Tekst en foto’s Eric Rottée

De Villa Medicis in Rome is een residentie voor Franse kunstenaars die de zogenoemde Prix de Rome gewonnen hebben. De kunstenaars kunnen er tot een jaar verblijven. Een droomplaats voor een kunstenaar.

Meer bescheiden maar efficiënt zijn een aantal kunstinstellingen in België die een residentie voor kunstenaars aanbieden. Meer dan 100 zijn er in Vlaanderen en Brussel, zoals De Singel of Passa Porta. De residentie is dan het resultaat van een selectie via een open call. De duur van de residentie is heel variabel.

Ruim te ruim

Kunstenaars worden door de ruimte en de architectuur van de locatie van de residentie, bijvoorbeeld de Villa Medicis, beïnvloed in hun werk. Een vermoeden. Denken we aan onze jeugdkamer als een positief of negatief experiment. Verschillend. Dit is wat Ineke Tavernier, de regisseur en theaterstuk schrijfster, wil tonen in haar theaterstuk Ruim te Ruim. Soms is onze slaapkamer een toevluchtsoord, soms een gevangenis. En we moeten eruit, zoals in het theaterstuk met de matras, een symbool van thuis zijn. Denk aan de overbevolking van de gevangenissen.

Het ontstaan van een toneelgroep

Voor we spreken over de residentie van De Andies bij Zinnema, moeten we eerst omschrijven wat die residentie inhoudt. De Andies is een ontmoeting van vier acteurs in Zinnema, het Open Talentenhuis in Brussel. Na een geslaagde samenwerking in het kader van de afstudeervoorstelling van Thibaut Princen aan de Toneelacademie Maastricht besloten ze om verder samen te werken. Dat was in 2021. Met z’n vieren richten ze het gezelschap op. Sindsdien brengen ze elk jaar een theatervoorstelling.

De opbouw van de theatervoorstelling

Elk jaar via een open call of via kennissen in de theaterwereld vraagt De Andies een regisseur**/**regisseuse of hij of zij met hen wil werken. Ze zoeken ook, afhankelijk van het theaterstuk, extra acteurs . Dit jaar zijn er vier. Ineke Tavernier, de regisseur van dit jaar, is ingenieur-architect en Ruim te ruim is haar afstudeervoorstelling binnen de opleiding Docent en Regie aan de Toneelacademie Maastricht.

De residentie

Thibaut Princen: “We zijn al jaren kind aan huis in Zinnema; ik heb vroeger voorstellingen in Zinnema gespeeld.” “Voor elk gezelschap is ruimte of een zaal wat belangrijk is om te repeteren.” In de zomer is er meer vrije ruimte, die Zinnema dan ter beschikking stelt. “Wij zijn er als resident; de afspraak is dat wij om de twee jaar een voorstelling maken.”

“Wij krijgen ook technische ondersteuning, een klein productiebudget en 30 dagen repetitieruimte.” Zo’n engagement is fijn. “Elk jaar is er een begindag waarop je de andere residenten kunt leren kennen. Het is heel fijn om kennis te maken met wat ze bezig zijn. Er zijn mensen die we goed kennen, zoals Eline George en Elke Van Der Kelen van het theatergezelschap Tint . We praten veel met elkaar wat inspirerend is.”

Het toonmoment

Wat bijzonder is aan de voorstelling van Ineke en De Andies, is dat er interessante technieken worden gebruikt. Het decor bestaat uit een gesloten kubus in hout, een spiegel en een tafel met een stoel. Niet meer. Het is minimalistisch maar toch krachtig, waarbij de gesloten ruimte de jeugdkamer van Ineke simuleert. Twee elementen buiten de spelers voegen boodschappen toe: een voice-over en een personage dat plotseling verschijnt bovenop de kubus om instructies te geven. De matras die door de acteurs door de ruimte buiten de kubus wordt geduwd, stelt de behoefte aan reizen voor. Uit, uit! Is ons bed het huis van de slaapkamer? Even nadenken, misschien wel.

We kunnen spelen met het woord residentie: dit is waar wij wonen, een mooier woord voor huis, en voor kunstenaars een voorlopig thuis waar hun creativiteit gevraagd en gewenst is. Dit zijn welkome initiatieven van de kunstinstellingen.

https://www.zinnema.be
https://andies.be
https://www.instagram.com/de_andies_tg/
https://www.instagram.com/ineketavernier/

Tekst en Foto’s Eric Rottée