Wie  is AAaRGh… ?

Tekst en fotografie Bernadette Van de Velde

AAaRGh… is pseudoniem voor Mario De Koninck, een veelzijdige Belgische cartoonist en theatermaker uit Gent.

Biografie

Ofschoon van kindsbeen af dol op tekenen en schilderen en ervan dromend daar ooit zijn beroep van te maken, ging hij voorafgaand aan zijn huidig kunstenaarschap aan de VUB Communicatiewetenschappen studeren. Hij wist toen nog niet dat hij ASS had en dat dit hem zou hinderen bij de uitbouw van een carrière als journalist, waar samenwerken en plotse veranderingen schering en inslag zijn.
Werken voor een baas, zaken als teambuilding, voortdurende stress en in contact staan met anderen, was niets voor hem. Hij ging dus al zijn pijlen richten op het tekenen. Dat kon hij in alle rust en vrijheid doen bij hem thuis. Maar er moest geld in het laadje komen.
Zijn eerste echte betalende opdrachtgever was TeVe-Blad. Voor dat blad zou hij jarenlang wekelijks 6 cartoons over TV programma’ s en cartoonraadsels maken.
Hij werd de vaste huiscartoonist van de gratis krant Metro. Jarenlang verscheen er elke vrijdag een actuele “AAaRGh…” cartoon op de achterpagina van dat blad, wat hem één van de meest bekeken cartoonisten van België maakte. In Nederland publiceerde hij 7 jaar dagelijks een actuele cartoon in de gratis krant Sp!ts.
Hij won in 2018 de “Lang Zullen We lezen” trofee van de VRT voor zijn kinderboek “De prinses die alles had”.
Op 31-jarige leeftijd kreeg hij de diagnose autisme, wat hij 16 jaar later verwerkte  in de humoristische en ontroerende theatershow “Mario, morgen gadegij naar de dokter”. Dit met de steun van de Liga Autisme Vlaanderen.
Hij won, als beste Belgische inzending, een cartoonwedstrijd ingericht door Cultuursmakers, met als thema “Cultuur verenigt mensen”.
Hij schreef teksten voor TV- en radioprogramma’s zoals De rechtvaardige rechters (Canvas), Komen Eten (Vier), De Raadkamer (Radio 2).
Hij was en is ook improvisator bij de “Nonsens Alliantie”, een 5-koppige improvisatiegezelschap.

Kennismaking

Mijn eerste kennismaking met Mario De Koninck’s werk waren de tekeningen op de muren van de oude Velba-fabriek in Schellebelle waar de kunsttentoonstelling “Kidmie” liep. Grappige figuurtjes die de bezoekers de weg toonden naar de verschillende zalen en hoekjes van het pand zoals bijvoorbeeld een mannetje dat zich repte richting toilet en het onderweg  in zijn broek deed. Alle cartoons ondertekend met het bijzondere pseudoniem AAaRGh…
Later ontmoette ik Mario in persoon op een kerstmarkt waar hij achter een standje zijn boeken en gadgets aan de man bracht. Ik kocht er 2 cartoonboeken met als titel “Corona”, handelend over zijn ervaringen tijdens de pandemie, met veel humor gebracht en met respect naar slachtoffers toe.
Recent zag ik Mario op de planken in CC De Werf in Aalst, mijn en zijn geboortestad, met zijn one-man-show “Mario, morgengadegij naar de dokter”.
Uiteindelijk kreeg ik de gelegenheid voor een persoonlijke babbel bij hem thuis. Het werd een fijn gesprek waarin mijn vele vragen met gentillesse en ,Mario eigen, met een vleugje humor , beantwoord werden.

AAaRGh… : vanwaar dat pseudoniem?

AAaRGh… is een kreet die men slaakt als er iets misgaat of als men zich ergert. Daar draaien mijn grappen meestal om: herkenbare, dagelijkse situaties die niet goed aflopen. De 3 puntjes achter het woord suggereren dan weer dat de frustratie of de kreet nooit echt stopt, zo ook  mijn eindeloze stroom aan cartoons over de kleine ongemakken van het leven. En last but not least: het alfabetische voordeel, welke een naam die begint met AA biedt: je komt overal bovenaan in alfabetische lijsten en catalogi terecht.

Ik las ergens dat je “blind kan tekenen”. Wat bedoel je daarmee?

Ik deed het bij wijze van grap en het lukte wonderwel. De fijnheid ontbrak een beetje, maar mocht ik oefenen, het zou de perfectie benaderen. Ik teken zó veel dat ik het bij wijze van spreken met de ogen dicht kan doen. Ik ben linkshandig maar kan even goed met de rechterhand tekenen. En… mocht het nodig zijn, dan kan ik het zelfs met de voeten.

Je kan blind tekenen maar kan je ook een gesprek voeren terwijl je tekent maw een soort van multitasken?

Ik doe het soms, noodgedwongen, bij het signeren van een werk, maar het gesprek valt al gauw stil. Ik verlies me in het tekenen, ik focus me op mijn blad en zie of hoor niet langer wat er rond mij gebeurt. Mocht ik bij mijn signeer-en boekenstand mijn vrouw niet in de buurt hebben, men zou heel mijn kraam kunnen leegroven zonder dat ik er erg in heb.

Aan wat moet een beeld volgens jou voldoen opdat het zowel een volwassene als een kind kan raken?

Het moet sowieso een visueel beeld zijn, met een minimum aan woorden, een beeld dat direct duidelijk en helder is. Humor is daarbij een troef. Het is omzeggens onmogelijk een beeld te brengen dat iedereen raakt. Zelfs bij de beste grap zijn er mensen die ze óf niet snappen óf ze persoonlijk nemen. De dag dat ik een cartoon teken waar werkelijk iedereen kan om lachen, stop ik ermee, want dat lukt toch nooit. Je moet iets kunnen tonen dat algemeen is én onschuldig. Dieren zijn dankbare onderwerpen. Je geeft ze menselijke trekjes, mensen herkennen er zich in zonder zich aangevallen te voelen.

Is tekenen jouw spreektaal, jouw voornaamste manier van communiceren?

Babbelen doe ik haast evenveel als tekenen. Ik schrijf boeken,  ik speel theater, ik praat. Maar ik vind het een meerwaarde dat ik mijn gedachten in beelden kan omzetten. Het cliché klopt: een beeld zegt meer dan 1000 woorden. Iets zuiver met woorden uitgelegd krijgen is soms moeilijk. Er passeren dagelijks vele gedachten door mijn hoofd en deze verdwijnen in het niets als ik ze niet onmiddellijk opschrijf. Ik wil ze opslaan vóór ze verdwijnen. Tekenen is mijn directe uitlaatklep. Speelse gedachten, zotte ideeën, absurde dingen ontspruiten uit mijn brein en wil ik onmiddellijk vorm geven.

Werk je met een thema?

Meestal wel. Maar soms wijk ik ervan af. Zo heb ik een periode “aliens” getekend. Maar het bleef niet zuiver bij dat onderwerp. Voor ik er erg in had kwam er bij die alien een piemel of een bloot achterwerk piepen en ging het niet langer om die abstracte figuur en het thema op zich.

Teken je ook nog andere dingen dan cartoons?

Ja, op vakantie, doe ik aan “urban sketching”, dit is tekenen wat ik ter plaatse zie. Zonder grappen of humor maar zuiver de weergave van een mooi beeld. Ik voel me aangetrokken tot de natuur en ook tot gebouwen waar iets aan scheelt, gebouwen met een hoek af. Dat is ook vaak met een landschap het geval, ook een landschap oogt niet altijd  perfect.

Je won in 2018 de Lang Zullen We lezen -trofee van de VRT voor het kinderboek “De prinses die alles had”. De tekst is van jou maar de illustraties zijn van je vriend Nikola Hendrickx (pseudoniem IOA). Vanwaar deze samenwerking?

Nikola is een vriend en een begenadigd illustrator. Ik vond zijn tekenstijl beter passen bij het verhaal dat ik schreef. We werkten samen aan dat boek in voortdurende interactie.

Naast je tekentalent beschik je ook over een schrijverstalent. In welke van je creaties/producties treedt dit laatste op de voorgrond?

Ik schreef onder andere:

  • de tekst voor mijn theatervoorstelling
  • het verhaal van “De prinses die alles had”: een modern sprookje waarin ik thema’s zoals een huwelijkscrisis en de invloed van technologie (zoals het swipen met een smartphone) verwerk
  • het jeugdboek “Soep”, dat ook geschikt  is voor volwassenen
  • het scenario in mijn strips “Familie De Koninck”
  • teksten en grappen voor TV- en radioprogramma’s

Dan is er nog je derde talent: dat van acteur/ performer. Je tourt momenteel, voor het tweede jaar op rij, met je show “Mario, morgen gadegij naar de dokter”. Hoe ben je daar “ingerold”?

Op een bepaald moment kreeg ik de vraag van de Liga Autisme Vlaanderen of ze een cartoon van mij mochten gebruiken. Die cartoon had volgens mij niets met autisme te maken, het ging om het letterlijk nemen van een woord, maar de Liga zag daar een autistische eigenschap in, wat het ook wel is, want een van mijn kenmerken van autisme is taal letterlijk nemen. Ik gaf mijn toestemming en gaf terloops mee dat bij mij, op mijn 31ste autisme was vastgesteld.
Een paar maanden later hield de Liga een congres met experten en 400 begeleiders. Ze vroegen mij of ik bij die gelegenheid over mijn ervaringen wilde komen spreken. De combinatie autisme en humor vonden zij een boeiende insteek, eentje dat ze nog niet hadden gehad.
In mijn eentje praten voor een zo talrijke groep van experten zag ik niet zitten, maar een interview op scène, met vragen die mij op voorhand werden bezorgd en waar ik kon over nadenken, vond ik wel kunnen. Zo geschiedde, het optreden was een meevaller, er werd veel gelachen, de reacties waren unaniem positief. Dat bracht mij op het idee om een show rond mijn autisme op de planken te brengen. Met een hele voorraad aan anekdotes die ik nog niet verteld had, zette ik me aan het schrijven, dat ging snel, binnen de tijdsspanne van 1 week had ik een hele basisvoorstelling bijeen geschreven. Deze stelde ik voor tijdens een try-out in een zaaltje voor 30 toeschouwers waaronder de coördinatrice van de Liga. De dame vond , wat ik ten tonele bracht, zo verfrissend , leerrijk en boeiend, dat volgens haar, heel veel mensen de gelegenheid moesten krijgen de voorstelling te zien. Ze wilde voor mij een serie optredens organiseren.
En zo begon mijn tournee in 2025 en passeerde ik een aantal grote CC’s. Wegens succes nu uitgebreid tot eind 2026.

Schik je na deze theatertournee nog een volgende met een ander onderwerp te doen?

Ik heb een paar ideeën maar ben er nog niet mee bezig. Een autisme vervolgverhaal brengen of dat onderwerp volledig verlaten ? Wat ik meer kans geef is iets te doen met cartoon comedy. Dat is een combinatie van cartoons en theater. Het werkt als volgt : ik geef een voorzet en toon vervolgens de grap in de vorm van een beeld. Ik maak ook gebruik van een flipchart, roep vrijwilligers op het podium en terwijl ik hen uitvraag maak ik een lollig portret van hen. Ik hou ook een cartoon quiz. Wat, waar of wie, stelt deze cartoon voor?
Terloops: k heb in de loop van de tijd al 481 cartoon raadsels ontworpen.
En nu ben ik begonnen met elke dag 1 van die raadsels op FB te zetten. Ze worden gretig bekeken en door sommigen erg grappig en verrassend beantwoord.

Waar haal je het meest voldoening uit ? Uit je tekeningen of uit je theateroptredens?

In eerste instantie zou ik zeggen dat ik de meeste voldoening haal uit mijn cartoons maar voor cartoons is “voldoening” niet het geschikte woord. “Voldoening” is iets voor achteraf, het is bijvoorbeeld het blije gevoel na een succesvol optreden, bij het applaus dat je te beurt valt. Dus is het correcter te zeggen dat ik de meeste voldoening haal uit mijn podiumaktes.
Voor mijn cartoons is het woord “genot” meer van toepassing. Zonder stress, rustig thuis genieten van het tekenen.

Hoe kijk je terug op je carrière en hoe zie je het vervolg ?

Ik wou van mijn hobby mijn beroep maken. Dat is gelukt. Er zijn in mijn carrière momenten geweest dat ik goed geld verdiende maar het tegelijk ook veel te druk had. Ik maakte elke dag 2 cartoons voor Sp!ts(nl) en moest daarvoor de Nederlandse actualiteit volgen. Tegelijk werkt ik voor Metro en schreef ik oneliners voor de Rechtvaardige Rechters. Ik werkte voor TeVe-Blad. Voor al die dingen moest ik op de hoogte zijn van de actualiteit… TV kijken was werk voor mij, krant lezen was werk… alles wat andere mensen deden voor ontspanning was voor mij werk.
Vele van de tijdschriften waarin ik publiceerde, bestaan ondertussen niet meer of besparen op cartoonisten. Maar geen nood, ik heb werk zat, ik maak mijn eigen werk en dat in alle rust.

Mocht ik niet zo graag tekenen en mocht ik een luierik zijn, ik zou werkloos en inkomst loos zijn.
Ik blijf consequent elke dag 3 à 4 cartoons maken en op Facebook zetten. Het aantal volgers en het aantal mensen die me leren kennen neemt toe. Indirect levert dat geld op door de verkoop van mijn boeken en gadgets. Ik verkoop ook meer en meer originele tekeningen.
Los van het feit dat ik het graag doe, blijf ik tekenen om van mijn boeken en merchandise te kunnen leven. En misschien mettertijd het theater te kunnen laten varen, want dat brengt toch stress en spanning met zich mee.
Het begint te lukken maar is nog niet voldoende. Ik moet investeren vóór ik kan verdienen. Bovendien is alles wat we maken kwaliteit en kwaliteit heeft zijn prijs. Zo hebben we bvb bedrukte t-shirts die niet krimpen en jarenlang mooi blijven.

Tot slot: Wat onthouden we van Mario als kunstenaar en van zijn werk?

Mario’s succes ligt niet in de complexiteit van zijn tekeningen maar in de nietsontziende eerlijkheid van zijn blik. Waar andere cartoonisten de werkelijkheid uitvergroten om te spotten, filtert AAaRGh… de realiteit om haar begrijpelijk te maken. Zijn werk bewijst dat minimalisme geen gebrek aan detail is, maar een overvloed aan focus. Mario De Koninck tekent niet alleen wat hij ziet; hij tekent hoe hij de wereld verwerkt. Dat maakt hem niet alleen een begenadigd cartoonist maar één van de meest relevante visuele verhalenvertellers van zijn generatie. Een kunstenaar die met één enkele, trefzekere lijn de chaos van het bestaan weet te temmen.

INFO

Website Mario DE Koninck https://shop.aaargh.be
Facebook
https://www.facebook.com/profile.php?id=100043442515079
Instagram https://www.instagram.com/aaargh.cartoons
Speellijst optredens https://shop.aaargh.be/Autismevoorstelling-Mario-morgen-gadegij-naar-de-dokter-%F0%9F%8E%AD-c164918794
Info mario.dekoninck@telenet.be of info@aaargh.be

Tekst en fotografie Bernadette Van de Velde