de norm is, is misschien niet zo erg, maar eigenlijk wil je dan natuurlijk ook lekker over een boek kunnen praten met andere mensen. Om dat gat op te vullen bedachten we de boekenclub. We lazen al ‘Contouren’ van Rachel Cusk, de tweede editie brengt ‘Austerlitz’ van W.G. Sebald. Voor de derde editie van onze online boekenclub blijven we in de wereldliteratuur en lezen we ‘Archief van Verloren Kinderen’ van Valeria Luiselli. De ZINK’S ONLINEBOEKENCLUB#03 is geprogrammeerd op 11.06.2020 om 20u bij je thuis.
https://zinkoppapier.be/
Je kan je nog inschrijven via zinkoppapier@gmail.com

KUNSTPOORT Schrijf je intensiever dan voor covid-19?
ANNA DUPON Ik schrijf niet méér dan in ‘normale’ tijden, misschien wel intensiever in de zin van: geconcentreerder. Het isolement van de quarantaine maakt dat het allemaal een soort schrijfresidentie lijkt te zijn. Er is weinig om je af te leiden van je werk.
Er is ook een soort verdieping. Ik denk dat Xandry en ik in normale omstandigheden al waren begonnen met méér mensen interviewen, méér materiaal verzamelen. Nu ben ik bezig met het materiaal dat we al hebben opnieuw te beluisteren. Het citaat dat ik bij de eerste vraag geef komt uit één van die ‘teruggevonden’ opnames. (tekst in blauwe kader). Ik gaf mijn opname-apparaat met iemand mee naar huis en ik kom er nu pas aan toe om die opnames echt goed te beluisteren. Die persoon schrijf ik nu een brief, niet alleen om hem te bedanken, maar ook om zijn materiaal te kunnen kaderen.

KUNSTPOORT Is schrijven een noodzaak, een manier om deze periode te verwerken?
ANNA DUPON Ik denk dat verwerken voor mij vaak pas achteraf komt. Ik ben nu juist veel dingen aan het verwerken die hiervoor zijn gebeurd. De artistieke weerslag van deze periode komt voor mij denk ik pas later. Wel is het voor mij absoluut noodzakelijk om bezig te blijven. Juist nu, nu alles een beetje stil lijkt te staan.

KUNSTPOORT Wat lees je voor het ogenblik?
ANNA DUPON Ik moet nodig beginnen in ‘Austerlitz’ van Sebald, voor de boekenclub! Maar ik ben nu nog bezig in ‘Hippie’ van Paulo Coelho, het is nog even de vraag of ik dat ga uitlezen.

KUNSTPOORT Kan je nog om iets ‘vrolijk’ zijn in deze tijd?
ANNA DUPON
Het schrijven en werken aan nieuwe dingen is wat me door deze periode heen sleept alsook de lente, de bomen die in blad komen en de kersenbloesems!

KUNSTPOORT Heb je toekomstplannen of staan die nu on hold?
ANNA DUPON Alles in onzeker op het moment, maar ik heb hoop.

info


https://zinkoppapier.be/
https://www.facebook.com/anna.dupon.3
https://www.facebook.com/zinkoppapier/
https://www.instagram.com/zinkoppapier/

foto Anna Dupont copyright Eric Rottée

Langzaam maar zeker. De Slow Art van Joan Hus.

Interview met  filosofe, schrijfster, ‘grafisch’ kunstenaar Martine Lejeune.

Op een mooie na zomerdag ontmoette ik Joan Hus in een toepasselijk kader, het historische Vooruit te Gent. Joan Hus is de artiestennaam van filosofe, schrijfster, ‘grafisch’ kunstenaar Martine Lejeune.

Ze is docente filosofie aan de universiteit Gent. Martine Lejeune/Joan Hus heeft reeds een aantal boeken op haar palmares, fictie en non-fictie. Haar meest recente boek, onlangs uitgegeven draagt de titel:
‘Logica en filosofie van de taal. Voor al wie bezig is met taal en tekst.’
Een boek over het beoordelen van argumentaties, in het dagelijks leven, op school en professioneel. Geen voorkennis vereist.boek
Antwerpen: Uitgeverij Garant, 262 p.

Ook onlangs verschenen
Culture. Philosophical Perspective. Antwerpen: Uitgeverij Garant, 120 p.
Over het begrip cultuur.

Martine Lejeune schrijft ook voor de Engelstalige blog: The Flaneur.
http://flaneur.me.uk/01/food-for-thought-by-joan-hus-guidelines-for-new-creative-work/

Een kopje koffie helpt het gesprek op gang te brengen al is dat duidelijk geen probleem bij Joan Hus.
KR Wat haalt bij jou de bovenhand de filosoof, kunstenaar, schrijver, docent? Hoe wordt je het liefst benaderd?
ML Mijn leven is één grote chaos, alles is filosofie, en kunst, en literatuur, en politiek, en dagelijkse beslommeringen. Hoe ouder ik word, hoe meer vragen en hoe minder antwoorden ik heb. Als kind stimuleerde mijn moeder mij om te tekenen. Zij had ook aandacht voor literatuur en las vaak voor. Ik wilde dan ook schrijfster en kunstenaar worden.
Toen ik een studiekeuze moest maken dacht ik aanvankelijk aan wiskunde. Wiskunde is rust, abstracte zekerheid. Vanuit mijn affiniteit met de wiskunde groeide ten slotte ook mijn Slow Art.
KR Vertel eens iets meer over je Slow Art
ML Aan één enkele tekening, formaat 76x105cm, werk ik heel intensief een zestal maanden met eenvoudige middelen, een pen, inkt en papier.experimentaldrawing_pen_and_ink_76cmx107-cm
KR Waarom deze rustige manier van werken. Ligt dat in je natuur, is het therapeutisch?
ML Het is helemaal niet therapeutisch. Slow Art betekent voor mij ascese. Slow Art is tegen mijn natuur in. Ik doe mezelf geweld aan. Voor mij is het een oefening in zelfbeheersing en discipline. Ik investeer mijzelf, mijn tijd, mijn leven, volledig in die langzaam tot stand komende tekeningen.
KR Je ecologische voetafdruk in je werk wil je ook zo klein mogelijk houden. Hoe ga je tewerk?
MR Mijn kunst is eenvoudig recycleer baar, en gemaakt met beperkte middelen, pen, inkt en papier.
Ik ageer tegen de overproductie van kunst, tegen nutteloze kunst, en tegen kunst voor de prestige zoals bijvoorbeeld Het Nieuwe Havenhuis in Antwerpen. Het spectaculaire ontwerp van de overleden Brits-Iraakse architecte Zaha Hadid, een nieuw landmark voor Antwerpen maar eigenlijk niet meer dan een lege juwelendoos (schip) bovenop het oude 100jarige gerestaureerde brandweergebouw.layered_drawing
KR Kan je met jouw manier van tekenen wel voldoende creatief zijn?
MR Zeker, ik experimenteer voortdurend. Ook maak ik het mijzelf niet gemakkelijk door bijvoorbeeld op moeilijk papier te werken met een onaangepaste pen. Daardoor is het resultaat vaak verrassend. Creatief ben ik ook door andere teken-bewegingen uit te proberen, in lagen te werken en met verschillende kleuren. Ik teken met al mijn zintuigen. Kunst is in de eerste plaats esthetisch, dat wil zeggen zintuiglijk. Ik heb de intentie iets te scheppen wat kostbaar is, uniek en fascinerend, die buitengewone inspanning zou vereisen om het te kopiëren. Ik probeer niet alleen mijn eigen culturele wortels als westers kunstenaar, maar alle cultuur in het algemeen te overstijgen.
KR Hoe wil je dat de toeschouwer naar je werk kijkt? Moet hij er idee achter zoeken? Mag en kan het publiek je werk interpreteren?
ML Ik verkoop geen idee. Mijn werk is zeker geen illustratie van een begrip zoals bij Marcel Duchamp, de vader van de conceptuele kunst. four-ellipses-floating-in-colored-spaceWat mij het meeste plezier doet is wanneer de toeschouwer mijn werk meer dan een keer wil zien. Een tekening waar zoveel maanden aan gewerkt is, kan je niet in één minuut in je opnemen en beoordelen. Zo’n tekening is ook moeilijk te beoordelen via het web, op een computerscherm. Je moet het lijfelijk zien.
KR Moet kunst een beeld van de maatschappij geven?
ML Dat moet niet, en dat kan kunst zeker niet. Kunst is geen wetenschap. Bij de aanvang van de westerse kunst, bestond kunst uit het illustreren van de bijbel, later werd kunst een illustratie van macht en machtsverhoudingen, religieus en profaan. Nog later haalden het educatieve, hedonistische en nationalisme de bovenhand. Bij de impressionisten zagen we een verschuiving in de richting van het zintuiglijke, het esthetische. Uiteindelijk kwam Marcel Duchamp met kunst die de illustratie werd van een idee dat moet geïnterpreteerd worden. Mijn kunst is iets anders dan een idee. Het is zintuiglijk, esthetisch, precieus, speels, experimenteel, en persoonlijk.
KR Moet kunst gesubsidieerd worden?
ML Kunst hoeft helemaal niet gesubsidieerd te worden. Gezondheid en onderwijs dat zijn de dingen die moeten worden gesubsidieerd, maar niet de kunst. Overigens, is het de taak van het onderwijs om de creativiteit te stimuleren. Kunst wordt monddood gemaakt door subsidies. Kunst wordt staatskunst. Ten tijd van de grote depressie in Amerika, lanceerde President Roosevelt in het kader van The new Deal het Federal Art Project. Hij subsidieerde kunstenaars, die in ruil daarvoor de waarden van de Amerikaanse cultuur in beelden vastlegden. 250.000 werken zijn er zo gemaakt onder andere door Willem de Kooning, Jackson Pollock, Arshile Gorky, Mark Rothko… Kunst als illustratie van de cultuur waarvan kunst zelf een onderdeel is… Kunst die in haar eigen staart bijt, zeg maar.
KR Kan je creativiteit aanwakkeren?
ML Verveling bevordert bij kinderen de creativiteit. Ze hebben te veel tijd, en die tijd moeten ze ‘doden’. Kinderen hoef je niet te entertainen, geen tablet in handen te stoppen… Bezorg hen geen afleiding. Geef hen ‘vrije’ tijd, zorg dat ze tijd hebben om zich te vervelen, zo zorg je voor creativiTIJD.
KR Heb je een favoriete kunstenaar?
ML Ik bewonder het werk van de Italiaanse jong gestorven kunstenaar Piero Manzoni (13 juli 1933 – 6 februari 1963) die afstamde van oude adel uit Milaan. Zijn later werk wordt door velen gecatalogeerd onder installatiekunst waarbij het idee centraal staat, maar ik vind hem vooral een poëet, een beeldend dichter. Wereldberoemd werd hij met het inblikken van zijn eigen poep: ‘merda d’artista’. Vooral zijn werk ‘Le soccle du monde’ vind ik zijn mooiste creatie. Hij maakte een lege sokkel die de aarde als kunstwerk draagt.
KR Is je werk binnenkort te zien op een tentoonstelling?
ML Gedurende de maand februari 2017 stel ik tentoon in Blanco, Nucleo Gent. De exacte datum is nog niet gekend.
KR Bedankt voor je bevlogen antwoorden, je enthousiaste medewerking aan dit interview. Het zal me zeker bijblijven en we kijken uit naar je tentoonstelling in 2017.
Info en portfolio Joan Hus
http://www.artslant.com/global/artists/show/285785-joan-hus

tekst; Kathleen Ramboer
fotografie:  EME