Poppunt Soundtrack: “Wat mij triggert”

Competitie en Kunst

Als muzikant zijn er heel veel paden te volgen om te slagen in de muziekwereld. Zoals vroeger kunt u in de cafés gaan spelen. U kunt aan wedstrijden deelnemen. U kunt uw muziek op Youtube of/en op Facebook plaatsen.

Soundtrack is een project van de eerste categorie, de wedstrijd. Een kansenparcours wordt het genoemd. Kunst en wedstrijd, het klinkt tegenstrijdig. De kunstenaar strijdt voor zijn kunst, niet om de eerste te zijn. Om te slagen moet je toch aan wedstrijden deelnemen. In tegenstelling tot de competitie in de sport , is het een strijd tegen zichzelf, niet tegen de andere.

Een muziekreis door de Vlaamse jeugd

Alle benaderingen willen hetzelfde bereiken: de muzikanten zichtbaar maken voor het brede publiek. Het brede publiek is een jong publiek, net zoals de kandidaten.

Soundtrack is een samenwerking tussen verschillende muziekorganisaties zoals Poppunt, Ancienne Belgique, Muziekdroom enz. of jeugdhuizen zoals Formaat.

Per provincie worden de muzikanten opgeroepen om aan het project deel te nemen. 100 Groepen / muzikanten in Brussel hebben de stap gezet, 16 worden voor de tweede ronde geselecteerd. De tweede ronde bestaat uit een eerste concert van ongeveer 15 tot 20 minuten.

Zinnema, diversiteit op de voorgrond

En daarom zijn wij bij Zinnema, voor de eerste van de vier concertavonden. Vier groepen zullen spelen. De namen van de groepen geven niet veel weg: Azertyklavierwerke, Pega, Leonore, Dilly. Het zal een echte ontdekking worden.

De geluidsingenieur van Zinnema, zoals altijd behulpzaam en efficiënt, helpt bij de samenstelling van de instrumenten en het geluid. Perfect!

Een zachte stem komt uit een tenger lichaam. De naam Leonore staat haar goed. Een klassieke rustige rockmuziek. Het publiek is rustig, niet zo talrijk, het is nog vroeg in de avond. “De eerste groep heeft het moeilijker dan de laatste” zegt Paulo, een jurylid. 

De tweede groep is een persoon, genaamd Azerty Klavierwerke. Een sterk contrast met de vorige groep. Geen gitaar, geen drums. Een paar elektronische DJ-mixers met veel knoppen, een soort steen met iets erop gekleefd. Wat eruit komt is niet altijd aangenaam om te horen. Het geluid heeft iets unieks, misschien zullen wij het binnen een paar jaar op de radio horen. 

Pega is de naam van de derde groep. Er wordt, door de drie vrouwen, een beetje metal rock gespeeld. De drummer dirigeert de groep, met de ogen gericht op de twee zangeressen. De stemmen zijn  soms moeilijk te verdragen. Toch  is het publiek mee.

Opgelet!  De ster van de avond komt op het podium, Dilly, een queer zanger. Wat een energie! wat een stem! Het publiek gaat uit zijn dak! Hij heeft van de 15 minuten, die hem  ter beschikking werden gesteld, een echte show gemaakt.

Het wordt heet.

Paulo draagt geen Marcelleke maar toch wel een pet

“Daar, de jongen met een pet is een jurylid” zegt Rosa, de organisatrice van de avond. Hij ziet eruit als een echte rapper. Eerste verrassing,  Paulo geeft een hand om goeiedag te zeggen, geen high-five of hi, nee een simpele handdruk .“Deels wat ik zelf ervaar, wat mij triggert, wat mij boeit” vertelt Paulo over de manier hoe hij de muzikanten evalueert. Hij gaat verder “Ik probeer heel observerend rond te kijken naar het publiek toe, hoe de toeschouwers applaudisseren”. “Het is heel moeilijk in te schatten, het is een balansoefening. “De eerste groep heeft het moeilijker dan de laatste”. Wij zijn verbaasd hoeveel belang hij hecht aan de mening van het publiek. 

Paulo is niet zomaar een jurylid. Hij schrijft zelf ook liedjes en werkt vaak samen met Stikstof. Hij ziet zichzelf wel niet als een Vlaming, maar als een Nederlandstalige Brusselaar.
Mooie uitspraak!

Iedereen voelt zich jurylid

Wijzelf zijn geen fans van wedstrijden voor kunstenaars. Het is een noodzakelijk kwaad. Zoals Soundtrack georganiseerd is, is het een mooie kans voor de muzikanten. De mensen die komen luisteren staan voor veel open, en dat is wel nodig. De juryleden moeten heel alert zijn. Iedereen voelt zich de voetbaltrainer op café, zo voelen wij onszelf ook.  Dilly heeft ons hart veroverd, met zijn levendige performance. Wij zijn benieuwd of hij de eindstreep zal halen.

 

Eric Rottee Tekst en Foto’s

Wanderlust in Marchin

6:30. Opstaan. Midden september is het op dit uur nog donker. Een douche heb je absoluut nodig om wakker te worden. Herinneringen aan vroeg opstaan in de zomer komen terug. Marchin. Er is een Marchin en een Grand-Marchin. Wij vragen ons af waar het cultuurcentrum zich bevindt. Waarschijnlijk in het centrum van Marchin? Nee dus, volgens de GPS. Grand-Marchin is groot. Dus moeten we verder rijden om het cultureel centrum te bereiken. Onderweg valt ons de goede toestand van de huizen op.. Ver weg is het cliché van het arme Wallonië.  

Marchin of Grand-Marchin

“Vous venez pour la Biënnale?” vraagt de vrouw achter een eenvoudige tafel. Het huis, het cultureel centrum ziet er ook eenvoudig uit. Het is Venetië niet.. Op een duidelijke kaart zie je de verschillende plaatsen waar je foto’s kan bekijken. De eerste verrassing komt van een fotografe uit Wit-Rusland, in de bar naast het cultureel centrum. Geen intellectuele, abstracte zwart-wit foto’s, maar frisse kleurenfoto’s met een grote luchtigheid.

Luchtigheid is er ook in de kerk. Bloemen werden gefotografeerd. De foto, afgedrukt op een glazen plaat, is doorzichtig. Je zit op de bank van een familie en je kijkt naar foto’s die zouden kunnen wegvliegen. Wanneer je vertrekt uit de kerk, krijg je een rustig heuvelachtig landschap te zien.

 

Een beetje klimmen en je betreedt een gewoon huis. Foto’s van een man en een vrouw, soms samen, soms apart. Colin Gray , uit Engeland, heeft zijn hele leven lang zijn ouders gefotografeerd. Dat besef je na een tijdje. Indrukwekkend zijn de foto’s van de gestorven moeder in de slaapkamer. 

De volgende etappe is het gelijkvloers van een rijhuis. In de keuken/eetkamer hangen foto’s aan de muur en staan ze op de meubels. Er zijn originele afdrukken bij zegt de zoon van de fotograaf, aanwezig op die dag. Alle in zwart-wit. Het leven van de jaren ‘70 komt naar boven. Een getuigenis van hoe het was in de streek rond en in Luik.

 

 

Ossogne en de kerk

De tentoonstellingen zijn niet alleen in Marchin maar ook in Ossogne. Hoe ver is dat? 8 km. De mooie landschappen met heuvels verleiden ons om er te voet naar toe te gaan. Toch is het een beetje te ver. Wanneer wij aankomen valt het op dat in een zo’n klein dorp, hameau in het Frans, ze toch een kerk hebben gebouwd. Een andere tijd. 

Twee fotografen trekken de aandacht. Beiden spelen ze rechtstreeks in op het gevoel van medelijden en sympathie.

Sarah Seené heeft blinde of slechtziende mensen gefotografeerd. Het zijn sterke portretten, met een tekst in braille. Er straalt veel emotie uit deze foto’s en uit de verhalen van deze jonge mensen.

Jef van den Bossche heeft mensen in het volkscafé gefotografeerd. Nu. Ze bestaan nog, zowel het volkscafé als de mensen die het bezoeken. Groot formaat en in kleur, de foto’s  geven de indruk dat u de mensen kunt horen, ruiken, voelen. 

Wanderlust

De volgende keer, dus binnen twee jaar, nemen wij de fiets mee. Zo ontdekt je een Belgische streek, maar te voet gaat ook. Heuvelachtig, een mix van pure natuur en akkers. Je ontdekt huizen, kerken, boerderijen met hun schuur, kasteeltjes en lokale bars. Je ontdekt fotografen en hun foto’s. De Biënnale is een leuke en rijke ontdekkingstocht.

LINKS:

Eric Rottée tekst en foto’s
Guy Verschueren foto’s

Een Bus vol Poëzie

De laatste halte van de Poëziebus is het jeugdcentrum De Kuub te Mechelen.

Aan boord 20 dichters en een aantal logistieke medewerkers. Dit gezelschap is sinds 5 augustus onderweg. Rotterdam, Amsterdam, Zwolle, Groningen, Eindhoven, Gent, en vandaag, 11 augustus, Mechelen zijn de steden die op het programma stonden met bovendien 3 optredens in Groningen en 2 in Gent.

Bij de start van het event is het zoeken naar een vrije stoel. Irène Siekman, dienstdoende host, geeft een korte inleiding en kondigt een lokaal duo aan: de twee broers die het collectief Arno en Hidde Moens vormen en die deelnamen aan de editie 2017 van Poëziebus. Dadelijk krijg je de indruk dat dit niet enkel om poëzie draait, maar ook veel weg heeft van theater. Later verneem ik dat het ding een naam heeft: “podiumpoëzie” of “podium-dichtkunst” en de dichters zijn “podiumdichters”.

Aurora Guds

Via contacten kwam ze in aanraking met de Poëziebus en waagde ze haar kans door deel te nemen aan de selectieprocedure. Ze ziet zichzelf als een traditionele dichter. 

De voorbije week was voor haar een geweldige ervaring, veel meer dan poëzie. Ze omschrijft het als volgt: het samen creëren van één groot werkstuk waarbij de visie van de individuen wordt gekneed tot één geheel in een proces van inclusiviteit, waarbij alle stijlen aan bod kunnen komen. 

Reeds als kind schreef Aurora verhalen en gedichten. Optreden voor een publiek was een echte stap vooruit: een spannende gebeurtenis maar binnen de veilige bakens van de groep.
“Hoe je stuk gebracht wordt, ligt volledig in je handen, je bent volledig vrij. “

Haar wens is om ooit een dichtbundel te publiceren. Ze wil vooral alle kansen te baat nemen om te blijven groeien. Op dit ogenblik focust ze op de performance die bij podium-poëzie hoort.

Terence Roelofsen

Terence was reeds actief in het brengen van liedjes en het schrijven van korte versjes en teksten. Via de social media hoorde hij van de Poëziebus en nam vorig jaar deel aan de selectieprocedure. 

De Poëziebus beschouwt hij als een leerproces. Hij schreef zijn tekst amper één week voor het vertrek van de Poëziebus. Het was een heftige ervaring: zeven dagen opgetreden, en ondertussen bijschaven en verbeteren. Naast de workshops en de optredens die een waar leerproces vormden,  was het voor hem ook een ervaring op menselijk vlak, soms heftig. Een week vertoeven in deze toch grote groep vroeg van hem dan ook een zekere mentale voorbereiding. De opvang door de andere deelnemers verliep supergoed en de organisatie was top. Naarmate de week vorderde werd het leuker. 

Terence gaat binnenkort van start met de voorbereiding van de uitgave van een Nederlandstalige LP. In de toekomst wil hij culturele agenda’s programmeren, een activiteit die hij momenteel al uitoefent voor een hotel met cultuurpodium en expositieruimte.

Anna Borodikhina

De Poëziebus is voor Anna een bekend gegeven. Ze woonde eerder een optreden bij in Kavka te Antwerpen. Een tweede poging om door de selectieprocedure te komen lukte haar ditmaal. Anna bracht een leuk stukje slam-poetry, een genre waarin ze enkele jaren geleden haar eerste passen waagde. Na het volgen van enkele workshops kreeg ze via Facebook regelmatig verzoeken om op te treden. Nu is dit uitgegroeid tot een vaste activiteit op diverse locaties in Vlaanderen.

Anna voelt zich met de Poëziebus een ervaring rijker. Naast het soms vermoeiende aspect van dit type activiteit, genoot ze vooral van de aangename en open sfeer en de nieuwe contacten met andere dichters. De culturele verschillen tussen Nederlanders en Vlamingen zorgden af en toe voor grappige situaties. Netwerking.

Toekomstgericht heeft Anna een hele waslijst verwachtingen.  Daartoe behoren het uitgeven van een boek en een dichtbundel. Ook haar EP (nvdr: EP staat voor ‘extended play muziek’, een opname die te lang is voor een single en te kort voor een album) komt er binnenkort aan. Ze wil zeker verder doorgroeien in de muziek maar ook,  in lijn met haar studie, zich als psychotherapeut vestigen. Verder wil ze evenementen organiseren en jongeren helpen door te groeien. En last, but not least: geïnspireerd door persoonlijke ervaringen zal ze misschien ook ooit een stap wagen in de politiek.

De voorstelling

Dan is het de beurt aan de 20 dichters die een week lang samen hebben doorgebracht en tot een ware poëzie-familie uitgegroeid zijn. Het wordt dan ook een verbindend gebeuren. Het ene stuk vloeit door in het volgende. Geen onderbrekingen. Geen applaus. Enkel vingergeknip en een luide kreet worden getolereerd tijdens de voordracht.

In dit grote stuk komt iedere dichter met zijn eigen stijl aan bod. Van zuivere poëzie naar tekst begeleid op muziek, naar slam-poetry, naar podiumpoëzie…. het ene volgt het andere broederlijk op en vormt een prachtig geheel.

Irène Siekman

Een boeiend gesprek met de drijvende kracht achter de Poëziebus, die voor het eerst van start ging in 2015.

Over de doelstelling van Poëziebus:

“De doelstelling van het evenement is voornamelijk de sector van de poëzie helpen groeien. De contacten tussen Nederlandse en Vlaamse dichters draagt hiertoe bij. Mensen leren ontzettend veel van elkander en dat doet de sector groeien. Deze samenwerking zorgt er eveneens voor dat een breder publiek wordt aangesproken.”

Over het accent van editie 2019:

“Jaarlijks wordt er ook een specifiek accent gelegd. Dit jaar draaide het om de interactie. Het is belangrijk dat wanneer een artiest op het podium staat, er tevens een contact ontstaat met het publiek. Dit doe je bijvoorbeeld door mensen in de zaal aan te kijken. Een gedicht op papier lezen en een dichter die op het podium zijn werk brengt, zijn twee heel andere ervaringen. Contact kan op een zeer persoonlijke manier gemaakt worden. Hoe meer ruimte daartoe beschikbaar is, hoe beter. En dat wou Poëziebus – editie 2019 – vooral in de verf zetten: een spanningsboog over de tour heen, waarbij de deelnemers intuïtief de line-up vastzetten en zo een bepaalde gezamenlijkheid tonen van waaruit de dichters kracht ontwikkelen en een beter contact met het publiek krijgen. Zo wordt het een gezamenlijke ervaring waar het publiek ook onderdeel van wordt. 

De oproep tot deelname speelde hier reeds op in. Aan kandidaten werd gevraagd een tekst én een video in te sturen. De interesse in het ‘performen’ en de bereidheid zich er in uit te dagen moesten immers duidelijk aanwezig zijn om door de selectieprocedure te raken. Podiumpoëzie is immers een aparte discipline.”

Over het succes van de Poëziebus:

“Het event werd uitgebreid gepromoot. De opkomst in de diverse steden was telkens een groot succes, overal zat de zaal telkens vol.”

Het einde

Het slot van deze namiddag betekent voor de dichters eveneens het einde van een fantastische week. Dit vindt vooral zijn weerslag in het dankwoord dat zij richten tot Irène. Er worden tranen weggepinkt, het bewijs dat deze mensen van diverse leeftijden een mooie ervaring rijker werden die ze nog lang met zich zullen meedragen.

Volgt er een Poëziebus 2020? 

Of er een editie 2020 van Poëziebus zal volgen hangt af van diverse factoren, zoals – en dit is een belangrijke voorwaarde – de financiering van het gebeuren. Er wordt gewerkt met een heus financieel plan. Afwachten of de nodige fondsen en sponsoring kunnen verzameld worden. Wij zien er in ieder geval al naar uit!”

Epiloog

Het is even wennen
20 dichters in een rijdende bus
de promiscuïteit
bij het dichten
ieder zijn stijl
toch op den duur
wordt het een geheel
ze spreken dezelfde taal
maar een grens en een nationaliteit
maken ons anders
we zijn allen ambitieus
er was wel een selectieprocedure
de criteria zijn onbekend
oude dichters, jonge dichters
iedereen moet leren
zijn poëzie op een podium te brengen
de zaal is vol mensen
hebben ze een voorkeur
ieder begrijpt iets anders
op een zondagnamiddag
poëzie beluisteren
het is even wennen

Poëziebus: https://poeziebus.nl
Creatief Schrijven: https://creatiefschrijven.be

Tekst Magda Verberckmoes
Epiloog en foto’s Eric Rottée

Spots op West – een zomers theaterfestijn

Het is een lange rit vanuit Brussel naar Westouter. Naarmate we het Heuvelland bereiken, wijzigt het landschap. Hier en daar zijn er al hopvelden te bespeuren. Het boek van Clem Schouwenaers, ‘De Seizoenen’, komt me weer helemaal voor de geest. De zomer is het seizoen waarin Anton, het hoofdpersonage, zich als herboren voelt. En zo ervaar ik ook een beetje de overgang van stad naar de Westhoek en Westouter.

In Westouter heerst een gezellige mix van rust die uitgaat van deze plek en een zekere levendigheid die wordt gevoed door twee factoren: het lokale toerisme en, last but not least, het theaterfestival ‘Spots op West’.

‘Spots op West’: het keurmerk van locatietheater

Dit gezellige en familiale theaterfestival biedt gedurende drie volle dagen een verscheidenheid aan amateurgezelschappen de kans om voor een – ander dan lokaal – publiek op te treden. Een bijkomende charme gaat uit van de locaties waar de voorstellingen plaatsvinden. De gemeente Westouter wordt ondersteboven en binnenstebuiten gekeerd om ieder jaar weer originele plekken te vinden om het programma neer te zetten.

 

 

Een beetje geschiedenis over het theaterfestival ‘Spots op West’

Dominic Depreeuw, verantwoordelijk voor de communicatie van het theaterfestival, neemt ons mee naar een rustige plek voor een interessant gesprek.

De eerste editie dateert van 2003.  Frank Verdru, theatermaker en Westouternaar, nam het initiatief om een theaterfestival op poten zetten op verschillende locaties in het dorp: een kerk, een schuur, bij de boer op het veld. Na enkele jaren ontstond de samenwerking met OPENDOEK, de koepelorganisatie voor amateurtheater in Vlaanderen en Brussel, die sindsdien de organisatie op zich neemt. Inhoudelijk evolueerde het aanbod van een mix van amateur- en professionele gezelschappen in de eerste edities, naar puur amateurtheater vandaag.

Spots op West vandaag

Om de kwaliteit van het festival te bewaken, lanceert OPENDOEK eerst een oproep tot deelname aan de selectie. Afhankelijk vanuit welke regio’s de kandidaturen binnenlopen, stelt OPENDOEK het selectiecomité ieder jaar samen met regionale medewerkers. Die kunnen tenslotte de gezelschappen het beste inschatten.

Er gelden geen specifieke criteria. Alleen de duurtijd van een voorstelling is van belang. Deze mag niet langer zijn dan 45 minuten. Zo krijgen bezoekers de gelegenheid om meerdere voorstellingen op een namiddag bij te wonen.

Idealiter gaat de voorstelling in dialoog met haar locatie en ontstaat er zodoende een correlatie tussen het stuk en de plaats van opvoering.

De filosofie achter ‘Spots op West’

Locatietheater is de essentie van ‘Spots op West’. Daarnaast is het een belangrijke doelstelling om een mix van toneelstukken aan het publiek voor te stellen. Ook biedt het festival speelkansen aan de gezelschappen en geeft het makers de kans om zich door het werk van anderen te laten inspireren.

Sommige gezelschappen spannen zich uiterst in om kwaliteit te brengen en dit wil het festival graag tonen aan een ruimer publiek.

 

Internationale uitbreiding 

Het karakter en de identiteit van het festival zijn vaste gegevens die door de tijd heen niet wijzigden. Een recente nieuwigheid is de uitbreiding buiten de Vlaamse grenzen. Elke twee jaar vindt in het Duitse Rudolstadt het festival ‘Theaterwelten’ plaats, dat voorstellingen toont uit heel de wereld. Omdat dit festival twee weken voor Spots op West wordt georganiseerd, ontstond het idee om een selectie voorstellingen te laten doorstromen naar ‘Spots op West’. Dit wordt voortaan een tweejaarlijkse traditie, die het programma zal verrijken.

Een theaterfestival organiseren: een pittige zaak

De voorbereidingen voor de editie van 2020 gaan eigenlijk nu al van start. Het begint met de zoektocht naar geschikte locaties, het contacteren van de eigenaars of verenigingen, het vastleggen van afspraken, het verzekeren van de locaties, het coördineren van medewerkers, … Daarnaast gaat alle aandacht naar het selecteren van de gezelschappen en het zoeken van vrijwilligers.

Gedurende het festival wordt de lokale jeugdherberg afgehuurd voor het personeel en voor de deelnemers aan het ‘theaterkamp voor jongeren’ die een mini-voorstelling brengen tijdens de festivaldagen. De gezelschappen zoeken zelf naar geschikt logement in de buurt. Ook dat stimuleert de gemoedelijke sfeer en ontmoeting tussen de verschillende gezelschappen.

Een greep uit de voorstellingen

‘Verteldorp’ – Compagnie Collage – locatie: De Pastorij

De toeschouwers worden bij het betreden van de tuin welkom geheten door de gids en de geluiden-sprokkelaar. We krijgen een verhaal geserveerd, op tonen die uit een Kora getoverd worden, over de ton die grootmoedertjes de lucht in blaast.

Onder muzikale begeleiding gaan we even later naar één van de vijf gezellige vertelhoeken in het verteldorp waar telkens een verteller heeft postgevat en die ons meeneemt naar een wereld van sprookjes en andere verhalen. Het centrale thema is transformatie. 

Sien Lagae vertelt over de waternimf en de dochter van de koopman, een meisje dat met haar muziek de dingen en mensen in beweging brengt. Zij is beginnend verhalenverteller en haar sprookje, dat ze brengt terwijl ze accenten legt met cello-klanken, heeft ze zelf geschreven. Als voorbereiding volgde ze een cursus verhalenverteller.

‘Vergeet de jij’ – Kraakman – locatie: De Crypte

‘Vergeet de jij’ is een voorstelling gebracht door twee jonge vrouwen die zich bewegen in een wereld van leegte en soms chaos, op zoek naar verbinding. 

Kraakman is een nieuw gezelschap dat deelnam aan ‘Theater in uw Buurt 2019’, een initiatief van Fameus. Met deze wedstrijd vielen ze in de prijzen en konden ze zo hun plekje bemachtigen op het theaterfestival in Westouter.

Tussen september en december 2018 werd druk gewerkt aan het concept, om daarna met de geselecteerde acteurs aan de slag te gaan. Het was de uitdrukkelijke wens om dit stuk in een kelder te brengen. De Crypte, onder de dorpskerk, was een volwaardig alternatief.

‘Magda Magdanie’ – 55+ – locatie: De Kerk (op zaterdag: De Ravelput)

Een verhaal over levenswijsheid. Jaren van levenservaring worden opgeslagen bij het zoeken naar moeilijke antwoorden op eenvoudige vragen. Een komische voorstelling die – naar wij vermoeden – meer mensen naar de kerk lokt dan de wekelijkse zondagsdienst.

2019: record-editie

Dat Spots op West een succesformule is, wordt op deze zondag nog maar eens bewezen: sinds 14 uur spreken de organisatoren tevreden over de beste ticketverkoop ooit met een recordaantal van 3.160 bezoekers, een getal dat in de loop van de namiddag zeker nog zal toenemen.

Deze opsteker kan alleen maar een positieve impact hebben om het festival in de toekomst nog efficiënter en aantrekkelijker te maken. Dus, allen op post in 2020!

Tekst Magda Verberckmoes
Foto’s Eric Rottée

Open Doek https://www.opendoek.be
Spots Op West https://www.opendoek.be/spotsopwest/home
Compagnie Collage http://ciecollage.be
Project 55+ https://www.opendoek.be/nieuws-uit-west-vlaanderen/55-minuutjes-voor-55-plussers

 

Sint-Niklaas beFolkt: Folk in de stad

Het regent

Op zaterdag 27 april 2018 kon je er, niettegenstaande de ongunstige weersomstandigheden, niet omheen.  Sint-Niklaas was die dag het centrum van de Folkmuziek.

Het Feest van de Folk wordt jaarlijks georganiseerd door Muziekmozaïek vzw en beslaat een tijdspanne van een volledige week tijdens dewelke folkmuziek en aanverwante genres in de kijker geplaatst worden.  Dit jaar vond het startevenement plaats in Sint-Niklaas onder de naam Sint-Niklaas beFolkt.

Het startschot van het feest wordt gegeven voor de deur van ‘t Stamcaféken in de Nieuwstraat. Presentator van dienst, Begijn Le Bleu, kondigt met veel verve de twee sprekers aan. Luc Van Hende en Walter Evenepoel geven tekst en uitleg bij de betekenis van folk in en voor het Waasland.

Volksmuziek voor het grote publiek was de droom van Marc

Walter Evenepoel stond destijds, samen met Marc Van Reeth, mee aan de wieg van Muziekmozaïek en aan de basis van het Feest van de Folk. Marc was de bedenker, Walter nam de organisatie en praktische voorbereiding voor zijn rekening.

Het begon met de organisatie van een groot folk-festival in Gooik, een internationaal gebeuren, destijds –  na Dranouter – het grootste festival van Vlaanderen dat vorm kreeg door de samenwerking tussen Herman De Wit van ‘t Kliekse, Mark Van Reeth en Walter Evenepoel. Doelstelling was de volksmuziek dichter bij het grote publiek brengen.

Marc had een zeer ruime kennis van het muziekgenre en de muzikanten die tot ver over de landsgrenzen reikte. Hij bracht heel wat van die buitenlandse volksmuzikanten naar het Vlaamse festival.

In die periode werd Marc bestuurslid van Muziekmozaïek en in die hoedanigheid werkte hij een concept uit om de de volksmuziek binnen de stadsmuren te brengen. Zo ontstond het Feest van de Folk.

Voor het evenement in Sint-Niklaas, de zestiende uitgave,  werd samengewerkt met Dirk van der Speeten van ‘t Ey, de cultuurbeleidscoördinator van de stad en de schepen van cultuur. De selectie van de muzikanten gebeurde door Muziekmozaïek. Maar het evenement staat ook open voor muzikanten die zich die dag spontaan aanbieden.

Deze samenwerking resulteerde in het programma dat op 27 april aan de Sint-Niklazenaars en bezoekers werd aangeboden.

Folkmuziek in Vlaanderen

Luc Van Hende schetst de evolutie van de Folkmuziek in Vlaanderen.

In 1985 organiseerden Marc De Cock (doedelzakspeler) en Dirk Van der Speeten van het muziekcafé ‘t Ey in Belsele, een Speelmanstreffen. Dit was een collectief van kameraden die graag muziek maakten. De bijeenkomsten werden geformaliseerd door officieel 5 keer samen te komen in ‘t Stamcaféken in de Nieuwstraat. Daar werden jamsessies gehouden naar Ierse gewoonte maar dan met eigen instrumenten (accordeon, doedelzak, gitaar, ..) en in Vlaanderen. Luc speelde muziek, zonder notenkennis, doch evolueerde hij in het genre, zodanig dat hij lesgever werd.

Er ontstonden kleinere muzikantengroepen. Door de deelzaamheid die eigen was aan deze ensembles, kende de folkmuziek een belangrijke evolutie in Vlaanderen. Er worden nu jaarlijks zomerstages voor Traditionele Volksmuziek georganiseerd in Gooik waar ook internationale lesgevers hun kennis komen delen met een 400-tal deelnemers, van jong tot oud, van beginners tot gevorderden.

www.stagegooik.be

En dan vertrekt de stoet

De Kornemuze vertrekt onder leiding van Bart De Cock met het ganse gezelschap dat zich in de Nieuwstraat had verzameld, en verspreidt zich over verschillende locaties in de stad: straathoek, plein of plaats aangeboden door een sponsor van het gebeuren. Op het Apostelplein kan De grote Kornemuze al op heel wat belangstelling rekenen.  

Kiezen is verliezen

Onmogelijk om alle optredens bij te wonen. We laten ons leiden door regen, wind en zonnestralen.

De Pandoering heeft haar stek gevonden op de hoek van de Grote Markt en de Stationsstraat. Deze groep trekt vooral de aandacht van de toevallige voorbijgangers die naar het stadscentrum kwamen om in de winkelstraat te kuieren. Zij spelen Balkanjazz en brassbandmuziek. Het is een opzwepend genre dat je makkelijk aan het bewegen krijgt.

De groep streeft vooral naar buitenoptredens tussen de mensen door op te treden op straatfeesten en andere evenementen en festivals omdat de interactie die daardoor met het publiek ontstaat het belangrijkste gegeven is voor de groep.

www.depandoering.be

Verderop in de straat, aan de ingang van de gaanderij naar de Collegestraat, speelt een groepje muzikanten. Dit optreden is niet terug te vinden in het officiële programma. Sfeer ontbreekt hier echter niet. Voorbijgangers houden halt om te dansen. De regen wordt verlegen bij het aanschouwen van dit vrolijke spektakel.

In de ingang van Boekhandel ‘t Oneindige Verhaal heeft Uskant plaats gevat. De groep bestaat uit drie muzikanten en brengt volksmuziek van eigen bodem. De bezoekers van de boekhandel kijken aangenaam verrast naar het gebeuren.

Nog verder in de Stationsstraat is het vechten voor een plaatsje in het stijlvolle decor van ‘De Salons’. CSNY beFolkt brengt werk van Crosby, Stills, Nash & Young op een ‘folky’ manier.

Als slot van dit meer dan aangename folk feest, kiezen we voor Botswing dat jonge Ierse en Schotse folk brengt op de locatie van het Jeugdcentrum ‘Den Eglantier’. Je kan er niet onderuit: deze muzikanten genieten minstens evenveel als het publiek van hun muziek. Het klinkt aanstekelijk, dansers zijn op het appel en geven zich over aan het opzwepende ritme van de polka’s, jigs en reels. Voor ons het einde van een prachtige namiddag in Sint-Niklaas.
www.botswing.com

http://www.muziekmozaiek.be

Tekst Magda Verberckmoes
Foto’s Eric Rottée

 

 

Serenata Vocale: “Et les musiciens font comme ça, puis encore comm’ ça”

Hotel Frison

Aan de Zavel in Brussel loopt er een straat naar beneden. Aan de ene kant  staat een modern gebouw van een bekend telecom bedrijf. Aan de andere kant staan rijhuizen uit het begin van de 20ste eeuw. De huizen vertonen een mix van stijlen. Het geheel lijkt niet indrukwekkend. Op nummer 36 van de straat, boven de grote deur, zit een glasraam in jugendstil. Een paar treden op, naar binnen en dan gebeurt het. Rechts een ruimte, vroeger waarschijnlijk de eetzaal, dan een soort wintertuin en dan links het salon; boordevol licht, overal glas in jugendstil. Elk architecturaal element heeft iets speciaal, het is een genot voor de ogen. Met jugendstil is het zoals met het impressionisme: veel liefhebbers want men heeft de stijl leren begrijpen, dit in tegenstelling tot het deconstructivisme van bijvoorbeeld Frank Gehry. Daarom is de manier waarop Horta, de architect van Hotel Frison, het licht in het gebouw verwerkt heeft indrukwekkend en absoluut niet verouderd.

Hotel Frison is nu de hoofdzetel van de Hotel Frison Foundation. Gesticht door een Indische, Mevrouw Nupur Tron Chowdhry.

Het concert van Serenata Vocale, een a capella Koor, zal plaatsvinden in dit gebouw.

Serenata Vocale: organisch, zelfsturend

David Navarro Turres, de dirigent: “Het koor is in 2014 gestart, ik was er toen nog niet bij. Het was een kwartet. Dit kwartet heeft mij gevraagd lid te worden van het koor. “U zou ons iets kunnen leren” zeiden ze. Stap per stap zijn wij van 6 koorleden, naar 8 en eindelijk naar 12 gegaan. Na 2 of 3 jaar zijn we gestart met concerten. Het heeft even geduurd, omdat we een originele bezieling zochten, moesten we bepalen wat voor repertoire we wilden en wat voor stukken wij wilden zingen. Het was een belangrijke zoektocht.”

David over het koor: “de zangers en zangeressen zijn divers, een groep van zes nationaliteiten, ze hebben al jaren in andere koren gezongen. Het laat ons toe om een minder bekend repertoire uit te bouwen, dat niet vaak gezongen wordt door andere koren. Ons repertoire is meer gefocust. De toeschouwers moeten er genoegen aan beleven en wij ook, we willen nieuwe paden bewandelen.

David vergelijkt het koor met een coöperatie. Iedereen is solidair. Iedereen kan zijn gevoelens uiten over de keuze van de liedjes of over de manier van repeteren. Het is het tegenovergestelde van wat David geleerd heeft. In zijn opleiding leert men dat de dirigent dirigeert en dat de zangers moeten zwijgen. 

Het repertoire

David over het repertoire: “We zoeken componisten. In 2017 heb ik Nydsten ontdekt. Hij komt uit Finland. Ik ben verliefd geworden op zijn muziek. Het is muziek uit het Noorden. Het is fantastisch.

Hoe gaan we te werk? We willen concerten geven in 2019, we komen samen en vragen ons af wat voor stukken we willen zingen. Iedereen draagt bij aan dit proces.  

De repetitie

De laatste repetitie gaat door waar het concert zal plaatsvinden, in Hotel Frison.

“Het klinkt te luid“ zegt een van de zangeressen. Het plafond is hoog maar het is geen kerk. Dus de zangers moeten de sterkte van hun zang aanpassen.

“Jullie moeten het hoofd niet naar onder bewegen, want als je met het hoofd terug naar boven gaat dan wordt het geluid te sterk” zegt David

David: “Elke week bepaal ik wat we zullen repeteren. De repetitie is 50 tot 60% van het geheel. Het is het benadrukken van bepaalde punten. De mensen repeteren niet graag. Zoveel nee, zoveel correcties, er is zoveel techniek. “Jullie moeten dat doen en dat doen.” Als dirigent moet je alles uit de mensen halen. Je moet de mensen laten openbloeien. Soms moet je ja of nee zeggen. Het is niet gemakkelijk, het is zondagmiddag, het weer is mooi.”

Het concert

Eerst thee drinken, thee van het huis. Alle zangers zijn verzameld. David bepaalt de voorbereiding op het concert. De zangers moeten zich in zichzelf verdiepen, ademen, dan A zingen, dan AO zingen. Samen.

Het is tijd, als eerste komt de achterste rij dan de eerste, de dirigent komt als laatste. De toeschouwers zitten heel dicht tegen elkaar want het is een salon. Vijfenveertig minuutjes van een origineel repertoire, Nydsten, Lauridsen. Het klinkt mooi in dit decor. Er werd met diepe gevoelens naar geluisterd.

”In het begin was er veel stress” zegt Delphine na het concert met snelle handbewegingen. Dan bewegen haar handen trager, “daarna luister je naar de anderen, het wordt steeds beter”. “Sur le pont d’Avignon” klinkt op het einde van het concert voluit in deze ruimte.

David: “De repetitie is een manier om jezelf te bevestigen, een verantwoordelijkheid naar jezelf. Op het concert moet je de zangers vrij laten. Je bent vertrokken. Als het fout gezongen werd, tja dat is het leven zoals het is.”

Les chanteurs font comme ça
et puis encore comm’ ça

Volgende concert:
Serenata Vocale, Op de 19 mei in de Chapelle du Sacré-Coeur de Lindhoudt om 17uur.

Serenata Vocale op facebook https://www.facebook.com/serenata.vocale/
Hotel Frison Foundation : https://foundation-frison-horta.be

Tekst en Foto’s Eric Rottée

Greenwich: Tic-tac, Tic-Tac, Tic-Tac

 

Een technische repetitie

“Het is juist”. “Ja, maar het is niet gemakkelijk, een halve centimeter en het is totaal anders”. De toneelmeester probeert de metronoom met die van de opname te synchroniseren. Deze avond heeft een technische repetitie van het toneelstuk Greenwich plaats. Morgen is de generale en overmorgen de première. Juist op tijd om alle technische kanten van de voorstelling op elkaar  af te stemmen. Tic-tac, tic-tac. “Licht, geluid en overgangen van acteurs, moeten op elkaar afgestemd worden” zegt Bart de regisseur.

Kristine: “ik moet door de deur met de rolstoel en het is nipt”. De overgangen, zoals de veranderingen van scène of de bewegingen van de acteurs, moeten geoefend worden.

Kristine rijdt naar de voorkant van het podium. “Waar zijn de toeschouwers?” vraagt Kristine. “Ik zal heel dichtbij komen”, “ik moet boven hun hoofd kijken”.

De familie van de glorieuze jaren ‘30

Tot op het einde van de jaren ‘70 dachten we dat de vooruitgang en de economische groei geluk zou brengen aan de mensheid. De koelkast, de stofzuiger, een moderne badkamer, een auto om op vakantie te gaan, deze elementen gaven die indruk.

Doch kwamen de eerste tekenen van een sluipende crisis in de staalindustrie en de mijnen. De families van de werknemers werden als eersten getroffen. Walter van den Broeck, de schrijver van het toneelstuk Greenwich, groeide in deze omgeving op. Hij situeert deze tragikomedie in die tijd.

Bart, de regisseur: “ Samen met Marc hebben wij een aantal toneelstukken van Walter van den Broeck gelezen. We hebben een stuk gekozen met spanning en humor dat het dichtst bij Stille Hoop lag, ons theatergezelschap.” Marc: “We hebben Walter ook gekozen vanwege de taal, dicht bij het volk, down to earth.”

De sociologische transgressie

Elisa, de moeder is afkomstig uit de gegoede burgerij, haar man, de vader, komt uit het arbeidersmilieu. Hun eerste kind heeft een psychische aandoening. De tweede dochter is sociaal geïsoleerd maar ondersteunt de hele familie in het dagelijkse leven. De moeder is verlamd, de vader werkloos. Dit is een zwaar plot.

Om het toneelstuk te laten evolueren introduceert Walter van den Broeck een extra-personage: Saturnino. Hij is een mysterieus figuur die een analyse maakt van de personages en die de toeschouwer toelaat om de geheimen van het gezin te ontwarren .

Een liefdesverhaal

Bart:”De klok (van de oudste dochter) mist haar wijzers. Die van de moeder loopt juist. Die van de vader loopt achter, die van de (jongste) dochter loopt voor.”

De pater familias is in feite niet betrouwbaar. Hij verwacht van zijn jongste dochter dat ze een ei perfect kookt. Hij kan niet communiceren met zijn oudste dochter. Hij zoekt werk maar verlaat het heel snel of wordt ontslagen. Hij zoekt tevergeefs naar een optimalisatie van het productieproces van zijn vorige job. Hij vertelt verkeerde verhalen aan de familie. Toch gelooft de moeder elke keer opnieuw wat hij vertelt. En de dochter ook. Ze willen erin geloven. De arrogante houding van de vader is slechts een dekmantel voor zijn onzekerheid. Het is Saturnino die, tijdens een hele emotionele scène, de beide ouders dwingt om tegen elkaar te zeggen dat ze van elkaar houden.

Een gezelschap, een familie

Bart: “Wij zijn een gezelschap waarvan de leden al 31 jaar samen spelen. De Stille Hoop. Vorig jaar hebben wij Marius gespeeld, met live muziek. Wij kennen de kwaliteiten van de verschillende acteurs en wij proberen hun kwaliteit zo goed mogelijk naar voren te brengen en ik denk dat u dat zal zien. Iedereen kan alles spelen. Maar er zijn dingen die toch beter zijn bij die of die persoon. Als je de luxe hebt om dat te gebruiken, dan moet je dat doen. Wij doen dat voor het publiek, dan moet je het zo goed mogelijk doen.”

Een familie kies je niet. Die groeit organisch. Walter van den Broeck beschrijft een familie met haar moeilijkheden. De rollen zijn gedefinieerd in het begin. Ze evolueren doorheen de tijd door interne en externe invloeden. De jongste dochter droomt bijvoorbeeld van weg te gaan en haar autonomie te veroveren. Op het einde van het stuk keert de familie terug naar de wijk waar ze begonnen is. Wij vermoeden dat de ouders deze wijk verlaten hebben vanwege de druk van de omgeving. De terugkeer naar Greenwich op het einde van het toneelstuk is een overwinning van de liefde op het lijden en op de omgeving.

Op de terugweg

Een deel van het publiek behoort tot de naaste omgeving van de leden van het toneelgezelschap. Mensen die elkaar sinds jaren niet meer gezien hebben, ontmoeten elkaar opnieuw. De sfeer tussen deze mensen is teder. Het verleden komt naar boven en wordt op weg naar huis verteld en besproken. Wat er gebeurde met de families, kinderen, wie met wie is getrouwd en de drama’s. Deze onderwerpen vinden wij, met de nodige spanning, terug in het toneelstuk.

Stille Hoop: https://m.facebook.com/destillehoop/?tsid=0.601780209339322&source=result

Tekst & Foto’s Eric Rottée