Twee kunstenaars/curatoren

Brantt en Free Pectoor zijn twee kunstenaars/curatoren die perfect matchen.
Ze treden voor de derde maal op als duo curator/organisator van een tentoonstelling. Eerst was er RAGS, dan RAGS THE SEQUEL.
ON THE MOVE zet dit positieve verhaal verder. ON THE MOVE zijn beide ook als kunstenaar: innoverend en altijd op zoek naar nieuwe uitdagingen.
We namen tijd voor een interview.

Wat is de belangrijkste rol van een curator?
Free Tentoonstellingen bouwen met als eindresultaat de expo is het uiteindelijke streefdoel.
Brantt Hoe goed of slecht de werken ook zijn, ze positief laten opvallen in de ruimte is onze ambitie.

Wat is jullie motivering om als duo op te treden? Zijn meningsverschillen gemakkelijk te overbruggen? Vullen jullie elkaar aan, is er een taakverdeling?
Free Alleen een tentoonstelling organiseren is zwaar om dragen. Als duo heb je een klankbord, een toetssteen. Tussen ons beiden klikt het ongelofelijk goed: elkaars enthousiasme werkt aanstekelijk. Meningsverschillen mogen en moeten er zijn, dit leidt tot goede en verrassende oplossingen. Belangrijk is dat we beide een luisterend oor hebben. Een ja of een nee krijgen is niet de hoofdzaak. Een duidelijke taakverdeling ontbreekt, we vullen elkaar aan. Er hangt synergie in de lucht.
Brantt Free is de motivator. Zijn enthousiasme en positieve houding werken stimulerend. Een klein spontaan signaal wordt niet onmiddellijk afgeketst en kan een bouwsteen worden.

Welke is de wisselwerking tussen jullie eigen werk en bezigheden als curator?
Free Beide lopen door elkaar. ‘s Morgens betreed ik mijn atelier, een aantal werkzaamheden nemen aanvang: lezen, archiveren, noteren, schrijven, schetsen, fotograferen, … Enkele zaken blijven hangen in mijn creatief archief, worden gestockeerd om later onbewust te leiden naar nieuwe ideeën. Kunst is een deel van mijn leven.
Brantt Door elkaars atelier te betreden, feedback te geven en te ontvangen volgt automatisch een wisselwerking. Naar buitentreden met ons werk, anderen erbij te betrekken en meenemen in het verhaal is belangrijk. Optreden als curator betekent je eigen werk in de schaduw plaatsen. De grootste aandacht moet naar de deelnemende kunstenaars gaan.

Is het niet moeilijk kunstenaar en curator te zijn, oordelen over het werk van een andere kunstenaar? Blijf je niet automatisch in eenzelfde clubje?
Brantt Soms voldoen de persoonlijke verwachtingen niet en vinden we een werk minder sterk maar door de manier van opstellen zetten we ontgoocheling om in een positieve kijk. We streven ernaar dat iedere deelnemende kunstenaar een goed gevoel overhoudt aan de tentoonstelling.
Free Brantt vertrekt vanuit de ruimte, door zijn ingreep bekijkt de toeschouwer een kunstwerk anders.
Het publiek verplichten op zijn hurkje een werk te bekijken is voor Brantt geen sinecure. Zo krijgt een minder sterk werk een meerwaarde.
Als kunstenaar en curator willen we geen deel uitmaken van een select clubje. Bij de tentoonstelling RAGS gaven we iedereen de kans om deel te nemen.

Wat is er typisch aan jullie kijk op expo’s maken? Hoe zijn jullie tot deze manier van werken gekomen? 
Free Zelf wist ik niet dat ik die talenten had. Door mijn eerste project ONEwork heb ik die ontdekt. Brantt gaf me geregeld advies, hier is de vonk overgeslagen.
Intuïtief de ruimte bekijken, een zekere vrijheid hebben en nieuwsgierig zijn staat voorop… Enkel een vlakke wand vullen is niet aan de orde. De zaal creatief invullen, werk op een andere manier tonen, dat streven we na. Brantt gaat daar verrassend ver in.
Brantt Ieder werk geven we sowieso voldoende ademruimte. We laten ons bij de opbouw inspireren door het concept van de tentoonstelling. Het project ON THE MOVE bestaat namelijk uit een selectie van 22 kunstenaars die de afgelopen 12 jaar een deel van hun artistiek parcours hebben uitgestippeld in hun atelier in BLOK E van de Leopoldskazerne. Eind december 2018 verlaten ook de huidige NUCLEO residenten definitief deze locatie. Het wordt uitkijken naar een andere bestemming, verhuizen dus. Gedurende de afgelopen jaren is er telkens een wisselende bezetting geweest van kunstenaars die een atelier op deze locatie hadden. Heel wat kunstenaars zijn weggegaan, bijgekomen, gebleven, teruggekomen, … Voor het ON THE MOVE project verdelen we de 22 werken over 2 weekends, elke creatie krijgt zeker 1 weekend exposure maar niet alle 22 samen. Door de werken te spreiden over twee weekends met telkens een andere opstelling vertalen we ook het concept ON THE MOVE. Alle werken zijn telkens wel aanwezig. Ingepakte werken en transportboxen zullen een totaalinstallatie vormen.
Free Door een analyse van de kunstwerken ziet Brantt nieuwe dimensies. Zijn architecturale en grafische vorming  plus opleiding schilderkunst beïnvloeden zijn kijk op exposeren. Hij legt zichzelf geen restricties op. Een opbouw in 24 uur bestaat niet voor ons. Cureren is een rijpingsproces.

Vertel ons iets over de opzet van RAGS. Dat verduidelijkt misschien jullie visie op expo’s maken?
Free Ik was gecharmeerd door Brantt zijn met verf en kleur doordrongen washandjes, zijn zwarte schilders outfit, bespatte schoenen. Dit was de start van een tentoonstelling rond RAGS. Iedere kunstenaar gebruikt vodden. Elke vod heeft zo zijn eigen identiteit, vertelt veel over achtergrond, afkomst en levensloop van de kunstenaar en werk. De vodden werden gedurende RAGS samengebracht en tentoongesteld met allerhande objects trouvés. Het verhaal van de vod kreeg een vervolg. Aan de hand van de presentatie was onmogelijk te merken welke discipline, oeuvre of kunstenaar de vod vertegenwoordigde, een vereiste voor ons als curatoren.
Brantt Zo zie je dat ideeën en een concept spontaan en ongeremd ontstaan.

Cureren is een ingreep op de kijk op het werk van de kunstenaar. Is het mogelijk de zeggingskracht te vergroten door het ingrijpen van de curatoren?
Free Zeker en vast. Wij als curatoren duo geven een andere ‘twist’ aan de presentatie. Eén enkel voorbeeld. Brantt plaatste het dominerende schilderij ‘Magnolia’s’ van André Van Schuylenbergh tijdens RAGS THE SEQUEL bovenaan op de wand in een hoek, daaronder een bloeiende magnoliatak waarvan tijdens de tentoonstelling de bloemen verwelkten, voor interpretatie vatbaar.
Brantt Sommige werken spreken voor zich en worden klassiek aan de wand tentoongesteld. Niels Ketelers diende een werk in met een geïntegreerd aluminium hoekprofiel; voor ons het ideale vertrekpunt om een  gewaagde opstelling te overwegen. Het zwart/wit schilderij refereerde naar het complete verweerde plafond van de tentoonstellingsruimte BLANCO; door de haakse plaatsing op de wand en in synergie met het plafond, dwongen we de bezoeker om het schilderij anders te bekijken.
Free Een constante tijdens RAGS THE SEQUEL was de wisselwerking tussen de kunstwerken van de diverse kunstenaars in de ruimte.

Er zijn massa’s tentoonstellingen. Welke willen jullie brengen: informatieve? Tentoonstellingen die vragen oproepen, discussies uitlokken? Kunstenaars bij elkaar brengen?
Free Beide hebben we onze eigen soloprojecten. Uiteraard voelen we de behoefte andere kunstenaars te betrekken en samen te brengen in een nieuw tentoonstellingsevenement. Kunst brengt verwondering en verontwaardiging. Kunst zet iets in beweging, brengt verstilling zoals bij het aanschouwen van het artistiek werk van Rothko.
Brantt Een buitenstaander willen we tonen wat ze niet verwachten. Een klassieke tentoonstelling met ophangsystemen en sokkels daar zijn we geen fan van. Een sokkel moet passen in het concept. ON THE MOVE vraagt veeleer om een stapel paletten of verhuisdozen. We willen verrassen. Ideeën ontstaan binnen een nanoseconde kunnen de basis vormen van een mogelijk concept. We hebben een totaalbeeld en presentatie voor ogen waarbij ieder werk tot zijn recht komt, waarbij de werken elkaar aanvullen en dialogeren.

Kan en mag een curator de maatschappelijke onvrede versterken? Maatschappijkritiek is dit bij een curator aan de orde?
Free We hebben beide een mening over onze leefwereld. Dit betekent niet dat onze projecten een verwijzing moeten inhouden naar politiek, de maatschappij, de instellingen, …
Brantt Ook voor mij hoeft dit niet. De mogelijkheid laten we open, never say never.

Moet een curator een tentoonstelling laagdrempelig maken? Wordt ON THE MOVE een ‘gemakkelijke’ tentoonstelling?
Free We opteren, wat bij galeries niet altijd het geval is, voor een tentoonstelling met een breed bezoekersplatform. Onze focus ligt op ‘gezien worden’ los van elitaire impuls. Een galerie blijft vaak hangen bij haar protegees. Dit is meteen de reden waarom jonge talentvolle kunstenaars zoeken naar alternatieve betaalbare locaties zoals deze BLANCO ruimte. BLANCO werkt laagdrempelig.
Kunstliefhebbers, van buiten de NUCLEO kring, vinden frequent de weg naar BLANCO, dat bleek uit een bevraging.
ON THE MOVE wordt voor ons als curatoren geen gemakkelijke tentoonstelling. We gaan immers zelf met de werken ON THE MOVE gedurende de 2 weekends van de tentoonstelling.
Brantt De opbouw van onze tentoonstellingen gebeurt met respect voor elk werk en alle kunstenaars.
De werken van ON THE MOVE zullen uiterst divers zijn; voor elk wat wils dus. We willen absoluut de ‘kunstliefhebber’ aanspreken en die bevindt zich in alle lagen van de bevolking.

Jullie tentoonstellingen vinden plaats in de tentoonstellingsruimte BLANCO van NUCLEO. Is het de bedoeling de NUCLEO kunstenaars te promoten? Of willen jullie in de toekomst ook verder dan NUCLEO kijken als duo dan?
Brantt In onze kennissenkring zijn er NUCLEO kunstenaars maar we hebben beide ook contacten met nationale en internationale kunstenaars.
Free Ik zie de BLANCO ruimte en de NUCLEO kunstenaars als een voordeel en niet als een beperking. Nieuwe en andere mogelijkheden bieden zich aan. Binnenkort ‘pitchen’ we beide met volle goesting voor een duo-curatorship.

Voor ON THE MOVE kiezen jullie niet zelf het werk, de kunstenaar kiest, in tegenstelling met andere curatoren. Waarom laten je dit aan de kunstenaar over? Komen jullie voor onoverkomelijke verrassingen te staan? Zoek je de uitdaging op?
Free Ik ben een adept van verrassingen. Surprise me! Verwacht het onverwachte! Taking risks! De 22 deelnemende kunstenaars van ON THE MOVE zijn geen onbekenden voor ons. We kennen hun werk. De kunst is een individueel werk te matchen met andere.
Brantt Zelf kiezen is in dit geval te determinerend. We gaan graag de uitdaging aan. De moeilijkheid is: het ene werk mag het andere niet verdringen. We vragen dan ook een seintje te geven bij groot werk. Bij één kunstenaar zagen we een werk dat uitstekend past bij ON THE MOVE. Zonder ons op te dringen laten we onze voorkeur blijken. De eindkeuze blijft bij de kunstenaar.

Ik veronderstel dat het rechtstreeks contact met een kunstenaar voor jullie belangrijk is. Meestal is het tentoongestelde werk van mensen die jullie persoonlijk kennen. Is dit een vereiste?
Free Elk contact met een kunstenaar loont de moeite. We hebben wel een boontje voor bepaalde kunstenaars. Dit overstijgt alle -ismen, tendensen en/of hypes. Een face-to-face ontmoeting met de kunstenaar hoort erbij.
Brantt De ene  kunstenaar is al toegankelijker dan de andere en meer geëngageerd; het enthousiasme en de drive bij sommige kunstenaars verstevigen de artistieke band waaruit nieuwe projecten kunnen ontstaan.

Jullie tentoonstellingen zijn low-budget, een bewuste keuze. Zouden jullie het fijn vinden met een enorm budget aan de slag te gaan?
Free Door BLANCO kunnen we low-budget werken. We vragen nooit een bijdrage aan de deelnemende kunstenaars. Een groter budget vraagt sowieso een andere aanpak en strategie. Dat is toekomstmuziek.
Je moet er klaar voor zijn. Ik denk dat we onderweg zijn.
Brantt Een low-budget kan creatief werken maar je moet vindingrijk blijven.
Free Creatief zijn is niet afhankelijk van een budget; de uitvoering van een kunstwerk of tentoonstelling kan wel gebonden zijn aan een budget.

Kunnen deze door jullie gecureerde tentoonstellingen een springplank betekenen voor de kunstenaar? Is er nood aan dergelijke low-budget tentoonstellingen? Wordt er genoeg aandacht aanbesteed door de pers?
Free Een springplank is wat te ambitieus. In marketingtermen uitgedrukt ‘OTS – Obliged To See’ is onze doelstelling. Kunstenaars hebben het moeilijk naar buiten te treden daarom is onze op- en inzet: opportuniteiten, faciliteiten, netwerking en confrontatie. De gedrukte klassieke pers besteed weinig aandacht aan de kunstwereld. Daarom ben ik een adept van LinkedIn, met resultaat trouwens. Brantt kiest voor gerichte sociale media met respons, uitnodigingen per mail en dito.
Brantt Sociale media is soms vluchtig en heeft nood aan een repetitieve follow-up. Sociale media werkt als een teaser, is een hefboom om naar een tentoonstelling te komen, de werken in het echt te zien. Daarom willen we op voorhand niet alles prijs geven. Bepaalde kunstenaars hebben onze aandacht niet echt nodig, andere wel. Het is leuk om vast te stellen dat gevestigde waarden met plezier meewerken aan ON THE MOVE.

Waar halen jullie voldoening uit? Hebben jullie nog plannen, een ultieme droom?
Free Ermee bezig zijn, een totaal traject afleggen, van de embryonale fase, het concept, de open call, de  communicatie tot de opbouw, het contact met het publiek en de afsluiting. Dát geeft voldoening.
En waarom niet dromen van een groot Gents initiatief zoals ‘Chambres d’amis’ of ‘Over The Edge’ van Jan Hoet als lichtend voorbeeld?
Brantt Ik krijg een goed gevoel door het ganse gebeuren, het ondernemen, door zelf initiatief te nemen, door te experimenteren, door nieuwe uitdagingen aan te gaan, door (nieuwe) contacten te maken, door de comfortzone te verlaten en open te staan voor wat zich kan aandienen.

Tekst Kathleen Ramboer
Fotografie Brantt, Kathleen Ramboer