Theater aan de Université Libre de Bruxelles: samen groeien

Tekst en foto’s Eric Rottée

TCHOUBOUKOV. – Ah ! n’allez pas chercher si loin, mon vieux. Parlez !… Alors ?LOMOV. – Tout de suite. Une minute… Il y a que je suis venu demander la main de votre fille, Natalia Stepanovna.
TCHOUBOUKOV, joyeusement… – Maman ! Ivan Vassilievitch ! Répétez ; je n’ai pas bien entendu !LOMOV. – J’ai l’honneur de demander…TCHOUBOUKOV, l’interrompant. – Mon mignon… Je suis si content et ainsi de suite

Links een biorestaurant met bar, rechts een pizzeria en een pokébowl-snack. Iets verderop de weg staat een tafelvoetbalspel. Aan de rechterkant bevindt zich een theaterzaal: zaal Delvaux van de Université Libre de Bruxelles (ULB).

Vanavond vindt er een bijzondere theatervoorstelling plaats. In tegenstelling tot de publieke opinie bestaat het studentenleven aan de universiteit niet alleen uit feesten en alcohol. Om de studiestress te verminderen, biedt de universiteit tal van culturele en sportieve activiteiten aan. Eén daarvan zijn de ateliers waar studenten kunnen leren musiceren, zingen, filmen… en toneelspelen. Een half jaar lang oefenen de studenten de kunst van het theater, met een voorstelling als sluitstuk.

Margarita, de docent, zegt: “De eerste creaties zijn korte stukken: een monoloog, een scène, een klein format als opstap naar een groot theaterstuk.” “Ik heb de studenten gezegd dat ze de kans hebben om zichzelf uit te drukken.” “Neem een klassieker.” “Kan ik zelf een tekst schrijven?” vragen de studenten. Oké. Ze beginnen na te denken. “Je moet vertellen over iets wat echt belangrijk voor je is.” “Het zijn kleine formats die samen een rode draad vormen. Ik kijk of het werkt. Sommigen zijn nog onzeker en willen gerustgesteld worden”. Ze oefenen veel. Zo zie je Tsjechov en Marcel Aymé naast een stuk over oorlog of een absurd televisiespel. De verbinding tussen de stukken is de overtuiging van de acteurs.

Raphaël, Brenda en Isabelle zijn drie gepassioneerde acteurs. Raphaël woont naast de universiteit. Als student in Lyon nam hij ook al deel aan theaterateliers. Sindsdien is hij een gepassioneerd acteur. Hij brengt zijn ervaring mee naar het atelier in Brussel, bijvoorbeeld tijdens de oefeningen aan het begin van elke sessie. Hij speelt twee totaal verschillende rollen: de man die een huwelijksaanzoek doet (Tsjechov) en de slager die verliefd is op een juwelierster. Een extravert en een introvert personage.

Brenda nam vorig jaar een pauze in haar studie en voelde de noodzaak om iets zinvols te doen. Het theateratelier was de oplossing. Ze schreef zelf twee stukken: één over oorlog en een ander over een absurd televisiespel. Ze nam ook de regie voor haar rekening. Schrijven, acteren, regisseren: alles onder de coaching van Margarita. “Zonder de inbreng van de andere spelers zou het van weinig betekenis zijn,” zegt Brenda.

“Ik kom volgend semester terug,” zegt Isabelle. Ze volgt een master in de internationale politieke wetenschappen. Het is de eerste keer dat ze toneelspeelt. Ze is erg enthousiast: “Iedereen heeft zijn steentje bijgedragen.”

Margarita komt uit Oezbekistan. Ze heeft nog steeds een mooi accent. Ze is al dertig jaar actief in de Belgische theaterwereld. Ze heeft de vzw Eco-culture opgericht. Vorig jaar kregen de studenten een vast theaterstuk, maar dit jaar mochten ze zelf kiezen wat ze wilden spelen om te leren en te groeien. “Het belangrijkste is hun relatie met de tijd en het spreken over wat essentieel voor hen is. De studenten zijn soms nog kwetsbaar.”

Er komen veel thema’s aan bod: oorlog, de absurditeit van televisie en het effect daarvan op de mens, sociale klassen, jezelf heruitvinden, het huwelijk en de verborgen intenties erachter. Dit is wat jongeren bezighoudt. De voorstelling is zeer afwisselend: een monoloog, een interactie tussen drie personen, een dialoog onder vier ogen, of vijf spelers op het podium. Meestal zonder veel geschreeuw, maar met een diepgaande kracht in de bescheidenheid.

Voor alle studenten — Raphaël, Brenda en Isabelle — staat het vast: ze willen blijven toneelspelen.

https://www.facebook.com/ulbtheatre
https://www.facebook.com/AsblEcoCulture/

Tekst en Foto’s Eric Rottée

Safier Theater: het onzichtbare zichtbaar

Tekst en Foto’s Eric Rottée

Het gebouw is grijs, gelegen tussen de parking van een tennisclub en die van een basisschool.
“Ik voel hier een community”, zegt Diana, een van onze reporters. Er worden sweatshirts verdeeld met de naam van elk groepslid erop. Bijna iedereen trekt die meteen aan, om te tonen dat ze bij de groep horen. De groep is een toneelgroep die in 1968 werd opgericht. De oprichters zouden de grootouders van de huidige leden kunnen zijn. 
Vanavond is de generale.

Op een van de repetities.
Na een paar scènes gespeeld te hebben, zitten de acteurs en de regisseur samen voor een debriefing en worden er soms aanpassingen voorgesteld voor de manier van spelen en bewegen. “De repetitie en de debriefing zijn belangrijk. Je voelt echt hoe (en wie)  je bent en hoe je dat personage kunt (moet) spelen.” zegt Femke, een van de actrices. De acteurs kennen de tekst. 30 repetities van twee uur waren er nodig om na drie maanden op dit punt te komen.  En daarnaast moesten de acteurs de tekst apart leren. Soms als ze een scène moeten herspelen en herbeginnen op een bepaald moment, vergeten de acteurs het begin van de tekst. Arlette, de souffleuse helpt om de draad terug op te nemen.

Zelfs de sleutel op de deur van de bergruimte werkt! “Zo moet het zijn” zegt Piet-Paul, de architect van het decor. Hij heeft tekeningen van elk stuk apart gemaakt. In deze multifunctionele zaal staat normaal gesproken geen podium. Dus geen keuze, er wordt een podium gebouwd volgens de geldende eisen voor veiligheid. Zwart moet zwart zijn: aan beide kanten sluiten hoge zwarte planken het decor af. Het was in de jaren negentig dat de Harvard Business Review aantoonde dat vrijwillige organisaties efficiënter zijn dan ondernemingen of publieke instellingen. De redenen zijn zin en motivatie. Er zijn minstens tien mensen betrokken bij de decorbouw, tijdens het weekend, op 11 november – een vrije dag en ’s avonds, noodzakelijk vanwege de vertraging. Knutselen, verven… sommigen hebben een speciale taak, zoals Jan voor de techniek.

‘Run Harry Run’ in het Engels, ‘handige Harry’ in het Nederlands, is door de Engelse Catherine Muschamp (vertaling Catrien Hermans) in de jaren vijftig geschreven. Harry gelooft dat hij met vrouwen goed kan omgaan. Het is hem gelukt om niet enkel één, niet twee, maar drie vrouwen te verleiden. Harry is op de vlucht. Hij zou die avond het vliegtuig nemen met twee miljoen euro in cash die hij van zijn tweede vrouw gestolen heeft. Het is niet duidelijk of hij met zijn verloofde wil weggaan. Het lijkt er niet op en hij gebruikt zijn eerste vrouw om de twee anderen te ontvluchten. Ze heeft hem wel door en op het einde van het verhaal weet ze de twee miljoen euro te bemachtigen. Inderdaad, als man zou je beter vrouwen niet voor dom houden en niet onderschatten.

Wie schuilen er achter deze twee voornamen; de regisseur en één van de spelers, respectievelijk 37 en 28 jaar actief in de theaterwereld. We duiken erin voor een interviews met Kor en Kris.
Met zoveel ervaring in de theaterwereld zitten beiden in de leesclub van Safier.

Voor de zomer lezen ze samen met de andere leden van de vereniging meerdere stukken met doel het theaterstuk voor november te kiezen. “Soms wordt heel gericht samen gelezen, soms lukraak”. Dan volgt de keuze van de acteurs. “Wie is er allemaal kandidaat?”. “Meestal kunnen wij de kandidaten een rol toewijzen”. “Onze voorkeur gaat uit naar mensen die willen spelen meer nog dan dat ze kunnen spelen” zegt Kor. “Dit is de eerste keer dat ik regisseer en daarom ben ik nerveus voor de generale” zegt Kor. “In alle bescheidenheid”, zegt Chris “eigenlijk is mijn rol meer één voor Kor. Ik ben de Leo van Gaston en Leo. Ik ben meer de man van de taal. Dit was een echte uitdaging”. Chris: “We hadden drie maanden om het theaterstuk in te studeren”. Kor: “Als regisseur zijn het proces en de repetities minder intensief dan als acteur. Vanavond is de generale, ik moet leren loslaten”. Kor en Chris hebben de indruk dat de laatste repetitie (de avond voor de generale) heel goed was.

Kor voegt nog toe dat ze bijna altijd een komedie spelen want in alle bescheidenheid zegt Kor we kunnen het goed en merken dat het publiek erom vraagt. “We willen gewoon plezier maken en ik denk dat dit het geheim is van ons succes. De mensen zien dat we ons amuseren en daardoor amuseren zij zich op hun beurt ook” zegt Chris.

Volgende voorstellingen in maart: https://www.facebook.com/photo?fbid=1756077942468743&set=a.753431172733430

Op Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100041996631146
op Instagram: https://www.instagram.com/toneelgroep_safier/

Tekst en Foto’s Eric Rottée