Theater aan de Université Libre de Bruxelles: samen groeien

Tekst en foto’s Eric Rottée

TCHOUBOUKOV. – Ah ! n’allez pas chercher si loin, mon vieux. Parlez !… Alors ?LOMOV. – Tout de suite. Une minute… Il y a que je suis venu demander la main de votre fille, Natalia Stepanovna.
TCHOUBOUKOV, joyeusement… – Maman ! Ivan Vassilievitch ! Répétez ; je n’ai pas bien entendu !LOMOV. – J’ai l’honneur de demander…TCHOUBOUKOV, l’interrompant. – Mon mignon… Je suis si content et ainsi de suite

Links een biorestaurant met bar, rechts een pizzeria en een pokébowl-snack. Iets verderop de weg staat een tafelvoetbalspel. Aan de rechterkant bevindt zich een theaterzaal: zaal Delvaux van de Université Libre de Bruxelles (ULB).

Vanavond vindt er een bijzondere theatervoorstelling plaats. In tegenstelling tot de publieke opinie bestaat het studentenleven aan de universiteit niet alleen uit feesten en alcohol. Om de studiestress te verminderen, biedt de universiteit tal van culturele en sportieve activiteiten aan. Eén daarvan zijn de ateliers waar studenten kunnen leren musiceren, zingen, filmen… en toneelspelen. Een half jaar lang oefenen de studenten de kunst van het theater, met een voorstelling als sluitstuk.

Margarita, de docent, zegt: “De eerste creaties zijn korte stukken: een monoloog, een scène, een klein format als opstap naar een groot theaterstuk.” “Ik heb de studenten gezegd dat ze de kans hebben om zichzelf uit te drukken.” “Neem een klassieker.” “Kan ik zelf een tekst schrijven?” vragen de studenten. Oké. Ze beginnen na te denken. “Je moet vertellen over iets wat echt belangrijk voor je is.” “Het zijn kleine formats die samen een rode draad vormen. Ik kijk of het werkt. Sommigen zijn nog onzeker en willen gerustgesteld worden”. Ze oefenen veel. Zo zie je Tsjechov en Marcel Aymé naast een stuk over oorlog of een absurd televisiespel. De verbinding tussen de stukken is de overtuiging van de acteurs.

Raphaël, Brenda en Isabelle zijn drie gepassioneerde acteurs. Raphaël woont naast de universiteit. Als student in Lyon nam hij ook al deel aan theaterateliers. Sindsdien is hij een gepassioneerd acteur. Hij brengt zijn ervaring mee naar het atelier in Brussel, bijvoorbeeld tijdens de oefeningen aan het begin van elke sessie. Hij speelt twee totaal verschillende rollen: de man die een huwelijksaanzoek doet (Tsjechov) en de slager die verliefd is op een juwelierster. Een extravert en een introvert personage.

Brenda nam vorig jaar een pauze in haar studie en voelde de noodzaak om iets zinvols te doen. Het theateratelier was de oplossing. Ze schreef zelf twee stukken: één over oorlog en een ander over een absurd televisiespel. Ze nam ook de regie voor haar rekening. Schrijven, acteren, regisseren: alles onder de coaching van Margarita. “Zonder de inbreng van de andere spelers zou het van weinig betekenis zijn,” zegt Brenda.

“Ik kom volgend semester terug,” zegt Isabelle. Ze volgt een master in de internationale politieke wetenschappen. Het is de eerste keer dat ze toneelspeelt. Ze is erg enthousiast: “Iedereen heeft zijn steentje bijgedragen.”

Margarita komt uit Oezbekistan. Ze heeft nog steeds een mooi accent. Ze is al dertig jaar actief in de Belgische theaterwereld. Ze heeft de vzw Eco-culture opgericht. Vorig jaar kregen de studenten een vast theaterstuk, maar dit jaar mochten ze zelf kiezen wat ze wilden spelen om te leren en te groeien. “Het belangrijkste is hun relatie met de tijd en het spreken over wat essentieel voor hen is. De studenten zijn soms nog kwetsbaar.”

Er komen veel thema’s aan bod: oorlog, de absurditeit van televisie en het effect daarvan op de mens, sociale klassen, jezelf heruitvinden, het huwelijk en de verborgen intenties erachter. Dit is wat jongeren bezighoudt. De voorstelling is zeer afwisselend: een monoloog, een interactie tussen drie personen, een dialoog onder vier ogen, of vijf spelers op het podium. Meestal zonder veel geschreeuw, maar met een diepgaande kracht in de bescheidenheid.

Voor alle studenten — Raphaël, Brenda en Isabelle — staat het vast: ze willen blijven toneelspelen.

https://www.facebook.com/ulbtheatre
https://www.facebook.com/AsblEcoCulture/

Tekst en Foto’s Eric Rottée

De Sluiter van de camera

Videograaf Bert Vannoten

KUNSTENAARS VAN MECHELEN
Indy Vertommen, fotograaf  

Indy Vertommen is een professioneel fotograaf, model en een voormalig basketballer.
Hij vervult nu zijn dromen in een knusse studio in het hart van Mechelen.
Indy werd op elfjarige leeftijd verliefd op fotografie.
‘Het begon allemaal toen ik met mijn vader op vakantie ging naar de bergen van Oostenrijk. Hij liet me nauwelijks zijn Nikon-camera aanraken, maar voor mij was  de sluiter van de camera het meest geweldige geluid.’
Het omarmen van zijn carrière als beeldend kunstenaar werd bijna tien jaar op pauze gezet. Van zijn negende tot zijn negentiende speelde Indy professioneel basketbal.
Het sluiten van de deur voor basketbal wekte nieuwe interesse in het uiten van creativiteit via fotografie. In 2019 begon Indy fotografie te studeren aan de Sint Lucas School of Arts in Antwerpen, en werkte als model bij Dominic Models, evenals als professioneel fotograaf.

INFO

https://www.instagram.com/indy.vertommen/
Leopoldstraat 115, Mechelen

Bert Vannoten
videograaf

open call

Open call voor artistieke laatbloeiers met ambitie (deadline: 1/4/2026)

Rizoom expo in deWeverij

Rizoom is op de eerste plaats een groepstentoonstelling voor beeldende kunst van kunstenaars tussen 50 en 67 jaar die nog beroepshalve actief zijn maar terzelfder tijd uitermate gedreven zijn om als kunstenaar alsnog het verschil te maken. (zie de uitgebreide omschrijving in de tekst onderaan deze pagina)

Rizoom is tegelijk ook bedoeld als lerend netwerk, waarbij er gewerkt wordt aan het kunstenaarschap door uitwisseling met de andere kunstenaars en door eventuele inbreng van externe expertise. Hiervoor worden in gezamenlijk overleg enkele extra bijeenkomsten georganiseerd.

Praktisch

Expodagen Rizoom: zondagen 3 mei, 17 mei en 7 juni 2026,
telkens van 10 tot 18u.
Locatie: deWeverij, Dellaertsdreef 9, 9940 Evergem (Sleidinge) – www.deweverij.be

Welke kunstenaars komen in aanmerking?

  • Je bent gedreven en intensief met kunst bezig – je hebt de juiste mindset (goesting en ambitie)
  • je bevindt je als kunstenaar in de ontwikkelingsfase zoals in de tekst hieronder beschreven
  • Je woont in Vlaanderen of Brussel
  • Je bent tussen de 50 en 67 jaar (dit is enkel richtinggevend, een baken, en geen harde muur)
  • Je bent beroepshalve geen kunstenaar of lesgever in het kunstonderwijs. Dit houdt geen waardeoordeel in, maar is enkel om net die andere doelgroep een kans te geven (zie tekst hierna)

Voor de selectie wordt gekeken naar de ontwikkelingsfase van de kunstenaar (heeft de kunstenaar baat bij een tentoonstelling en deelname aan een lerend netwerk?), de maturiteit van het werk (is het klaar om getoond en gezien te worden?) en de compatibiliteit met de andere kunstenaars (is er een zinvolle interactie en synergie met de andere kunstenaars mogelijk?).

Kandidaatstelling is gratis. Kostprijs voor deelname aan het traject zelf is 250 euro. Dit is voor praktische en organisatorische kosten, waaronder communicatie-acties.

Hoe deelnemen?

Stuur vóór 1 april 2026 een mail met info over jezelf, je kunstenaarschap, een duidelijke motivatie waarom je wil deelnemen en foto’s van max. 5 representatieve werken naar expo@deweverij.be.

Bedoeling is om een 8 à 10 kunstenaars met elk een 3 à 5 werken te weerhouden voor de tentoonstelling. Bekendmaking van geselecteerde deelnemers: 8 april 2026. (Opbouw 26 april 2026.)

Vanwaar de naam Rizoom?

Een rizoom of wortelstok is een ondergronds horizontaal lopende stengel die op het einde weer naar boven groeit. Op die manier krijg je een netwerk aan ondergrondse vertakkingen van waaruit nieuwe planten kunnen schieten. De kracht zit hem dus in de schijnbaar onzichtbare verbondenheid.

Waarom Rizoom?

Rizoom is een project van deWeverij voor kunstenaars tussen 50 en 67 jaar die nog beroepshalve actief zijn of een overstap naar de kunst overwegen, en tegelijkertijd uitermate gedreven zijn om als kunstenaar alsnog het verschil te maken. Het omvat een groepsexpositie met gelijkgestemden, maar ook een lerend netwerk traject waarbij er gewerkt wordt aan het kunstenaarschap door uitwisseling met andere kunstenaars en inbreng van externe expertise.

Het project biedt ondersteuning aan mensen die zich op een bepaald moment zo sterk aangetrokken voelen tot de kunst dat ze overwegen er hun job voor op te geven. In de praktijk lukt dat misschien niet direct, de goesting blijft onderhuids kriebelen. Sommigen hebben vroeger academie gedaan, anderen wringen zich nu nog wekelijks in een avondlijke sessie, en nog anderen hebben er nooit een voet binnengezet, maar weten als geen ander zichzelf te verrijken met allerlei technieken en materialen. De professionele achtergrond en de huidige dagjob is heel divers, en zorgt niet noodzakelijk voor een negatieve impact. Alleen, de lokroep van de kunst is sterker.

Dat kan zich vertalen in hard werken in de kelder, op zolder of vanuit een comfortabel atelier. Inspanningen die misschien door buitenstaanders als ontspoorde hobby bestempeld worden of als uitvlucht om geen andere dingen te moeten doen. Maar als kunstenaar is er wellicht geen andere keuze. En ondanks dat menig kunstenaar heel lang in een eigen cocon dreigt te blijven hangen, is er op een bepaald moment de noodzaak om de confrontatie met de buitenwereld aan te gaan. Misschien eerst aarzelend en binnen de veilige omgeving van family, friends and fools. Maar de zin om de deuren verder open te zetten laat niet lang op zich wachten. 

Voor galeries zijn deze laatbloeiers met ambitie niet meteen aantrekkelijk. Hoeveel tijd rest er nog om er iets van te maken? Hoe flexibel zijn de kunstenaars om mee te gaan in een ontwikkelingstraject van vallen en opstaan, onderhevig aan de frivoliteiten van de kunstwereld? Welk referentiekader brengt de kunstenaar mee vanuit zijn professionele achtergrond en is dat verzoenbaar met de specifieke wetmatigheden van de kunstmarkt? Zelf alles in handen nemen zou een oplossing kunnen zijn, maar dat vergt dan weer tijd. Tijd die niet aan het artistieke werk zelf besteed kan worden. En misschien zijn daar dan ook weer net niet de passende competenties als ‘ondernemer in de kunstwereld’ voorhanden.

Er komt nu eenmaal heel wat bij kijken, gaande van het regelen van het sociaal statuut van professioneel kunstenaar, over het vormgeven van een portfolio om de boer op te gaan tot het uitbouwen van een netwerk van mensen die de kunstenaar vooruit kunnen helpen. Om nog te zwijgen van het uitstippelen van een ontwikkelingstraject waarbij voldoende kwalitatief werk gemaakt kan worden als basis om de titel van kunstenaar waardig te zijn. En dat alles mits bewaking van de ambitie en goesting om een en ander haalbaar en duurzaam te maken.

Door het Rizoom-traject wordt de kennis en kracht van deze kunstenaars met elkaar verbonden en krijgt hun kunst de zichtbaarheid die zij verdient in deWeverij.

(Marc Mestdagh, 17 januari 2026)