Version en français: https://kunstpoort.com/ned-fr-gezamenlijke-projecten/

13de maart, Zinnema, Anderlecht.

“Et une danse pour Kiki”. Kiki loopt naar de coulissen, om dadelijk weer terug te komen. En ze begint één uit de meerdere scènes te spelen. Wij zijn bij Zinnema. Vandaag wordt er gerepeteerd. Vijf uur aan een stuk, zonder pauze.

Een repetitie in het theater, dat is experimenteren, zoeken, aanpassen. Er wordt niets nieuws gevonden maar men speelt telkens opnieuw tot een evenwicht bereikt wordt, tot het geloofwaardig wordt.

De twee regisseurs, Patrick en Philippe staan aan het roer. Ze bepalen welke scène gespeeld wordt. Ze zijn de vertegenwoordigers van de auteur, Arne Sierens. Ze moeten de bewegingen en de stem op elkaar afstemmen. Soms moeten ze zelf spelen, om te tonen hoe ze het graag gespeeld zouden zien.

Van het theaterstuk begrijpen we, stap voor stap, dat het zich afspeelt in de achterzaal van een café. Plaatsen die langzaam uit het straatbeeld verdwijnen …. Ze zijn/ waren de plaats waar de mensen van het dorp elkaar ontmoe(t)ten. Waar ze hun leven bloot stellen.

En dit is de kern van het verhaal, geschreven door Arne Sierens. Wij worden meegesleept. Eerst zacht en dan, plotseling, zonder waarschuwing, wordt het spannend. Harde wrede woorden, suggesties van bedrog, mensen op de valreep van het leven. Vriendschap is essentieel, zonder vriendschap zijn mensen verloren.

Het is de eerste keer dat de acteurs in het echte decor spelen. Er waren ook al individuele repetities. De acteurs kennen niet altijd de volledige tekst. Sylvie fluistert de tekst toe wanneer een van de acteurs de tekst vergeet. Deze is in twee talen. In het Frans en in het Nederlands. Het is een delicate oefening voor de acteurs, in het bijzonder wanneer er van de ene taal naar de andere gesprongen wordt. Gedurende de repetitie gebeurt het dat een acteur niet onmiddellijk na de vorige dialoog start.

Philippe en Patrick kijken nauwlettend op alles toe. Op de beweging, hoe de acteurs naar elkaar en naar het publiek kijken., in het stuk wordt een scene met twee of drie acteurs gespeeld. Maar de anderen blijven op de scène en die moeten ook het passende gedrag vertonen. Dat kan dat van een voyeur zijn of van iemand die totaal onverschillig is. Wanneer ze niet repeteren schrijven de acteurs op waar ze moeten op letten. De regisseurs zeggen, met een glimlach, dat ze niets noteren. Is het waar? Men weet het niet.

Het is niet makkelijk om te acteren. De acteurs worden geselecteerd. Jérôme is lid van de troep Theater 2000, die aan de basis van het project ligt. Dus zijn selectie is bijna automatisch gebeurd. Petra heeft dankzij haar theaterleraar van het project gehoord en heeft zich kandidaat gesteld. Ze werd aangenomen.

De acteurs zijn niet de enigen die zo aan een rol geraakt zijn. Er wordt ook op mensen met andere vaardigheden beroep gedaan. De costumiere bijvoorbeeld. Eén per één verdwijnen de acteurs en gaan ze naar een achterkamer om met de costumière te werken.

De lancering van de muziek door Jérôme, de sensuele dans van Anne, slow dancing van Lola en Katia gedurende een vechtpartij, de bijna erotische dans van Lola, een langzaam beginnende dialoog tussen twee vrienden, die over de vrouw van een van hen gaat, het besef dat een drama zich afspeelt, de rollen over een plank, Petra opgewonden, alles wentelt in ons hoofd.

Nee, de uitdaging voor de acteurs en niet te vergeten voor de toeschouwers is niet de tweetaligheid. Nee, de uitdaging is het aankunnen van deze emotionele switch. Van gelukkig naar verdrietig, van zelfrespect naar denigrerend, van langzame zachte naar brutale bewegingen…

17de April Palais des Beaux-Arts Charleroi.

Vandaag zijn de costumières aan de slag. Ze brengen de kostuums. Silke en Sophie hebben het theaterstuk gelezen. Na overleg met de regisseurs hebben ze voor elke rol een kostuum bedacht. De acteurs schijnen verbaasd te zijn over hun kostuums. Silke en Sophie studeren Modetechnologie in Gent. Ze vinden het een mooie kans om hun ideeën waar te maken. Het is wel veel werk.

“Le dos droit”. “Bril, geen bril? “bril”. “Niet defensief, overtuigen”. “Marche comme cela”, “trek de laarzen omhoog”.

Nauwkeurig aanpassen is het motto van vandaag.

“Oui les hanches c’est bien”. “J’aime bien aussi l’anneau”. “Het moet licht zijn, overtuigend”. “Ja maar ze zullen scheiden”. “Cela tu ne le sais pas”.

“Avec le pantalon”. “Les mains dans les poches de derrière”, “tu ne joues pas pour les spectateurs” “de stem niet zo luid”, “jouer avec l’elastique, “les doigts pas devant la bouche”.

“Deze laarzen zijn ook goed”, “ja met de oranje sokken dat gaat ook”.

“Anne, pas de tragédie” zegt Philippe.

7 mei Palais des Beaux-Arts Brussel.

Ga naar ClicKlik  http://www.clicklik.be/
Ga naar het project ClicKlik http://www.clicklik.be/clickklik/

Eric Rottee tekst en foto’s

94 jaar en nog altijd een passie voor theater
interview met Gabrïel D’Haene

Wie zich eens lekker wil ontspannen na een drukke werkdag of week kan terecht in het theater ’t Schat van De Scheldezonen Heusden.
‘t Schat – Magerstraat 78 – 9070 Heusden
Wij lieten de bittere kou buiten en hadden in het theatercafé een warme ontmoeting met de 94jarige theaterdirecteur en eigenaar van ’t Schat. Gabrïel D’Haene runt nog altijd het theater bijgestaan door een uitgebreide equipe. De 94jarige directeur is een warme persoonlijkheid en stond ons met veel animo te woord. Massa’s anekdotes passeerden de revue. We werden ingeleid in de geheimen van de theaterwereld.

KR Waar is jouw liefde voor het theater begonnen en heb je zelf nog geacteerd?
GH Tijdens de oorlog heb ik nog in het mannentheater gespeeld. Dit wil zeggen dat alle rollen zelfs de damesrollen geacteerd werden door mannen. Een vrouwentheater bestond er ook. We speelden in een afgedankte kapel maar we kwamen in conflict met de onderpastoor en besloten in 1950 met een vriendengroepje onze eigen weg te gaan. De liefde voor het theater bracht ook de liefde voor mijn vrouw met zich mee. Door het theater leerde ik mijn vrouw kennen.
Ik acteerde dolgraag, zelfs toen ik griep had, stond ik op het podium klaargestoomd met een spuitje van de dokter. Van het bed naar het podium en van het podium naar mijn bed, dat lukte nog net.

Meer gegevens over het ontstaan van ’t Schat en De Scheldezonen kan je lezen op de website onder Historiek. http://www.tschat.be/algemene-info/historiek

KR Er is heel wat veranderd sedert de beginjaren 1950. Het begon dus als een vriendengroepje en nu zijn De Scheldezonen een begrip in Heusden en ver daar buiten met een eigen theater. Heb je heimwee naar vroeger?
GD Tegenwoordig is alles veel ernstiger. Vroeger kon je al eens afwijken van je tekst en werd er veel meer geïmproviseerd alhoewel er een souffleur was. Zelf heb ik ook nog de rol van souffleur op me genomen. Soms was het toneel echt levensecht. We speelden het stuk ‘Kinderen van ons volk’ van Antoon Coolen (1897-1961) in de Tramstraat. Op het toneel waren er 2 rollen voor vechtersbazen. De acteurs gingen zodanig op in hun rol dat we ze moesten uit elkaar halen of er gebeurde een ongeluk.

KR De Scheldezonen brengen hun toneelstukken in een prachtig volwaardig theaterzaaltje met rode pluche zetels en verlichtings grid. De bezoekers zitten extra dicht bij de voorstelling wat toch wel een voordeel is. Wie zorgde voor de inrichting?
GD De ruwbouw van de zaal lieten we aan professionals over voor de rest zorgden we zelf inclusief de keuken. Ook de architect hadden we gratis.
Eén muur toont nog de sporen van afbraak, die laten we intact, het is onze ‘klaagmuur’. Mijn oudste zoon heeft de zetels op de kop kunnen tikken via een advertentie. Die waren in Marke te koop en bleken afkomstig te zijn van de KVS van Brussel. Ze waren en zijn nog steeds in perfecte staat. We verkochten onze oude zetels aan een hogere prijs dan de aankoop van de ‘nieuwe’ KVS zetels.

KR Theater zit in het bloed bij de familie Dhaene. Wie werkt er tegenwoordig mee. Is de opvolging verzekerd?
GD Mijn zoon Frank D’Haene is secretaris, en neemt soms ook regie en productie voor zijn rekening.
Een andere zoon acteert alsook een kleinzoon. Mijn schoondochter Claudine De Keukelaere speelt nu mee in de tragikomedie Crème au beurre. Ik heb drie zonen, twee zijn actief in het theater, de derde zoon komt naar het theater kijken.

KR Wat is volgens jou het hoogtepunt in jou ganse theatercarrière?
GD Het hoogtepunt was volgens mij de opvoering van het stuk Edith en Simone in 2002. Edith & Simone is een aaneenschakeling van scènes uit het leven van Edith Piaf, aan elkaar gepraat door Simone. Het was zo een succes dat we het hebben hernomen in 2003. Het betekende voor de actrice Carine Declercq het begin van een zangcarrière.

KR Een indrukwekkende lijst theaterstukken passeerden reeds de revue van 1950 tot op heden. Van klassiek tot hedendaags, komedie, tragedie, alles kan blijkbaar bij ’t Schat. Wie kiest de stukken, kies je in functie van het publiek?
GD De regisseur alleen bepaalt welk stuk er gespeeld wordt. Voor het toneelarchief zie link http://www.tschat.be/archief

KR Hoeveel personen telt jullie equipe? Heb je vaste spelers, decorbouwers en regisseurs?
GD We kunnen putten uit een 25tal vaste spelers en ook een aantal regisseurs. De technische ploeg voor klank, licht, decor, grime, kledij bestaat uit een 15tal personen. De regisseur geeft meestal instructies voor het decor. Wie niet nodig is voor een bepaalde productie maakt zich nuttig in het theatercafé. We hebben een aantal vaste spelers en regisseurs zoals Tom Schockaert die regisseur en acteur is. Vaak nodigen we ook een gastregisseur uit en gastacteurs. Julien Pauwels, bekend als ex Gentse Belleman heeft vroeger ook een aantal regies voor zijn rekening genomen.

KR Na al die jaren zijn er al heel wat decors op- en afgebouwd. Worden die bewaard? Hebben jullie speciale kostuums en kledij in voorraad?
GD Het NTG leent ons soms een decorstuk uit. We hebben ook een aantal stukken, accessoires, rekwisieten, kledij, pruiken enz. in stock. Een merkwaardig kledingstuk in ons depot is een toga van een voorzitter van de arbeidsrechtbank, die kregen we nadat de rechter met pensioen is gegaan. Ik vroeg hem die toga zomaar langs mijn neus weg en 2 jaar later schonk hij ons die. Wat bleek? In die toga was een etiketje genaaid met naam Marcel Verhofstadt. Dit plechtig gewaad was lang geleden gedragen door de vader van politicus Guy Verhofstadt!

KR Hebben jullie een trouw publiek en vanwaar zijn de meeste afkomstig?
GD We hebben echt wel een vast publiek aangezien we een 500tal abonnees hebben. Er zijn zelfs toneelliefhebbers die 2maal naar eenzelfde stuk komen kijken, die ontdekken telkens iets nieuws. De helft zijn toneelliefhebbers van rond Heusden, de rest komt van buiten Heusden. Soms komen andere spelers en regisseurs om onze aanpak te bekijken en spelers te leren kennen. Ook bij toneelgezelschappen gebeurt er scouting zoals bij het voetbal.

KR Hoe zie je de toekomst van De Scheldezonen? Is het financieel vol te houden?
GD We hebben een aantal sponsors, de zaal is onze eigendom. Ook krijgen we subsidie van de provincie en de gemeente. De subsidie van de gemeente hangt af van een soort puntensysteem. We hebben onze 500 abonnees en vooral het theatercafé helpt mee om onze kas te spijzen. Financieel is het geen probleem. Met zoon Frank en een ganse vaste ploeg die zich engageert is de toekomst verzekert.

KR Wat is je ultieme wens voor De Scheldezonen?
GD Ik zou graag hebben dat het stuk Boeing-boeing – van Marc Camoletti- bij ons opgevoerd in November 1970 onder regie van Paul Gyselinck eens hernomen wordt. Een tip voor regisseurs die dit interview lezen. Noot van de redactie.

KR Nog een laatste vraag. Waarom zou je het theaterpubliek aanraden naar ’t Schat te komen.
GD ’t Schat brengt goed toneel, heeft een schitterende zaal met knusse zetels. Voor en na de opvoering wordt je warm onthaald in een gezellig theatercafé met prachtige theaterfoto’s aan de wand. Alles ademt hier theater uit.

Eric, de fotograaf en mezelf kunnen hier alleen maar mee instemmen, we baadden een ganse avond lang in de aangename toneelsfeer in ’t Schat. Hier volgt een bondige recensie van het stuk dat we bijwoonden na het interview.

Crème au beurre
een avondje hartverwarmend,
grappig theater

Crème au beurre is een toneelstuk van actrice en toneelschrijfster Katelijne Damen
rolverdeling
Mireille                Hilde Gyselinck
Nadine                 Claudine De Keukelaere
Claude                 Marc Hendrickx
regie                     Tom Schockaert
de technische ploeg

Twee vrouwen, Mireille en Nadine, twee handen op één buik, strijken naar goede gewoonte neer in hun vertrouwde danscafé. Een oord speciaal voor singles. Ze zijn op zoek. Naar tederheid? Naar liefde? Plots verschijnt een man Claude op het toneel. Willen ze hem? Of niet? Of allebei? Wat zijn de gevolgen voor hun hechte vriendschap?

Met dit stuk van Katelijne Damen kan je alle kanten uit. Je kan de nadruk leggen op emotie, sentiment, tragiek of kiezen voor het komische. De regisseur Tom Schockaert koos resoluut voor de lach. De twee actrices en acteur lieten alle remmen los en zetten puike acteerprestaties neer.
De inhoud werd aangepast naar het dialect van Heusden en de actualiteit. Zo wordt een allusie gemaakt op politicus Maggie De Block. Voor iemand van buiten Heusden vormt het dialect zeker geen hinder om het stuk te volgen. Het decor is een knappe vondst. Danscafé bezoekers worden discreet en sober als schaduwen op het rode doek geprojecteerd. Het podium baadt in een lekker danscafé sfeertje.

Het was genieten van het eerste moment tot het laatste.
Een geschikt avondje toneelamusement voor een zeer breed publiek.

Ook het volgende stuk in ’t Schat is een komedie
Een schone familie – 22 April 2016 tot 7 mei
van J.-P. Bacri en Agnes Jaoui
Regie: Patrick Snoeck

Voor meer info
http://www.tschat.be/
t Schat – Magerstraat 78 – 9070 Heusden

Tekst Kathleen Ramboer
Fotografie Eric Rottée