Tekens van het onzichtbare

Via kunstenaar Jean De Groote ontdekte ik de wereld van kunst, filosofie, mystiek plus hun interactie.
Kunstfilosoof Antoon Van den Braembussche, een bevriend ‘partner in crime’ van Jean De Groote (ik beken dit is een wat oneerbiedige uitdrukking), bezorgde me zijn recente boek ‘Tekens van het onzichtbare’ met essays over kunst en mystiek. Eerlijk, zijn vraag: Kan je hier een recensie overschrijven streelde mijn ijdelheid. Het antwoord was ja vergezeld met de opmerking dat ik niet thuis ben in deze wondere wereld van de filosofie. Mag ik met een zekere onbevangenheid reageren op het boek? vroeg ik. Dat bleek geen onoverkomelijk probleem.

Wat me opviel bij het lezen van
Tekens van het onzichtbare’
Esays over kunst en mystiek
auteur Antoon Van den Braembussche

is de helderheid, geen omfloerst taalgebruik, klaar en duidelijk voor iemand zoals ondergetekende die niet gewoon is aan filosofische geschriften.
Het boek omvat vier essays.

Rumi en de grote stilte

zal voor bepaalde lezers discutabel zijn.
ik citeer ‘Zoals steeds  zijn bij Rumi deze erotisch-lijkende verzen altijd slechts een opstapje naar de liefde in zuiver spirituele zin… Het zou van een grote misvatting getuigen om in de liefdesrelatie tussen Sjams en Rumi een verhouding te zien van homoseksuele aard….’’ pg25
Dit is de visie van de auteur, een standpunt om te respecteren. Als je als lezer dit probeert te vatten, ligt de weg open om van het essay ‘Rumi en de grote stilte’ te genieten.

Verrassend voor mij is de verwijzing naar Layla van Eric Clapton. Antoon Van den Braembussche is blijkbaar een man die de muziek, popcultuur omarmt, niet op een planeet leeft, weet wat de wereldse wereld te bieden heeft.

Angelus Novus, 1920 – copyright kunstkopie.nl

De engelen van Paul Klee

biedt interessante inzichten op het werk ‘Angelus Novus, 1920’ en de engelenreeks van Paul Klee in het algemeen. Dit essay toont de lezer de mogelijke impact van cultuurfilosofen op de visie van de kijker. ‘Daarnaast vraagt elk beeld een creatieve bijdrage van de toeschouwer’. pg67 De toeschouwer blijft een individu met een individuele, culturele blik die een kunstwerk nuanceert en kan interpreteren. Het siert de auteur dat hij kritisch blijft en zich dezelfde vraag stelt als Perdita Rösch of het werk ‘Angelus Novus’ een zelfportret is. De auteur weerlegt dit gefundeerd.
Bij het lezen van een recensie denk ik vaak: Heeft de criticus het bij het rechte eind? De inhoud die hij een werk toedicht is dat ook datgene wat de kunstenaar wil zeggen? Illustreert Paul Klee met zijn Angulus Novus (1920) een angstig voorgevoel van wat de Joden te wachten stond, van de latere rampzalige gebeurtenissen? Wat betekent zijn Engelen serie? De auteur gaat hier met de nodige objectiviteit en nuchterheid op in.
Het vaak experimenteel werk van Paul Klee waardeer ik om zijn onbevangenheid, geraffineerd kleurgebruik en vaak kinderlijke eenvoud. Antoon Van den Braembussche leerde me een andere Klee kennen. De auteur toont een diepere kijk op het andere werk van Klee. De kunst van Paul Klee is niet onder één noemer te vangen.

Descent into limbo – copyright NRC

Anish Kapoor en de leegte

Dit essay is een speurtocht naar het spirituele in de moderne en hedendaagse kunst via het oeuvre van Anish Kapoor. De tekst is een exploratie van de oneindige ruimte, leegte, angstervaring en het mystieke in het werk van Kapoor. De schrijver doet dit aan de hand van 2 iconische werken: ‘At he edge of the world’ en ‘Descent into limbo’. De analyse is verhelderend, vlot lezend. De auteur licht voor de modale kunstliefhebber een tipje van de mystieke sluier op. Het onzichtbare kan niet zonder het zichtbare – Het licht bestaat niet uit zichzelf het heeft de duisternis nodig: het materiële bestaat niet uit zichzelf, maar heeft het immateriële nodig. En omgekeerd. pg98 Anish Kapoor  Descent into Limbo

Paul CELAN en de nachttijd van de poëzie

Dein goldenes Haar, Margarete , 1981 – copyright Pinterest

De tekst begint met een levensschets, prima voor niet ingewijden.

De aandacht in het essay gaat vooral naar het gedicht ‘Todesfuge’. Fijn dat het gedicht in de originele Duitse versie gepubliceerd is, met daarbij een vertaling naar het Nederlands. Vergeet vooral niet de aangehaalde youtube link te activeren.  https://www.youtube.com/watch?v=iB4hT95V-TI Musik: Matthias Fuhrmeister (voc, git) Zeker aan te raden bij het lezen van het essay.

Van het gedicht ‘Todesfuge’ naar het oeuvre van Anselm Kiefer is voor de auteur maar een kleine stap. Deze passage kan een kunstliefhebber boeien. De auteur beschrijft onder andere de paralellen tussen het gedicht ‘Todesfuge’ en het schilderij ‘Dein goldenes Haar, Margarete , 1981’.
Het essay over Celan legt een verband tussen taal, poëzie, beeldende kunst en mystiek.

Tekens van het onzichtbare’ is een aanrader voor elke kunstliefhebber die openstaat voor een bredere kijk op kunst en de mystieke dimensie ervan.

Info

https://www.damon.nl/book/tekens-van-het-onzichtbare

https://www.facebook.com/antoon.vandenbraembussche

tekst Kathleen Ramboer

URBAN JUNGLE



We lanceren ons allereerste pop-up event in de djeu gallery! Dit wordt de ultieme shopping ervaring voor koffie, planten & kunst die je niet mag missen!

​Bereid je voor om verrast te worden! Onze locatie, een jaren ’50 huis midden op een bouwwerf in Mechelen is de locatie van dit spectaculaire pop-up event. Achter de afgebrokkelde gevel gaan stijlvol ingerichte kamers schuil met zicht op een gezellige stadstuin.

PLANTS / Het pand wordt omgetoverd tot een urban jungle met trendy kamerplanten. We kozen voor de meest vibrante exemplaren met felle kleuren en grafische patronen om ze te matchen met de graffitiwerken van onze kunstenaar KIWI.

COFFEE / Zeg nooit, “Voor mij gewoon koffie”. Onze barista David William Deweerdt selecteerde de beste Belgische ‘specialty’ koffie.

​Neem je koffie geserveerd in een met graffiti versierde mok van onze KIWI artiest om door de pop-up jungle te wandelen terwijl je de kunstwerken van deze jonge, veelbelovende artiest bewondert.

ART / Nog nooit gehoord van KIWI? De Brusselse kunstenaar met Portugese roots kleurt stadsmuren over de hele wereld en dicht bij ons in Brussel, Vilvoorde en Mechelen. Exclusief voor dit pop-up evenement decoreerde hij plantenpotten, koffiemokken, shirts en maakte hij reproducties van zijn meest spraakmakende graffitiwerken gedrukt op staalplaat.

​Zo kan elke kunstliefhebber een kunstwerk mee naar huis nemen om te dragen, om uit te drinken, of om zijn huis mee te decoreren.


https://www.djeu.be/
Videograaf: Bert VANNOTEN

Heleen Van Haegenborgh & Tsubasa Hori improvisatie



Heleen Van Haegenborgh is componist, pianist, improvisator en performer. Zij laat zich niet vangen in specifieke disciplines of muziekgenres. Zij werkt samen met beeldende kunstenaars, theater- en filmmakers. Voor ZINDERING, festival in het kader van zinderende stilte dat deze week van start gaat in Mechelen, componeerde zij Squaring the Circle voor vier slagwerkers en elektronika, met als inspiratiebron de tekeningenreeks Pi van Johan De Wilde.

Creëren, componeren, improviseren en uitvoeren vloeien dus samen. Naast een aantal eigen composities, voerde Van Haegenborgh tussen 2007 en 2011 werken uit van James Tenney, George Crumb, John Cage, Alvin Lucier, Peter Garland, Morton Feldman en Thomas Smetryns. Als pianiste speelde ze ook mee in een aantal muziektheaterproducties van LOD, onder meer in  Vader, moeder ik & wij  uit 2011 met muziek van Dominique Pauwels. 

Als pianist gebruikte ik vaak de binnenkant van de piano en de link naar slagwerk is snel gelegd als je weet dat ik ooit ben begonnen met de prepared piano stukken van John Cage. Daarin verbouwt hij de piano echt tot slagwerkinstrument door schroeven, rubbers en punaises tussen de snaren te steken en zo de klank te transformeren. Ik ben relatief snel weg gegaan van die preparaties omdat die enorm sterk aan Cage’s klankenwereld vasthangen. De klankenwereld van George Crumb lag me bijvoorbeeld veel meer en vooral daardoor ben ik op zoek gegaan naar technieken die meer aansloten bij mijn eigen esthetiek.  Inside technieken die echt op een muzikale manier kunnen gecombineerd worden met materiaal op de toetsen. Ik zag de piano niet echt vanuit een pianistiek oogpunt maar vooral als een middel om iets te vertellen. De inside piano klankenwereld is rijk maar met slagwerk zijn de mogelijkheden echt oneindig.”

Mijn favoriete preparatie is nylondraad. Afhankelijk van hoe je ze gebruikt kan je enorm veel verschillende klankkleuren creëren. Wanneer je de draden tussen de snaren vlecht heb je  beide handen nodig om de horizontale strijkbeweging te maken. Maar je kunt ze ook vastmaken met een knoopje aan de snaren en dan bespeel je ze door te trekken of te wrijven over de draden. De kleur is dan helemaal anders. Met het knoopje krijg je een hele fragiele klankwereld, zonder knoopje is de toon voller en kan je op zoek gaan naar de verschillende harmonieën. Je trekt als het ware de klank uit piano. Ik blijf elke keer verwonderd hoe mooi dat klinkt en het raakt me om te zien als ik die verwondering ook opmerk bij mijn leerlingen als ik dit soort technieken introduceer. ”

Videograaf: Bert VANNOTEN

Voetschrapers … pardon?

Nooit echt aandacht aan geschonken, die metalen beugels naast vele inkomdeuren in het stadslandschap. Ze blijken een naam te hebben: voetschrapers. 

Op internet vind ik het volgende:
Een voet(en)schraper of schoenschraper is een voorwerp dat wordt gebruikt om modder en vuil zoals uitwerpselen van paarden van schoenzolen te verwijderen, alvorens een gebouw te betreden. 
Vroeger was een voetschraper standaard aanwezig nabij de toegangsdeur van herenhuizen en andere gebouwen. Voetschrapers werden geplaatst tot het begin van de 20e eeuw. Vanaf dat moment werden wegen bestraat en werden ze overbodig. De deurmat werd een moderner vervangmiddel voor de schoenschraper.

Elke Lemmens, veelzijdig kunstenares, blaast deze vergeten en afgedankte curiositeiten uit de vorige eeuw nieuw leven in. Dat doet ze aan de hand van vier wandelroutes doorheen Antwerpen.

Elke Ik heb zelf zo’n voetschraper aan de gevel van ons huis. Hij was oud en vies en ik kreeg het idee om hem in goudkleur te schilderen. Daarna, door een herinnering aan mijn kinderen die vroeger veel naar de kinderboerderij gingen spelen, daagde het idee om er een mini-boerderijtje in te bouwen. Kinderen van de straat kwamen kijken, buren spraken me er over aan. Dit bracht me ertoe om een project in te dienen bij de burgerbegroting van Antwerpen. Een eerste poging mislukte maar in 2019 raakte mijn project wel verkozen. Het uiteindelijke budget voorzag in 35 schrapers. Daar werden nog 10 extra schrapers aan toegevoegd om ook de wijk Kiel er bij te kunnen betrekken.

Hoe begin je aan zo’n project? 

Naast het klassieke flyeren werden ook bewonersgroepen op Facebook ingezet om geïnteresseerde voetschraper-eigenaars te vinden. De respons was enorm. Snel waren er een 300-tal kandidaten. Zelfs nu nog melden mensen zich aan. Enkel voor de wijk Kiel werd voor een andere aanpak gekozen. Gezien de multiculturele achtergrond van die wijk met meer dan 130 verschillende nationaliteiten werd op basis van een ‘op naam’ gemaakte selectie rechtstreeks aangebeld bij die bewoners.

Het aanbod van Elke hield in dat zij instond voor het bouwen van een tafereel waarvoor de bewoners inspiratie konden geven. Daartoe vroeg ze aan de geselecteerden om zich als gezin de vraag te stellen wat het beeld was dat bij hen paste, wat voor hen als familie belangrijk was. Dit kon bijvoorbeeld gaan over een hobby, een gerecht, maar ook een meer emotioneel gegeven zoals het verwerken van een verlies. Op die manier ging Elke in volle corona-crisis 45 maal op de koffie. De gesprekken die er gevoerd werden namen soms uren in beslag en intense verhalen kwamen naar boven.

Dan brak de tijd aan waarin die verhalen eerst moesten bezinken om uiteindelijk te leiden tot een voetschraper-tafereel waar zowel de betrokken families als de kunstenaar tevreden mee waren.

Elke Het resultaat van al die verhalen naast elkaar geeft een idee van hoe “schoon” we zijn als mens. De verhalen gaan over vriendschap, samenzijn,… nooit over geld of rijkdom, wel over wat je tot mens maakt, over verbinding met anderen.

Nu de taferelen verwezenlijkt waren en de verhalen in het hoofd van de kunstenaar huisden, stelde zich de vraag hoe dit alles aan de het publiek kon worden gepresenteerd. Elke probeerde via een subsidieaanvraag een activiteiten-premie van de Vlaamse overheid te pakken te krijgen. Op dat moment  bood de podcast-maakster Anke Van Meer haar medewerking aan om de verhalen te vertellen. Het budget kwam er en Anke begon een nieuwe ronde interviews. Dit resulteerde in de geleide wandelingen waarbij de huisbewoners hun verhaal doen en Anke je begeleidt van het ene huis naar het andere.

Voetschrapers werd een waar succesverhaal. Het werd opgenomen in het programma 2021 van de De Zomer van Antwerpen. Een jaar geleden werd naar aanleiding van een interview door een journaliste van Associated Press een artikel gewijd aan het project in diverse Amerikaanse bladen, waaronder the Washington Post. De Vlaamse pers volgde direct en gedurende twee weken volgde het ene interview het andere op. 

Een gepassioneerde kunstenares

We ontmoeten Elke in Blikfabriek aan de Krugerstraat in Hoboken. Langs een wirwar aan terrassen en zithoeken die in de herfstavond getuigen van het einde van de zomer, bereiken we de gelagzaal die is ondergebracht in een oude fabriek. Elke heeft een atypisch parcours afgelegd. Ze omschrijft zichzelf als autodidact. Na haar carrière als leerkracht en een bezinningsperiode volgde ze een loopbaanbegeleidingstraject waarbij het spelgedrag als kind het startpunt werd. Op basis van een lange vragenlijst werden 23 kerntalenten geschaald waarvan 3 over creativiteit gingen en waarop Elke zowaar 100% scoorde. Dit was een echte eye-opener die leidde tot het besef dat ze iets creatiefs moest gaan doen. Als kind knutselde ze veel en deed ze aan miniatuurbouw. Door haar leven heen was ze ook altijd met creatieve zaken bezig gebleven. Zo rijpte het idee om ‘Hausgemacht’ op te richten.

Hausgemacht’, een mobiel ambachtenatelier

Hausgemacht is de naam van het mobiele ambachten-atelier van Elke. Oorspronkelijk was het de bedoeling om diverse ambachten zoals houtsnijden, textiel- en glastechnieken, druktechnieken, … laagdrempelig aan te bieden onder de vorm van workshops of open ateliers. Mensen zouden zo in een ontspannen sfeer materialen en tools kunnen gebruiken om ter plaatse te experimenteren en iets te creëren. Zo’n fysieke locatie bleek uiteindelijk een te zware investering. De oplossing, een mobiel atelier, is nu reeds een tweetal jaar realiteit. Deze vorm is tevens een geschikt middel om andere creatieve opdrachten te kunnen uitvoeren, zoals de voetschrapers.

Maakfabriek: een inspirerende plek

Naast Blikfabriek bevindt zich Maakfabriek, een enorm magazijn met deel-ateliers. Het idee is eenvoudig: je huurt een oppervlakte van enkele vierkante meters groot en bouwt je atelier er op uit. Heb je niet genoeg aan een oppervlakte van bv. 7 of 15 m2, dan bouw je er enkele verdiepingen bovenop.

Ook Elke heeft hier onderdak gevonden. Het werkatelier bevindt zich op het gelijkvloers, erboven is het bureau en daarboven bevindt zich de opslagruimte. Iedereen veegt voor zijn deur, houdt de boel op orde en kan gebruik maken van een aantal gemeenschappelijke tools. Het leven van een kunstenaar kan soms wat eenzaam zijn. In Maakfabriek heb je buren met wie je kan overleggen, mensen die elkaar inspireren. Dat is toch ook waar kunst over gaat, niet?

Hier de links

https://www.hausgemacht.be/projects/de-verwonderende-audiowandelingen
https://blikfabriek.be
https://www.maakfabriek.be

Magda Verberckmoes Tekst & Interview
Eric Rottée Foto’s
Elke Lemmens voetschrappers foto’s.

Natuur, gruwel en schoonheid op het canvas van Anne Vanoutryve

Bij het binnenstappen in het atelier van Anne heb ik een wauw ervaring. De natuur komt me tegemoet. Een zacht herfstlicht gefilterd door een wit gordijn verschaft me een warm gevoel. De natuur binnenshuis wijst je de weg naar de plantenrijke tuin met vijver buiten. Of is het omgekeerd? Bergen, zeeën, bomen, doorploeterde landschappen, hier en daar een portret, schedels, beenderen: dit is in een notendop wat er te zien en te beleven valt op de talrijke schilderdoeken van Anne Vanoutryve. Maar haar werk is zo veel meer dan deze opsomming. Dit blijkt uit ons gesprek dat me inkijk geeft in haar wereld en gedachten.

Kunstpoort Samen met je vader stelde je landschappen tentoon Geverfde landschappen.
Zou je zonder het schilderend voorbeeld van je vader ook kunstenaar geworden zijn? Heeft dit een rol gespeeld? En denk je dat je ooit beïnvloed was door de schildertechniek van je vader?
Anne Vanoutryve Waarschijnlijk was ik ook kunstenaar geworden zonder een vader/kunstenaar. Zijn atelier en kunst waren voor mij een gesloten boek. Over zijn kunst werd niet gecommuniceerd, Ik kende enkel de geur. Wel nam hij ons, vrij jong, mee naar tentoonstellingen van Mark Rothko in Keulen, Vincent Van Gogh… Televisie kon me niet boeien, ik koos resoluut het creatieve. Voor materialen zoals naaigerief had ik een fascinatie. Vandaar mijn latere keuze voor Textiele kunst. Aan schilderen dacht ik nog niet.

Kunstpoort Je hebt een Diploma Meester in de Beeldende Kunst optie Textiele Kunsten en ook optie Schilderkunst. In je schilderkunst zie ik texturen terug komen. Het is alsof je weeft met verf.
Is dit onbewust onder invloed van je studies Textiele Kunst? Ben je nog bezig met Textiele Kunst of ga je later de draad weer oppikken?
Anne Vanoutryve Textiele Kunst heeft me nooit los gelaten. Mijn opleiding was heel gevarieerd, stoffen verven, stoffen ontwerpen… Bij een stofontwerp viel ik steeds terug op de schildertechniek. Ik werkte vooral ruimtelijk. Het landschap was toen al aanwezig. Nu nog verzamel ik materiaal om later objecten te creëren die nauw aansluiten bij mijn schilderkunst. Leder, wol, draden… dat is wat ik bijhoud. Mijn ‘mislukte’ schilderijen gooi ik niet weg. Ik ben heel kritisch en zet onmiddellijk het mes erin. Ik verknip mijn doeken om later in objecten te verwerken.

Kunstpoort Onbewust spelen je roots, Diksmuide, de westhoek.. een rol in je kunst, zelfs in je manier van schilderen. Je voelt als het ware de klei in je doorwroette schilderijen. Ben je het hier mee eens?
Anne Vanoutryve Ongetwijfeld speelt de westhoek een rol in mijn kunst, in mijn pasteuze manier van schilderen. Als kind logeerde ik vaak in Lampernisse waar mijn ouders een buitenverblijf hadden. Daar groeide mijn fascinatie voor het geploegde landschap, de kleigrond met de diepe voren. Nu nog hou ik ervan onderweg naar mijn werk in Diksmuide (avondonderwijs) even halt te houden aan de IJzer, te genieten van het vlakke land en een vlucht kieviten te volgen naar hun slaapplaats. Vroegere werken van me zijn vaak donker en sluiten nauw aan bij de sfeer van de westhoek.

Kunstpoort Je woont nu in Gent. Kan de stad, de haven ooit een rol spelen in je werk?
Anne Vanoutryve Een ‘stadsmens’ ben ik niet. De stad laat ik liever links liggen. Misschien is die wel in mijn tekeningen aanwezig.

copyright Anne Vanoutryve

Kunstpoort Je tekeningen, gemengde techniek op papier (2021), vertonen een gans andere schriftuur, een soort abstrahering. Hoe verklaar je deze ‘breuk’ met je olieverfschilderijen? Kan je wat meer over deze tekeningen vertellen?
Anne Vanoutryve Mijn tekeningen vertonen een contrast tussen gedomesticeerde vormen en ongerepte natuur. Ze betekenen een stijlbreuk in mijn manier van werken niet in mijn denkwereld. Het is een fysieke act in de huiskamer. Ze zijn fijn en gedetailleerd, een gevolg van mijn opleiding Textiele Kunst. Beschouw het tekenen als een vorm van borduren, fijn minutieus werk.

Kunstpoort Als ik naar bepaalde schilderijen kijk, ervaar ik een mate van inleving in een landschap, een vorm van vergeestelijking. Het schilderij is als doorploegd. Ik kan me niet inbeelden dat wat je schildert volledig fictief is, uit het niets gegrepen. Schilder je landschappen die je ooit gezien hebt, ervaren, maak je foto’s of schetsen? Hoe verloopt het productieproces?
Anne Vanoutryve Het waarnemen van een landschap is van kapitaal belang. Een landschap moet je ervaren. In IJsland voelde ik een gletsjer schuiven. Dergelijke gewaarwording voedt een schilderij. Ik neem tijd om een landschap in me op te nemen, te bestuderen, te memoriseren. Schetsen, foto’s, herinneringen… katapulteren me terug naar de plaats waar ik ooit vertoefde en op het doek wil.

Kunstpoort Natuur is in, massaal tegenwoordig in de media, een onrechtstreeks gevolg van de corona pandemie en de klimaat verandering. Nu pas beseft iedereen hoe belangrijk natuur wel is. Terug naar de natuur blijkt een veel gebruikte slogan, vaak voor commerciële en economische doeleinden. Toch had jij reeds in je studietijd (2001, Sint-Lucas) toen er nog weinig aandacht was voor het klimaat, een passie voor de natuur. Je bezorgdheid is echt. Heb je deze houding van thuis uit meegekregen? Zijn je werken een aanklacht, vraag je bewust aandacht voor deze verdwijnende natuur? Schilder je uit ‘boosheid’? Zijn je werken een waarschuwing?
Anne Vanoutryve Ik herinner me 1986, ik was toen 8 of 9 jaar. Mijn ma vroeg me de ramen te sluiten. De kernramp van Tsjernobyl schudde de wereld wakker. Het besef van vergankelijkheid, mijn ontzag en liefde voor de natuur is toen begonnen. Ook respect voor materiaal heb ik van thuis uit meegekregen.
Mijn werken doorlopen een historiek van verleden, heden en toekomst. Het jaar 2068 intrigeert me. Een IJslandse gids vertelde me dat hij als kind zich niet bewust was van de bergketen achter de gletsjer. Door het smelten van het ijs is die nu zichtbaar. Ik registreer, neem dit in me op en werk met foto’s van vroeger en kijk naar de toekomst. Sommige doeken vertonen kenmerken van een dystopie.

Kunstpoort Tegenwoordig duiken er vrolijke kleuren op, in fel contrast met andere sombere werken. Tonen deze je positieve, optimistische ik? Zijn deze volledig vanuit je fantasie ontstaan? Spielerei zoals een titel aangeeft? Zijn dit werken voor de fun?
Anne Vanoutryve De kleurrijke werken in mijn fantasie gegroeid, vertolken mijn visie op de toekomst. De ijskap smelt, er is de opwarming van de aarde en de stijgende onleefbaarheid van onze planeet. Toch blijf ik positief denken. In onze streken groeien nu andere exotische planten, vliegen vogels die je vroeger enkel waarnam tijdens de trek. De wereld verandert, de bergketen achter de gletsjer komt in beeld. Ik sta open voor de schoonheid van de metamorfose, weiger me depressief te voelen.

Kunstpoort Ik citeer Roger de Neef: Een groot deel van haar werk is ecologisch, terloops bezint Anne zich reeds in haar onmiddellijke omgeving over de opdeling en manipulatie van landschappen die geheel of gedeeltelijk bedreigd zijn.
Deze tekst over je werk getuigt van een bezorgdheid om de natuur. We vinden dit terug in je onderwerpen maar resulteert dit ook in een ‘ecologische’ materiaalkeuze?
Anne Vanoutryve Wij leven duurzaam, recycleren, gebruiken voor 90% recup materiaal. Wat mijn kunst betreft, ik probeerde ecologisch te werken, maakte zelf verf maar technisch is het ontzettend moeilijk.

Kunstpoort Ik ontdek werken die een immense onrust uitstralen door een pasteuze wervelende manier van schilderen. Ik vermoed een ontelbaar aantal doorwerkte lagen. Toch behoud je een zekere frisheid, zelfs bij het gebruik van grijze vale tinten. Heb je daar een verklaring voor?
Anne Vanoutryve Tijd! Ik werk aan 20 tot 30 schilderijen tegelijk. Ik laat een laag 2 tot 3 weken drogen. De canvassen plaats ik met het geschilderde beeld tegen de muur. Bij het terug omdraaien kan ik met een nieuwe frisse blik verder werken.

Kunstpoort Werk je intuïtief of zie je het eindresultaat in gedachten?
Anne Vanoutryve Ik weet waar ik heen wil, schilder met een richtlijn voor ogen. Mijn kleine werken, spielerei kan je ze noemen, beschouw ik als voorstudies. Ook die zijn beredeneerd. Vaak maak ik foto’s van mijn schilderijen, scheur die, beschilder de print, maak een collage die dan resulteert in nieuw werk.

Kunstpoort Je schildert ook portretten. https://www.annevanoutryve.com/rhythemseries
Maak je portretten van iemand die je kent en beoog je een sterke gelijkenis? Of leg je de nadruk op de ziel van een persoon? Moet je iemand persoonlijk kennen om een sterk portret te kunnen schilderen?
Anne Vanoutryve Persoonlijk kennen is een must. De ziel, het innerlijke wil ik blootleggen. De aftakeling intrigeert me. Zo portretteerde ik een galerijhoudster, een fiere vrouw die wegdeemstert, een buurman, geïsoleerd van de buitenwereld… Mijn dochter schilderde ik terwijl ik vele uren samen met haar doorbracht bij een maandenlange revalidatie na een operatie. Mijn zoon vroeg mama waarom ik niet? Dus een portret van mijn zoon kwam er ook. Maar echt behoefte aan portretteren heb ik niet.

Kunstpoort Terrorism erases identity, Skullscape…, Burn baby burn
Dit zijn een heel ander soort portretten. Ze zijn zelfs groter van formaat (160x160cm…) en vertolken gruwel, naar ik vermoed terrorisme. Heb je het nodig om vreselijke gebeurtenissen van je af te schilderen? Kan je anders niet verder leven? Vanwaar die drang?
Anne Vanoutryve Het zijn portretten van de daders en slachtoffers van terreur. Mijn echtgenoot Danny werkte als debriefer na de aanslag in Zaventem, 2016. Hij stond in voor psychologische bijstand aan de hulpverleners. Het beeldmateriaal dat ik toen zag, deed me nadenken over de absurditeit van een oorlog voor religie. Vandaar ook mijn fascinatie voor misdaad, vergankelijkheid. Ik ben trouwens gek op de Scandinavische thriller reeksen. Ook door de operatie van mijn dochter groeide de interesse voor beenderen, skeletten, schedels. Een ander soort werk werd geboren, een vertolking van gruwel. Het werk ‘Burn baby burn’ ik noem het ‘De gevallen engel’ is daar een voorbeeld van.

Burn baby burn

Kunstpoort Tot slot nog 2 hypothetische vragen.
Zou je graag een periode 100% met je kunst willen bezig zijn, alleen, ver van familie en vrienden.
Indien ja, waar wil je dan je intrek nemen, resideren? Wie weet duikt een zekere lichtheid in je werk op?
Anne Vanoutryve Op uitnodiging van een galerie resideerde ik een tijdje in een voormalig legerkazerne op de grens van het vroegere Oost Duitsland. Voor een complete afzondering zorg ik soms zelf wanneer ik daar behoefte aan heb. Mocht ik mogen kiezen dan ga ik resoluut voor IJsland of zeker voor een Scandinavisch land, liefst in de winter omwille van het gefilterd licht. Ooit zeilde ik van Gent naar Tromsø, het noorden laat me niet los.

Kunstpoort Mocht je kunnen terugkeren in de tijd, naar een bepaald tijdperk in de kunst, welke periode zou je verkiezen en waarom?
Anne Vanoutryve De Renaissance vind ik boeiend, de tijd van de ontdekkingsreizen. Toch verkies ik de Barok voor zijn overdaad, overdreven realiteitszin en heftigheid in gevoelsuitdrukkingen. Deze stijlperiode ontdekte ik pas laat. In het kunstonderwijs was daar weinig aandacht voor.

https://www.annevanoutryve.com/

Tekst en beeld Kathleen Ramboer

Kunstenfestival Sjarabang 2021



Mensen met en zonder beperking genieten van kunst en cultuur tijdens Kunstproeven


De Mechelse organisatie Sjarabang organiseert deze week de negende editie van Kunstproeven. In het Cultuurcentrum in Mechelen kunnen mensen met en zonder beperking genieten van voorstellingen, tentoonstellingen en workshops. Voor de workshops van donderdag zijn er nog enkele plaatsjes vrij.

Normaal gezien vindt het kunstenfestival Kunstproeven in maart plaats, maar door de coronacrisis kon de editie van vorig jaar niet plaatsvinden. Ook dit voorjaar viel het festival in het water. “Maar onze gasten hebben al zo lang binnen gezeten, dat we beslisten om dit jaar alsnog nog een editie te organiseren”, zegt Marleen D’Joos van Sjarabang. “En als de maatregelen het toelaten, vieren we volgend jaar in maart al de tiende editie.”

Tijdens Kunstproeven kunnen mensen met en zonder beperking kiezen tussen verschillende activiteiten. “In totaal hebben we een dertigtal workshops’”, zegt D’Joos. “Die gaan van schilderen over Afrikaanse dans tot percussie. Nieuw dit jaar is de workshop om houten maskers te maken. Die is heel erg in trek bij de deelnemers. We zijn blij dat we na al die tijd opnieuw zo veel mensen gelukkig kunnen maken met deze activiteiten.”

Ik ben heel blij dat Kunstproeven eindelijk weer kan plaatsvinden”, zegt één van de  deelneemsters. Zij koos onder andere voor de workshop aquarellen. “Maar ik volg iedere dag verschillende workshops. Het is dus heel afwisselend. Ik kijk elk jaar heel erg uit naar Kunstproeven, want ik kan hier veel nieuwe mensen leren kennen. Ik wil er dan ook altijd bij zijn.”

Het kunstenfestival heeft ook voorstellingen en tentoonstellingen te bieden. “Dankzij een samenwerking met Kunstuur kunnen we de deelnemers kennis laten maken met absolute meesterwerken”, zegt Marleen D’Joos. “Verder stellen de gasten van Sjarabang ook zelf hun werken tentoon en zijn er voorstellingen van Theater Stap. Dat is een theatergezelschap waarbij mensen met een beperking centraal staan.”

In totaal mochten we zo’n 900 bezoekers verwelkomen. Daarvoor werken we onder andere samen met scholen in het buitengewoon onderwijs en instellingen. Om alles in goede banen te leiden, krijgen we hulp van 120 studenten ergotherapie van de AP Hogeschool in Antwerpen.”


www.sjarabangvzw.be/kunstproeven

Videograaf: Bert VANNOTEN

Beeldenstorm in de Sint Antonius Abt kerk te Gent

Aan de kerk van Meulestede/Gent in het groene gras voerde ik een geanimeerd gesprek met 2 beeldenstormers/kunstenaars. Het interview was er eentje waar een kunstpoort reporter stiekem van droomt. Koen De Roeck en Kwartsman stellen 2 weekends lang in de kerk tentoon. Beiden vertelden me vol passie, vuur, schwung en humor over hun kunst. De twee levenswijze kunstenaars hebben gelijklopende visies op maatschappij, kunst en cultuur, noem ze partners in crime.

Koen De Roeck en Kwartsman voor de kerk te Meulestede – Gent,
locatie van hun tentoonstelling

Kunstpoort Ik veronderstel dat deze buurt niet bepaald gekend is door cultuurfanaten. Van wie kwam het idee om in de kerk, die ontwijd is, tentoon te stellen? En waarom?
Koen De Roeck & Kwartsman We zochten een zotte, extraordinaire locatie, eentje die buiten de lijntjes kleurt. Vele mogelijkheden passeerden de revue: een Turkse meubelwinkel, de Weba…
Koen De Roeck Dagelijks rij ik voorbij de kerk. Het groene licht dat vanuit het kerkraam straalt, intrigeerde me en bracht me op het idee. Later bleek dat CC Meulestede deze kerk ter beschikking stelt voor culturele activiteiten.

Kunstpoort De ruimte van een kerk doet me denken aan meditatie, contemplatie en sereniteit.
Jullie werk is levendig, roept om aandacht. Denk je dat dit contrast bij de toeschouwer een speciaal gevoel met zich mee zal brengen?
Koen De Roeck & Kwartsman We houden van gelaagdheid, paradoxen en een dubbele bodem. Ons werk is bewust of onbewust, wie zal het zeggen, commentaar op de hedendaagse maatschappij.
Kunstpoort Als toeschouwer merk je dat niet dadelijk op. 
Kwartsman Mijn schilderijen zijn abstract en toch vertolken ze een tragisch komische visie op het leven. De levendige schilderijen bekijk je best met heel veel humor. Plezier en amusement primeren. Mijn beeldenstorm is er één met lyrische accenten. Ik vind het trouwens heerlijk titels te zoeken voor mijn kunst, associatieve, met een tikje humor, het maakt niet uit, als ze maar het hokjes denken overstijgen.
Kunstpoort De titels zijn maatschappijkritisch, surreëel met een vleugje zelfspot.
White Flower Wannabees – Things we’d like to happen – Crowned Knight Posing – La cage- Jarsheep- Sticky freedom – Selfie of a vocalist –Le Notaire et la Mort…

Kwartsman – Selfie of a vocalist
Kwartsman – La cage


Koen De Roeck Mijn recent werk klaagt religies aan. Toevallig is deze kerk nu de locatie van onze tentoonstelling. Abstract werk begrijpen vraagt een inspanning. Mijn werk is geslaagd als ik er mee kan leven. Interesse van de massa hoeft niet maar mag.

Koen De Roeck – Greek tragedy
Koen De Roeck – Huidhonger

Kunstpoort Kwartsman Je stelde tentoon in diverse gekende galeries. Waarom organiseer je nu zelf een expo met Koen De Roeck en curator Maren Duflou zonder galerie inbreng? Hoop je een nieuw publiek aan te boren?
Kwartsman Ik sta open voor het gekke, onverwachte. In the church, out of the box! Mocht ik hier een ander publiek aanspreken, dat zou tof zijn. Meulestede is een buurt die leeft. Ik hoop op een kruisbestuiving tussen deze lokale hechte gemeenschap en de wereld daarbuiten. Paint global, act local.
De scenografie is een heuse uitdaging. In deze kerk tentoonstellen is niet vanzelfsprekend, we mogen niks aan de muur hangen. Koen en mezelf hopen dat curator Maren creatief meedenkt. Een curator heeft soms een andere invalshoek. Stiekem hopen we ook op interesse van haar uitgebreid netwerk.

Kunstpoort Ik zie tussen jullie werk bepaalde affiniteiten. Ze hebben een ‘punk’ gehalte en zijn uiterst kleurrijk. Wordt het voor de toeschouwer niet moeilijk om een werk aan één van jullie toe te schrijven? Of vind je dat niet belangrijk? Gaan jullie in de opstelling de werken mixen?
Koen De Roeck & Kwartsman We presenteren de schilderijen ongetwijfeld door elkaar. Kenners zien wel wie de schepper is. We voelen elkaar aan, hebben eenzelfde drive. We zijn beperkt toegankelijk, niet commercieel, geen ‘pleasers’. Toch helpt ons werk connectie met anderen te maken.
Koen De Roeck Als één schilderij van me één iemand raakt ben ik tevreden.

Kunstpoort Ik heb een ritmische kijkervaring bij het zien van jullie schilderijen. Waarschijnlijk zijn jullie beiden muziekliefhebbers, onder andere jazz fanaten. Speelt er muziek op de achtergrond of zelfs op de voorgrond in het atelier? Wellicht heeft dit invloed op je oeuvre; ik denk aan de lijnvoering, manier van schilderen, de wisselwerking tussen de kleuren. Wat is jullie mening?
Kwartsman Soms werk ik met muziek. Mijn schilderijen zijn een vertaling van de inwendige muziek, van muziek die inspireert van binnenuit.
Koen De Roeck Muziek is een blijvende compagnon bij het schilderen. Ik werk in trance, weg van de wereld. Punk, Heavy metal… een diversiteit aan muziek weerklinkt in het atelier.

Kwartsman – Landschaft ohne Humor

Kunstpoort Kwartsman Sommige werken doen me aan de kunstenaar Delaunay denken. Ik zie een muzikaal spel van kleuren en veel beweging plus ritme in je schilderijen. Denk je na over je kleurgebruik en -contrasten zoals Delaunay of schilder je spontaan?
Kwartsman Ik heb weet van kleurenleer en -theorieën. Deze kennis laat ik los. Kleuren kiezen is een mix van ratio en emotie. Het mag geen truckje zijn, mijn kleurgebruik staat los van de wetenschap.

Kunstpoort Koen De Roeck Je schilderijen vertonen een charmante chaos.
Op het eerste zicht zijn je tekeningen niet verwant aan het wervelende kleurgebruik en speelse penseelvoering van het canvas. Ze zijn voor mij figuratief en vertonen een gedecideerde krachtige lijnvoering, eenvoudig van opzet met hier en daar wat kleurvlakken. Of is er toch een zeker verwantschap te vinden tussen de 2 disciplines? Teken je tussendoor of heb je een periode dat je enkel tekent? Kom je tot rust bij het tekenen? Zijn ze meditatief?
Koen De Roeck Mijn tekeningen zijn snelschetsen. In 2 minuten probeer ik de essentie vast te leggen. Verder verplicht ik mezelf mijn penseel niet op te heffen, de tekening te maken in één lijnvoering. Dat betekent een hele uitdaging.
Kwartsman Dat noem ik risicovreugde, niet bang zijn en genieten van de vrijheid om ongrijpbare en toch transparante werken te creëren, gesofisticeerd en complex.

Koen De Roeck – De denker

Kunstpoort Kwartsman Je alter ego Kwartsman, is een naam die blijft hangen. Vanwaar die naam?
Kwartsman Mijn initialen komen er in voor K W plus arts-man. Mijn alter ego staat los van mijn werk als psychiater. Dit pseudoniem geeft me vrijheid, een andere identiteit. Ik zoek uitvalswegen voor mijn creativiteit, essentieel voor mijn mentale gezondheid, zo ben ik ook acteur.
Diverse interpretaties van mijn pseudoniem zijn mogelijk: arts (dokter) – art (kunst) – kwarts (kleurrijk mineraal)
Koen De Roeck Ook voor mij is kunst een uitlaatklep. Ik ben landmeter, dat is een enorm technisch beroep. Schilderen creëert een mogelijkheid om uit te breken.
Kwartsman ‘Artiest’ is één van mijn identiteiten, ik schilder snel en hoop jong van geest te blijven. Beschouw me als een jonge kunstenaar. Het beste moet nog komen.

Kunstpoort Waar willen jullie in je stoutste dromen ooit tentoonstellen?
Kwartsman Wij gaan voor de Bozar :), binnen 10 jaar. Als de Bozar dan nog bestaat natuurlijk.
Koen De Roeck Onze kunst gedijt meer op de Hollandse markt. Ik ga voor het Stedelijk museum in Amsterdam. Waarom niet Tim Van Laere Gallery Antwerpen?
Kwartsman Tatjana Pieters

Kunstpoort Je mag tentoonstellen met wie je maar wil, onbereikbaar of niet, naar wie gaat je voorkeur uit.
Bij Kwartsman valt spontaan de naam Picasso.
Kwartsman Picasso is het allergrootste creatieve genie ooit. Zelfs op 90 jarige leeftijd wist hij met zijn kunst te verrassen.
Koen De Roeck Mijn werk tussen de beelden, tekeningen en schilderijen van Giacometti lijkt me fantastisch. Waarom Gerhard Richter niet?

Tekst Kathleen Ramboer
Fotografie: copyright Koen De Roeck en Kwartsman
Foto kunstenaars: Kathleen Ramboer

Tentoonstelling Beeldenstorm

Sint Antonius Abtkerk
Meulestede – Gent
vernissage 29 oktober 20 u
30 & 31 oktober van 10u tot 18u
6 & 7 november van 10u tot 18uInfo

Koen De Roeck

schilderkunst acryl
tekenkunst
http://www.koenderoeckpaintings.be/#/
https://beeld.be/kunstenaars/koen-de-roeck
https://www.instagram.com/deroeckkoen/

Kwartsman

schilderkunst olieverf, aquarel
tekenkunst
https://www.kwartsman.be/
https://www.instagram.com/kwartsman/

CC Meulestede

De idyllische kerk van Meulestede (18de eeuw) heeft een nieuwe bestemming en staat nu open voor een breed publiek. De VZW Meulestede sloot daarvoor een huurovereenkomst af met de Stad Gent. De stemmige locatie leent zich uitstekend voor socio-culturele activiteiten zoals concerten, tentoonstellingen en buurtactiviteiten.
http://meulestede.gent/kerk/
http://meulestede.gent/item/cc-meulestede-2/

Stage voor traditionele volksmuziek: we zijn vertrokken…

Punt, aan de lijn … duidelijke woorden van Ilse. In feite komen we aan. Eerst de kleine, nog groene heuvels. Het is een zonnige late namiddag, het pajottenland strekt zich uit, de zon is een beetje lui vandaag. Melkachtige hemel.De eerste vrije parkingplaats, juist voor de kerk, is voor ons. De eerste mooie klanken komen van een gitaar en een diatonisch accordeon. Dit laatste instrument brengt je in een droomwereld.

Onder de tent voor de kerk zitten twee vrouwen. Ze oefenen samen, het is nodig want de harmonie tussen de twee moet nog komen. 

Een paar stappen, de zonnestralen leiden tot aan de ingang van de kerk, die op haar beurt in haar donkerheid en de twee geopende deuren de bezoekers verslindt. En dan de stem, de stem die het schip van de kerk volledig vult. Tonen zoeken naar balans … betoverend. Het stopt na een korte tijd, de perfectie is er al, de bezoeker blijft doorlopen en zal terug komen binnen een paar uur.

“Heb jij een afspraak?” “Ja, met Lise.” “Ik zal haar bellen.” 
Er heerst kalmte in het kantoor. 
“Lise?” “Ja”. 
Van het kantoor dalen we af naar de ontmoetingsplaats. 
Elisabeth: “Een drankje?” 
Welkom op de stage voor traditionele volksmuziek.

Er wordt uit volle borst gezongen en gelachen. De stage-sessies zijn afgelopen. Het eten wordt dadelijk geserveerd. Toch zijn de stagiairs, een goede mengeling van mannen en vrouwen, niet moe. Een gitarist en een tiental stagiairs nemen de gelegenheid te baat om verschillende liedjes op het terras van de ‘stagebar’ te zingen. Altijd en overal oefenen.

Oefenen kan je ook op de campingplaats. 
“Waarom maak jij foto’s?” 
“Wij maken een reportage over de stage”. 
“Ach het is een goede intentie dan”. 
“Ja dat kan je zo bekijken.”
“Je mag foto’s maken.” …. goedkeuring met een brede glimlach. Oefenen, oefenen..

Langzaam gaat de zon onder. De schaduwen overmeesteren het decor. De stagiairs glippen tussen de rijen banken van de kerk door. Ze dragen maskers. Het is goed dat het virus niet verplicht ook de oren te bedekken. Nu is het tijd om van het concert te genieten. Elke avond is er één.

Vanavond. “Ik ben juist gaan kijken – hier achter – naar de twee muzikanten. Als de muziek zo goed zal klinken zoals ze er uitzien, dan wordt de avond perfect.” zegt Herman. #meetoo? Nee, het is opvallend hoe evenwichtig de groep is verdeeld onder mannen en vrouwen. Volksmuziek kent geen gender.

Wij zijn vertrokken. Eerst naar Galicia, dan naar de Balkan.

De laatste reis, die naar de Balkan,  is somber. Je wandelt in de bergen en het is mistig. 
Terug naar Galicia. Een romantisch, donker lied. En de stem, … die stem in de kerk, vloeit over de lichamen van de toeschouwers wanneer de muziek stopt. 
Terug naar de balkan met een lied voor een huwelijk, leuk! Leuke volgorde. Tussen de liedjes leggen de twee muzikanten uit wat de betekenis van het lied zou moeten zijn. In het Engels is het niet altijd duidelijk. Hun inspanningen om het in het Engels uit te leggen komen goed aan. “Alume” …. de stem, de stem, de stem. 
“We love sending postcards”. “Postcards with a link to the music”. 
Nostalgische Antia en Sabela, de eerste op viool, de tweede op accordeon.

Terug naar de ontmoetingsplaats. Wat doet de man met zijn viool voor de ingang van het toilet? Hij oefent, hij oefent. Het plezier is voor zijn partner. Ze glimlacht, het is mooi, zelfs als het geluid van glazen en gesprekken op de achtergrond te horen is. Naar muziek luisteren kan je soms van de buitenwereld afsnijden.

Het is niet zoals vroeger, minder mensen, maskers bijna overal. De geest van de stage blijft en de hoop dat volgend jaar nog beter wordt maakt het afscheid lichter. Wij vertrekken nu, met spijt in het hart.

Nu een beetje concreter:

Onze video reportage over de stage door Bert Vannoten
Onze vroegere reportage in 2016
De website van Muziekmozaik. 
De website van de twee (muziekantinnen)muzikanten Caamaño&Ameixeiras
Het concert

Eric Rottée tekst en Foto’s

Left Luggage

Left Luggage

Van 18 september 2021 tot en met 14 november 2021 loopt in Ieper de campagne ‘Burger­leed in oorlog / stemmen & gezich­ten’. Deze campagne geldt als start van de uitgebrei­dere en permanente aandacht voor de Ieperse burger­slacht­of­fers tijdens WOI. Vertrek­punt is de Ieperse geschie­denis, maar er wordt ook aandacht besteed aan het lot van burgers tijdens recentere oorlogen zoals WOII.

De kunstin­stal­latie ‘Left Luggage’ van Willy Baeyens is een onderdeel van dit project. Het werk bestaat uit 200 open, oude reiskof­fers en refereert naar 1/​1000 van de 200 000 omgekomen kinderen in Auschwitz – Birkenau tijdens de Holocaust. De koffers tonen geschil­derde portretten van kinderen afkomstig van over de hele wereld van wie het jonge leven abrupt werd afgebroken. De blik van de kinderen, hun ogen die je volgen bij een wandeling langs en tussen de koffers maken de pijn, angst en het verdriet haast voelbaar.

Een sterkere confron­tatie met de gruwel die deze kinderen ondergingen is haast niet mogelijk. Willy Baeyens’ idee voor deze aangrij­pende kunstin­stal­latie over de Holocaust, groeide na een confron­te­rend bezoek aan het museum Kazerne Dossin in Mechelen.

Praktische informatie

Deze tentoon­stel­ling neemt plaats in het Belle Godshuis (Rijsel­straat 40, Ieper) en is dagelijks te bezoeken van 14u00 tot 18u00. In het weekend kan je de expo bezoeken tussen 10u00 en 17u00.

https://www.facebook.com/profile.php?id=100010835144541

Videograaf: Bert VANNOTEN